T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/351 Esas
KARAR NO: 2023/627
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/06/2023
KARAR TARİHİ: 10/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin inşaat sektöründe uzun yıllardır faaliyet gösteren, tanınırlığı ve iş bitirme kapasitesi yüksek bir şirket olduğunu, pek çok kamu kurum ve kuruluşunun inşaat ve taahhüt işlerini yaptığını, bu çerçevede davalı ... Yerleşkesi bünyesinde pek çok inşaat, tadilat, tamirat ve yenileme işlerini yaptığını, müvekkili ile davalı arasında arasında 15/05/2017 tarihli ''... ... ile Trafo İnşaatı (2017)'' sözleşmesinin akdedildiğini, davalı taraf, müvekkili şirket tarafından sözleşme gereği iş ve işlemler eksiksiz bir şekilde yerine getirilirken, 11/04/2019 tarihinde ... sayılı yazı ile ‘‘Ödenek yetersizliği’’ nedeniyle 25.10.2019 tarihine kadar Süre Uzatımı vermiştir. Müvekkil şirket, 18.10.2019 tarihinde işi bitirmiş ve 18.10.2019 tarihinde davalı bünyesindeki ... Geçici Kabul Komisyonu tarafından geçici kabul tutanağı tanzim edilmiş ve işin geçici kabulünün yapıldığını, müvekkilinin sözleşme gereği tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine ve bu hususun geçici kabul tutanağı ile sübuta ermesine rağmen bugüne kadar kesin kabul yapılmadığını, kesin kabul yapılmamasının müvekkilinin kusurundan kaynaklanmadığının açık olduğunu, davalı tarafa müteaddit defalar kesin kabul yapılması yönünde gerek yazılı gerek şifahi başvuru yapılmasına rağmen, ısrarla ve kötü niyetli bir şekilde sözde eksikliklerin tespiti yoluna gidilmeye çalışılmış, sözleşmede yer almayan ve işin konusunu oluşturmayan pek çok husus cebren müvekkile yaptırılmaya çalışılmış, geçici kabul ile teslim edilen ve teslim ile birlikte bakım yükümlülüğü davalı tarafa geçen elektronik ve mekanik akşamların da bakımı yaptırılmadığı için oluşan arızaların da müvekkilince karşılanması haksiz ve mesnetsiz olarak davalı tarafça cebredildiğini, davalı taraf sürekli bir şekilde müvekkilini teminat mektuplarının bozdurulması tehdidi ile karşı karşıya bıraktığını, müvekkilinin davalı tarafın tespit ettiği sözde eksikliklerin sözleşmeden kaynaklanmadığını ancak istenmesi halinde ücreti mukabilinde gereğinin yapılacağını davalı tarafa yazılı olarak bildirmiş buna rağmen davalı tarafça hiçbir ücret ödemeksizin sözleşme dışı işlerin müvekkili şirkete yaptırıldığını, bu nedenlerle öncelikle, süre uzatımın davalı tarafça verilmesi ve bugüne kadar da iş ve işlemler nedeniyle yapılması gereken ödemelerin yapılmaması nedeniyle, müvekkili şirketçe davalıdan 11.11.2022 tarihli dilekçe ile de talep edilmesine rağmen henüz ödenmeyen ve müvekkili lehine oluşan fiyat farkının sözleşmede olmayan iş ve işlemler nedeniyle oluşan yapım maliyetlerinin faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket davalı tarafça yapılan teminat mektubunu paraya çevirme baskısı nedeniyle sürekli bir şekilde teminat mektubu uzatmak zorunda kaldığını, en son uzatım ise 30/06/2022 tarihinde yapılmış ve 04.10.2022 tarihine kadar teminat mektubunun uzatıldığını, tüm uzatmalar davalı tarafça kabul edildiğini, davalı kayıtlarında 04.10.2022 son günlü teminat mektubunun da mevcut olduğunu, 04.10.2022 tarihli teminat mektubu, süresi geçmesine rağmen davalı tarafça tazmin talebinde bulunulmadığından hükümsüz olarak kaldığını, teminat mektubu hükümsüz kalmasına rağmen davalı tarafça haksız ve mesnetsiz olarak 30.06.2022 son günlü teminat mektubuna dayanarak teminat mektubunun tazmini talep edilmiş ve teminat mektubunun nakde çevrildiğini, bu nedenle teminat mektubunun 04.10.2022 tarihine kadar uzatılması davalı tarafça da kabul edilmesine rağmen 30.06.2022 son günlü teminat mektubuna dayanarak nakde çevrilmesinden kaynaklı teminat mektubu bedeli, faiz ve ferilerinin de davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesi gerektiğini, ... Bankası ’dan tazmin ve başvuruya ilişkin evrakların celbi ile de davalı tarafın 04.10.2022 tarihine kadar uzatılmış teminat mektubunu kabul ettiği ve işleme koyduğunu, müvekkili şirketin ''... ... Binası ile Trafo İnşaatı (2017)'' sözleşmesi gereğince, tüm ihale şartname ve projelerine uygun olarak montaj işlerini yaptığı ve çalışır vaziyette teslim ettiği 9 mss basınç değerli 2 adet chiller sirkülasyon pompası, davalının talebi ile sözleşme ve ihale şartnamesi dışı ve ilave iş mahiyetinde olmak üzere 18 mss basınç değerli 2 adet chiller sirkülasyon pompası ile değiştirildiğini, müvekkili şirketçe söz konusu işlere yönelik 04.04.2022 tarihinde yazılı talepte bulunulmasına rağmen davalı tarafça halen bir ödemenin yapılmadığını, bu nedenle oluşan satın alma, montaj ve yapım maliyetlerinin faiz ve ferilerinin de davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesinin gerektiğini, davalıya ait rektörlük konutu ve kreş binasının konuk evine çevrilmesi işinin de müvekkilince yapıldığını, söz konusu işlere yönelik olarak müvekkiline bugüne kadar herhangi bir tadilat, malzeme temin ve işçilik bedellerinin de ödenmediğini, müvekkili şirketçe davalıya tebliğ edilen 11.11.2022 tarihli yazılı dilekçe ile davalıdan söz konusu işe yönelik 2019 yılı maliyet tutarları ile belirtilen bedelin faiz ve ferilerinin de davalıdan tahsili ile davacıya verilmesini, ayrıca ... Üniversitesi ... Yerleşkesi içerisinde bulunan ... nın komple inşaatı, çevresinde bulunan ulaşım yolları, çevre düzenlemesi, ağaçlandırma işleri, depo binaları inşaatları ve depolama sistemleri de müvekkili şirket tarafından yapıldığını, davalı tarafça söz konusu inşaat yönelik herhangi bir bedel ödenmediğini, yine müvekkili şirketçe davalıya tebliğ edilen 11.11.2022 tarihli dilekçe ile davalıdan talep edilmesine rağmen halen ödenmeyen bedellerin faiz ve ferilerinin de davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesine, müvekkili şirket ... Üniversitesi bünyesinde tüm inşaat, tadilat ve tamirat işlerini mesleki birikim ve tecrübesinin gerekleri çerçevesinde ve azami özen göstererek yapmasına rağmen, davalı tarafça, sürekli bir şekilde müvekkili şirketin zararına ve mahvına sebebiyet verecek şekilde haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli eylemlerde bulunduğunu, tüm bu nedenlerden dolayı, ''... Yerleşkesi Bilgi İşlem Merkezi ve ... Enstitüsü Binası ile Trafo İnşaatı (2017)'' sözleşmesi nedeniyle ödemesi gereken Fiyat Farkının yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde tespiti ile davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, ''... Yerleşkesi Bilgi İşlem Merkezi ve Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü Binası ile Trafo İnşaatı (2017)'' sözleşmesi ve şartnamesinde olmamasına rağmen teminat mektubunun bozdurulması baskısı ile müvekkil davacıya yaptırılan işlerin ve bedellerinin tespiti ile davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, ... Üniversitesine ait rektörlük konutu ve kreş binasının konuk evine çevrilmesi işi nedeniyle müvekkil davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığından, yapılan işlerin ve bedellerinin tespiti ile davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, ... Yerleşkesi içerisinde bulunan ... Binasının komple inşaatı, çevresinde bulunan ulaşım yolları, çevre düzenlemesi, ağaçlandırma işleri, depo binaları inşaatları ve depolama sistemleri inşaat işlerinin davalı tarafından davacı müvekkile yaptırılması nedeniyle yapılan işlerin ve bedellerinin tespiti ile davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, ''... Yerleşkesi Bilgi İşlem Merkezi ve ... Yer Bilimleri Enstitüsü Binası ile Trafo İnşaatı (2017)'' sözleşmesi ve ihale şartnamesinde yer alan 9 mss basınç değerli 2 adet chiller sirkülasyon pompasının davalının talebi ile sözleşme dışı olarak 18 mss basınç değerli 2 adet chiller sirkülasyon pompası ile değiştirilmesi nedeniyle müvekkil davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığından, değişim nedeniyle müvekkilin uğradığı zararın tespiti ile bedelin davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, ''... Ayazağa Yerleşkesi Bilgi İşlem Merkezi ve Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü Binası ile Trafo İnşaatı (2017)'' sözleşmesi gereğince davacı müvekkil tarafından davalıya sunulan ve lehtarının davalı olduğu teminat mektuplarının son süresinin 04.10.2022 olmasına ve bu süre içerisinde tazmin talebinde bulunulmamasına rağmen, davalının üniversite olmasından kaynaklı baskı ile dava dışı bankadan teminat mektubunu paraya çevirmesi nedeniyle müvekkilin uğramış olduğu menfi ve müspet zararların tespiti, geçici kabule rağmen kesin kabul yapılmaması nedeniyle müvekkilin teminat bedeli kadar mevduatını kullanamamasından kaynaklı oluşan kazanç kaybı, bankaya ödenen teminat mektubu tanzim bedellerinin tespiti ile davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davacı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalının usulden ve esastan reddine, bu doğrultuda, ... Yerleşkesi Bilgi İşlem Merkezi Ve ... Enstitüsü Binası İle Trafo İnşaatı (2017)" işi ile ilgili “Fiyat farkı” olarak iddia edilen mesnetsiz, haksız, hukuksuz ödeme talebinin reddine, "... Yerleşkesi Bilgi İşlem Merkezi Ve ... Enstitüsü Binası İle Trafo İnşaatı (2017)" işi ile ilgili “Teminat Mektubunun Bozdurulması” olarak iddia edilen sözleşme kapsamında işler sebebi ile nakite çevrildiği açık ve ispatlı olarak yukarıda açıklanan mesnetsiz, haksız, hukuksuz ödeme talebinin reddine, "Rektörlük Konutu ve Kreş Binasının Konuk Evine çevrilmesi işi" olarak iddia edilen sözleşmesiz, belgesiz, mesnetsiz ve ispatsız ödeme taleplerinin reddine,"... Binasının komple inşaatı" olarak iddia edilen sözleşmesiz, belgesiz, mesnetsiz ve ispatsız ödeme taleplerinin reddine, "... Yerleşkesi Bilgi İşlem Merkezi Ve ... Enstitüsü Binası İle Trafo İnşaatı (2017)" işi ile ilgili “sirkülasyon pompalarının yenilenmesi” olarak iddia edilen ancak sözleşme kapsamında idareye çalışır durumda teslim edilmesi gereken cihazların yenileme sorumluluğunun davacıda olmasından ötürü yasal dayanaksız, haksız, hukuksuz ödeme talebinin reddine, "... Yerleşkesi Bilgi İşlem Merkezi Ve ... Enstitüsü Binası İle Trafo İnşaatı (2017)" işi ile ilgili “teminat mektubunun süresinin dışında nakite çevrilmesi” olarak iddia edilen ancak detayları ile açıklanan mektubun süresi içerisinde bankadan nakite çevrilmesi istendiğinden ve davacının sözleşme sorumluluğunu ve taahhüdünü yerine getirmemesinden dolayı nakite çevirmenin hukuki olduğu aşikar olduğundan yasal dayanaksız, haksız, hukuksuz ödeme talebinin reddine, "... Yerleşkesi Bilgi İşlem Merkezi Ve ... Bilimleri Enstitüsü Binası İle Trafo İnşaatı (2017)" işi ile ilgili “işin tam ve eksiksiz yerine getirildiğinin ve kesin kabul koşullarının oluştuğunun tespitine” olarak iddia edilen ancak yukarıda detayları ile sözleşme sorumluluğunu eksik olarak yerine getirdiği aşikâr olduğundan mesnetsiz, haksız, hukuksuz talebin reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, inşaat sözleşmesi sebebiyle alacak istemine ilişkindir.
Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir. Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır. Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.
Davanın ticari dava olmadığı ve davaya Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği kanaatine varıldığından 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. (emsal ve alıntı Yargıtay 23. HD' nin 2016/5383 esas, 2020/1248 karar sayılı kararı)
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, HMK 20.maddesi gereğince karar kesinleştiğinde ve 2 haftalık süre içerisinde talep halinde dosyanın görevli İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine,
2-Karar kesinleştiğinde ve iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-6100 sayılı yasanın 20. madde uyarınca süresi içinde kanun yoluna başvurulmadığı takdirde, kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması durumunda başvurunun reddi kararının tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurarak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın re'sen ele alınarak açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
4-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi uyarınca yargılama gideri ve vekâlet ücretinin görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/10/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır