T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/382 Esas
KARAR NO :2025/122
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:16/06/2023
KARAR TARİHİ:25/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...A.Ş.'ye ait ... plaka sayılı aracın 17.07.2018 tarihinde, işletenin ... A.Ş. sürücüsünün ..., sigortacısının ise ... Sigorta A.Ş olduğu ... plaka sayılı araç ile çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili şirkete ait ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... istikametinde ilerlediği sırada kırmızı ışıklarda, davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı davalı ...A.Ş.'ye ait davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile müvekkiline ait araca arkadan çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında davalı araç sürücüsünün aracının kontrolünü kaybederek arkadan çarptığını ikrar ettiğini, davalı sürücünün bu kazada %100 kusurlu olduğunu, Gerçekleşen kaza sonucunda müvekkiline ait araçta yapılan onarımın toplam bedelinin 2.257,73-TL olduğunu, Kaza neticesinde davalı sürücünün kusuru ile sebebiyet vermiş olduğu hasar karşılandığı halde davalıların müvekkili şirketin talebini karşılamadığını, ... plaka sayılı araç sürücüsü ... kusuruyla kazaya sebebiyet verdiğinden TBK m. 49 gereğince zarardan sorumlu olacağını, Araç işletenin üçüncü kişilere vermiş olduğu zararlardan dolayı araç sürücüsü hem araç işleteni hem de sigorta şirketi, zarar gören 3.kişiye karşı müştereken müteselsilen sorumlu olduğundan ... plakalı araç işleten ... Ticaret A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş.(poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) ve ... işbu kazadan kaynaklan maddi zarardan müvekkili şirkete karşı müşterek ve müteselsil sorumlu olduklarını, Bu nedenle söz konusu zararın giderilmesi amacıyla davalılara 2.257,73-TL asıl alacak, ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş 677,77- TL faiz olmak üzere toplam 2.935,50-TL üzerinden .... İcra Müdürlüğü’ nün ... Esas sayılı dosyası ile açılan icra takibi başlatıldığını, davalıların takibe itiraz ettiklerini, bunun üzerine arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşılamadığını, Fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davalının .... İcra Müdürlüğü’ nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazın iptali ile takibin devamına ve %20’ den aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazimatına, Yargılama masrafları ile ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde; Uyuşmazlık konusu kazanın 17.07.2018 tarihinde meydana geldiği ve davacının zarar ve zarar sorumlusunu öğrendiği gözetildiğinde ileri sürülecek tüm talepler açısından hak düşürücü süreler ve zamanaşımı gerçekleştiğini, Karayolları Trafik Kanunu md. 109 ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali sorumluluk Sigortası Genel Şartları C.8. maddesi aynı hükümleri ihtiva ettiğini, Somut olaya konu kaza ölüm veya yaralanma ile sonuçlanmayan bir kaza olduğundan bununla birlikte talep yalnızca araca ilişkin maddi tazminat talebini içerdiğinden zamanaşımı süresinin 2 yıl olduğunu, zamanaşımı süresi sona erdiğinden davanın reddedilmesi gerektiğini, Alacaklı tarafından itirazın iptali davasının, borçlunun icra dosyasına yaptığı itirazın tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde açılmasının zorunlu olduğunu, karayolları trafik kanunun 97. Maddesinde düzenlenen sigorta şirketine başvuru şartı yerine getirilmeden dava yoluna başvurulduğunu, müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmasının dava şartı olduğunu, davanın reddinin gerektiğini, genel şartlarda belirtilen tazminat kapsamı dışındaki haller gözetilerek değerlendirilme yapılmasını, tespiti halinde davanın reddini talep ettiklerini, ikrar anlamına gelmemek üzere müvekkili şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dahilinde tazminattan sorumlu olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte kusur durumunun adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesi tarafından tespitini talep ettiklerini, sebepsiz zenginleşme teşkil eden ödemelere ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmakla ve kusur ile zarar bedelinin kabulü anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirket tarafından ödeme yapıldığını, sorumluluğunun ortadan kalktığını, genel şartlar MD. B.2./2.1 uyarınca hasar gören parçaya onarım yapılması, onarımı mümkün değilse eşdeğer parça veya yeniden kullanabilir parça tedariğinin gözetilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin anlaşmalı olduğu onarım merkezinde arabanın tamiri yapılmış olsaydı iskontolu bedel üzerinden parça tedarik edileceğini, müvekkili şirketin işbu hakkı gözetilerek değerlendirilme yapılmasını talep ettiklerini, gerçek zararın giderilmesi ilkesi uyarınca müvekkili şirketin KDV'den sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin aracını onarırken KDV ödediğini ispatlaması gerektiğini ve yansıtma faturası kesmesi gerektiğini, bu nedenle parça ve işçilik fiyatlarına KDV dahil edilerek hesaplanacak hasar bedelinin taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, talebin reddinin gerektiğini, davayı ve kusuru kabul anlamına gelememekle beraber uyuşmazlığa konu kazada taraflar arasında ticari bir faaliyet bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ; Davacı'ya ait ... plakalı araç ile müvekkili şirkete ait uzun dönem kira sözleşmesi ile kiralanan ve kiracı ... San. Ve Tic. A.Ş.'ye teslim edilen, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 17.07.2018 tarihinde çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Gerçekleşen kaza sonucunda Davacı'ya ait araçta 2.257,73-TL'lik onarım yapılmış olup, kaza tespit tutanağı delil gösterilerek işbu kaza sonucunda Davacı tarafından haksız bir şekilde Müvekkili şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayısıyla icra takibi başlatmış olup, iş bu haksız ve kötüniyetli icra takibine Müvekkili şirketin itirazı sebebi ile huzurdaki davanın ikame edildiğini, huzurdaki davanın davacı tarafından Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılması gerekirken Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığını, görevsiz mahkemede açıldığından dolayı davanın usulden reddinin gerektiğini, Davaya konu ... plakalı araç için Müvekkili şirket tarafından ... Sigorta A.Ş. İle trafik sigorta poliçesi imzalanması ve karayolu motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası yaptırılmış olması sebebiyle Davacı'nın sigorta şirketine başvurmadan Müvekkili şirket aleyhine dava ikame etmesi usulsüz olup, bu sebeple de dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının huzurdaki davaya konu iddialarını ispatlayamadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için müvekkili şirkete husumet yöneltilebileceği kabul edilse bile kazanın gerçekleştirildiği tarihte aracın işleteni sıfatının müvekkili şirketin o tarihteki kiracısına devredildiğini, öncelikle husumet yokluğu, dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde yapılacak yargılama sonucunda davanın esastan reddine, haksız icra takibi nedeniyle davacının %20'den az olmamak şartıyla kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacının üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 17.07.2018 kaza tarihinde ... plakalı araçların kasko sigortasının bulunup bulunmadığı hususunun araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
... Sigorta A.ş'ye müzekkere yazılarak, Ekte de gönderilen dava dilekçesi uyarınca, ...A.Ş.'ye ait ... plaka sayılı araç, 17.07.2018 tarihinde, işletenin ... A.Ş. sürücüsünün ... (TC:...) , sigortacısının ise ... Sigorta A.Ş olduğu ... plaka sayılı araç ile çarpışması neticesinde meydana gelen trafik kazası gereğince, davaya konu kazaya ilişkin poliçe ve hasar dosyasının çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
... Noterler Birliği Başkanlığı'na müzekkere yazılarak ... plakalı araçların kaza tarihi itibariyle sahiplik bilgilerinin çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
.... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiştir.
Bilirkişi heyeti ..., ... ve Prof. Dr. ...'ın 31/01/2024 tarihinde sunmuş olduğu bilirkişi raporunda ; " davacı ... plakalı araç sürücüsü ...'un kazanın oluşumunda %100 oranında asli tam kusurlu olduğu, Davalı 06 BDC 682 plakalı araç sürücüsü ...'nın kazanın oluşumunda %0 oranında kusursuz olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. " şeklinde görüş bildirmişlerdir.
Bilirkişi heyeti ..., ... ve Prof. Dr. ...'ın 01/01/2025 tarihinde sunmuş oldukları bilirkişi ek raporunda ; " Tüm delillerin hukuki münakaşası, her türlü hukuki tavsif, tarafların, masraf, vekalet ücreti ve benzeri diğer istemleri ile İİK Md. 67/2 kapsamına giren taleplerin takdiri ve nihai kararı tamamıyla Yüce Yargı Makamlarına ait olmak üzere; dosya incelemesi kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilmesi sonucunda yukarıda açıklanan nedenlerle;
Rapor, tazminat talebinin hukuken oluşup oluşmadığına dair bir değerlendirme içermeyip, sadece tazminatın hesabına ilişkindir.
6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı) tespiti Hakim yetkisindedir.
A - Davacı ... plakalı araç sürücüsü ...” un kazanın oluşumunda %100 (Yüzde Yüz) oranında ASLİ tam KUSURLU olduğu,
B - Davalı ... plakalı araç sürücüsü ...” nın kazanın oluşumunda *40 (Yüzde Sıfır) oranında KUSURSUZ olduğu,
C- Dava konusu araçtaki hasar onarım bedeli KDV dahil 2.257,73 TL olduğu, kadri maruf olarak
değerlendirildiği,
D- 10.08.2017 tarihinde zeyilname dahilinde plaka değişikliği kaydı ile ...tipi davalı ...A.Ş. adına kayıtlı hususi aracın 17/07/2018 kaza tarihinde 09/08/2017-2018 vadeli ... numaralı ZMMS poliçesi ile davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından teminat altında olduğu,
11/10/2018 tarihli 2018 T .../1 numaralı hasar dosyası için ...- ... tarafından düzenlenen ... numaralı Oto Mecburi Mali Mesuliyet Ekspertiz Raporunda, onarımın yapıldığı ... Firmasının davalı ... Sigorta A.Ş. ilk ANLAŞMALI SERVİS olduğu ve raporun parça tedariğine uygun ve olumlu kapatıldığı, ZMMS sigortacısının anlaşmalı servisinde aracın onarımının yapıldığı,
Davacı taraftan; ... tarafından ... adına 31/08/2018 tarih ... numaralı faturanın KDV dahil 2.257,73 TL olarak düzenlenen faturanın davacı tarafından ödendiğine dair belge (banka dekontu- icra takibine konu zararın tazmini için ödeme yapıldığının ispatlanması için 17/12/2027 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunulduğu; 03/10/2018 tarihinde davacı tarafından ...'e 2.257,73 TL ödeme yapıldığı,
- İCRA TAKİBİ; 11/02/2020 tarihinde davacı tarafından davalılar aleyhine 03/10/2018 tarihinde ödenen 2.257,73 TL tutarındaki asıl alacak miktarına 677,77 TL işlemiş %13,75 ticari avans faizi ile birlikte toplam 2.935,50 TL üzerinden başlatıldığı,
Dava konusu itirazın iptali talep edilen icra takibinde; “Toplam Alacak 2.935,50 TL tutarındaki alacağın icra gideri, vek. ücr. ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek (YILLIK %13,75 (TİCARİ) değişen oranlarda) faizi ile borçlulardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebidir. (Fazlaya dair ve faiz oranlarındaki artıştan doğan talep hakkımız saklıdır) TBK. 100.mad. gereğince kısmi ödemeler işlemiş faiz, masraf ve fer ilere mahsup edilecektir” denildiği,
Aşağıda da hesaplandığı üzere,
- Sayın Mahkeme tarafından %13,75 avans faizine hükmedilmesi durumunda; 03/10/2018 ödeme tarihi ile 11/02/2020 icra takip tarihi arasındaki süre için; ödenen 2.257,73 TL asıl alacak tutarının %13,75 ticari avans faizi ile birlikte (işlemiş faizin 420,82 TL olması gerektiği) 2.678,55 TL olarak talep edilebileceği,
- Sayın Mahkeme tarafından yasal faize hükmedilmesi durumunda ise; 03/10/2018 ödeme tarihi ile 11/02/2020 icra takip tarihi arasındaki süre için; ödenen 2.257,73 TL asıl alacak tutarının %9 yasal faizi ile birlikte (işlemiş faizin 275,44 TL olması gerektiği) 2.533,17 TL olarak talep edilebileceği,
Yukarıda yapmış bulunduğumuz açıklamalar sonucunda, belgelerin değerlendirilmesi neticesi, 6100 sayılı HMK'nın md. 279/4 ve md 266/c.2 ahkamıyla 6754 sayılı Kanun'un md. 3/3 hükmü uyarınca bilcümle hukuki takdir ve tavsif sadece Yargı Makamına ait olmak üzere, görüş ve kanaatlerimizi saygılarımızla tetkike arz ederiz. " şeklinde görüş bildirmişlerdir.
GEREKÇE:
Trafik kazası sonucu zarar görenin aracında meydana gelen değer kaybından zarar veren sorumludur. Yerleşik yüksek mahkeme içtihatları uyarınca değer kaybı, aracın kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre hasarsız haldeki ikinci el değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre tespit edilir. Kaza sebebiyle hasara uğrayan aracın onarım masrafı da davacının zararlarındandır ve zarar verenden tazmini talep edilebilir.
Trafik kazasından doğan tazminat davalarında 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri uygulanır. Ancak fiilin cezayı gerektirmesi durumunda, ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı süresinin öngörülmesi şartıyla, bu süre uygulanır.
Somut olayda davacıya ait ... plakalı araç ile davalının sigortacısı olduğu ... plakalı araç arasında trafik kazası meydana gelmiştir. Denetime elverişli ve usul ve yasaya uygun olarak hazırlanan tarihli bilirkişi raporu ve ek rapora göre, meydana gelen trafik kazasında davacının sigortalısının kusursuz olduğu davalı tarafın ise tam kusurlu bulunduğu tespit edilmiştir. Bilirkişilerce davacının aracında 2257,73 TL asıl alacak ve 420,82 TL işlemiş faiz olmak üzere değer kaybı zararının bulunduğu hesaplanmıştır. Talep edilşen KDV ise yansıma fatura kapsamında olduğunda değerlendirilmeye alındığı tespit edilmiş olup tespit edilen değer kaybı tutarına eklenmemiştir. Yapılan kusur tespiti ve zarar hesabının teknik yönden doğru olduğu ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle; davalı sigorta şirketinin sigorta poliçesi kapsamında davacının zararından sorumlu olduğu, meydana gelen trafik kazasında davacının kusursuzluğu ile değer kaybı zararının bulunduğu, zarar miktarlarının davalının limitleri dahilinde olduğu ve davacının başvurusu üzerine davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın 2.257,73-TL asıl alacak, 420,82-TL işlemiş avans faizi ile birlikte iptali ile takibin 2.678,55-TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Asıl alacak likit olup, asıl alacağın %20'si (535,71-TL) oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 179,90-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 435,50-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 2.678,55-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar ... Sigorta ve ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 256,95-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 179,90-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 359,80TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 10.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.388,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 11.888,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 10.847,88-TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 3.200,00.-TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.919,90-TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, 280,10-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Artan gider avansının talep halinde taraflara iadesine,
Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/02/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır