T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/563 Esas
KARAR NO: 2024/335
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 20/09/2023
KARAR TARİHİ: 07/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma ... Tic. Ltd. Şti. , Et-gıda Sektöründe Faaliyet yürüttüğünü, ticari faaliyeti gereği alışverişi olan çeklerin Lehdarları ... ve yine ... ... tarafından yukarıda bilgileri yazılı çekler ciro edilerek, ödeme aracı olarak davacı müvekkiline verdiğini, dilekçe ekindi sunulan çek suretlerinin arka sayfalarının ellerinde bulunmadığını, ancak dilekçe ekinde sunulan 17.04.2023 tarih ... sıra numaralı çek/nakit tahsilat makbuzundan anlaşılacağı üzere, müvekkilinin yargılama konusu çeklerin yetkili hamili sıfatıyla zilyedi olduğunu, müvekkili firma ödeme listesinde bulunan yargılama konusu çekleri bankaya ibraz etmek üzere işyerinde aradığında bulanamadığını, uzuncu süredir aramasına rağmen çeklerin bulunamadığını ve bu haliyle çeklerin kaybolduğunu, kaybolan çekler piyasada ticari itibari yüksek olan firmalar tarafından keşide edildiğini, yargılama konusu çeklerin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve karşılığının bankadan tahsil edilmesi tehlikesinin söz konusu olduğunu, bu nedenle çek bedelinin bankadan tahsil edilmesinin engellenmesi bakımından sayın mahkemece öncelikle ve ivedilikle yukarıda bilgileri yazılı yargılama konusu çeklerle ilgili ödeme yasağı konulmasını, yargılama konusu çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve müvekkilin ve yine aynı zamanda çeki keşide eden, cirolayan müşterilerinin zarar görmesinin engellenmesi ve yine müvekkili firmanın çek bedellerini keşideciden talep edebilmesinin sağlanması bakımından iptal kararına ihtiyaç duyulduğunu, keşidecisi, tarihi, miktarı, numarası ve ilgili banka şubeleri belirtilen çeklerle ilgili; Öncelikle ve ivedilikle tarihleri de dikkate alınarak ödeme yasağı konulmasına ve ödeme yasağının banka şubesine bildirilmesine, tensiple Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına, akabinde yukarıda bilgileri yazılı yargılama konusu çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Zayi olduğu iddia edilen çeke ilişkin banka kayıtları celbedilerek incelenmiştir.
Zayi olduğu iddia edilen çeke ilişkin gazete ilanı yapılarak evraklar dosya arasına alınmıştır.
Dava; TTK'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca açılan zayi nedeniyle çek iptali isteminden ibarettir.
TTK'nın 651. maddesi gereğince; Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.
T.T.K.'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur.
Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2016/... Esas 2018/... Karar sayılı kararında "Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davacının iptali istenen çekte yetkili hamil olduğunu kanıtlayamadığı ve çekin elinde iken zayi olduğunu gösterir inandırıcı delilleri sunamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak ilanlar neticesinde hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması durumunda hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği çekin keşidecisinin kim olduğunu, verildiği banka ve şubesini, çek numarasını ve çek tutarını mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir. Bu itibarla mahkemece gerekli ilanlar yapılarak oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir." belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde iptali istenen çeke ilişkin keşidecisinin kim olduğu, verildiği banka ve şubesi, çek numarası ve çek tutarına ilişkin bilgilerin mahkememize bildirildiği, iptali istenen çekin davacının rızası dışında zayi olduğu, Türk Ticaret Kanununun 761. ve 762. maddeleri gözetilerek 3 ay önelli 3 ilan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yaptırıldığı, usulüne uygun olarak yapılan yasal ilanlara süresinde itiraz edilmediği, çekin de zayi olduğu anlaşılmış olmakla talep gibi karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davacı tarafından açılan hasımsız davanın KABULÜNE,
-... BANKASI A.Ş. ... ŞUBESİNE ait Keşidecisi ...LTDİ. ŞTİ. olan 29/04/2023 tarihli ... nolu 85.500.-TL bedelli çek,
- ... BANKASI A.Ş. ... SİTESİ ŞUBESİNE ait Keşidecisi ...TİCARET A.Ş. olan 30/04/2023 tarihli ... nolu 42.129,21 TL bedelli çeklerin, ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan, Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 427,60.-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 269,85.-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 157,75.-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır