T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/726 Esas
KARAR NO: 2023/45
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 23/11/2022
KARAR TARİHİ: 18/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin faaliyet göstermemesi ve şirket ortağının sağlık sorunları nedeniyle şirket merkezinin uzun süredir kapalı durumda olan ... Mah. ... Sok. No: ... İstanbul adresindeki iş yerinde, elektrik kontağından dolayı yangın çıktığını, yangın sırasında iş yerinin bulunduğu dairenin mutfak kısmı tamamen yandığını, diğer odalarda bulunan evraklar ve mobilyaların kısmen yanmak ve ıslanmak suretiyle zarar gördüğünü, yangında 1982-2021 yılları dahil 2022 yılı takvim başına kadar olan Yevmiye-defteri kebir-envanter defterlerinin, gelir gider faturaları ve tahsilat, ödeme makbuzları, ihracat işlemleri için bastırılan özel faturalar, matbu basılı kullanılmayan boş faturalar, eski personel özlük dosyaları, ücret bordroları, aylık-4 aylık prim bildirgeleri, vergi sigorta tahakkuk fişleri ve deme makbuzlarının zayi olduğunu beyan ederek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde 04/11/2022 tarihli ve 15/11/2022 tarihli İtfaiye Olay Raporlarının fotokopisini sunmuş olduğu görüldü.
Davacı şirketin sicil kayıtlarının ... internet sayfasından çıkartılarak dosya içerisine alınmış olduğu görüldü.
... Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, verilen cevapta davacı şirketi hakkında kendilerine intikal eden inceleme başlama tutanağı / vergi inceleme bildiriminin bulunmadığının bildirildiği görüldü.
... Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, verilen cevapta 04/11/2022 İtfaiye Olay Raporunun ve 15/11/2022 tarihli İtfaiye Olay Raporu Ek Raporunun fotokopilerinin gönderilmiş olduğu görüldü.
Davacı vekilinin 13/12/2022 tarihli beyan dilekçesi ile tasdik edildiği noterlikleri bildirmiş olduğu görüldü.
... Noterliği'ne yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, verilen cevapta davacı şirkete ait 2015, 2017 ve 2018 yıllarına ait tasdik edilen defterlerinin bildirilmiş olduğu görüldü.
... Noterliği'ne yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, verilen cevapta davacı şirkete ait 2019, 2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait tasdik edilen defterlerinin bildirilmiş olduğu görüldü.
GEREKÇE:
Dava; TTK 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
TTK 82/7. maddesine göre, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde defter ve belgeler zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir. Zayi belgesi verilmesi istenilen defter tamamen davacının ihmal ve kusuru ile kaybolmuştur. ( Yargıtay 11 H.D'si 04/02/2008 tarih, 2006/14049 E. 2008/956K. Sayılı ilamı)
Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler (tacir tüzel kişi ise); yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri ve karar defteridir. Saklamakla yükümlü olunan belgeler ise ticari işletmeyle ilgili mektup, yazı, telgraf, fatura, cetvel, senet gibi vesika ve kağıtlar ile ödemeleri gösteren vesikalar, yazılan mektuplar, yazı ve telgraf suretleri, mahkeme ilamı gibi belgelerdir. Talebin T.T.K. 82/7.maddesi uyarınca 15 günlük hak düşürücü süreye tabi olduğu, bu süre açısından olaya bakıldığında, davaya konu zararlandırıcı olayın 31/10/2022 tarihinde olduğu, zayi olduğu bildirilen ve zayilik belgesi talep edilen defterlerin iş yerinde çıkan 31/10/2022 tarihinde yangın çıktığına dair 04/11/2022 tarihinde tutanak tutulduğu, davanın ise 23/11/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmakla bir tacirin söz konusu yangın olayını ve zararı aynı tarihte öğrenmiş olduğunun kabulünün zorunlu olduğu, basiretli bir tacirin, iş yerindeki yangını en geç olay tarihi yada ertesi gün öğreneceğinin hayatın olağan akışı gereği olduğu( emsal Yargıtay 11. H.D. 2016/2016 Esas, 2017/4555 Karar sayılı ilamı) kaldı ki itfaiye raporunun 04.11.2022 tarihinde tutulduğu hal gözetildiğinde de davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı anlaşılmakla, sürenin hak düşürücü süre olması gerekçesiyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-DAVANIN HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE NEDENİYLE REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL Karar ve İlam Harcının, peşin yatırılan 80,70-TL'nin mahsup edilerek eksik yatırılan 99,20-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Sair hususların gerekçeli kararda belirtilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/01/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza