T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/484 Esas
KARAR NO :2025/710
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:10/08/2023
KARAR TARİHİ:20/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ve diğer cirantalar aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası ile 3 nolu davalı ... A.Ş. Tarafından ihtiyati haciz kararı alındığını ve kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, ihtiyati haciz kararı ile birlikte müvekkillerinin hesaplarına haciz konduğunu ve müvekkili şirket adresine fiili haciz uygulandığını, iş bu icra takibindeki çekin; çalıntı bir çek olduğundan; müvekkillerinin bu çekten kaynaklı olarak hiçbir borcu bulunmadığını, müvekkili ..., aynı zamanda diğer müvekkili olan ... ... Tic. Ltd. Şti. nin ortağı ve yetkili temsilcisi olduğunu, müvekkili ...'nun keşide edip aynı zamanda ortağı olduğu müvekkili ... ... Tic. Ltd. Şti.'ye vermiş olduğu; "... ... A.Ş. ... Şubesi, Keşide Yeri ..., 15.04.2023 Tarihli, 75.000,00-TL Bedelli, Keşidecisi ..., ... Seri Nolu çek" kaybolmuş/çalınmış olduğunu, sonrasında ise; işbu icra takibi ile ortaya çıktığı üzere, ...'nun düzenlemiş olduğu müvekkilinin ... ... adına sahte imza atılmış ve sonrasında hayali cirantalarla beraber işbu çek tedavüle sokulduğunu, çek üzerindeki ... ... adına olan imza sahte olduğu gibi, çekin kendisi de çalıntı bir çek olduğunu, müvekkillerinin davalılardan herhangi biriyle bir ticari ilişkisinin de olmadığını, dava konusu çekin teslim alınmasını gerektirir bir ticari ilişki de kurulmadığından; çekin çalıntı çek olduğu tartışmasız olduğunu, bu nedenle, işbu icra takibine konu ... ... A.Ş. ... Şubesi, Keşide Yeri ..., 15.04.2023 Tarihli, 75.000,00 TL Bedelli, ... Seri Nolu çekten kaynaklı olarak müvekkillerinin davalılara herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkillerinin davalılara borcu olmadığından; işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, müvekkili şirketin uhdesinde bulunan,
iş bu dava konusu Keşidecisi ... olan, ... ... A.Ş. ... Şubesi, Keşide Yeri ..., 15.04.2023 Tarihli, 75.000,00 TL Bedelli, ... Seri Nolu Çek ile,
Keşidecisi ... olan, ... ... A.Ş. ... Şubesi, Keşide Yeri ..., 30.04.2023 Tarihli, 40.000,00-TL Bedelli, ... Seri Nolu Çekler Mart 2023 de çalındığını, müvekkili tarafından bu çeklerin kaybolmasının/çalınmasının akabinde 20.03.2023 tarihinde ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyası ile çek zayi davası açıldığını, tensip zaptı ile beraber Mahkemece bu çeklerle ilgili olarak ödemeden men yasağı getirildiğini, dava konusu çek ve diğer çekin, müvekkilinin rızası dışında kendisinden alındığını ve sahte imzayla tedavüle sokulduğunu, mahkeme tarafından çekin zayi olması nedeniyle, ödeme yasağı verilmiş olmasına rağmen; davalıların bir şekilde çeki tahsil etmeye çalıştıklarını, dava konusu çekin dikkatlice incelendiğinde; arkasındaki karşılıksızdır yazısı üzerinde de tahrifat yapıldığı görüldüğünü, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin müzekkerelerine rağmen, davalılar sahte imzalarla çeklerin tahsili için çaba sarf ettiklerini, suç teşkil eden bu eylemlerle ilgili soruşturma devam ettiğini, çek bedeline ilişkin gerçek bir borç olmadığından, işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası ile müvekkili şirketin faaliyet adresi olan ... İcra Müdürlüğüne talimat yazıldığını ve ... İcra Müdürlüğünün ... Talimat Sayılı dosyası ile müvekkili şirketin faaliyet adresinde fiili haciz uygulandığını, talimat dosyası ile yapılan haciz sırasında müvekkili şirketin kasasındaki 14.435 TL nakit para haczedildiğini, İİK 72/3. Maddesinde icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarındaki tedbir hususu düzenlendiğini, iş bu davanın açılmasından sonra, tedbir talebi kapsamında teminat olarak müvekkili tarafından icra dosyasına yatırılacak paraların, davalıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesinin yerinde olacağını, davalı ... tarafından müvekkillerinin hesaplarına hacizlerin konduğunu, ticari hayatları zora girdiğini, müvekkillerinin gerçekte olmayan bir borç yüzünden mağdur duruma düştüğünü, bu aşamada, işbu dava ile birlikte, müvekkilinin tarafından hacizlerin kaldırılması için, icra dosyasına ödeme yapılacağını, bu dava açılmadan önceki süreçte de yapılan hacizler nedeniyle bir kısım paranın dosyaya gelme ihtimali bulunmadığını, takibe konu çekin, aslında çalıntı bir çek olduğunu, hatta takip tarihi itibarı ile bu çek ve müvekkilinin çalınan diğer çeki ile ilgili Mahkeme tarafından verildiğini, bir ödeme yasağı kararı olduğu açık olduğunu, özellikle bu işle uğraşan takip alacaklısı Tam Faktoringin, bu ödeme yasağını ve çeklerin zayiliği ile ilgili başvuruyu bilmeme ihtimali olmadığını, tüm bunlara rağmen, davalı Tam Faktoring icra takibi başlattığını ve müvekkillerine hacizler uyguladığını, icra dosyasına yatırılan/yatırılacak paraların davalı/alacaklıya verilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesi gerektiğini bildirip, davanın kabulü ile, müvekkillerinin davalılara işbu icra takibindeki borç miktarı için borçlu olmadığının tespiti ve .... İcra Müdürlüğünün 2023/... e. sayılı icra takibinin iptaline karar verilmesini,
müvekkillerinin davalı/alacaklıya borcu bulunmamasına rağmen, müvekkilleri aleyhine haksız ve kötü niyetli şekilde yasal takip başlatan, müvekkilinin banka hesaplarına haciz işlemi gerçekleştirmek suretiyle müvekkillerini zarara uğratan davalı/alacaklı hakkında, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini,yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının borçlu olmadığını iddia ettiği bedel üzerinden harç ikmal etmediğini, eksik harcın ikmali için davacı yana kesin süre verilmesini, aksi halde davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiğini, müvekkilinin davaya konu çekleri usul ve yasaya uygun şekilde ciro yoluyla iktisap etmiş olup iyi niyetli son meşru hamil olduğunu,
müvekkili şirketin, takip konusu çeke ilişkin alacağı usul ve yasaya uygun bir şekilde faktoring sözleşmesi , alacak bildirim formu , fatura tavsik edilerek ciranta ... San. Tic. Ltd. Şti.'den ciro yolu ile iktisap ettiğini, müvekkili şirketin faktoring usul ve esaslarına ilişkin kanun ve yönetmelikle bağlı olup ; kanun hükmü gereğince faktoring işlemlerine esas çeke ilişkin alacağın devralınması için mal veya hizmet alımını gösterir faturanın tavsik edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin dava konusu çeke ilişkin alacağı devralırken ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ciranta ... Kimya... Ltd. Şti arasındaki ticari ilişkiyi gösterir fatura ile tavsik edildiğini, müvekkili şirketin, alacağı usul ve yasaya uygun olarak üstlenmiş olup alacaklı sıfatını kazandığını, müvekkilinin iyi niyetli son meşru hamil sıfatıyla işbu çeki icra takibine konu etmesinde hiçbir hukuka aykırılık bulunmadığını, HMK md 200 gereğince senedin senetle ispatı zorunlu olduğunu, müvekkilinin dava konusu çekleri usul ve yasaya uygun bir şekilde ciro yoluyla iktisap etmiş olup takip konusu çekler vadesinde ve tutarında ödenmediğini, müvekkilinin alacağını tahsil amacıyla ... ... ... Şubesine ait 15.04.2023 keşide tarihli, 75.000,00 TL bedelli , 0379846 seri numaralı çek için ; .... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, çek aslının icra müdürlüğü kasasına teslim edildiğini, özetle ; müvekkilinin davaya konu çekleri usul ve yasaya uygun şekilde ciro yoluyla iktisap etmiş olup iyi niyetli son meşru hamil olduğunu, çeklerin vadesinde ve tutarında ödenmediğinden icra takibine konu edilmiş olup işbu çeklerin son yasal meşru hamili olan müvekkili tarafından takibe konulmasında ve çekte keşideci, lehtar ve cirantalar hakkında icra takibi yürütmesinde, usul ve yasaya aykırı hiçbir durum bulunmadığını, davacının usul ve yasaya aykırı iddialarının reddinin gerektiğini, ...'nun dava konusu çekin keşidecisi olup çek üzerinde bulunan imzasını ikrar ettiğini, imzası keşideci tarafından ikrar olunan çekin kambiyo vasfı devam ettiği üzere lehtar ... ... Ltd. Şti ortağı ve yetkili temsilcisi de ... olduğunu, davacıların çekten doğan sorumluluğunun da her halükarda devam ettiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte lehtarın imzasının sahteliği iddiası imzaların istiklali ilkesi gereğince davacı keşidecinin borçtan sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, ciro silsilesi şeklen incelenir ve yine kabul anlamına gelmemekle birlikte lehtarın imzasının sahte olması ciro silsilesinde kopukluk olduğu anlamına gelmeyeceğini, icra müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen haciz işlemi usul ve yasaya uygun olarak gerçekleştirildiğini, dava konusu çekin davacı şirketin ticari defterlerinde işlenip işlenmediği hususu belli olmayıp davacının tüm iddiaları soyut ve ispattan yoksun olduğunu, ödemeden men yasağı kararı verilen davada müvekkilinin taraf olmadığını, bu nedenle iyi niyetli meşru hamil olan müvekkilini bağlayan bir tedbir kararı bulunmadığını,
müvekkilinin iyi niyetli meşru hamil olduğu ve kötü niyetli olmadığının sabit olup ; müvekkili aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilemeyeeğini, zira bu hususta ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, davacı müvekkiliniin kötü niyetli olduğunu ispat edemediğini, davacının usul ve yasaya aykırı iddia ve taleplerinin reddinin gerektiğini,
davacının usul ve yasaya aykırı olarak öne sürdüğü talebine istinaden verilen ihtiyadi tedbir kararının kaldırılmasını, mahkeme aksi kanaatte ise ; İİK md.72/3 gereği, alacaklının gecikmeden doğan zararlarını karşılamak amacıyla takip çıkış miktarı olan 84.338,53 - TL ile %20 kötü niyet tazminatı olan 16.867,70 - TL toplamı kadar 101.206,23 -TL teminat bedeli karşılığında karşılığında tedbir kararı verilmesini, davacının usul ve yasaya aykırı ikame ettiği işbu davanın esastan reddine karar verilmesini,
huzurdaki dava kötü niyetle ikame edildiğinden davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini,
yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı aleyhine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
.... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı dosyasının celbi istenilmiş ve dosyanın UYAP kaydı dosyamız arasına alınmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... esas sayılı dosyasının celbi istenilmiş ve dosyanın UYAP kaydı dosyamız arasına alınmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/... soruşturma sayılı dosyasının celbi istenilmiş ve dosyanın UYAP kaydı dosyamız arasına alınmıştır.
.... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak 2023/... esas sayılı dosyası içerisinde bulunan çek aslının gönderilmesinin istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacının ticaret sicil kayıtlarının gönderilmesi ile 2023 yılı itibariyle davacı şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilerin bildirilmesinin istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
... Belediye Başkanlığına müzekkere yazılarak, Mahkememiz davacı Şirket Yetkilisi ... T.C. Kimlik Numaralı ...'nun 15/04/2023 tarihine en yakın ıslak imza örneklerinin gönderilmesinin istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
... Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, Mahkememiz davacısı ... Vergi numaralı ... YAPIMARKET TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nin sicil kayıtlarının çıkartılarak gönderilmesinin istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
... Ticaret Sicil Müdürlüğüne, ... Tapu Müdürlüğüne, ... Kaymakamlığına, ... İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına, ... ... A.Ş, ... Bankası Genel Müdürlüğüne, müzekkere yazılarak, Mahkememiz davacı Şirket Yetkilisi ... T.C. Kimlik Numaralı ...'nun 15/04/2023 tarihine en yakın ıslak imza örneklerinin gönderilmesinin istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
... 6. Noterliğine müzekkere yazılarak, 14/07/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletname aslının göknderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce 27/01/2025 tarihinde grafoloji uzmanı bilirkişi vasıtasıyla rapor aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır.
GEREKÇE:
Dava, çeke dayalı olarak başlatılan icra takibinde imza inkârı sebebiyle menfi tespit istemine ilişkindir
İcra İflas Kanunu md. 72’ye göre borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. Borçlu, menfi tespit davası zımnında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.
Menfi tespit davalarında davacı borçlu, davalı alacaklı ile arasında hiçbir hukuki ilişki bulunmadığını, borcun hiç doğmadığını iddia ediyorsa ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir. Ancak davacı borçlu hukuki ilişkiyi ve borcu kabul etmekle beraber başka bir sebepten ötürü geçersiz olduğunu veya borcun sona erdiğini iddia ediyorsa ispat yükü davacı borçlu üzerindedir.
Menfi tespit davasının sonucuna göre davacı borçlu lehine tazminata hükmedilebilmesi için alacaklının borçlu hakkında icra takibinde bulunmuş olması, icra takibinin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması ve borçlunun tazminat talebinde bulunmuş olması gerekir.
Borçlu aleyhine tazminata hükmedilebilmesi için ise icra takibinin durdurulması için tedbir kararı verilmiş ve bu kararın fiilen uygulanmış olması gerekir.
Dava konusu icra dosyasının incelenmesinde takibin usul ve yasaya uygun olduğu görülmüştür. İcra dosyasındaki takip talebi çeke dayanmaktadır. Davacı çekin lehtarı, Davalılar ... Ltd. Şti. ile Onac Ltd. Şti. ciranta, diğer Davalı ... ise hamil konumundadır. Çekin bankaya ibrazında keşideci hakkındaki konkordato talebi sebebiyle ödeme yapılmadığı görülmüştür.
Davacı keşideci yönünden açılan menfi tespit davası, işbu dosyadan tefrik edilerek mahkememiz 2023/... Esas sayılı dosyasına kaydedilmiş, davanın reddine karar verilmiştir. Davacının istinaf talebi sonrası dosya istinaf aşamasında olup halen derdesttir. İşbu dava lehtar konumunda olan ... Ltd. Şti.’nin menfi tespit talebi yönünden devam etmiştir. Davacı şirket ciranta imzasının sahte olduğunu, çekin kaybolduğunu ve çalındığını iddia etmiştir. Davacının imza inkârına ilişkin mahkememizce yapılan imza incelemesinde alınan 27/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda davacı şirket adına atılan ciro imzasının davacı şirket yetkilisi eli ürünü olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun, denetime elverişli olduğu anlaşıldığından, itirazların reddine karar verilmiş ve rapor hükme esas alınmıştır.
Davalı faktoring şirketinin sunmuş olduğu evrakların incelenmesinde, davalılar arasındaki faktoring sözleşmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, çeke dayanak faturanın sunulduğu, dolayısıyla davalı hamilin çeki elinde bulundurmasının 6361 sayılı Kanun’a uygun olduğu anlaşılmıştır. Davalılar ... Ltd. Şti. ve Onac Ltd. Şti. arasındaki ticari ilişkiyi gösterir faturanın da dosya kapsamında mevcut olması gözetildiğinde ciroların gerçek bir ticari ilişkiye dayandığı kanaatine varılmıştır.
Yukarıda açıklanan sebeplerle; davacı şirketin ciro imzasının şirket yetkilisinin eli ürünü olması, hamilin çeki elinde bulundurmasının gerçek bir ticari ilişkiye dayanarak, usul ve yasaya uygun olması, çekin çalınmasına ilişkin herhangi bir delil sunulmaması sebebiyle davacının menfi tespit talebinin yerinde olmadığı kanaatiyle davanın reddine karar verilmiştir. İİK md. 72/4 uyarınca mahkememizce verilen tedbir kararı kaldırılmış ev %20 oranında tazminatın davacıdan alınarak davalılara verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Mahkememizce 11/08/2023 tarihli tensip zaptının 16 numaralı ara kararı gereği verilen tedbir kararının kaldırılmasına,
3-Dava konusu icra dosyasında takip çıkış miktarı olan 84.338,53 TL'nin %20'sine tekabül eden 16.867,71 TL tazminatın İİK madde 72 uyarınca davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
4- Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 824,90-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak Davalı ... Anonim Şirketi verilmesine,
7-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/10/2025
Katip ...
Hakim ...