T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/586 Esas
KARAR NO: 2024/158
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 27/09/2023
KARAR TARİHİ: 04/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... A.Ş. ile dava dışı faktoring müşterileri arasında faktoring sözleşmeleri akdedildiğini,, yapılan sözleşmeler gereği temlik alınan alacaklara istinaden davalı/borçluya ön ödeme yoluyla finansman sağlandığını, faktoring Müşterilerinin ... Şti. 'nin, ... Tic. Ltd. Şti.'nin, ...Ltd. Şti. 'nin olduğunu, gerçekleştirilen faktoring işlemleri kapsamında temlik alınan alacakların ödeme vasıtası olarak ekte sundukları çeklere yine ekte sunmuş oldukları alacak bildirim formunun (...) ve ekindeki faturalara istinaden ciro ve teslim alındığını, keşidecisi ...Ltd.Şti.(VKN:...) olan dava konusu ...Bankası ... Şubesi'ne ait 07.11.2023 keşide tarihli ... seri no'lu 2.000.000,00-TL'lik Çekin, keşidecisi ...Tic. A.Ş. (VKN:...) olan dava konusu ...bank ...Şubesi'ne ait 24.11.2023 keşide tarihli ... seri nolu 175.000,00-TL'lik çekin, keşidecisi ...Tic. Ltd. Şti. (VKN:...) olan dava konusu ...bank ... Şubesi'ne ait 10.01.2024 keşide tarihli ... seri nolu 300.000,00-TL'lik çeklerden ... seri no'lu 2.000.000,00-TL bedelli çekin müvekkili şirket adına ... Bankası ... Şubesi tarafından, ... seri nolu 175.000,00-TL bedelli çekin... Bankası ... Şubesi tarafından, ... seri nolu 300.000,00-TL bedelli çek ... Bankası ... Şubesi tarafından teslim alındığını, teslim alınan söz konusu çeklerin yine belirtilen ...Bankası Şubeleri tarafından müvekkili şirket nam ve hesabına tahsili için ...Bankası Çek-Senet merkezine gönderildiğini, ancak transfer sırasında zayi olduğunu, çekin kaybolması üzerine ekte görüntüsü verilen 26.09.2023 tarihli 3 adet tutanağın imza altına alındığını, müvekkili şirketin hamili olduğu 07.11.2023 keşide tarihli ... seri numaralı 2.000.000,00-TL bedelli, 24.11.2023 keşide tarihli ... seri numaralı 175.000,00-TL bedelli ve 10.01.2024 keşide tarihli ... seri numaralı 300.000,00-TL bedelli 3 adet çekin müvekkili şirketin elinde iken kaybolduğunu ve yapılan tüm aramalara rağmen bu tarihe kadar bulunamadığını, buna ilişkin olarak kurum içi yazışmalar ve teslim alan şubenin çekleri gönderdiğine dair evrak gönderim formunu dilekçe ekinde sundukları, çekin müvekkili şirketin yedinde bulunduğu sıra çekin çalındığını veya kaybolmuş olduğundan tahsilatının mümkün olmadığını, bu durumda müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, çek bedellerinin çek sorumlularından talep edilmesi bakımından çekin iptaline karar verilmesini ve müvekkilinin zarara uğramaması için çekin hakkında ödeme ve takip yasağı kararı verilmesini, belirtilen çeklerin zayii nedeniyle iptalini, çeklerin müvekkil şirketin elinde zayi olması nedeniyle keşideci ve diğer sorumlulara (cirantalara) karşı senetsiz olarak başvurabilme hakkı verilmesini, yargılama neticesinde çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca açılan zayi nedeniyle çek iptali isteminden ibarettir.
Dava dilekçesi ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
Dava konusu çeklere ilişkin; ...Bankası ...Şubesine,...bank... Şubesi'ne, ...bank ... Şubesi'ne yazılan müzekkere ayrı ayrı cevap verildiği, çeklerin ibraz edilmediğinin bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce işbu davaya konu çekler yönünden ödeme yasağı konularak ilgili bankalara müzekkereler yazılmıştır.
Kıymetli evrakın ziyaı ve iptali TTK'nun 651 ve 652. maddelerinde düzenlenmiştir. Yasa hükümlerine göre kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Yargıtay içtihatlarına göre yiten, yırtılan, okunamayacak kadar tahrip olan, elden her hangi bir şekilde çıkan senetler zayi kavramı içinde değerlendirilir.
Senedin kimin elinde olduğu biliniyorsa o kişiye karşı istirdat davası açılması gerekir. Senedin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa senedin iptali davası açılması gerekir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak tetkik edildiğinde; davacı vekilinin iptali istenen çeklerin hesap ve seri numaraları, keşidecisi, tarihi ve miktarı ile ilgili bilgileri sunduğu, ilan prosedürünün yerine getirildiği, ancak üçüncü kişiler tarafından çeklerin ele geçirildiğine dair bir başvuru yapılmamış olduğundan, iptali istenen çeklerin davacı elinde bulunuyorken kaybolduğu kanaatine varılmıştır.
Yine iptali talep edilen çeklerin davacının rızası hilafına elinden çıkarak zayi olduğu, Türk Ticaret Kanunu' nun 761. ve 762. maddeleri gözetilerek 3 ay önelli 3 ilanın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yaptırıldığı, usulüne uygun olarak yapılan yasal ilanlara süresinde itiraz edilmediği, çeklerin de bulunamadığı anlaşılmış olmakla talep gibi karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davacı tarafından açılan hasımsız davada;
a)... Bankası ... Şubesin'nin, keşidecisi ...ŞTİ.(VKN:..., ... seri numaralı, 07/11/2023 keşide tarihli, 2.000.000,00-TL bedelli çekin İPTALİNE,
b)...bank ... Şubesi'nin, keşidecisi ... A.Ş. (VKN:...) olan, .... seri numaralı, 24/11/2023 keşide tarihli, 175.000,00-TL bedelli çekin İPTALİNE,
C...bank ... Şubesi'nin, keşidecisi ... LTD. ŞTİ. (VKN:...) olan, ... seri numaralı, 10.01.2024 tarihli, 300.000,00-TL bedelli çekin İPTALİNE,
2- Ödeme yasağı kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
3-Harçlar Kanunu hükümlerine göre alınması gereken 427,60.-TL harçtan peşin yatırılan 80,70.-TL harcın mahsubu ile eksik yatırılan 157,75.-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/03/2024
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır