T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/557 Esas
KARAR NO: 2023/575
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 18/09/2023
KARAR TARİHİ: 21/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle özetle; Davalı ... SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ tarafından davacı müvekkili aleyhine 30/10/2009 tarihinde .... İcra Müdürlüğünün 2009/... sayılı icra takibi başlatıldığını, söz konusu takibin kesinleştiğini ve ve haciz aşamasına geçildiğini, ancak davacı müvekkilinin takip alacaklısı dayalıya böyle bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin icra dosyasına konu senetlerle bir ilgisi bulunmadığını, müvekkilinin ... ... isimli şahısa ev kiralama amacıyla 6 adet 210 TL değerinde senet imzalayarak verdiğini, ancak evin taahüt edilen şartları sağlamadığı anlaşıldığından müvekkilinin evi kiralamaktan vazgeçip ... ... isimli şahıstan senetlerini iade aldığını ve bu senetleri imha ettiğini, ancak 1 yıl sonra başlatılan icra takibi neticesinde müvekkil kendi kimlik bilgileri kullanılarak ... ... isimli şahıs tarafından çok sayıda senet düzenlendiğini ve bu senetlerin ciro edilerek el değiştirdiğini öğrendiğini, işbu düzenlenen senetlerin müvekkilinin bilgisi dışında düzenlendiğini, söz komusu senetlerin müvekkiline ait olmadığını ve ... ... isimli şahıs tarafından sahte olarak düzenlendiğine ilişkin ... . Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2011/... Esas sayılı dosyasında inceleme yapıldığını, ... . Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2011/... E., 2013/... K. sayılı karar ile de bu hususun ispat edildiğini beyanla, İhtiyati tedbir talebinin kabulüyle; öncelikle teminat alınmaksızın bunun mümkün olmaması halinde uygun bir teminatla yargılama süresince takibin durdurulmasına ve hacizlerin kaldırılmasına, Davacı müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesine, Davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile takip bedelinin %20'si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2011/... E. 2013/... K. sayılı karar evrakının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; Menfi tespit istemine ilişkindir.
Görev, HMK 114. maddesi uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir. Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır. Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.
Dava; kiralama sebebiyle düzenlenen senetler nedeniyle başlatılan icra takibine yönelik menfi tespit davası olup, dava dilekçesi ekinde sunulan ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2011/... Esas 2013/... Karar sayılı gerekçeli kararı incelendiğinde; sanık ... ...'ın davaya konu senetlerin kira karşılığı alındığını, çalıştığı şirketin dairelerin kira bedellerini senet alarak tahsil ettiğini beyan ettiği görülmüş, yine mahkemece de senetlerin toplu olarak kira sözleşmesine istinaden sanığa verildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Kira hukukundan doğan uyuşmazlıklar sulh hukuk mahkemelerinin görevi kapsamındadır. Takip ve dava konusu alacak her ne kadar bir kambiyo senedinden doğmuş ise de, taraflar arasındaki temel ilişki kira ilişkisidir. ... BAM ... HD'nin 2022/... Esas ve 2022/... Karar sayılı ilamında "Takip bonoya dayalı ise de iddianın ileri sürülüş biçimine göre takibe dayanak bono, araç kira sözleşmesi nedeniyle düzenlenmiş olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık bu temel ilişkiden kaynaklanmaktadır. İlk derece mahkemesi gerekçesinde de işaret edildiği üzere kira ilişkisinden doğan davalarda Sulh Hukuk mahkemeleri görevli mahkeme olup, görev dava şartı olmakla yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilecektir." şeklinde karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan sebeplerle dava konusu alacağın taraflar arasındaki kira ilişkisine dayanması sebebiyle mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİ ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli Mahkemenin İstanbul Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğuna,
3-6100 sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren Mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
4-Bu süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
5-HMK'nun 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli Mahkemece hüküm altına alınmasına, açılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde bu kararda değerlendirilmesine,
6-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere karar verildi. 21/09/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza