T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/134 Esas
KARAR NO: 2024/299
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/03/2023
KARAR TARİHİ: 22/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket ... Anonim Şirketi'nin ...'nde ...sicil numarası ile kayıtlı olduğunu, tekstil alanında iştigal ettiğini, müvekkili şirketin elektrik enerji ihtiyacı için ... ... A.ş ile imzalamış olduğu mevcut sözleşmesi sürmekte iken davalı ... Anonim Şirketi personeli ... ...'ın müvekkili şirkete enerji dağıtımı hakkında bilgilendirme yapmak için müvekkili şirketin belirtilen adresine geldiğini, anılan görüşmede müvekkili şirket yetkilileri ... ile şirket çalışanı ... ...'in hazır bulunduğunu, görüşme esnasında müvekkili şirket yetkilileri tarafından davalı şirket personeli ... ...'a ... ... Elektrik ile olan mevcut sözleşme ile bu sözleşmeye istinaden verilmiş olan teminat mektubundan da bahsedildiğini ve buna dair belgeleri kendisine takdim edildiğini, bunun üzerine davalı şirket personeli ... ...'ın müvekkili şirketin davalı ... ile Elektrik abonelik sözleşmesi yapması halinde ... ... Elektrik'in kendilerine hiçbir yaptırım uygulamayacağı, herhangi bir cayma bedeli talep edemeyeceğini ve hatta ... ... Elektrikteki teminat mektubunu da geri alabileceklerini ilettiklerini, müvekkili şirket yetkililerine aktarılanlar dahilinde ve bu şartlarla EPDFK mağliyeti + %8 kar marjı teklifi bu ölçüde kabul edildiğini ve davalı şirket ile elektrik abonelik sözleşmesi imzalandığını, geçiş olarak bildirilen 01/04/2022 tarihinden önce davalı şirket ... Çağrı merkezi tarafından müvekkili şirkete onay için ulaşıldığı esnada kendilerine ... ... Elektrik'teki teminat mektubunun nasıl geri alınabileceğinin sorulduğunu ve çağrı merkezi yetkilileri tarafından şirketlerine geçişin tamamlanması akabinde dilekçe ile teminat mektubunun geri alınabileceğinin müvekkili şirkete iletildiğini, davalı şirkete geçişin tamamlanmasından 14 gün sonra müvekkili şirketin ... ... Elektrik tarafından arandığını ve anılan geçişin mevcut sözleşmeye istinaden cezai yaptırıma bağlanacağının bildirildiğini, davalı ... enerji'nin personeli tarafından ... ... Elektrik'in kendilerine hiçbir yaptırım uygulayamayacağı ve kendilerinden herhangi bir taleple bulunamayacağı söylenen müvekkilinin bu kez konuyu davalı ... personeli ... ...'a aktardığını ve konunun çözüme ulaştırılmasını talep ettiğini, müvekkili şirketin bu konudaki mağduriyetini ... Çağrı Merkezi yetkililerine de tüm detaylarıyla anlatıldığını ve çözüm talep ettiğini, ancak davalı ... Enerji Çağrı merkezi kanalıyla müvekkili şirkete kendileriyle sözleşme yaptıklarını ve sözleşmeyi sona erdirebilmenin en erken 01/06/2022 tarihinde olabileceğini ve bu halde dahi sözleşmeyi sona erdirmeye bağlı olarak kendilerinin de cezai yaptırım uygulayacaklarının belirtildiğini, davalı tarafından sözleşme öncesi görüşmelerde taahhüt edilenin aksine bir tavır takınılarak müvekkili şirkete hiçbir konuda yardımcı olunamadığını ve çözüme yanaşılamadığını, ayrıca müvekkilinden sözleşmenin sona erdirilmesi durumunda sözleşme görüşmelerinde hiç bahsedilmeyen cezai şart talebinde bulunduklarını, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından TBK 39. Maddesi ve devamı maddeleri gereğince sözleşme ile bağlı olmadığını ve davalı şirket ile imzalanan sözleşmeyi davalı ... Enerjisinin aldatması nedeniyle feshettiğini davalı ... enerjiye .... Noterliği'nin 21/04/2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtar ve ihbar edildiğini, davalı tarafça müvekkiline 20/06/2022 tarihli Seri A No: ... Numaralı, 166.160,55-TL bedelli fatura müvekkili şirkete gönderildiğini ve .... Noterliği'nin 28.06.2022 Tarih, ... Yevmiye Numaralı ihtarnamesi ile faturaya yasal süre içinde itiraz edildiğini ve faturanın davalı şirkete iade edildiğini, nitekim davalı ... Enerji tarafından müvekkili tarafından haksız tanzim edilen faturaya süresi içinde itiraz edildiğini ve fatura davalı şirkete iade edilmiş olmasına rağmen haksız ve kötü niyetli bir şekilde müvekkili şirket aleyhine ... Abonelik Sözleşmeleri İcra Müdürlüğü'nde 2022/... E. Numarası ile icra takip dosyası ikame edildiğini ve takip dayanağı olarak olarak 20/06/2022 Tarihli 166.160,55-TL Bedelli "Cayma Bedeli" açıklamalı fatura gösterildiğini, hatta ki takip dayanağı olarak gösterilen belge üzerinde "Resmi fatura yerine geçmez. Mail kopyasıdır." ibaresi bulunduğunu, sadece bu hususun dahi davalı tarafından başlatılan icra takibinin haksız ve mesnetsiz olduğunu gösterdiğini, icra dosyasındaki ödeme emrinin müvekkiline 15/09/2022 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkili şirket tarafından söz konusu icra takip dosyasına yasal itiraz süresi içinde itiraz edilemediğinden icra takip dosyasının kesinleştiğini, bunun üzerine cebri icra tehdidi altında kalan müvekkili tarafından 26/09/2022 tarihinde 235.458,80-TL bedel icra dosyasına yatırılarak borçlu olmadığı bir paranın davalı şirkete ihtirazi kayıt ödenmek zorunda kalındığını, taraflarınca menfi tespit talebi ile icra tehdidi altında ödenen bedelin istirdadı talepli arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, sürecin anlaşamama olarak sonuçlandığını, davanın kabulü ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, müvekkili şirket tarafından borçlu olmadığı halde cebri icra tehdidi altında ihtirazı kayıtla ödenmiş olan 235.458,80-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili şirket arasında imzalanan elektrik abonelik sözleşmesine binaen davacı şirkete 01/04/2022 tarihinden itibaren kullanılan elektrik karşılığı fatura kesildiğini, portföye girişin ikinci ayında davacı tarafından herhangi bir sebebe dayanmaksızın sözleşmenin feshedilmesi talebinin müvekkili şirkete ilettiğini ve davacının 31/05/2022 tarihinde portföyden çıkarıldığını, taahhüt süresi içerisinde portföyde çıkan davacıya cayma faturası kesildiğini ve ödenmeyen işbu fatura hakkında borçlu olan davacıya İstanbul Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi 2022/... dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edilmediğini, haciz işlemlerine başlandığını, haciz işlemleri başlatıldığı sebebiyle davacının borcunu ödediğini, icra dosyasının kapandığını, imzalanan sözleşme ile davacıya ucuz elektrik vadedilmediğini, sözleşme incelendiği takdirde bu durumun ortaya çıkacağını, her tedarik şirketinin uyguladığı tarifeler ve birim fiyatların hesaplanması farklı olacağı gibi EPDK birim fiyatı ile paralel gidilmesi zorunluluğu da bulunmadığını, davacının serbest tüketici olduğunu ve bu hal, çalışılmak istenen tedarik şirketinin özgürce seçilmesini ifade ettiğini ve davacının da diğer tedarik şirketleri ile elektrik abonelik sözleşmesi yapmasının müvekkili şirketin uyguladığı tarife ve birim fiyattan faturalandırılmayı ve sözleşmenin tüm hüküm ve koşullarını davacının kabul ettiği anlamına geldiğini, ayrıca davacının imzaladığı sözleşmenin aboneye özel sözleşme koşulları başlıklı bölümde, birim fiyat hesaplama formülü "Enerji Birim Fiyatı=(PTF+...)*(1+Brüt Kar Marjı)" şeklinde olduğunu, sözleşmede yer verildiği üzere "PTF ilgili fatura dönemi için abonenin saatlik tüketimi ile tüketimine karşılık gelen organize toptan satış piyasasında gerçekleşen Piyasa Takas Fiyatı'nın çarpımı sonucu oluşan ağırlıklı fiyatı, ... ilgili fatura dönemi için gerçekleşen yenilebilir enerji kaynakları destekleme mekanizması birim fiyatını" ifade ettiğini, Daha anlaşılabilir kılmak gerekirse; PTF, EPİAŞ bünyesinde, günlük 24 saat esasına göre oluşan elektrik fiyatlarının ilgili aya ait ortalaması alınarak oluşturulan fiyat, ... ise EPDK tarafından aylık tahminleri de yayınlanan, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması’nın piyasaya birim maliyet olarak yansıyan ilgili aydaki fiyat olduğunu, Davacının tüm faturaların bu formül esas alınarak hesaplandığını, Yani faturaların hesaplama yöntemi açıkça sözleşmesinde yer almasına rağmen davacıya indirimli elektrik sunulacağı vadedilmeyeceğinin ortada olduğunu, davacının tüm tüketim faturalarının işbu hükme göre usule hukuka uygun hesaplandığını ekte sunulan hesaplama tablolarının da gerçeği gösterdiğini, Davacının faturalarında mali kopyasıdır ibaresinin olması faturanın muhasebeselleştirilmediği anlamına gelmediğini, davacının açmış olduğu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... Dairesi'ne müzekkere yazılarak 2022/... esas sayılı takip dosyasının bir örneğinin UYAP sistemi üzerinden Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
Davacı tanığı ... mahkememiz duruşma salonuna getirtilip yemini yaptırılarak dava konusu olay hakkında bilgi ve görgüsü sorulmuştur.
Davacı tanığı ... ... mahkememiz duruşma salonuna getirtilip yemini yaptırılarak dava konusu olay hakkında bilgi ve görgüsü sorulmuştur.
Tarafların ticaret sicil kayıtları incelenmiştir.
Tarafların sunmuş olduğu dilekçe ve deliller incelenmiştir.
GEREKÇE:
Dava, MTS 2022/... Esas sayılı takip dosyasında ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir.
İstirdat davaları İİK md. 72 uyarınca borçlu olunmadığı halde ödenmek zorunda kalınan paranın geri alınması için açılan davadır. İstirdat talebinde bulunabilmek için davacının, borçlu olmadığı bir parayı icra tehdidi altında ödemesi gerekmektedir. İstirdat davaları, ödeme yapılan tarihten itibaren bir yıl içinde açılır. Bu süre niteliği itibariyle hak düşürücü bir süredir.
İstirdat davalarında genel ispat kuralları geçerlidir. İspat yükü davacı üzerindedir. İİK md. 72/8 uyarınca davacı taraf, ödediği paranın ödenmesi gerekmediğini ispat etmek zorundadır.
Somut olayda taraflar arasında 02/03/2022 tarihli abonelik sözleşmesi bulunmaktadır. Davacı, .... Noterliği’nin 21/04/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile abonelik sözleşmesini feshetmiştir. İhtarnamede ve açılan işbu davada davacı taraf, fesih sebebi olarak davalının sözleşme görüşmelerinde kendisini aldattığını ileri sürmüştür. Taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesinde; sözleşmenin süresiz olduğu, 24 ay taahhüt bulunduğu ve cayma halinde ek yüksek tüketim faturasının 2 katı kadar cezai şart ödenmesi hususunda anlaşmaya varıldığı görülmüştür. Davacının sözleşmeyi feshetmesi üzerine davalı tarafından cayma sebebiyle 30/06/2022 tarihli cezai bedele ilişkin fatura düzenlendiği ve bu faturaya dayanılarak takip başlatıldığı anlaşılmıştır. Takip dosyası, davacı borçlu tarafından itiraz edilmeden kesinleşmiş ve icra dosyasında davacı borçlu tarafından 26/09/2022 tarihinde ihtirazı kayıt ile ödeme yapılmıştır.
Davacı taraf, davalı şirket görevlisinin sözleşme görüşmeleri sırasında mevcut abonelik sözleşmelerini feshetmeleri halinde ... ... şirketine herhangi bir bedel ödemeleri gerekmeyeceğini belirterek aldatıcı beyanda bulunduğunu iddia etmiştir. Taraflar arasındaki 02/03/2022 tarihli sözleşmede iddia olunan taahhüde ilişkin bir hüküm bulunmadığı görülmüştür. Davacı tanıkları, davalı şirket görevlisinin kendilerine sözlü olarak taahhütte bulunduğunu, yazılı bir taahhüt belgesi bulunmadığını ifade etmiştir. Davacı şirket tacir olup, basiretli davranma yükümlülüğü altındadır. TBK md. 36’da aldatmanın bir irade sakatlığı hali olduğu düzenlenmiş ve bu durumda aldatılanın sözleşmeyle bağlı olmadığı düzenlenmiştir. Aldatma irade sakatlığı haline dayanılması hususunda kanunda tacirler yönünden bir kısıtlama olmasa da; yerleşik yüksek mahkeme uygulamasına göre, tacirlerin diğer gerçek kişilere nazaran basiretli, dikkatli, özenli ve işinin uzmanı olması gerektiğinden aldatmanın daha sıkı şartlarla değerlendirilmesi gerekir. Somut olayda da dava dışı ... ... firması ile sözleşmesi bulunan ve bu sözleşme şartlarını bilebilecek durumda olan davacının kendisidir. Davalı şirket görevlisinin, davalı şirketin taraf olmadığı bir sözleşme ile ilgili yaptığı bir yoruma göre davacının işlem yapmasında, davacının basiretli davranmadığı açıktır. Böyle bir durumda davalının TBK md. 36 anlamında aldatıcı bir eyleminden bahsedilemez. Kaldı ki, davalı şirket görevlisinin taahhüdüne ilişkin yazılı bir belge bulunmayıp, davalı taraf da bu iddiayı kabul etmemektedir. Davacı tanıklarının bu husustaki beyanları iddiaları ispatlamaya tek başına yeter güçte değildir.
Davacının abonelik dosyasının incelenmesinde Nisan ve Mayıs aylarında davalıdan hizmet aldığı, bu iki faturadan yüksek bedelli olanın Nisan dönemine ait olan ve 20/05/2022 son ödeme tarihli 88.141,63 TL olduğu görülmüştür. Davacının, davalı ile bulunan sözleşmesini aldatma sebebiyle feshetmesi yukarıda açıklanan sebeple mahkememizce haklı görülmemiştir. Dolayısıyla davalının sözleşmeye uygun olarak cezai şart talep edebileceği anlaşılmıştır. Davacının tüketim faturalarına ve dava konusu fatura bedeline miktar yönünden itirazının bulunmaması ve takip konusu faturanın sözleşmeye uygun olarak düzenlendiği (88.141,63 TL x 2 = 176.283,26 TL) anlaşıldığından bilirkişiye başvurulmasına gerek duyulmamıştır.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, davacının taraflar arasındaki sözleşmeyi feshetmesinde haksız olması, davalının TBK md. 36 uyarınca aldatıcı bir hareketinin bulunmaması, davacının basiretli bir şekilde davranmamasının sözleşmeyi feshetmek için sebep olamayacağı ve davalının düzenlediği cayma cezai bedel faturasının sözleşmeye uygun olduğu kanaatiyle davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 3.593,45-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 37.319,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır