T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/592 Esas
KARAR NO:2024/55
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:01/10/2023
KARAR TARİHİ:23/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; Keşideci ... Ticaret Limited Şirketi tarafından, muhatabının ... A.Ş., lehtarının ... olduğu; 60.000,00-TL (Altmışbin Türk Lirası) tutarlı, 16.12.2023 tarihli, E1-... seri nolu çek keşide edildiğini, söz konusu çekin daha sonrasında, ... ... Tas. Kırt. ve Otom. Tekst. Tic. Ltd. Şti.'ye ciro edildiğini, akabinde de ilgili çekin ... ... Tas. Kırt. ve Otom. Tekst. Tic. Ltd. Şti. tarafından, müvekkil ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye cirolandığını, söz konusu çekin müvekkili şirket tarafından ... ... Tas. Kırt. ve Otom. Tekst. Tic. Ltd. Şti.'ye satılan kağıt ürünleri nedeniyle ciro edilmiş olup; söz konusu ticari ilişkiye ilişkin satış faturaları ekte sunduklarını, müvekkili şirket tarafından EK-2-3-4'te sunulan faturaya ilişkin 156.030,83 TL'lik satış işlemine karşılık olarak; ... ... Tas. Kırt. ve Otom. Tekst. Tic. Ltd. Şti.'den parçalar halinde çeklerin alındığını, söz konusu çeklerden birinin de bu dava konusu olan çek olduğunu, müvekkili ile ... ... Tas. Kırt. ve Otom. Tekst. Tic. Ltd. Şti. şirket arasında süregelen bir ticari ilişki olması nedeniyle ilgili satış faturalarının da yer aldığı, ... ... Tas. Kırt. ve Otom. Tekst. Tic. Ltd. Şti.'nin düzenlediği cari hesap tablosunu ve yine ... ... Tas. Kırt. ve Otom. Tekst. Tic. Ltd. Şti.'nin düzenlediği çek bordrosunu da ek olarak sunduklarını, ilgili cari hesap tablosu uyarınca tespit edilen bakiye borcuna ilişkin olarak ... ... Tas. Kırt. ve Otom. Tekst. Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkili şirket lehine işbu dava konusu çek ciro edilmiş olmakla birlikte; söz konusu müvekkil uhdesinde iken çekin kaybolduğunu, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için; öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında ilan ve benzeri yasal işlemlerin yapılarak nihai olarak da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Zayi olduğu iddia edilen çeke ilişkin banka kayıtları celbedilerek incelenmiştir.
Zayi olduğu iddia edilen çeke ilişkin gazete ilanı yapılarak evraklar dosya arasına alınmıştır.
GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca açılan zayi nedeniyle çek iptali isteminden ibarettir.
TTK'nın 651. maddesi gereğince; Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.
T.T.K.'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/... Esas 2018/... Karar sayılı kararında "Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davacının iptali istenen çekte yetkili hamil olduğunu kanıtlayamadığı ve çekin elinde iken zayi olduğunu gösterir inandırıcı delilleri sunamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak ilanlar neticesinde hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması durumunda hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği çekin keşidecisinin kim olduğunu, verildiği banka ve şubesini, çek numarasını ve çek tutarını mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir. Bu itibarla mahkemece gerekli ilanlar yapılarak oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir." belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde iptali istenen çeke ilişkin keşidecisinin kim olduğu, verildiği banka ve şubesi, çek numarası ve çek tutarına ilişkin bilgilerin mahkememize bildirildiği, iptali istenen çekin davacının rızası dışında zayi olduğu, Türk Ticaret Kanununun 761. ve 762. maddeleri gözetilerek 3 ay önelli 3 ilan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yaptırıldığı, usulüne uygun olarak yapılan yasal ilanlara süresinde itiraz edilmediği, çekin de zayi olduğu anlaşılmış olmakla talep gibi karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davacı tarafından açılan hasımsız davanın KABULÜNE,
-... AŞ' ne ait lehtarı ... olan, 60.000,00-TL (Altmışbin Türk Lirası) tutarlı, 16.12.2023 tarihli, E1-... seri nolu, keşidecisi ... Ticaret Limited Şirketi olan çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Ödeme yasağı kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
3-Davacı tarafından yatırılan teminatın HMK'nın 392/2. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde davacıya iadesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan, Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 427,60.-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 269,85.-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 157,75.-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/01/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır