T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/392 Esas
KARAR NO: 2024/251
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2018
KARAR TARİHİ: 26/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Kasko Sigorta Poliçesi ile dava dışı ... TAŞIMACILIK'ın maliki bulunduğu ... Plakalı araç teminat altına alındığını, 21/03/2017 Tarihinde davalının sigortacısı olduğu ... Plakalı araç,müvekkili şirket nezdinde teminat altına alınan araca arkadan çarptığını, Kazadan sonra tanzim edilen Kaza Tespit Tutanağı'na göre ... Plakalı aracın %100 kusurlu olduğunu, bu hasar sebebiyle müvekkili şirket sigortalısının hasarını karşılamak amacıyla ekspertiz hizmeti için 313,94 TL'yi ... Ekspertiz'e; aracın tamiri için 17.736,35 TL tutarındaki ... no'lu faturaya istinaden 16.735,35 TL ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş'ye ödediğini, bu sebeplerle müvekkili şirket tarafından ödenen 16.735,00 TL'nin rücuen ödenmesi aksi halde kanunu takip başlatılacağı, alacağın mahkeme masrafları işleyen yasal faiz ve avukatlık ücreti ile birlikte tahsil edileceği davalı tarafa 18/07/2017 tarihinde bildirildiğini,ancak davalı tarafın zararı tazmin etmekten kaçınması üzerine .... İcra Müdürlüğü 2018/... Esas sayılı dosya ile hasar tazminatının rücuen tahsili talep edildiğini,davalının borca itiraz ettiğini, zarar veren ve zarar gören araçların sigortacıları farklı tüzel kişiliklere sahip olduğunu, Müvekkili şirket ile davalı şirket aynı işleten dava dışı ... A.Ş. Şirketinin farklı araçlarını sonuçları kapsamları amaçları farklı olan iki ayrı sigorta poliçesi ile sigorta ettiğini, Müvekkili şirket, işleten şirketin ... plaka numaralı aracına kasko yaptığını davalı şirket aynı işletenin ... plakalı aracına karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) ile sigortalandığını beyan ederek davalının itirazının iptaline, müvekkili sigorta şirketi tarafından zarar gören sigortalıya ödenen ana para ile faizi cem'an 18.542,38 TL üzerinden açılan takibin devamı ile takip tarihinden itibaren işleyecek faizine de hükmedilmesini, borçlu aleyhine alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekilinin vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinini ... plakalı araçla, Aynı işletene ait ... plakalı aracının birbiriyle çarpışması sebebiyle, araçlardan birinin trafik sigortacısı olarak taraflarından talepte bulunduğunu, Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik) poliçeleri, kaza sonucunda üçüncü kişilere verilen zararları gidermek üzere, işletene düşen hukuki sorumluluğun güvencesi olarak var olan ve düzenlenen poliçeler olduğunu, Bu cümleden olmak üzere, poliçenin fonksiyon ifa edebilmesinin temel koşullarından biri, zarar görenin üçüncü şahıs olduğunu, Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olduğunu, Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlı olduğunu, poliçenin teminat verebilmesi için, zarar talebinde bulunanın üçüncü şahıs olması gerektiğini, somut olayda burada aynı işletene iki araç arasında meydana gelen bir “kaza” söz konusu olduğunu ve her iki araç bakımından “ortak bir aidiyet” bulunmaktadır.Bu nedenle de poliçe genel şartlarında “tarif edildiği” şekilde teminatın işlerliği için aranması gereken “üçüncü şahıs” kavramı bu dosyada tahakkuk etmemiştir. “aynı işletene ait araçlar, kendi aralarında kaza yaptıklarında, üçüncü şahıs varmış gibi mesuliyet değerlendirmesi yapılamayacağını, Bu noktada Davacı Vekili dilekçesinde konuyla ilgili olmayan içtihatlara da atıf yaptığını, trafik sigortası genel şartlarının işaret ettiği manada üçüncü şahıs kavramı oluşmadığını bu sebeple Aynı işletene ait iki araç arasında meydana gelen bir “kazada” “trafik poliçesi kapsamında sorumluluk” doğmadığını bu sebeple davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizden verilen 14/01/2020 tarih ve 2018/... Esas 2020/... sayılı kararı ... BAM ... HD'nin 07/06/2023 tarih ve 2023/ ... E.-K. sayılı ilamıyla Kaldırılmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizin 14/11/2023 tarihli celsesinin ara kararı gereğince, rücu bedel tespiti için sigorta alanında uzman bilirkişiye dosyanın tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi ... ve ... ' in 12/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda sonuç ve özet olarak,
"Kasko Sigortası; dava dışı ... ılık A.Ş. adına kayıtlı ... plakalı 2000 modi ... cedes marka ... model Otobüs cinsi aracın 07/01/2017-25/01/2018 vadeli 383 gün süre ile .../0 numaralı “Genişletilmiş Prestij Kasko Sigorta Poliçesi” ile davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından teminat altında olduğu, kasko rayiç bedeli üzerinden araca teminat verildiği, poliçenin 07/01/2017 tarihinde tanzim edildi ZMMS Poliçesi; dava dışı ... A.Ş. adına kayıtlı ... plakalı 2001 model ... marka ... model Otobüs cinsi aracın 08/02/2017-2018 vadeli ... numaralı “ZMMS / Trafik Poliçesi” ile Davalı ... Sigorta A.Ş. (eski unvan; ... Sigorta A.Ş.) tarafından teminat altında olduğu, poliçenin 20/01/2017 tarihinde tanzim edildiği, 21/03/2017 kaza tarihinde maddi zararlar için azami limitin 3.000,00 TL olduğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami iş bu limit ile sınırlı sorumluluğunun bulunduğu,
... plakalı otobüs ... 'ın kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu,
... plakalı araç sürücüsü ... 'in dava konusu kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru olma ... plakalı aracın hasar onarımı için yapılan ekspertizde aracın onarım bedeli 7.125,81 TL yedek parça, 7.905,00 TL işçilik toplam 15.030,81 TL *KDV -17.736,35 TL (KDV dahil) olarak tespit edildiği, parça ve işçilik bazında bakıldığında kalemlerin kaza ile uyumlu ve kaza tarihi itibariyle piyasa rayicine uygun olduğu,
Sigortalıdan davacı kasko sigortacısı tarafından 25/05/2017 tarihli Teslim, İbra ve Temlik belgesinin kaşe ve imzalı olarak alındığı,
... San. ve Tic. A.Ş. (onarımı yapan firma) tarafından dava ... A.Ş. adına 29/04/2017 tarih A- ... numaralı İrsaliyeli Faturanın toplam 17.736,35 TL (KDV dahil) düzenlendiği,
Dava dışı ... Taşımacılık A.Ş. tarafından ... Sigorta A.Ş. “ye 24/05/2017 tarih ... e- fatura numaralı yansıma faturasının 14.183,35 TL * 2.553,60 TL (9418 KDV) olmak üzere toplam 16.736,35 TL olarak düzenlendiği,
... Sigorta A.Ş. (Davacı kasko sigortacısı tarafından) ... San ve Tic. A.Ş. Firmasının hesabına ... Bankası kanalı ile 05/06/2017 tarihinde 16.735,00 TL EFT gönderildiği, hasar onarım bedelinin davacı sigorta şirketi tarafından onarımı yapan firmaya yansıma fatura da alınmış olması ve ibraname dahilinde ödeme yaptığı,
Davacı kasko sigortacısı tarafından 05/06/2017 tarihinde ödenen 16.735,00 TL asıl alacak tutarına 1.807,35 TL işlemiş yasa faizi ile birlikte toplam 18.542,38 TL üzerinden 27/08/2018 tarihinde T.C. .... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyası ile davalı sigorta şirketi aleyhine takip başlatıldığı, (yukarıda işlemiş faiz hesabının kontrolü yapılarak yerinde olduğunun görüldüğü)
Kasko Sigortası Genel Şartları B- 4.3. maddesinde; “Sigorta şirketi ödediği tazminat tutarınca sigortalıya halef olur. Sigorta şirketi ödediği tutar için rücu talebini, sigorta limitleri dahilinde, öncelikle ilgili risk için teminat sunan sigorta şirketine yöneltir. Sigorta şirketi ilgiliye karşı sahip olduğu rücu hakkını ilgili risk için sigorta teminatının bulunmadığı durumda kullanabilir.” Denildiği, Kasko Sigortası Genel Şartları B-4.3. maddesi gereği, davacı kasko sigortacısının dava dışı sigortalısına ödemiş olduğu maddi tazminatı olayda kusuru bulunan aracın ilk olarak ZMMS sigortacısından rücuen TTK 1472 gereği halefiyeti doğrultusunda talep edebileceği.." yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Bilirkişi raporunun taraflara ayrı ayrı tebligat çıkartıldığı, davacı vekilinin rapora karşı beyan dilekçesini, davalı vekilinin rapora karşı itiraz dilekçesini dosyaya ibraz ettikleri görülmüştür.
GEREKÇE
Davadaki uyuşmazlık konusunun aynı işletene ait olan iki farklı plakalı aracın çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasına karışması sebebiyle oluşan hasarın ödenmesi gerekip gerekmediği, alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşip birleşmediği, hasar miktarının ne kadar olduğu,kusurlu tarafın hangi taraf olduğu, kusur oranının ne kadar olduğu hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.
İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.
İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.
Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.
Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Somut olayda 18/07/2017 tarihinde davacı sigortalısına ait ... plakalı araç ile davalı sigortacısı olduğu ... plakalı araç arasında ... plakalı aracın arkadan çarpması sonucunda trafik kazasının meydana geldiği , dosya arasına alınan bilirkişi raporu ile meydana gelen trafik kazası kusur ve zarar yönünden alanında uzman bilirkişilerce incelenmiş olup, meydana gelen trafik kazasında ... plakalı aracın tam ve asli olarak kusurlu olduğu, davacı sigortalısına ait olan ... plakalı aracın ise meydana gelen trafik kazasında herhangi bir kusurunun bulunmadığı tespit edilmiş olup,
Meydana gelen trafik kazası sonrasında alınan ekspertiz raporunda araç onarım bedelinin yedek parça bakımından olan tutarın 7.125,81 TL olduğu, işçilik tutarının ise 7.905,00 TL olarak hesaplandığı, toplamda 15.030, 81 TL ve bu tutara ek KDV oranı hesaplandığında toplam tutarın 17.736,35 TL olduğu, bu toplam tutarın kazanın meydana geldiği tarihteki aracın bilgileri ve dönem piyasa koşulları da dikkate alındığında ekspertiz raporunda hesaplanana bedellerin hakkaniyete ve piyasa koşullarına uygun olduğu görüşüne varılarak,
Dosya kapsamında bilirkişi raporları ile de uyunmlu elde edilen bilgilere göre onarımı yapan firmanın dava dışı ... firmasına yukarıda hesaplanan 17.736,35 TL tutarında fatura düzenlediği anlaşıldığı, ... firması ise davacı sigorta şirketine 14.183,85 TL + 2553,60 TL KDV tutarı olmak üzere toplamda 16.736,35 TL tutarındaki faturayı yansıma olarak düzenlediği, bu düzenlenen fatura sonrasında davacı sigorta şirketi 16.735,00 TL ödemeyi yaptığının tespit edildiği,
Tüm dosya kapsamındaki deliller değerlendirildiğinde davacı sigorta şirketi dava dışı sigortalısının kusuru olmadan meydana gelen trafik kazası sonrası onarım bedelini, dava dışı sigortalısına ödediği, dolayısıyla tam ve asli kusurlu davalı sigortalısı olduğu da dikkate alındığında, 16.735,00 TL ve işlemiş faiz olan 1807,35 TL ile birlikte 18.542,38 TL yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup,
Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerektiği şartı alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir bir tutar olacağı dikkate alındığında , dosya konusu alacağın dava başından beri likit olduğu ve diğer şartları da taşıdığı anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile birlikte aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Ayrıca mahkememizin 26/03/2024 tarihli kısa kararının son paragrafında 'Dair miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.' denmek suretiyle karar verilmesi gerekirken, sehven İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildiği anlaşılmakla; hüküm kısmında bu maddi hata mahkememizce resen düzeltilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın KABULÜ ile, ... İcra Müdürlüğü' nün 2018/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile, takibin 18.542,38.-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile devamına,
2-Alacağın %20'si (3.708,47.-TL) oranındaki icra inkar tazminatının müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3-İcra takibine vaki itirazın bu şekilde iptali ile icranın devamına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan, Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 1.266,63.-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 316,66.-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 949,97-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 35,90.-TL Başvuru Harcı, 316,66.-TL Peşin/nisbi Harcı, 6.800,00.-TL Bilirkişi ücreti, 208,00.-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.360,56TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/03/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır