T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/608 Esas
KARAR NO: 2024/122
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/10/2023
KARAR TARİHİ: 14/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin müvekkili şirket ile aynı iş kolunda ticari faaliyetlerde bulunduğunu, müvekkili şirketin malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almakta ve müvekkili şirkete ait iş ürünlerinden yetkisiz, haksız ve hukuka aykırı olarak yararlandığını, davalının müvekkili şirketin sosyal medya hesaplarında bulunan iş ürünlerini kullanarak dürüstlük kurallarına aykırı bir biçimde haksız kazanç elde ettiğini beyanla öncelikle; haksız rekabete vücut veren eylemin yargılamanın sonuna kadar sürmesi halinde müvekkil aleyhine telafisi mümkün olmayan ticari kayıpların (maddi kayıplar, itibari kayıp dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere) doğma tehlikesi mevcut olduğundan davalıya ait ... web sitesinin erişime kapatılması yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, haksız rekabetin durdurulması için davalıya ait ... isimli internet sitesinin kapatılmasına veya internet sitesi içindeki müvekkil firmanın ürünlerini içeren bölümlerin yayından kaldırılmasına, yargılama neticesinde ise müvekkilinin bu olay nedeniyle uğradığı manevi zararın bir nebze olsun karşılanması için 10.000-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilmek üzere reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, HMK' nın 107. Maddesi uyarınca alacak belirlenebilir hale geldiğinde arttırılmak üzere müvekkili firmanın uğradığı maddi zarar yönünden şimdilik 1.000,00-TL fazlaya ve faize ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, verilecek kararın TTK'nın 59. maddesi gereğince gideri davalı tarafından karşılanarak ilanına karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görev ve yetki itirazları olduğunu, dava konusu edilen ürünler üzerinde davacının hiçbir hakkı bulunmadığını, söz konusu ürünlerin anonim ve harcı alem nitelikte olduğu ve piyasada yıllardır herkes tarafından bilinip üretildiğini, davacının ürünlerin ilk kez kendisi tarafından üretilip satıldığı ve kendi fikri ürünü olduğunu ispat etmesi gerektiğini beyanla; davanın usul ve esas yönünden reddi ile mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Noter e-tespit belgesi örneği, görüşme kayıtları, web sitesi görüntülerinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; haksız rekabetin tespiti, ref'i ile men'ini ve eski haline getirilmesi talepli açılan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Fikir eserinden kaynaklanan davalarda görevli mahkeme ihtisas mahkemesi olan Fikri ve Sınai Haklar Hukuk mahkemesi olup bu mahkeme ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki TTK'nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisidir.
Sınai Mülkiyet Kanunu 56/I maddesi; "Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir düzenlemesi uyarınca belirtilen ihtisas mahkemesidir." şeklindedir.
6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 59. maddesinde (2) . fıkrasında "....Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fikrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde verir. Korunan tasarımın kendi tasarımından önce kamuya sunulduğunu makul yollarla bilmesi mümkün olmayan bir tasarımcı tarafından bağımsız olarak yapılan tasarımın koruma kapsamındaki tasarımdan kopyalanmış olduğu kabul edilmez... " denilerek tescilsiz tasarımların da belli koşulları taşıması halinde bu yasa kapsamında koruma altında olduğu hususu düzenlenmiştir.
“TTK'nın 55/4. maddesine göre, "Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işyeri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak" birer haksız rekabet hali olarak düzenlendiği, davacının dava dilekçesinde açıkça haksız rekabete dayandığı, tescilsiz de olsa tasarım hakkına dayalı bir talebi bulunmadığı, Özel görevli olan mahkemenin görevinin 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundan kaynaklanan davalara ilişkin olduğu, davaya bakma görevinin genel mahkeme olan Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu, görev hususunun kamu düzeninden olup, yargılamanın her aşamasında resen gözetilmek gerektiği" gerekçesiyle mahkemenin görevsizliği sebebiyle usulden reddine karar verildiği görülmüştür..... Davacının iddiası ve ortaya atılan maddi vakıalara göre, iddia olunanın "tasarım" olup olmadığı, tasarım ise " tescilsiz tasarımın korunmasına ilişkin koşullardan yararlanıp yararlanamayacağı" hususlarının değerlendirilmesi, delil toplanması ve bu hususlarda inceleme yapılması ise anılan yasanın MADDE 156 - (1) maddesine göre Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir düzenlemesi uyarınca belirtilen ihtisas mahkemesidir. Açıklanan nedenler ve davanın dayandığı temel unsurlara göre davaya bakma görevi Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olmakla, ilk derece mahkemesinin buna aykırı olarak verdiği görevsiz olduğuna ilişkin usulden red kararı yerinde görülmemiş ve bu nedenle istinaf başvurusu kabul edilerek kararın kaldırılmasına ve yargılamaya devam olunması için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir..." (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi, 2019/1019 Esas, 2019/1966 Karar)
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile aynı iş kolunda bulunan davalının haksız rekabette bulunduğundan bahisle, haksız rekabet teşkil eden eylemlerin tespiti, meni ve refi ile maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi talebiyle mahkememizde açılan davanın değerlendirilmesinin, SMK'nın 156/1. maddesi uyarınca Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından yapılması gerektiği, göreve ilişkin usul kurallarının HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartı olması ve kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile yargılamanın her aşamasında değerlendirilebileceği, Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 57. maddesi gereğince görevli mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla; davanın 6100 Sayılı H.M.K.'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin İstanbul Nöbetçi Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğuna dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın 6100 Sayılı H.M.K.'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİ ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli Mahkemenin İSTANBUL NÖBETÇİ FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA,
3-6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren Mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
4-Bu süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
5-HMK'nın 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, açılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde bu kararda değerlendirilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/02/2024
Katip
¸e-imza
Hakim
¸e-imza