T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/127 Esas
KARAR NO: 2023/274
DAVA: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 20/12/2022
KARAR TARİHİ: 24/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : Müvekkilinin Kağıthane/İstanbul adresinde ... sözleşme hesap no ile ... A.Ş aboneliğine sahip olduğunu, faturalarını düzenli ödediğini, bu adresi ticari faaliyetleri için kullandığını, müvekkilinin sözleşmeye uygun ... seri nolu sayaç kullandığını, elektrik kullanımına müdahale edecek bir hareketi olmadığını, müvekkilinin ilgili sayaç için bir çok kez arıza şikayeti olduğunu, müvekkilinin haberi olmadan tutanak tutulduğunu, 12.12.2022 son ödeme tarihli 2 faturadan toplam 196.510,81 toplam kaçak fatura düzenlendiğini, yanlış bir hesapla fatura çıkartıldığını, müvekkilinin kaçak elektrik kullanımını kabul etmediğini ve faturanın iptali için başvuru yaptığını, şu aşamada elektrik kesintisi olduğunu faaliyet veremediklerini, zor dönemde işyerindeki kesintinin hem faaliyetlerin durmasına hem de çalışanların mağduriyet içinde olmasına sebebiyet verdiğini, dava sonuna kadar elektrik kesintisinin teminatsız ihtiyaten durdurulması kararının verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafın üzerinden bırakılmasına karar verilmesini talep etmektedir.
CEVAP:
Davalıya usulüne uygun tebligat çıkartılmasına rağmen davaya süresi içerisinde cevap vermemiş olduğu görüldü.
Davalı vekilinin 29/03/2023 tarihli beyan dilekçesinde özetle; davanın şartlarının eksik olduğunu, arabuluculuğa başvurulmadığını, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, dava konusu edilen fatura ve kaçak tutanağının hukuka ve EPDK ilgili yönetmeliklerine uygun olduğunu beyanla davanın reddini, davacının müvekkilinin alacağını almasını engellemesi sebebiyle İİK m. 72/f.4 uyarınca %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Fatura örneği, Vergi levhası örneği örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
... ne yazılan müzekkere cevabında davacının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.
... ne yazılan müzekkere cevabında davacının ikinci sınıf tüccar olduğu V.U.K. 177/1. Maddesindeki limitleri aşmadığı, esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlamadığının bildirildiği görülmüştür.
İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine yazılan müzekkere cevabında davacının esnaf kaydının olmadığının bildirildiği görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davaya ilişkin dava dosyasının ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/... Esas 2022/... Karar sayılı 22/12/2022 tarihli Görevsizlik kararı ile '.... davacı tarafından dava dilekçesinde davaya konu yerin ticari işletme olduğunu beyan ettiği, kaçak elektrik tutanağı ve ibraz edilen faturalara göre abone yerin ticarethane olarak belirlendiği, davalının ise sermaye şirketi olduğu görülmektedir. Buna göre davanın nispi ticari dava olduğu anlaşılmakla mahkememiz görevli olmayıp; görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddesine göre görev hususu dava şartı olup HMK'nın 115. Maddesine göre dava şartlarının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılması ve bulunmaması halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği, görev hususunda Yargıtay 3. H.D.'nin 17/12/2019 tarih 2019/1440 E., 2019/10200 K. Sayılı içtihadı da dikkate alınarak mahkememizin görevsizliği nedeniyle aşağıdaki gibi hüküm kurulması gerekmiştir.' gerekçesi ile Tevzi Bürosunca mahkememize tevzi olunduğu ve mahkememizin 2023/... Esas numarasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce davacının esnaf mı tacir mi olduğu hususunda ilgili kurumlara müzekkereler yazılmış, davacının tacir ve esnaf kaydının olmadığı, ancak vergi dairesince davacının ikinci sınıf tüccar olduğu V.U.K. 177/1. Maddesindeki limitleri aşmadığı, esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlamadığının bildirildiği görülmüştür.
HMK’nun 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nun 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.
6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.
Aynı Yasa'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.
Öte yandan 6102 sayılı TTK hükümlerine göre; ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir (TTK 11/1). Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhur Başkanlığınca çıkarılacak kararnamede gösterilir (TTK 11/2). Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten gerçek kişiye tacir denir (TTK 12/1).
İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır (TTK 15/1).
Buna göre davada ileri sürülen dava sebebine göre ve celp edilen müzekkerelere göre davacının ikinci sınıf tüccar olduğu V.U.K. 177/1. Maddesindeki limitleri aşmadığı, esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlamadığının bildirildiği, ... nde davacının tacir kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı görülmekle; uyuşmazlığın çözümünde Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı kuşkusuzdur. Bu durumda davaya bakmaya Genel Mahkemeler görevlidir. Bu nedenle, yukarıda belirtilen yasa hükümleri ve açıklamalar uyarınca davada görevli Mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1- Davanın 6100 Sayılı H.M.K'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİ ile Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Dosyaya bakmakla ...Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna,
3-Mahkememiz ile ... . Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan iş bu görevsizlik kararının İstinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde HMK 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi amacıyla dosyanın ... Mahkemesi ilgili hukuk dairesine gönderilmesine,
4-HMK 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerini görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. 24/04/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza