T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/120 Esas
KARAR NO :2025/686
DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:26/02/2024
KARAR TARİHİ:14/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “Dava dışı sigortalı ... Otomotiv Servis ve Tic A.Ş.nin müvekkili şirket tarafından ... nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigorta güvencesine alındığını; “Almanya'da yerleşik ... ... şirketi tarafından listelenmiş olan Muhtelif oto yedek parçadan oluşan emtiaların, üç fatura kapsamında dava dışı sigortalı ... Otomotiv şirketine 20.569,64 Euro bedelle satıldığını;“ Emtianın Almanya-Türkiye taşımasının uçak ile gerçekleştirildiği, 21.11.2022 tarihinde davalı ... şirketinin sorumluluğunda İstanbul ... ... hava alanına geldiğinin anlaşıldığını;” Gümrük işlemlerinin tamamlanmasının ardından 23.11.2022 tarihinde davalı ... şirketinin anlaştığı diğer davalı Medifarma şirketine dağıtım listesi düzenlendiğini ve emtianın da ... ...'den sigortalı ... Otomotivin ...'daki adresine nakliyesinin şoför ... idaresindeki ... plaka sayılı araç ile gerçekleştirildiğini;” Emtianın 24.11.2022 tarihinde sigortalı dava dışı ... Otomotiv şirketinin adresine ulaştığını, ancak tahliye sırasında emtianın hasarlı olduğunun tespit edildiğini ve tutanak tutulduğunu,” Müvekkili şirketin dava dışı ... Otomotiv şirketine hasar nedeniyle 17.05.2023 tarihinde 6.575,35 Euro poliçe tazminatı ödeyerek TTK m.1472 gereği halef olarak huzurdaki davayı açtığını; İleri sürerek davanın kabulüne, .... İcra D. 2023/... E sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına; davalı aleyhine alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında ... ... taşımasına ilişkin navlun faturası bulunmadığı gibi ücretin de bulunmadığını, yurtiçi taşımaya ilişkin bir irsaliye de düzenlenmediğini ... tarafından düzenlenen dağıtım listesinin irsaliye olarak düzenlendiğini, bu durumda taşımanın hatır taşıması olduğunu; ayrıca dava dışı sigortalı ile davalı ... arasında da aynı şekilde ücret karşılığı yapılan bir taşımanın söz konusu olmadığını; Hatır taşımalarının da poliçede tanımlanan tüzel kişi taşıyıcılar ve kooperatifler kapsamında olmadığından dolayı teminat harici olduğunu; Sigorta eksperinin bile emtianın koli/ambalajından ayırarak inceleme yaptığı bir hasarın taşıyıcı tarafından tespit edilmesinin beklenemeyeceğini ve müvekkiline atfı mümkün bir kusur bulunmadığını, müvekkilinin dağıtım listesinde hasar notu derç etmediği şeklindeki eksper kanaatinin herhangi bir dikkate değer yanının bulunmadığını gösterdiğini; emtiada minör nitelikte bir çatlağın olabileceği ve kullanılamayacağı yönündeki tespite katılmadıklarını bu tespitin kesin bir şekilde yapılması gerektiği Emtianın yüklemesinin ... tahliyesinin ise ... Otomotiv tarafından yapıldığını, aracın herhangi bir trafik kazası yaşamadığını,” ... plaka sayılı aracın ... kayıt bilgilerinin istenmesini talep ettikleri çünkü söz konusu araç üzerinde herhangi bir şerh bulunması halinde poliçe gereği zararın kapsam dışı kalacağını; poliçeye aykırı davranarak rücu talebinde bulunanı hukukun korumaması gerektiğini; Alacağın likit olmadığını ve belirlenebilir olmadığını; İleri sürerek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; “Dava konusu hasardan müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını; “Dava konusu hasarın, 1999-Montreal uluslararası hava taşıma konvansiyonuna tabi olduğunu; İleri sürerek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
Dava dışı ... Otomotive müzekkere yazılarak, davalı ... Anonim Şirketi ile aralarında imzalanan taşıma sözleşmesi, ...List ( çeki listesi), konşimento,...Fatura' nın Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
Davalılara müzekkere yazılarak, aralarında imzalanan taşıma sözleşmesinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
.... İcra Müdürlüğü' nün 2023/... esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.
Davacı şirkete müzekkere yazılarak, ... poliçe numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ve ... numaralı hasar dosyasının mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
... plakalı aracın kimin üzerine kayıtlı olduğunu gösterir şekilde tescil bilgilerinin UYAP sistemi üzerinden çıkartılarak dosyamız arasına alınmıştır.
... plakalı aracın ... sistemi üzerinden haciz rehin şerh sorgusu için müzekkere yazılmasına karar verilmiş olup, yazı cevaplarının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 21/05/2024 tarihli celsesinin 3 numaralı ara kararı gereğince, Dosyanın mahkememizce resen seçilecek; taşıma alanında uzman ( uluslarası hava taşımacılığı alanında uzman ) Sigorta alanında uzman ve makine mühendisi ( emtialar ) bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup,
Bilirkişilerin 20/01/2025 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak,
"1)Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun, davacı sigorta şirketinin hasar karşılığı sigortalısına ödediği tazminatı davalı taşıyıcı şirketlerden (... ve ...) rücuen tazminini isteyip isteyemeyeceği ve isteyebilecek ise miktarının belirlenmesi ile faiz türü ve miktarı hususlarında olduğu;
2)Davacı Sigorta Şirketinin, sigortalısına hasar tarihi itibariyle yürürlükte olan bir poliçe kapsamında teminat altında olan bir riskten doğan hasar için ödeme yaptığından dolayı TTK m.1472 gereği davacının sigortalısına kanuni halef olarak ve sigortalısından aldığı temlikname gereğince akdi halef olarak TBK m.183 gereğince yapmış olduğu ödeme miktarına kadar (6.575,35 Euro) işbu rücuen tazminat davasını, yukarıda izah edilen gerekçelerle, açabileceğinin değerlendirildi;
3)Bir Nolu davalı ... şirketinin akdi taşıyıcı olarak iki nolu davalı ...şirketinin ise ara/alt taşıyıcı olarak, yukarıda izah edilen gerekçelerle, huzurdaki davaya muhatap olabileceğinin değerlendirildiği;
4) Emtiayı hasar itirazı kaydı düşmeden dağıtım listesine göre taşımaya kabul etmesinden dolayı hasarın, davalı ... şirketinin karayolu taşıma süreci içinde meydana geldiği ve bir nolu davalı ... şirketinin akdi taşıyıcı olarak iki nolu davalı ... Şirketinin de ara/alt taşıyıcı olarak dava konusu hasardan dolayı davacı sigortacı ...şirketine karşı müştereken ve müteselsil olarak sorumlu oldukları; ancak ... şirketinin ödediği tazminatın tamamı için iki nolu davalı ... şirketine (taşıyıcılar arası iç ilişki gereği) rücu edebileceğinin değerlendirildiği (TTK m.875/1);
5) Davalı taşıyıcıların sorumluluk sınırlarının yukarıda arz edilen gerekçeler ve hesaplama şekline göre 3.211,58 Euro olarak hesaplandığı (TTK m.882);
6) 9610 ilave değer karşılığı 597,76 Euronun ne kadarının gerçek zarar kapsamında olduğunun belirlenememesinden dolayı gerçek zararın, emtia zararı olan 5.977,59 Euro olarak kabul edilmesinin yerinde olacağı; ancak davalıların sorumluluk sınırının 3.211,58 Euro olmasına ve gerçek zararın altında olmasına göre müşterek ve müteselsil olarak ödemeleri gereken tazminat miktarının 3.211,58.EURO olduğu aynı sebeple somut olayda gerçek zararın belirlenmesi için sovtaj indiriminin yapılmamasının davalılar aleyhine bir durum oluşturmadığının değerlendirildiği;
7) Davacının 3095 sayılı Faiz Kanunu 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarının bir yıllık Euro Mevduat için verdiği en yüksek faiz oranı üzerinden faiz istemeye hakkı bulunduğu, ancak fiili ödeme tarihi ile takip tarihi arasında davacı sigorta şirketinin işlemiş faiz talebinin yerinde olup olmayacağını takdirinin Sayın Mahkemede olduğu, Sayın Mahkemenin davacı sigorta şirketinin fiili ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebileceği yönünde takdirde bulunması halinde fiili ödeme tarihi ile takip tarihi arasında davacı şirketin işlemiş faiz alacağının 39,77 Euro olarak yukarıdaki şekilde hesaplandığı," yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Mahkememizin 04/03/2025 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı gereğince dosyanın ek rapor hususunda bilirkişilere tevdine karar verilmiş olup,
"Kök raporda brüt ağırlığı tam olarak tespit edilemeyen hasarlı emtianın brüt 183 kg olduğunun anlaşılması nedeniyle davalı taşıyıcılarının sorumluluk sınırlarının karayolu taşıma sürecinde hasara istinaden (183x8,33)- 1.524,39 SDR ve bunun Euro cinsinden karşılığı olarak ((1.524,39x1,33110)- 2.029,12 USD ve (2.029,12/1,0910))- 1.859,87 Euro davalı şirketlerin sorumluluk sınırı olduğunun tespit edildiği ve kök raporun 5. Maddesindeki davalıların sorumluluk sınırının 1.859,87 Euro olarak revize edilmesi gerektiğinin değerlendirildiği;
“Tarafların sair itirazlarının yukarıdaki ayrıntılı incelenmesine göre Kök raporda benimsenen sair görüş ve değerlendirmelerin aynen muhafaza edilmesinin yerinde olacağının değerlendirildiği," yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun tebligat çıkartıldığını, tarafların rapora karşı beyan ve itiraz dilekçelerini dosyaya ibraz ettikleri görülmüştür.
GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık konusunun, .... İcra Dairesi'nin 2023/... esas numaralı dosyasına yapılan itirazın kısmi iptali istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.
İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.
İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.
İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.
Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Dava konusun davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği kusur karşılığı meydana gelen zararın davalıdan rücuen tazminine ilişkin olduğu anlaşılmakla beraber, meydana gelen zarar yönünden inceleme yapılmak üzere dosyanın alanında uzman bilirkişilerin tevdi edildiği ,
Alınan bilirkişi raporu ile davacı sigorta şirketinin rücu hakkının doğup doğmadığı hususu araştırılmış olup, sigorta poliçesi ve meydana gelen zararın birlikte incelenmesi ile zararın teminat altına alınan zararlardan olduğu anlaşıldığı dolayısıyla sigorta şirketinin rücu hakkına sahip olduğu kanaatine varıldığı,
Davalı şirketin sorumluluk sınırının belirlenmesinde hasar gören emtianın brüt ağırlığı önem kazanacağından , dava konusu olayda hasar gören emtianın brüt ağırlığının 183 kg olduğu anlaşılmış olup karayolu sorumluluk sınırı hesaplamasında toplam sorumluluk ücretinin 1524,39 SDR olduğu , bu ücretin de euro bakımında çevirisi ile toplam sorumluluğun 1859,87 Euro tespiti yapılmış olup , mahkememizce bilirkişi raporunda yapılan tespitlere katılmakla beraber hükme esas alınması kanaatine ulaşılmış olup davanın hesaplanan sorumluluk kısmı yönünden kabulü ile fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) ve (14). Fıkrası hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: 2023/... sayılı dosyasından arabulucuya 3.200,00 TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği de dikkate alınarak davacı ve davalı aleyhine arabulucuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
2-Davalının .... İcra Müdürlüğü' nün 2023/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın 1.859,87. EURO asıl alacak, 39,77.-EURO işlemiş faiz olmak üzere TOPLAM 1.899,64.EURO yönünden iptaline, asıl alacak takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun' un 4/a maddesi uyarınca faiz işletilerek devamına,
%20 icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan, Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 6.296,17.-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.487,44-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.808,73.-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 31.658,00.-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 427,60.-TL Başvuru Harcı, 2.487,44.-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 2.915,04TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 13.000,00.-TL Bilirkişi ücreti, 13.970,00.-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 26.970,00.-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 8.570,89.-TL lik kısmanın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
9-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 3.200,00.-TL arabuluculuk ücretinin, 1.016,94-TL' sinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, 2.183,06.-TL ' sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır