T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/157 Esas
KARAR NO: 2024/304
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 13/03/2023
KARAR TARİHİ: 25/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Tespit üzerine zabıt tarihinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği 05.08.2022 tarih ve ... seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı tanzim edildiğini, işbu tutanağa istinaden 185.023,60-TL tutarında kaçak elektrik tüketim tahakkuku ile 36.740,14-TL tutarında kaçak elektrik ek tüketim tahakkuku olmak üzere toplam 221.763,74-TL tutarında kaçak elektrik tahakkuku yapıldığını, Davalı borçlu aleyhine kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek 225.907,03-TL'nin tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, Davalı borçlu tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu beyanla; davalının icra dosyasına yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin devamına, itirazın haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle itiraz olunan kısım üzerinden %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, Mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dosyanın görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkilinin tüm faturalarını otomatik ödeme talimatı ile ödediğini ve kaçak elektrik kullanılmadığını, zaman aşımı itirazları olduğunu, müvekkilinin kaçak elektrik kullanmamış olması, davaya konu işlemlerin öncesinde ve sonrasındaki aylık tahakkuk eden elektrik faturalarının birbiri ile meblağ ile örtüşmesi, davacının iddialarını ispatlayamaması nedeni ile davanın esastan reddine, .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın devamına, davacının haksız ve mesnetsiz davasını kötü niyetle açmış olması nedeni davacı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Arabuluculuk Son Tutanak örneği, Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı örneği, fatura örneği, .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasının bir örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
... ne yazılan müzekkere cevabında; davalının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.
... ne yazılan müzekkere cevabında; davalının esnaf kaydının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.
... Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabında; davalının 29/02/2024 tarihi itibariyle potansiyel mükellef (vergiye tabi kazanç elde etmeyen sürekli yükümlülüğü gerektiren bir faaliyet yürütmemekle birlikte. Vergi kimlik numarası kullanımının yaygınlaştırılması hakkındaki 4358 sayılı Kanunun 2.'nci maddesinde belirtilen kurum ve kuruluşlarla işlem yaparken vergi kimlik numarası kullanmak zorunda olanlar için öngörülen mükellefiyet türüdür) olduğu, davalının şirket ortaklığı/yöneticiliğinin tespit edilemediğinin bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişinin 23/10/2023 tarihli raporunda özetle;
"EPDK'nin yayınladığı yönetmeliğin 42/1-b maddesinin, “... Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi..." şeklinde düzenlendiği, bu hususun kaçak elektrik tüketimine girdiği, bu nedenle davalının kaçak elektrik kullandığı,
Davacı, .... İcra Dairesi 2022/... Esas sayılı icra takip ile 221.763,74 TL asıl alacak, 3.511,26 TL faiz ve 632,03 TL KDV olmak üzere toplam 225.907,03 TL talebinin olduğu,
Mahal yerinde kullanılan kaçak tüketim tutarının, EPDK birim fiyatları ve ilgili yönetmelikleri doğrultusunda, kaçak tüketim miktarının 184.995,58 YL asıl alacak tutarı, faiz tutarı 1.915,84 TL tutarı ve 344,85 TL KDV ilavesiyle toplam 187.256,27 TL hesaplandığı,
Davacının, davalıdan toplamda 187.256,27 TL alacaklı olduğu" yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda bilirkişiden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişinin 21/12/2023 tarihli raporunda özetle;
"EPDK’nin yayınladığı yönetmeliğin 42/1-b maddesinin, "… Perakende satış
sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,…..."şeklinde düzenlendiği, bu hususun kaçak elektrik tüketimine girdiği, bu nedenle davalının kaçak
elektrik kullandığı,
Davacı, ... İcra Dairesi 2022/... E sayılı İcra takip ile
221.763,74 TL asıl alacak, 3.511,26 TL faiz ve 632,03 TL KDV olmak üzere toplam
225.907,03 TL talebinin olduğu,
Mahal yerinde kullanılan kaçak tüketim tutarının, EPDK birim fiyatları ve
ilgili yönetmelikleri doğrultusunda, kaçak tüketim miktarının 184.995,58 TL asıl alacak
tutarı, faiz tutarı 1.915,84 TL tutarı ve 344,85 TL KDV ilavesiyle toplam 187.256,27 TL
hesaplandığı,
Davacının, davalıdan toplamda 187.256,27 TL alacaklı olduğu"
yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; kaçak elektrik tutanağı nedeniyle düzenlenen fatura alacağının tahsili amacıyla açılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.
HMK’nun 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nun 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.
6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.
Aynı Yasa'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.
Bilindiği üzere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yürürlüğe girdiği 01.11.2011 tarihinden sonra 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 5. maddesinde 6335 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmış ve ticaret mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür.
Ticaret mahkemelerinin görevi TTK'nin 5. maddesinde düzenlenmiş ve maddenin 1. bendinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." denilmiştir.
Bir davanın ticari dava olup olmadığı ise TTK'nin 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre belirlenmekte olup, ticari davalar kendi aralarında mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Mutlak ticari davalar için tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken, nispi ticari davalarda dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığı kriter olarak kabul edilmiştir.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın sırf dava konusunun TTK'da düzenlenmesi nedeniyle ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar TTK'nin 4/1. maddesinde bentler hâlinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra ve İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.
TTK'nin 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nin 4/1. maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK”'nin 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.
Bu haliyle, dava sebebine ve celp edilen müzekkerelere göre davalının potansiyel mükellef (vergiye tabi kazanç elde etmeyen sürekli yükümlülüğü gerektiren bir faaliyet yürütmemekle birlikte. Vergi kimlik numarası kullanımının yaygınlaştırılması hakkındaki 4358 sayılı Kanunun 2.'nci maddesinde belirtilen kurum ve kuruluşlarla işlem yaparken vergi kimlik numarası kullanmak zorunda olanlar için öngörülen mükellefiyet türüdür) olduğu, şirket ortaklığı/yöneticiliğinin tespit edilemediği, davanın mutlak yahut nisbi ticari dava olmasının gerektirir yanının bulunmadığı, davalının da tacir olmadığı, taraflar arasında abonelik sözleşmesinin 23/10/2020 tarihinde başladığı ve 03/07/2023 tarihinde sona erdiği, takibe konu alacak talebinin 05/08/2022 tarihli kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağından kaynaklandığı, kaçak tutanak tarihinde taraflar arasında abonelik sözleşmesinin bulunduğu görüldüğünden, aboneli kaçak işlemi nedeniyle tüketici konumunda bulunan davalı yönünden davada Tüketici Mahkemesi görevli olduğu anlaşılmakla, taraflar arasındaki uyuşmazlığı Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektir. (İstanbul BAM 3. HD. 2023/2043E. 2023/2634K.- 2023/699E. 2024/134 K. - 2023/3165E. 2023/3828K. - 2024/350E. 2024/627K.) Uyuşmazlığın çözümünde Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı açıktır. Bu nedenle, yukarıda belirtilen yasa hükümleri ve açıklamalar uyarınca davada görevli Mahkemenin İstanbul Nöbetçi Tüketici Mahkemesi olduğunun tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın 6100 Sayılı H.M.K.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİ ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli Mahkemenin İSTANBUL NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİ olduğuna,
3- 6100 sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren Mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmesine,
4-Bu süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
5-HMK'nun 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli Mahkemece hüküm altına alınmasına, açılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde bu kararda değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/04/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza