T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/126 Esas
KARAR NO: 2024/159
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTANBUL ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS ... KARAR SAYILI 11/05/2023 TARİHLİ BİRLEŞTİRME KARARI İLE GELEN DOSYADA;
KARAR TARİHİ: 04/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; öncelikle işbu davanın konusunun menfi tespit davası olması nedeniyle dava şartı olarak arabulucu dava şartı bulunmadığını, müvekkili ...'in ... taban imalatı ve toptan satışı ismiyle şahıs işletmesi bulunmakta olduğunu, iş yeriyle ilgili olarak elinde bulundurduğu ve ciranta olarak yer aldığı iş bu davaya konu ...Bankası Sultangazi Şubesine ait keşidecisi ..., keşide tarihi 31/01/2023, keşide yeri İstanbul, ...hesap nolu,...seri nolu, 300.000,00-TL bedelli çekin de aralarında bulunduğu toplam 11 adet çekin müvekkilinin ticari iş yaptığı...A.ş'ye 03/10/2022 tarihinde ... Kargo aracılığı ile gönderildiğini, kargonun alıcıya teslim edilmesinden sonra müvekkiline kargo poşetinin katlı yerinin bir kısmının kesik olduğunu, çeklerin kargo aşamasında çalınmış olduğuna ilişkin bilgi verildiğini ve bu konuda video gönderildiğini, bu haber üzerine taraflarınca son hamil müvekkilleri iken kaybolan çeklerin üçüncü şahısların eline geçmiş olmasının müvekkili açısından telafisi imkansız zararlar doğurabileceğinden meşru hamil olmayan kişilerce tahsiline mahal vermemek, çek bedellerinin bankalardan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da 11 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi için İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyası ile zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali davası açıldığını, dosyanın halen derdest olduğunu, mahkemenin 26/10/2022 tarihli ödeme yasağı kararı uyarınca teminat yatırılıp bankalara ödeme yasağına ilişkin müzekkereler gönderildiğini ve bankalarca işlem yapıldığını, sonraki süreçte zayi olan 11 adet çek arasında keşide tarihi en yakın olan, dava dışı ... Bayındır Şubesi'ne ait keşidecisi ..., keşide tarihi 30/11/2022, ...hesap no'lu, ...seri no'lu, 10.000 TL bedelli çeke ilişkin olarak ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Av. ...tarafından müvekkilinin de aralarında borçlu olarak yer aldığı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatılmış olduğunu, ödeme emrinin müvekkiline tebliğ edilmesiyle çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçtiğinin anlaşıldığını, İcra takibinde borçlu olarak yer alan çekin keşidecisi ..., icra tehdidi altında icra takip borcunun tamamını tüm haklarını saklı tutarak 21/12/2022 tarihinde ödemek zorunda bırakıldığını ve dosya infazen işlemden kaldırıldığını, ...Bayındır şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 30/11/2022,... hesap no'lu, ... seri no'lu, 10.000 TL bedelli çekin çalınması, kötü niyetli olarak kullanılması, nitelikli dolandırıcılık ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçlarının işlenmesiyle ilgili olarak; ... Kargo ... ,... Taşımacılık A.Ş. çalışanları (... no'lu kargo gönderisini 03.10.2022 ile 04.10.2022 tarihleri arasında taşıyan, kimlik bilgileri tarafımızca bilinmeyen çalışanlar) ile icra takibine konu çekte müvekkilinden sonra ciranta konumunda olan...Ltd. Şti.'nin yetkilisi ..., ...Ltd. Şti. Yetkilisi ..., ...Ltd. Şti. yetkilisi ... ve ...Ltd. Şti. [Maslak VD - ...] yetkilisi ... aleyhine taraflarınca ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2...Sor. no'lu dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, ...Cumhuriyet Başsavcılığının ... K. sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın ...Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığında ... Sor. numarası almış olan dosyada da ...K. sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilerek yetkili yerin... Cumhuriyet Başsavcılığı olduğu belirtilerek yetki hususunda karar verilmesi için dosya Nöbetçi ...Ağır Ceza Mahkemesine gönderildiğini ve an itibariyle yetki hususunda ilgili Ağır Ceza Mahkemesinin kararının beklendiğini, diğer 10 adet çekin de İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı icra takibindeki çekte müvekkilinden sonra yer alan cirantalar-şirketler tarafından kötü niyetle kullanılacağı düşüncesiyle önlem almak için iş bu şirketler ile birlikte şirketlerin yetkilileri aleyhine 29/12/2022 tarihinde İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası ile taraflarınca ihtiyati tedbir talepli menfi tespit davası açıldığını, 09/01/2023 tarihli tensip zaptı uyarınca 12/01/2023 tarihinde teminat da yatırıldığını, açıklanan nedenlerle öncelikli olarak sonradan telafisi güç zararlar doğmasına sebebiyet vermemek için müvekkili aleyhine açılan İstanbul... İcra Müdürlüğü'nün...esas numaralı icra takibinin İİK md 72/3 uyarınca mahkememizin belirleyeceği teminat miktarının taraflarınca mahkeme dosyasına yatırılması halinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, müvekkilinin İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı icra takibine konu asıl alacak olan çek ve buna bağlı olarak tüm ferileri açısından müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve icra takibinin iptaline, müvekkilinin menfi tespit davası açma mecburiyetinde bırakan haksız ve kötü niyetli davalıların icra takip bedelinin %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı...Anonim Şirketi vekili dilekçesinde ; davalı müvekkili şirketin yetkili ve meşru hamili olduğu ...Bankası Sultangazi Sanayi Şubesi'ne ait olan ...seri numaralı 31/01/2023 keşide tarihli ve 300.000,00-TL bedelli çeke istinaden taraflarınca İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün...esas numaralı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, akabinde davacı tarafça söz konusu icra dosyasının ikame edildiğini, işbu davanın mesnetsiz olduğunu, dava konusu çekin bedelinin tarafına ödendiğini, dava konusu çekin bedelinin ödenmesi ve icra dosyasının kapatılmış olması sebebi ile mahkeme nezdinde derdest durumda olan işbu davanın görülmesinde davacı yanın korunmaya muhtaç herhangi bir hukuki yararının kalmadığını, davacı tarafın hukuki yararının sonradan ortadan kalktığı ve davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın çekteki imzasını ikrar etmekle birlikte kıymetli evrak hukukunun sonucu olarak yetkili hamile karşı olan borç sorumluluğunu kabul etmiş bulunmakta olduğunu, çekin ciro edildiğinin kabulü, çekin ve ona bağlı sorumlulukların varlığının da kabulü sonucunu doğurmakta olduğunu, dolayısıyla davacının kambiyo sorumluluğunun bulunduğu hususunda herhangi bir tartışma bulunmadığını, bu itibarla haksız yere işbu davayı ikame eden davacının taleplerinin reddinin gerektiğini, müvekkili firmanın söz konusu çeki ticari faaliyetleri neticesinde iksitap ettiğini, ticari defter ve kayıtlarına intikal ettirdiğini, her ne kadar müvekkili firmanın çeki kendisine ciro eden firma ile arasındaki ticari ilişkiyi ve çekin hangi ticari faaliyet ile ilgili olarak verildiğini ispat etmek gibi bir yükümlülüğü bulunmasa da durumun meşrutiyetine ilişkin mahkeme nezdinde herhangi bir kuşku oluşmaması açısından müvekkili firmanın çeki ne suretle iktisap ettiğini ve çeki müvekkili firmaya ciro eden firma ile arasındaki ticari ilişkiyi ve mal alım satımını gösterir fatura ve tahsilat makbuzu suretlerinin işbu dilekçe ekinde sunulduğunu, müvekkili şirket tarafından dava konusu çekin tahsili amacıyla gerçekleştirilen tüm işlemlerin yasaların tanıdığı hak ve yetkiler kapsamında gerçekleştirilmiş olduğunu, söz konusu işlemlere dayanılarak müvekkilini kötü niyetli olmak ile itham etmenin mümkün olmadığını, davacı tarafın işbu çekin kargodan kaybolduğunu iddia ettiğini, ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, izah edilen ve mahkemece re'sen nazara alınacak sair nedenlere dayanarak davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu dava ve tazminat talepleri hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığına Dair Karar Verilmesine, mahkeme aksi kanaatte ise işbu davanın ve tazminat taleplerinin reddine, davacı aleyhine alacağın %20 oranından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas 2023/373 Karar Sayılı dosyasında;
Davacı vekili tarafından sunulan 04/05/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili...'in ... Satışı ismiyle şahıs işletmesi bulunduğunu, iş yeriyle ilgili olarak elinde bulundurduğu ve ciranta olarak yer aldığı iş bu davaya konu ...Sinop şubesine ait, keşidecisi ..., keşide yeri Sinop, keşide tarihi 29.02.2023, ... seri no'lu, 30.000 TL bedelli çekin de aralarında bulunduğu toplam 11 adet çek, müvekklinin ticari iş yaptığı...A.Ş. (Mahmutbey Mah. ...Sokak ...Sitesi ... Blok Apt. No: 1/21 Bağcılar-İSTANBUL, Silivri VD - ...)'ye 03.10.2022 tarihinde ...Kargo aracılığı ile gönderildiğini, kargo, ...A.Ş.'ye teslim edildikten sonra müvekkiline 'Kargo poşetinin katlı yerinin bir kısmının kesik olduğu, çeklerin kargo aşamasında çalınmış olduğu'na ilişkin bilgi verildiğini ve bu konuda kısa bir video gönderildiğini, bu haber üzerine taraflarınca, son hamil müvekkili iken kaybolan çeklerin üçüncü şahısların eline geçmiş olması müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğini, meşru hamil olmayan kişilerce tahsiline mahal vermemek, çek bedellerinin bankalardan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulması ve devamında da 11 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi için İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin...E. sayılı dosyası ile zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali davası açıldığını, dosya halen derdest olduğunu, mahkemenin 26.10.2022 tarihli ödeme yasağı kararı uyarınca teminat yatırılıp bankalara ödeme yasağına ilişkin müzekkereler gönderildiğini ve bankalarca işlem yapıldığını, sonraki süreçte ise zayi olan 11 adet çek arasında keşide tarihi en yakın olan, dava dışı ...Bayındır şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 30.11.2022, ...hesap no'lu, ... seri no'lu, 10.000 TL bedelli çeke ilişkin olarak ...Ltd. Şti. vekili Av. ... tarafından müvekkilini de aralarında borçlu olarak yer aldığı İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin müvekkiline tebliğ edilmesiyle çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçtiği anlaşıldığını, icra takibinde borçlu olarak yer alan çekin keşidecisi ..., icra tehdidi altında icra takip borcunun tamamını tüm haklarını saklı tutarak 21.12.2022 tarihinde ödemek zorunda bırakıldığını ve dosya infazen işlemden kaldırıldığını, ...Bayındır şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 30.11.2022,... hesap no'lu,... seri no'lu, 10.000 TL bedelli çekin çalınması, kötü niyetli olarak kullanılması, nitelikli dolandırıcılık ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçlarının işlenmesiyle ilgili olarak;... Kargo ...,... A.Ş. çalışanları ile icra takibine konu çekte müvekkilinden sonra ciranta konumunda olan ... Plastik Kimya ve Temizlik Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilisi..., ... Ltd. Şti. Yetkilisi ..., ... Ltd. Şti. yetkilisi ...ve ...Ltd. Şti. yetkilisi ... aleyhine taraflarınca... Cumhuriyet Başsavcılığının... Sor. numaralı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturma devam ettiğini, diğer 10 adet çekin de İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... E. sayılı icra takibindeki çekte müvekkilinden sonra yer alan cirantalar-şirketler tarafından kötü niyetle kullanılacağı düşüncesiyle önlem almak için iş bu şirketler ile birlikte şirketlerin yetkilileri aleyhine 29.12.2022 tarihinde İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile tarflarınca ihtiyati tedbir talepli menfi tespit davası açıldığını, 09.01.2023 tarihli tensip zaptı uyarınca 12.01.2023 tarihinde teminat da yatırıldığını, menfi tespit dava dosyasında deliller hala toplandığını, iş bu aşamada davalı şirketlerin bağlı bulunduğu Vergi Dairelerinden kayıtlar geldiğini, müzekkere cevaplarında; ... Ltd. Şti. dahil olmak üzere davalı şirketlerin tamamının KDV beyannamelerinin ile BS ve BA bildirimlerinin uyumlu olmadığını, dolayısıyla sahte belge düzenleme risklerinin yüksek olduğunı vb sebepler uyarınca şirketlerin mükellefiyet kayıtlarının VUK m. 160/A kapsamında terkin edildiği belirtildiğini, müzekkere cevaplarına ek olarak gelen bs ve ba formlarında; icra takibine konu çekte müvekkilinden sonra ciranta olarak yer alan optiplast şirketi ile müvekkili arasında ve ayrıca müvekkilinden sonra ciranta olarak yer alan şirketlerin hiçbirinin kendi arasında mal alış ve satışı olmadığını, çekler kargo taşıma esnasında çalındığını, dava dışı... Bayındır şubesine ait... seri no'lu, 10.000 TL bedelli çek, VUK m. 160/A kapsamında terkin edilen şirketler tarafından kötü niyetli, hukuka aykırı olarak ve suç teşkil edecek nitelikte birden fazla şirket tarafından sahte ciro silsilesi yaratılarak icra takibine konu edildiğini, çalınan çeklerden, dava dışı ... Bankası Karadeniz Ereğli şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 31.01.2023, ...hesap no'lu, ... seri no'lu, 15.000 TL bedelli çeke ilişkin olarak ise...A.Ş. vekili Av. ... tarafından müvekkilini de aralarında borçlu olarak yer aldığı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, hemen ardından bu çekle ilgili olarak da çekte müvekkilinden sonra ciranta olarak görünen ... Limited Şirketi'nin yetkilisi ... ile ...A.Ş.'nin yetkilisi ...aleyhine ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu fakat yetkisizlik kararı neticesinde dosya ...Cumhuriyet Başsavcılığının...Sor. numaralı dosyasından soruşturma yürütüldüğünü, yine bu çekle ilgili olarak müvekkilinden sonra ciranta olarak görünen...Limited Şirketi ve ... A.Ş. aleyhine İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, dosyada tedbir kararı alındığını ve hala derdest olduğnu, yine çalınan çeklerden olan dava dışı ...Midyat şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 30.01.2023, ... hesap no'lu, ...seri no'lu, 6.000 TL bedelli çek, son ciranta-hamil olarak görünen...Elektronik Nakliyat San. ve Tic. A.Ş.'nin vekili Av. ... tarafından müvekkilini de aralarında borçlu olarak yer aldığı İzmir ... İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine konulduğunu, bu icra takibine karşı da taraflarınca İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. sayılı dosyası ile çekte müvekkilinden sonra ciranta olarak yer alan ... Otomotiv Ticaret Limited Şirketi ile... A.Ş. aleyhine menfi tespit davası açıldığını, ihtiyati tedbir kararı alındığını, Ayrıca ilgili çekten dolayı ... Limited Şirketi'nin yetkilisi... ile diğer davalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin yetkilisi Mustafa Güven hakkında da taraflarınca suç duyurusunda bulunulacağını, kargoda çalınan çeklerden olan dava dışı ...şubesine ait, keşidecisi..., keşide tarihi 30.01.2023, keşide yeri Batman,... hesap no'lu, ... seri no'lu, 25.000 TL bedelli çek, son ciranta-hamil olarak görünen ... A.Ş.'nin vekili Av. ...arafından müvekkilini de aralarında borçlu olarak yer aldığı... İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine konulduğunu, bu icra takibine karşı da taraflarınca Batman ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile çekte müvekkilinden sonra ciranta olarak yer alan ...Limited Şirketi ile ... A.Ş. aleyhine menfi tespit davası açıldığını, yatırılan teminat uyarınca tedbir kararı verildiğini, Ayrıca ilgili çekten dolayı ...Limited Şirketi'nin yetkilisi ...ile diğer davalı ... Paslanmaz Elektronik Nakliyat San. ve Tic. A.Ş.'nin yetkilisi... hakkında da taraflarınca suç duyurusunda bulunacağını, kargoda çalınan çalınan çeklerden biri olan ... Bankası Sultangazi Sanayi şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 31.01.2023, keşide yeri İstanbul, ... hesap no'lu, ... seri no'lu, 300.000 TL bedelli çek olup bu çekin davalılardan ...A.Ş. vekili Av. ... tarafından müvekkilini de aralarında borçlu olarak yer aldığı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine konulduğunu, bu icra takibine karşı da taraflarınca İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile çekte müvekkilinden sonra ciranta olarak yer alan ... Limited Şirketi, ...Ltd. Şti., ... A.Ş. ile ... A.Ş. A.Ş. aleyhine menfi tespit davası açıldığnıı, yatırılan teminat uyarınca tedbir kararı verildiğini, Ayrıca ilgili çekten dolayı davalı şirketlerin yetkilileri hakkında da taraflarınca suç duyurusunda bulunulacağını, kargoda çalınan çalınan çeklerden biri olan ... Bankası Sorgun şubesine ait, keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide yeri Kayseri, keşide tarihi 28.02.2023, ... hesap no'lu, ...seri no'lu, 50.000 TL bedelli çek olup bu çekin davalılardan ... San. ve Tic. A.Ş. vekili Av. ... tarafından müvekkilini de aralarında borçlu olarak yer aldığı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine konulduğunu, bu icra takibine karşı da taraflarınca İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. sayılı dosyası ile çekte müvekkilinden sonra ciranta olarak yer alan ...Ltd. Şti. ve... A.Ş. aleyhine menfi tespit davası açıldığını, henüz tensip zaptı düzenlenmediğini, ayrıca ilgili çekten dolayı davalı şirketlerin yetkilileri hakkında da taraflarınca suç duyurusunda bulunulacağını, mahkeme dosyasına konu çek de, çalınan çeklerden biri olan ...Sinop şubesine ait, keşidecisi ..., keşide yeri Sinop, keşide tarihi 29.02.2023, ... seri no'lu, 30.000 TL bedelli çek olup bu çekin davalılardan ...A.Ş. vekili Av. ...arafından müvekkilinin de aralarında borçlu olarak yer aldığı İstanbul... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine konulduğu müvekkiline tebliğ edilen ödeme emri ile görüldüğünü, başkaca kötü niyetli kişileri tarafından kullandığı anlaşıldığını, davaya konu çek açısından İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararı haliyle İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı icra takibini durdurmayacağını, iş bu icra takibi sebebiyle davalı şirketlerin yetkilileri hakkında da taraflarınca suç duyurusunda bulunulacağını, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takibine konu çekte ciranta olarak müvekkilinden sonra davalılar ...Limited Şirketi, ... Ltd. Şti., ...A.Ş. ve ...A.Ş. ciranta olarak görülmekte ise de; dava dışı ...şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 30.11.2022,...hesap no'lu,... seri no'lu, 10.000 TL bedelli çeke ilişkin tüm ilgililer aleyhine tüm hukuki ve cezai süreci başlattığını ve iş bu şikayete konu çek dahil toplam 10 adet çeke ilişkin olarak açtıkları menfi tespit davası uyarınca ihtiyati tedbir kararı alındığından, çeki haksız yere tahsil etmek amacıyla kötü niyetli başkaca kişilerce iş bu davaya konu çeke müvekkilinden sonra farklı cirantaların eklendiğini, Davalılardan ... Limited Şirketi ile müvekkili arasında hiçbir hukuki ve ticari bir ilişki, bağ olmadığını, bu şirketi ve şirket yetkilisini de tanımadığını, bu şirkete çek teslim edilmediğini. dava dışı Batman ... Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına konu çekte alacaklı olarak görünen ve son ciranta olan.... A.Ş.'nin vekili Av. ..., dava dışı İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyasına konu çekte alacaklı olarak görünen ve son ciranta olan ... A.Ş.'nin vekili Av. ...ve dava dışı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına konu edilen ...Bayındır Şubesine ait çekte alacaklı olarak görünen ... Tic. Ltd. Şti. vekili de Av. ...olduğunu, bu avukatlar birlikte çalışmakta ve akraba olup tüm vekaletnamelerde iki avukatın da adı yer aldığını, tüm icra takip dosyasında da alacaklı olarak görünen firmaların avukatları aynı olduğnu, aynı büroda beraber çalışan farklı avukatlar üzerinden icra takipleri açılarak dikkat dağıtılmaya çalışıldığını, hırsızlık neticesinde ele geçirilen çeklerin son hamilleri iş bu avukatların müvekkilleri olduklarını, dava dışı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyasına konu çekte alacaklı olarak görünen ve son ciranta olan ... A.Ş.'nin vekili Av. ... ise iş bu dosyaya konu çekte alacaklı olarak görünen ... A.Ş.'nin vekili olduğunu, ... şirketi hem Av. ... ve Av. ...'a hem de Av. ...'e ayrı ayrı vekaletname verdiğini, iş bu avukatlar hakkında da ilgili yerlere başvurulacağını ve suç duyurusunda bulunulacağını, dava dışı ... Şubesine ait çekte müvekkilinden sonra gelen cirantalar arasında olduğu gibi iş bu davaya konu çekte de müvekkilinden sonra gelen cirantalar arasında hiçbir ticari ilişki olmadığını, çeke müvekkilinden sonra birkaç cirantanın eklenmiş olması ile davalı şirketlerin maksadı, şüpheyi ortadan kaldırma ve aralarında ticari ilişki olduğu izlenimini uyandırdığını, dava dışı İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı icra takip dosyasına konu çekte müvekkilinden sonra gelen cirantalar iş bu davaya konu çekteki cirantalarla sırasına kadar aynı olduğunu. davalılardan ... A.Ş.'nin çekteki kaşesinde mükellefi olduğu vergi dairesi...olarak görülmekte ise de şirketin mersis sorgulaması yapıldığında şirketin vergi dairesi ve ayrıca şirket yetkilisi bölümlerinin boş olduğunu, E-vergi levhası sorgulandığında ise '... vergi kimlik numaralı mükellefin yıllık gelir vergisi, zırai kazanç gelir vergisi, kurumlar vergisi, basıt usulde ticari kazanc vergi türlerinden mükellefiyeti bulunmadığı için vergi levhası bulunamaz.' uyarısı ile karşılaşıldığını, davalıların iki tanesi anonim şirket olmasına rağmen unvanları Google'a yazıldığında kendilerine ait internet sitesi bulunmadığını, haklarında da hiçbir bilgi çıkmadığını, şirketlerin hukuka uygun olmayan amaçlarla kurulduğunu, dava dışı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün...E. sayılı icra takip dosyası ile iş bu davaya konu icra takip dosyasını vekaleten açan Av. ...' olduğunu. vekil, dava dışı icra takip dosyasında borçlu taraf olarak müvekkili TC kimlik numarası ile eklettiğini, iş bu davaya konu dosyada ise borçlu olarak şahıs işletmesini yazarak TC kimlik numarası yerine TC Kimlik numarasını vergi kimlik numarası üzerinden eklettiğini, kargoda çalınan çekler hakkında işlem yapılıp yapılmadığının UYAP Vatandaş Portal üzerinden tespitinin önüne geçmek, icra takibinden yalnızca ödeme emrinin tebliğ edilmesi ile haberdar olunmasını sağlamak ve taraflarınca alınacak önlemi geciktirmek amacıyla kötü niyetli olarak küçük oyunlara başvurulduğunu, davaya konu ... Sinop şubesine ait, keşidecisi ..., keşide yeri Sinop, keşide tarihi 29.02.2023, ... seri no'lu, 30.000 TL bedelli çek, kargo şirketince taşıma esnasında çalınmış çeklerden biri olması sebebiyle müvekkili ile davalılar arasında hiçbir hukuki, ticari ilişkisi bulunmadığını; müvekkili çeki davalılar adına düzenlemediğini, davalılara teslim etmediğini, icra takibinin haksız ve kötü niyetle açıldığını, müvekkiline karşı açılan İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... E. no'lu icra takip dosyasındaki çek ve fer'ileri açısından borçlu olmadığının tespiti, hakkında açılan icra takibinin iptaline ilişkin olarak iş bu menfi tespit davasını açmak zorunluluğu doğduğunu, İİK m. 72/3 ''İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir'' hükmü uyarınca mahkemenin belirleyeceği teminat miktarının mahkeme dosyasına yatırılması ile birlikte ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvcekkili menfi tespit davası açma mecburiyetinde bırakan haksız ve kötü niyetli davalıların, icra takip bedelinin %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini ile yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmişlerdir.
DELİLLER:
İstanbul ... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak... esas sayılı takip dosyasının kapatılıp kapatılmadığının araştırılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
İstanbul ...İcra Hukuk Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyanın akıbetinin araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
...Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak ... soruşturma sayılı dosyanın akıbetinin araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak... soruşturma sayılı dosyanın akıbetinin araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
İstanbul ...İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... esas sayılı takip dosyasının kapatılıp kapatılmadığının bildirilmesi ile dosya kapatılmış ise çek aslının kime teslim edildiğinin araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
...Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz davalısı ... vergi numaralı ... ANONİM ŞİRKETİ'nin vergi kayıtları ile 2022-2023 yılları BA - BS formlarının çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
...Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz davalısı ...vergi numaralı ... ANONİM ŞİRKETİ'nin vergi kayıtları ile 2022-2023 yılları BA - BS formlarının çıkartılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz davalısı ...vergi numaralı... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nin vergi kayıtları ile 2022-2023 yılları BA - BS formlarının çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
...Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz davalısı...vergi numaralı ... LİMİTED ŞİRKETİ'nin vergi kayıtları ile 2022-2023 yılları BA - BS formlarının çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz davacısı... TC kimlik numaralı ...'in vergi kayıtları ile 2022-2023 yılları BA - BS formlarının çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
...Bankası'na müzekkere yazılarak...Bankası Sultangazi Şubesi, Keşidecisi ... olan ...seri numaralı 31/01/2023 keşide tarihli 300.000,00-TL bedelli çekin bankaca verilip verilmediği, bankaca verilmiş ise çekin ait olduğu hesabın kime ait olduğunu, çekin arkalı önlü okunaklı bir suretini, bankaca ibraz edilip edilmediğinin, ibraz edilmişse ibraz edenin açık kimliği ve adresinin, ibraz sonucu yapılan işlemin, bu yazının bankanıza geliş tarihinden önce mi sonra mı ibraz edildiğinin araştırılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyasının bir örneğinin UYAP sistemi üzerinden Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
İstanbul... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak...9 esas sayılı takip dosyasının bir örneğinin UYAP sistemi üzerinden Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, İstanbul ...cra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasında, takip konusu çekin kargoda kaybolduğu iddiası ile menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkememiz dosyası ile birleştirilen İstanbul ... ATM ... Esas sayılı dava ise, İstanbul... İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı takip dosyasında, takip konusu çekin kargoda kaybolduğu iddiası ile menfi tespit istemine ilişkindir.
İcra İflas Kanunu md. 72’ye göre borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. Borçlu, menfi tespit davası zımnında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.
Menfi tespit davalarında davacı borçlu, davalı alacaklı ile arasında hiçbir hukuki ilişki bulunmadığını, borcun hiç doğmadığını iddia ediyorsa ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir. Ancak davacı borçlu hukuki ilişkiyi ve borcu kabul etmekle beraber başka bir sebepten ötürü geçersiz olduğunu veya borcun sona erdiğini iddia ediyorsa ispat yükü davacı borçlu üzerindedir.
Menfi tespit davasının sonucuna göre davacı borçlu lehine tazminata hükmedilebilmesi için alacaklının borçlu hakkında icra takibinde bulunmuş olması, icra takibinin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması ve borçlunun tazminat talebinde bulunmuş olması gerekir.
Borçlu aleyhine tazminata hükmedilebilmesi için ise icra takibinin durdurulması için tedbir kararı verilmiş ve bu kararın fiilen uygulanmış olması gerekir.
Dava konusu takip dosyalarının incelenmesinde; takibin usul ve yasaya uygun olduğu, davacının borçlu olarak yer aldığı ve takip konusu çeklerde davacının ciranta olarak bulunduğu anlaşılmıştır. Çeklerin incelenmesinde kambiyo vasfını haiz olduğu ve ciro zincirinde kopukluk bulunmadığı görülmüştür. Davacının her iki davada da takip konusu çekler üzerinde bulunan imzasına bir itirazı yoktur. Davacı, çeklerin kargoda kaybolması sebebiyle bedelsiz kaldığı yönünde iddiasını öne sürmüştür.
Asıl dava konusu İstanbul ...İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı takip dosyasında, takip borcunun 31/03/2023 tarihinde borçlulardan ... tarafından ödendiği ve takibin kapandığı anlaşılmıştır. Takip dosyasında borcun dayanağı olan çekin ödeyene teslim edilmesine ilişkin karar verildiği görülmüştür. Ödeme yapan ...’ın çekin arkasındaki 1. ciranta olduğu ve davacının üstünde yer aldığı görülmekle; yapılan ödeme sonucunda davacının çek ile ilgili sorumluluğu da sona ermiştir. Zira çeki ödeyen kişi, ancak üstünde yer alan kişilere başvuru hakkına sahiptir. Asıl davanın 27/02/2023 tarihinde açıldığı gözetilerek, dava konusu takibin yargılama sırasında kapatıldığı ve davanın konusuz kaldığı kanaatine varılmıştır.
Birleşen dava konusu İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı takip dosyasında, takip borcunun 14/07/2023 tarihinde keşideci ... tarafından ödendiği, 17/07/2023 tarihinde yapılan reddiyat ile asıl alacak bedelinin alacaklıya aktarıldığı görülmüştür. Takip dayanağı çekin, dosyanın infazı ile ödeme yapan keşideciye teslim edilmesi gerektiğinden ve keşideci tarafından ödeme yapılması sebebiyle davacı cirantanın, takip konusu çek ile ilgili herhangi bir sorumluluğunun kalmadığı anlaşılmıştır. Birleşen davanın 04/05/2023 tarihinde açıldığı gözetilerek, ödemenin yargılama sırasında yapıldığı ve davanın konusuz kaldığı kanaatine varılmıştır.
Davacı vekilinin, davanın istirdat davası olarak devam etmesi yönündeki talebi mahkememizce kabul edilmemiştir. Zira İİK md. 72/6 “Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.” şeklindedir. Somut olayda takip konusu borç, davacı tarafından değil dava dışı diğer borçlu tarafından ödendiğinden, işbu davanın davacı lehine istirdat davası olarak devam etmesi söz konusu değildir. Kambiyo senetlerine ilişkin TTK md. 732 “Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.” şeklindedir. Çekler için de uygulama alanı bulan TTK md. 732, bir senedin zamanaşımına uğraması sebebiyle alacağını tahsil edemeyen hamile, senet borçlusuna sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre başvurma imkânı tanımaktadır. Somut olayda açılan menfi tespit davasının TTK md. 732’ye göre kendiliğinden sebepsiz zenginleşme davasına dönmesi usul hükümlerine göre mümkün olmamakla birlikte; madde kapsamında hamilin, keşideciye veya kabul edene sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre başvurması düzenlenmiştir. Dolayısıyla davacının, davalılara TTK md. 732 uyarınca başvurması mümkün değildir.
Çek bir kambiyo senedi olup, imzaların istiklali ilkesi ile görünüşe güven ilkesi geçerlidir. Dolayısıyla çekte imzası bulunan herkes kendi imzası ile sorumludur. Bunun yanında çekin üstünde varlığı belli olan hakkın gerçek olduğu kabul edilir, çeki alan kişinin bunu araştırma yükümlülüğü yoktur. Dolayısıyla davacının imzasını inkâr etmemekle birlikte çekin kargoda kaybolması olayında, alacaklının durumu bildiğini ve kötü niyetli olduğunu ispatlaması gerekir. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalıların kötü niyetli olarak birlikte hareket ettiği davacı tarafından ispat edilememiştir. Kambiyo hukukunda esas olarak ödeme aracı olan çekin, tarafların huzurunda imzalanması ve teslim edilmesi gerekir. Çekin huzurda imzalanmayıp, kargo ile veya başka bir vasıta ile alacaklıya gönderilmesi usulü kambiyo hukuku ile bağdaşmamaktadır. Bu konuda davacının basiretli davrandığı ve gerekli özeni ve dikkati gösterdiği söylenemez.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, asıl ve birleşen davanın yargılama sürecinde borcun üçüncü kişiler tarafından ödenmesi sebebiyle konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ve davalıların kötü niyetli oldukları ispatlanamadığından yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Asıl ve birleşen davanın konusuz kalması sebebi ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
Asıl dava yönünden :
1-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 5.255,04-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Davalıların vekili bulunmadığından vekalet ücreti takdir edilmesine yer olmadığına,
4-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Birleşen Dava Yönünden :
1-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 142,63-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/03/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır