T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/265 Esas
KARAR NO: 2024/456
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 02/05/2023
KARAR TARİHİ: 10/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06.01.2011 günü sat 17:15 sıralarında sürücü ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile ... Devlet yolunu takiben ... istikametinden ... istikametine doğru seyri sırasında olay mahalli 16+200 km.'ye gelindiğinde düz çift çizgisiyle bölünmüş yolun karşı yol bölümüne geçmesiyle, karşı istikametten bu yol bölümünde seyir etmekte olan ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile çarpışmaları sonucu iki taraflı maddi hasarlı ve ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen bu trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ... ... vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde, ... plakalı araç sürücüsü ... ...'nın asli kusurlu olduğu tespit edildiğini, müteveffa ... ... 19.05.1972 doğumlu olup, kaza tarihinde 39 yaşında olduğunu, meydana gelen kazada ... ...'ın vefat etmesi nedeniyle davacı Anne ... ... ve Baba ... ... destekten yoksun kaldığını, kazaya neden olan ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç 06.01.2011 tarihinde ... (...) Sigorta Şirketine ...-1 ZMMS sigortalı olması nedeniyle müvekkili için maddi tazminat ve temerrüt tarihinden işletilmek üzere faiz istendiğini, kazaya neden olan ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç 06.01.2011 tarihinde ... Sigorta A.Ş.'ye ZMMS sigortalı olması nedeniyle, 2918 sayılı K.T.K'nın 97. maddesine göre müvekkil anne ... ... ve Baba ... ... adına 29.06.2022 tarihinde tazminat talebimizin karşılanabilmesi amacıyla ... Sigorta A.Ş.'ye başvuru yapılarak maddi tazminat ve temerrüt tarihinden işletilmek üzere faiz istendiğini, Ancak ... Sigorta A.Ş. yasal süre geçmesine rağmen talebini sonuçlandırmadığını, davanın 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası’nın 107.maddesine göre “belirsiz alacak davası” olarak açılmış bulunmakla, yargılama sırasında toplanacak delillere, mahkemece yapılacak incelemelere ve tazminat hukuku alanında uzmanlığı bilinen hesap bilirkişisinden alınacak rapora göre, kesin belirlenecek tazminat tutarının harcı yatırıldıktan sonra, olay tarihindeki sigorta limitini aşmamak üzere, temerrüt tarihinden işletilecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, trafik kazasında ... ...'ın vefat etmesi nedeniyle, 6100 sayılı Yasa’nın 107. Maddesi uyarınca toplanacak delillere göre destekten yoksun kalan Anne ... ... ve baba ... ... için tazminat tutarı belirlenerek (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere) zararın kapsamı belli olduktan sonra miktarı açıklanacak maddi tazminatın, ... Sigorta A.Ş. yönünden sigorta limitini aşmamak üzere, temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte tahsiline karar verilmesini, davalıdan alınarak, davacılara ödetilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zaman aşımı gerçekleşmiş olup, davanın reddini talep ederiz. söz konusu talepler zamanaşımına uğradığını, davacı yan destek şahsı aracın sürücü konumunda olup; sürücü ... ... %100 kusurlu olduğunu, ... ... sigortalımı ... plakalı aracın malikidir ve sigortalı olduğunu, trafik kanunu gereği ve sigorta mevzuatı gereği trafik (ZMMS) poliçesi trafikte karşı 3. kişilere karşı verilecek zararları teminat altına alındığını, söz konusu kazada zarar gören 10 kişiye dair tazminat ödemeleri yapıldığını, ancak sigortalı ve araç sürücüsü bulunan ... ... için trafik sigortası kapsamında ödeme yapılması mümkün olmadığını, sorumluluk sigortası tekniği ve hükümleri gereği kişinini kendi kusuru ile kendine zarar vermesini teminat altına almadığını, ancak kişinin kusuru ile 3. kişilere verilen zararlar kapsama dahil olduğunu, durum böyle iken davacıların ... ...'ın kendi kusuru ile vefat etmesi üzerine ... ... üzerinden tazminat talep etmeleri sigorta mantığına ve hukuk mantığına ters düştüğünü, temel hukuk ilkesi olan "kimse kendi kusurlu davranışı ile yarar sağlayamaz." ışığında davanın haksız olduğunun açıkça gözler önünde olduğunu, Trafik Kanunu M.92 hükmü de bu konuyu kişi kendi kusuru ile kaza yaparsa trafik sigortası kapsamı dışında kaldığını açıkça hükme bağladığını,
müvekkili şirketin Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası uyarınca sigortalısının kusuru ile 3. kişilere verdiği zararı, yine poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğu da göz önüne alındığında Karayolları Genel Müdürlüğü fen heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bir bilirkişi marifetiyle kusur durumu tespitinin yapılmasının hukuki bir zorunluluk olduğunun aşikar olduğunu, aynı zamanda, kazanın meydana gelmesinde Karayolları Genel Müdürlüklerinin diğer sorumluların kusurlu olup olmadıklarının tespit edilmesi gerektiğini, SGK'dan veyahut varsa müteveffanın çalıştığı kurumdan rücuya tabi ödeme alınıp alınmadığı hususunun belirlenmesi ve ödeme mevcutsa miktarın tazminat tutarından indirilmesi gerektiğini, müteveffanın, davacılara destek olduğu hususunun ve destekten yararlanma sürelerinin incelenmesi ve ispatlanması gerektiğini bildirip, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak koşuluyla huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini, aksi halde işbu dilekçesinde izah ettiği hususların dikkate alınmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... 'ne müzekkere yazılarak, ... ve ... plakalı araçların aktif - pasif mülkiyet kayıtlarının gönderilmesi istenilmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak, 2011/... soruşturma sayılı dosyasının gönderilmesi istenilmiştir.
... İlçe Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacılar hakkında Sosyal ekonomik durum araştırması yapılmıştır.
... ... Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğüne ve ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, 06/01/2011 tarihinde müteveffa ... T.C. Kimlik Numaralı ... ...'ın hayatını kaybettiği kazada mirasçıları ... T.C. Kimlik Numaralı ... ... ve ... T.C. Kimlik Numaralı ... ...'a rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise buna ilişkin belgelerin gönderilmesi, mirasçılara maaş bağlanıp bağlanmadığının bildirilmesi ile peşin sermaye değerlerinin bildirilmesi istenilmiştir.
21/02/2024 tarihinde ATK kusur raporu dosyaya sunulmuştur.
GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Trafik kazaları nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepleri asıl olarak haksız fiil sorumluluğuna dayanır. TBK md. 49’a göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar gören karşı tarafın kusurunu ve zarara uğradığını ispat yükü altındadır.
KTK md. 85 ve 88 uyarınca trafik kazası sonucu meydana gelen kazadan aracın işleteni veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi de müştereken ve müteselsilen sorumludur. İşleten veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusursuz olması ve kazanın araçtaki bir bozukluktan meydana gelmemesi şartıyla, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya 3. kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını ispat ederek sorumluluktan kurtulur. Hem TBK md. 52 hem de KTK md.86/2 uyarınca kazada zarar görenin de kusurunun bulunması halinde tazminat miktarından indirim yapılması gerekir.
TBK md. 53’te ölüm sonucu vukua gelen bir kısım zararların tazminini hükme bağlanmaktır. Bu hükme göre, ölenin yardımından faydalananlar, bu yüzden yoksun kaldıkları faydayı, tazminat olarak, sorumludan isteyebilirler. Buna destekten yoksun kalma tazminatı denir. Trafik kazası sonucu ölenin desteğinden yoksun kalanlar, zarar gören sıfatıyla destekten yoksun kalma tazminatı davası açabilirler. Bu davada ölenin desteğinden faydalandıklarını ispat etmeleri yeterlidir, müteveffa ile mirasçılık veya akrabalık bağının bulunması şart değildir.
Destekten yoksun kalma tazminatı, bir şahıs öldüğünde, ölenin sağlığında destek olduğu veya ileride destek olacağı kimseleri korumayı, desteklerinin ölümünden önceki sosyal ve ekonomik durumlarına uygun hayat sürdürebilmeleri için, ölüm sebebiyle mahrum kaldıkları yardımı, ölüme sebebiyet verenden tazmin edebilmelerini amaçlayan bir tazminat türüdür. Kanun metninden de anlaşılacağı gibi destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Yani haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK’nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Davalı destekten yoksun kalmadan ileri gelen somut zararı gidermek zorundadır. Bu nedenle tazminat hesabından önce zarar tutarını belirlemek gerekir. Bunun yanında amaç zarar görenin mal varlığındaki eksilmeyi giderme olduğuna göre, ölüm nedeniyle desteğini yitirenin elde ettiği çıkarlar varsa, bunların da zarar tutarından indirilmesi gerekir. Aksi hâlde zarar görenin malvarlığında olaydan önceki duruma göre bir artış meydana gelmiş olur. Buradaki amaç zarar görenin mal varlığını zenginleştirmek değil, desteğini yitiren kişiye ölümden önceki yaşam düzeyini sürdürebilme imkânı tanımaktır. Destek zararından bahsedebilmek için destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli imkânlardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma şartı gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, davacının ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir.
Trafik kazasından doğan tazminat davalarında 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri uygulanır. Ancak fiilin cezayı gerektirmesi durumunda, ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı süresinin öngörülmesi şartıyla, bu süre uygulanır.
Somut olayda 06/01/2011 tarihinde gerçekleşen trafik kazası sonucu davacıların oğlu ... ... vefat etmiştir. Davalı sigorta şirketi müteveffanın kullandığı ... plakalı aracın zmms sigortacısıdır. Müteveffa ile davalı şirket arasında sigorta sözleşmesi bulunmaktadır. Davacılar zarar gören üçüncü kişi olduklarından bahisle eldeki davayı açmıştır.
21/02/2024 tarihli ATK raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde müteveffa ... ... %100 kusurludur. Sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu trafik kazası sonucu açılan destekten yoksun kalma tazminatlarında sigorta şirketinin sorumlu olup olmadığı hususu uygulamada ve doktrinde tartışmalı bir konudur. Konuyla ilgili Yargıtay HGK’nun 2020/(17)4-191 Esas ve 2021/514 Karar sayılı ilamında “Tek taraflı trafik kazasında işletenin yüzde yüz kendi kusuru ile kendisinin ölümüne neden olması durumunda kendisinin, kendisine üçüncü kişi olması düşünülemez. Bunun yanında işleten adına motorlu aracı sevk ve idare eden ve işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu sürücü de işletene göre üçüncü kişi değildir. Böylece işletene göre üçüncü kişi olmayan işletenin kendisi veya eylemlerinden sorumlu olduğu sürücünün ölümü veya bedensel zarara uğraması veya malının zarara uğramasından doğan zararlardan nasıl işleten sigortalı sorumlu değilse sigortacı sorumlu bulunmamaktadır. Bu durum sorumluluk sigortasının da bir gereğidir.” ve aynı kararda “KTK’nın 91. maddesine göre sigortacı, işletenin KTK’nın 85/1. maddesindeki motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilere vermiş olduğu zararlardan sorumluluğunu üstlenmektedir. Bir başka deyişle sigortacının motorlu bir aracın işletilmesinden doğan zarardan sorumlu tutulabilmesi için öncelikle o zarardan işleten sigortalının sorumlu olması gerekir. İşleten sigortalının sorumlu olmadığı bir zarardan sigortacıyı sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Davacıların kendi desteklerinin tam kusuru ile kendi ölümüne neden olduğu olayda destekten yoksun kalma zararlarını işleten sigortalıya karşı nasıl ileri süremeyeceklerse sigortacıya karşıda ileri süremeyeceklerdir. Bu nedenle zorunlu malî sorumluluk sigortacısının, sigortalı işletenden daha fazla bir sorumluluk altına girmesi mümkün değildir.” şeklindeki gerekçe ile müteveffanın tam kusuruyla vefat etmesi halinde, destekten yoksun kalma tazminatı yönünden sigorta şirketinin sorumlu olmadığına hükmetmiştir. Mahkememizce de HGK kararında belirtilen gerekçe ile sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru kadar olacağı, sigortalıya dava açılamayacağı noktada sigorta şirketine de dava açılamayacağı ve bu kabulün sigorta hukukunun genel ilkelerine ve amacına daha uygun olduğu benimsenmiştir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, dava konusu trafik kazasında müteveffa sigortalının %100 kusurlu olması sebebiyle, sigortalının kendisinin sorumluluğunun doğmadığı noktada sigortacının da sorumluluğuna gidilemeyeceği kanaatiyle, davacıların destekten yoksun kalma zararından davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığının kabulüyle davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 247,70-TL eksik harcın davacılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 1.600,00 -TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6- Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/06/2024
Katip ...
Hakim ...
¸