T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/728 Esas
KARAR NO:2025/190
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:28/11/2023
KARAR TARİHİ:20/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında ... Termik Santrali'nde bulunan binaların çatı ve cephelerinin kaplama malzemelerinin tedariki, nakliyesi, montajı ile kazan binası üzerinde bulunan kule vincin sökülerek geri alınması ve sözleşmede öngörülen diğer işlemlere ilişkin 10.03.2021 tarihli Yüklenici Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında davalı firmanın çatı ve cephe kaplama malzemelerinin montajı ile kazan binası üzerindeki davalı firmaya ait kule vincin sökülerek geri alımı işinin gereği gibi ifa etmediğinin anlaşıldığını, önce şifahen ve akabinde 01.07.2022 tarihinde .... Noterliği'nin 17 Ocak 2023 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile yazılı olarak davalı firmaya bu konuda bildirim yapıldığını, tebliğden itibaren 3 gün içerisinde gerekli işlemleri yapmasının talep edildiğini, davalı firmanın yapılan bildirime rağmen herhangi bir müspet eylemde bulunmayarak ne eksik ve hatalı işleri yaptığını ne de kule vinci demonte ettiğini, bu sebeple davacı şirketin, üçüncü kişilerden hizmet almakta zorlandığını, davalı firma tarafından bakımı yapılmayan kule vincin bulunduğu konumun, işletme ve işyeri güvenliğini tehdit ettiğini, iş sağlığı açısından tehlike oluşturduğunu, can ve mal güvenliği açısında risk teşkil ettiği için ivedilikle müdahale edilmek zorunda kalındığını, ... Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan hizmetle vinç söküm işlemleri tamamlandığını, bu kapsamda Ekip Vinç Şti. firmasına 1.321.600,00 TL ödeme yapıldığını, sökümü yapılan vinç ve buna bağlı ekipmanların davacı şirket tarafından muhafaza altına alındığını, davalı firmanın davacı şirkete gönderdiği ... 24. Noterliği'nin 26 Ocak 2023 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinde eksik ve hatalı işleri kabul etmediğini, kule vincin sökümüne ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediğini ise kabul ettiğini, davacı tarafından gönderilen .... Noterliği'nin 7 Şubat 2023 tarihli ve ... yevmiye sayılı cevabı ihtarnamesinde ise kule vincin bir başka firma tarafından söküldüğü belirtildiğini, fazlaya ilişkin zarar ve talep hakkı saklı tutularak bu firmaya ödenen 1.321.600,00 TL'nin davacı şirkete ödenmesinin ihtar edildiğini, davalı firmanın bu ihtara yanıt vermediğini, bunun üzerine davalı firmaya keşiden edilen .... Noterliği'nin 24 Şubat 2023 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalı firmanın sebebiyet verdiği zarar tutarı olan 1.321.600,00 TL futara bedelinin davacı şirkete ödenmesi veya bu tutara ilişkin kabul edilebilir türde teminat sunulmasının talep edildiğini, aksi halde 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun md. 950, md. 953 ve sair hükümleri uyarınca kule vinç üzerinde hapis hakkının kullanılacağı ve kule vincin rehin hükümleri kapsamında paraya çevrilebileceğinin ihtar edildiğini, davalı firmanın ödeme yapmadığını ve herhangi bir teminat sunmadığını, davacı şirketin hapis hakkını kullandığını ve kule vinç için rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi işlemlerini başlattığını, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibine davalı firmanın haksız olarak itiraz ettiğini, durdurulan takip sebebi ile dava şartı arabuluculuk kapsamında başvuru yapıldığını, görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamadığını, davalı firma tarafından icra takibinin başlatılmış olduğu icra müdürlüğünün yetkisine itiraz edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin 11/5. Maddesinin "Taraflar arasında işbu söz|eşme dolayısıyla doğabilecek ihtilaflann çözümünde İstanbul Merkez (Çağlayan) Mahkeme ve İcra Daireleri yetkilidir." şeklinde düzenlendiğini, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun ("MK") 950. Maddesi uyarınca; davacı şirketin hapis hakkını kullanılabilmesi için aranan şartların somut olayda mevcut olduğunu, hapis hakkının usul ve kanuna uygun biçimde kullandığını, hapis hakkı kapsamında rehnin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan takibin usul ve yasaya uygun olduğunu, davacı şirketin hapis hakkını kullanmadan evvel davalı firmayı şifahen ve yazılı olarak ihtar ettiğini, nihayetinde ise usulüne uygun biçimde hapis hakkını kullanacağını bildirdiğini, bunun üzerine davaya konu icra takibinin başlatıldığını, .... İcra Müdürlüğü ekli 03.05.2023 tarihli tensip tutanağında hapis hakkının şartlarının oluştuğu ve buna bağlı olarak rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatılabileceğine karar verildiğini, davalı tarafından yapılan borca itirazın haksız, kötüniyetli ve yalnızca takibi durdurmaya yönelik olduğunu, bu nedenle davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyan ederek; davanın kabulüne, davalı firmanın .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin, sözleşme hükümlerine sadık kaldığını ve uygun davrandığını, davaya konu kule vincin sökülmemesi, zamanında sökülmemesi veya davalı şirketin bir kusurunun bulunması durumunun söz konusu olmadığını, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi gereğince, davalı şirketin üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacıya ait fabrikanın çatısı üzerinde çelik firması tarafından kullanılmakta olan kule vincin, 17.10.2017 tarihinde ... makinadan satın alındığını, iş bitiminde, anılan sözleşmenin 2. maddesinde belirtildiği gibi sökülüp ...'da bulunan şirket deposuna, ... Makina tarafından teslimi kapsamında 01.07.2022 tarihinde kule vinç sökülmesi ile ilgili planlamaların başlatıldığını, şiddetli rüzgar nedeniyle çalışma yapılmasının güçleştiğini, bu sebepten söküm işinin bekletildiğini, 08.11.2022 tarihinde, kule vincin satın alındığı firma ile iletişime kurulmaya çalışıldığını, bu konuda davacı yana da 08.11.2022 tarihinde bilgi verildiğini, davalı şirketin, ... Makinadan dönüş alamayınca firmanın ticari faaliyetinin tamamladığını öğrendiğini ve alternatif çözümlere yönlendiğini, kule vincin satışının dahi gündeme alındığını sahibinden.com web sitesi üzerinden, 14.02.2022 tarih ve ... ilan numarasıyla, kule vinci satışa dahi çıkarttığını ancak henüz satışını bir türlü gerçekleştiremediğini, akabinde, kule vinç ile alakalı araştırmalar yapılmaya başlandığını ve söküm için uygun yöntem arandığını, gelinen noktada birçok görüşme yapıldığını ve uygun firma bulunmaya çalışıldığını ancak mevsimin sonbahardan kışa geçiş sürecinde olması, şiddetli rüzgârdan dolayı iş güvenliği riskinin bulunması nedeniyle planlama yapılmadığını, davacı yan ihtarnamesinin davalı şirkete ulaşmasının ardından, davalı şirket yetkililerince, 23.01.2023 ve 24.01.2023 tarihlerinde davacı şirket personeli ...'e ulaşılmaya çalışıldığını, fakat dönüş alınamadığını, cevabi ihtarname ile davacı yanın enerji üretimi yapan bir fabrika olması ve çatı da yapılacak demontaj işlemlerinin ancak planlı olarak yapılabileceğinden, davacı yandan keşif ve söküm işlemleri için randevu istenildiğini ancak bir karşılık alınamadığını, davalı şirketin bir mühendislik ve taahhüt firması olduğunu, kule vinç ile ilgili elde olmayan gecikmelerden dolayı, yaptığı işlere ait hakedişleri beklemesine rağmen, bir iyi niyet göstergesi olarak bu aşamaya kadar bir ödeme de talep etmediğini, kule vincin sökülmesi konusunda gerekli çalışmalarda bulunduğunu, sökülmesi işinin verildiği şirketin içinde bulunduğu koşullar nedeniyle yüklenimini yerine getirememiş olması karşısında, ilana dahi çıkılmak suretiyle gerekli tedbirler alındığını, alacaklı gözüken yan ile düzenli olarak haberleşildiğini, bu konuda süre ve muvafakat alındığını ancak beklenilmeksizin bir zorunluluk bulunmamasına rağmen, davacı yanca sökülme işleminin yapıldığının bildirildiğini ve hatta sonrasında, sökülmesi karşılığında vincin satıldığının bildirildiğini, bu defa hapis hakkının kullanıldığının ifade edildiğini, sonrasında ise taşınır rehininin paraya çevrilmesi yoluna özgü takip başlatıldığını, hapis hakkının kullanılmasının gerektirdiği hukuki koşullar bulunmadığından, hapis hakkı kullanılması ve taşınır rehininin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılmasının mümkün olmadığını, kule vincin, davacı yanca sökülmesi gerekliliğinin bulunmasını kabul etmemekle birlikte, doğru olduğunu varsayılsa dahi, iddia edilen bedelin neredeyse kule vincin güncel rayiç bedelinden dahi fazla olduğunu, bu nedenle, talep olunan fatura ve takip meblağının kabulünün mümkün olmadığını, davalının, davacı nezdinde davaya konu söküm işi için ödenmesi gerekecek ortalama makul bedelden daha fazla istihkak alacağı bulunduğunu, bu alacağın halen davacı şirket zimnetinde olduğunu ve ödenmediğini beyan ederek davanın reddine, davanın, davalı firma ile davaya konu kule vincin sökülmesi sözleşmesinin yapıldığı ... Makina İnşaat Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ihbarına, yargılama giderlerinin davacı yana yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde; taraflar arasında imzalanan 10.03.2021 tarihli Yüklenici Sözleşmesinin fotokopisini, .... Noterliği'nin 17/01/2023 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin fotokopisini, dava dışı ... Nak. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı şirkete düzenlenen 25/01/2023 tarih 1.321.600,00 TL bedelli faturanın fotokopisini, davalı - borçlu vekilinin .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına verilen 10/05/2023 tarihli itiraz dilekçesinin fotokopisini, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının 03/05/2023 tarihli karar tensip tutanağının fotokopisini, ... 24. Noterliği'nin 26/01/2023 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin fotokopisini, .... Noterliği'nin 07/02/2023 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin fotokopisini, .... Noterliği'nin 24/02/2023 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin fotokopisini, davacı tarafından dava dışı ... Nak. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne yapılan ödemelere ilişkin banka dekontlarının fotokopilerini ve arabuluculuk son tutanağının bir suretini sunmuş olduğu görüldü.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının bir suretinin UYAP sisteminden alınmış olduğu, dosyanın tetkikinde; alacaklı ... Anonim Şirketi tarafından borçlu ... Yapı Sistemleri Mimarlık Ve Lojistik Metal Sanayi Ticaret Limited Şirketi aleyhine 1.321.600,00 TL asıl alacak ve 31.908,49 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.353.508,49 TL üzerinden Taşınır Rehninin Paraya Çevrilmesi Yolu İle icra takibi başlatıldığı, 03/05/2023 tarihli tensip tutanağı ile "Rehnin Paraya Çevrilmesi yolu ile takip açılmasında hukuki bir engel olmadığı anlaşılmış olup talebin kabulüne, dosyada mevcut bulunan takip talebine göre ödeme/icra emri tanzim edilmesine müteakip yeterli masraf olması halinde işbu belgelerin borçluya tebliğe çıkartılmasına," dair karar verildiği, ödeme emrinin borçlu şirkete 08/05/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 10/05/2023 tarihli dilekçesi ile icra dairesinin yetkisine, yapılan takibe, takip yoluna, borca, faize, fer'ilerine itiraz ettiği, 11/05/2023 tarihli tensip tutanağı ile "Tebliğ mazbatası dönmemiş ise beklenmesine, tebliğ mazbatası dönmüşse incelenmesine, yasal süresinde yapıldığı ve usulüne uygun bulunduğunun belirlenmesi halinde borçlu hakkındaki takibin İİK 66.Maddesi uyarısınca takibin durdurulmasına," dair karar verildiği, itirazın süresinde olduğu anlaşıldı.
Mahkememizin 07/03/2024 tarihli celsesinin 3 numaralı ara kararı ile İcra Dairesi'nin yetkisine yönelik itirazın taraflar arasında münakit 10/03/2021 tarihli sözleşmenin 11.5. maddesi uyarınca reddine dair karar verildiği anlaşıldı.
Yine aynı celsede davacı tanıklarının dinlenilmesi için talimat yazılmasına, davalı vekiline ise tanıklarını bildirmek üzere süre verildiği, aksi taktirde tanık deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtar edildiği anlaşıldı.
Davacı tanıklarının dinlenilmesi için ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazıldığı, ... Talimat sayılı dosyanın 01/07/2024 tarihli celsesinde davacı tanığı ...'ın "Ben ... Santralinde Elektrik bakım ve işletme şefi olarak çalışmaktayım, ... yapı sistemleri LTD ŞTİ ile inşaat işlerinin yapımı üzerine bir anlaşma yapıldı, bu kapsamda davalı tarafından kule vincinin sahamızda kurulumu gerçekleştirildi. İnşaat işleri bittikten sonra kule vincini davalı kurum sökmedi vinç sahada kaldı. Kule vinci sahada yaklaşık 4-5 yıl bakımsız bir şekilde durdu, bizim şirketin organize ettiği farklı bir firma tarafından vinç söküldü. Şu anda ambarda vinç durmaktadır. Vinç o şekilde durduğu süreci iş güvenliği konusunda sıkıntı oluştu. Vincin sökülmesi için anlaşılan firmaya ne kadar ödendiğine dair bir bilgim yoktur." şeklinde,
Davacı tanığı ...'in "Ben ... Termikte teknik satın alma yöneticisi olarak çalışmaktayım, davalı firma ile kazan binasının cephe kaplaması işini yapmak üzere anlaşma yapılmıştı. Bu anlaşma kapsamında davalı şirket kule vincini getirerek işin yapılacağı alana kurdular, kaplamayı yaptılar, iş bittikten sonra kule vincini götürmediler. Kazan binası yerden 120 metre yüksekliktedir, kule vincinin boyu da onu geçecek vaziyetteydi. Tam hatırlamamakla birlikte 2016-2017 yıllarından beri orada durmaktadır. Firmaya yazılı olarak vinci almaları için bildirimde bulunuldu. Vinç davalı firmaya aittir. Ancak davalı firma gelip vinci sökerek oradan kaldırmadı. Vincin kaldırılması için profesyonel bir firma ile anlaştık. Firmaya toplamda 1 milyon 300.000,00 TL ödeme yaptık. Firma vinci sökerek kaldırdı. İş yerinin ambarında vinç durmaktadır. Dış cephe kaplama anlaşması kurulum ve söküm şeklinde yapılmaktadır. Vincin yıllardır orada beklemesi rüzgarlı havalarda iş güvenliği açısından da sıkıntı oluşturmaktadır." şeklinde,
Davacı tanığı ...'un "Ben ... santralinde mekanik bakımcı olarak çalışmaktayım, kazan binasının dış cephe kaplaması için davalı firma ile anlaşma sağlanmıştı. Dış kaplama yapılabilmesi için öncelikle vinci kurmaları gerekiyordu. Vinç kuruldu, dış kaplama işi de yapıldı. Vinç davalı firmaya aittir. Dış kaplama işi bitmesine rağmen vinç sökülüp oradan götürülmedi. Mail yolu ile defalarca davalı şirkete bildirimde bulunduk, ancak vincin sökümü gerçekleştirilmedi. Rüzgarlı havalarda iş güvenliği açısından tehlike oluşturmaktaydı. Vincin oradan götürülmesi için başka bir firma ile anlaşma sağlandı. Firma gelerek vinci söktü, vinç ambara konuldu orada durmaktadır." şeklinde beyanda bulundukları, talimat duruşma tutanağının taraf vekillerine tebliğ edildiği, davalı vekilinin 30/07/2024 tarihli tanık beyanlarına karşı beyan dilekçesini sunmuş olduğu anlaşıldı.
Davalı vekilinin 21/03/2024 tarihli dilekçesi ile tanık listesini bildirdiği, mahkememizce ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazıldığı, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasının 18/09/2024 tarihli celsesinde tanık ... adına ihzar müzekkeresi yazıldığı fakat kendisine ulaşılamadığı için kendisine ihzar edilemediği, davalı tanığı ... "Ben ... Yapı firmasında 2015 yılından beri İnşaat Mühendisi olarak çalışmaktayım, 2017 yılında firmadan binanın üzerinde kurulu bulunan çelik vinci satın aldık, zaten vinç binanın üzerinde kuruluydu, biz binanın üzerindeki cephe kaplamalarını yapmaktayız, binalar yüksek olduğu için bu vinci kullanarak montajını yapmaktayız, kuran firma ... firması kuleyi kurmuştur, bu firma kuleyi kiraya vermekteydi, biz bu ... firmasından kuleyi satın aldık, ... firması bu kuleyi söküp bize teslim edecekti, işin bitiminde teslim edecekti işin bitmesinden önce bu firma iflas etmiş, batmış diye duyduk bu nedenle firma hizmeti alamadık, bu nedenle biz inşaat firmasıyız kulenin söküm işi uzman firması tarafından yapılsın diye biz bu firma ile anlaşmıştık fakat firmanın batması sebebiyle kule sökülemedi, biz kuleyi söktürmek için başka bir firma arayış içerisine girdik, bunu sökecek bir firma bulamadık bu süreçte de zaten vinci hem biz hem de bizim firmamız hem de davacı firma kullanmıştır, ayrıca çam ilçesi ...'ye bağlıdır burası çok rüzgar alan bir alana sahiptir bu nedenle bu süreçte hem rüzgarın hem de fırtınanın olması sebebiyle vincin söküm işi için uygun gün beklenildiğini biliyorum, benim duyduğum kadarıyla ana firma ... firması vinci söktürmüş diye duydum, ayrıca hak ediş ödemelerimizi bu vinç sebebi ile yapmadılar" şeklinde,
Davalı tanığı ...'ün "Ben ... yapı şirketinde proje sorumlusu olarak görev yapıyorum, 2017 yılında biz oranın çatı-cephe kaplama işlemlerini aldık, binanın üzerinde vinçle hali hazırda bulunuyordu, vincin kaldırılması için bizim firmamız ... firması ile anlaşma yapmış, fakat ... binanın çatı ve cephe işlemlerinin tamamlanması sürecinde ... firması iflas etmiş, batmıştır, bu nedenle vincin kaldırılması işleminin yapılamadığı sonra başka firma ile anlaşmaya çalıştık, buna müsait bir firma da bulamadık ayrıca ... ilçesi ...'ye bağlı bir ilçedir, ... ili çok rüzgar alan bir ildir, vincin sökülmesi için rüzgarın 35 Km/saat'ten daha az bir hızla esmesi gerekmektedir, bu şekilde hava şartları uygun değildi, hatta biz inşaatı normal şartlarda başka illerde 1-2 yılda tamamlarken burada 3-4 yılı buldu, ayrıca termik santralde patlama oldu, patlama nedeni ile hasar gören alanların tamiri için bu vinç kullanıldı, vinci yine davacı firma ... firması da kullanmıştır, bu nedenle söküm işleri uzamıştır, daha sonra vincin da davacı firma tarafından söküldüğünü öğrendik" şeklinde beyanda bulundukları anlaşıldı.
Mahkememizin 26/09/2024 tarihli celsesinde davalı vekiline dinlenilmeyen tanığı ...'dan vazgeçip vazgeçmeyeceği hususunda yazılı beyanda bulunmak üzere süre verildiği, davalı vekilince beyanda bulunulmadığı anlaşıldı.
Mahkememizce Meteoroloji Genel Müdürlüğü'ne yazı yazılarak ... Köyü ... ... mevkinin 01.07.2022 tarihinden 01.02.2023 tarihine kadar meteorolojik durumunun mahkememize bildirilmesi istenilmiş, ... Valiliği Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nce istenilen bilgiler mahkememize link olarak gönderilmiş ve çıktılarının dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin 09/10/2024 tarihli tanık beyanlarına karşı beyan dilekçesini sunmuş olduğu görüldü.
Mahkememizin 26/09/2024 tarihli celsesinin 4 numaralı ara kararı uyarınca taraflar arasında münakit 10/03/2021 tarihli yüklenici sözleşmesinin davalı tarafından tam, gereği gibi ve zamanında ifa edilip edilmediği, davacı şirketin davalı tarafından sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediği iddiası çerçevesinde 3. kişilere yaptığı ödemelerin davalı taraftan tahsili istemi şartlarının oluşup oluşmadığı, davacı tarafça 3. kişi firmalara yapılan ödemelerin makul olup olmadığı, davaya konu kule vincinin sökülmemesinde davalı tarafın kusuru bulunup bulunmadığı, hapis hakkı kullanımının hukuki koşulları oluşup oluşmadığının tespiti açısından bilirkişi heyetinden rapor aldırılmasına karar verildiği, MM ..., Mimar ..., Sözleşmeler Alanında Uzman ... tarafından düzenlenen 21/11/2024 tarihli raporda sonuç ve özet olarak;
"1. İncelenen davacı şirkete ait 2021, 2022 ve 2023 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2021, 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin sahil taşıdığı,
2. Davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi için dosyanın tarafımıza tevdii edildiği tarihten, rapor düzenleme tarihine kadar davalı şirket vekili Av. ... (GSM ...) ile telefonda iletişime geçilmiş olup, Av. ... müvekkili şirket yetkilisinin Macaristan'da olduğunu beyan ederek ticari defterlerin incelenmesi için tarafıma bir gün bildiremediği, bu nedenle davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının tarafımdan incelenmediği,
3. Davacı şirketin 2021, 2022 ve 2023 yılı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde;
Davacı şirketin yapmış olduğu fazla ödemelerden kaynaklı olarak 31.12.2023 tarihi itibariyle davalı yandan 114.639,42 TL alacacağının bulunduğu,
Dava dışı ... Loj. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 25.01.2023 tarihli ... numaralı 1.321.600,00 TL tutarlı “... SANTRALİ KULE VİNÇ DEMONTAJINDA KULLANILAN 700 TONLUK MOBİL VİNÇ ÇALIŞMA ÜCRETİ” açıklamalı e-Faturanın davacı şirket unvanına davacı şirketin tarafına düzenlenen fatura bedelini dava dışı şirkete ödediği ve davacı şirketin işbu faturayı dava ve icra takibine dayanak olarak gösterdiği,
4. Davacı tarafça dava dışı üçüncü firma olan .... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Şirketinden almış olduğu KDV dahil 1.321.600,00-TL demontaj bedelinin mezkur işin bulunduğu bölge, söküldüğü tarihteki iklim koşulları, işin kapsamıyla ilgili harcanan emek ve mesai, düzenlenen fatura ve ödeme dekontları, işin gerçekleştiği tarihteki piyasa rayiçleri vb. bir bütün olarak göz önünde bulundurulduğunda, KDV dahil 1.321.600,00-TL olan “... Santrali Kule Vinç Demontajında Kullanılan 700 Tonluk Mobil Vinç Çalışma Ücreti” nin kadri maruf ve piyasa koşullarına uygun bedel olduğu,
5. Davacı şirketin 1.321.600,00 TL tutarındaki asıl alacak için icra takip tarihi olan 03.05.2023 tarihi itibariyle 41.963,76 TL işlemiş faiz talep edebileceğinin hesaplandığı,
Davacı şirketin, icra takip tarihinde 1.321.600,00 TL asıl alacak, 31.908,49 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.353.508,49 TL talep etmesinden dolayı davacı şirketin talebe bağlılık ilkesi gereğince 1.321.600,00 TL asıl alacak, 31.908,49 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.353.508,49 TL talep edebileceği,
6. Heyetimize tevdi edilen dosya münderecatından taraflar arasında 10.03.2021 tarihli Yüklenici Sözleşmesinin akdedildiğinin müşahede edildiği, bahse konu sözleşme kapsamında 2. maddesinde davacının ... Termik Santrali'nde bulunan binaların çatı ve cephelerinin kaplama malzemelerinin tedariki, nakliyesi, montajı ile kazan binası üzerinde şirketinize ait kule vincin sökülerek geri alınması hususunda edim yükümlülüğü üstlendiğinin müşahede edildiği,
7. Ancak dosyaya mübrez belgelerden bahse konu vincin sökülerek davalı tarafından teslim alınmadığı hususunda da bir sürünceme bulunmamakta olup; bu durumun esasında davalının da kabulünde olduğu, buna karşın davalının bu noktada montaj işlemlerinin nihayete ermemesinin sebebinin kendisinden kaynaklanmadığını sökülmesi işinin verildiği dava dışı şirketin içinde bulunduğu koşullar nedeniyle yüklenimini yerine getirememiş olduğunu ifade ettiği,
8. Nihai takdir ve kanaat Muhterem Mahkemeye ait olmak üzere sözleşmelerin nisbiliği ilkesi davalının tarafı olduğu bir başka sözleşmedeki karşı edim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle oluşan zarara o sözleşmenin tarafı olmayan kişilerin (somut olayda davacının) sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığının düşünüldüğü; öte yandan her ne kadar davalı hava koşullarını ve mevsimsel şartları ileri sürmüşse de bu montaj işleminin davacı tarafından dava dışı bir üçüncü şirkete yaptırılmış olması esasında söküm işleminin mümkün olduğunu da gösterdiği düşünüldüğü,
9. Hâl böyle olunca nihai takdir ve kanaat Muhterem Mahkemeye ait olmak üzere demonte edimini üstlenen davalının bu edim yükümlülüğünü yerine getirmemesinin davacı ile arasında akdedilen sözleşmeye aykırılık teşkil ettiği ve dolayısıyla davacının bu işlemi bir üçüncü kişiye yaptırmış olması nedeniyle katlandığı maaliyeti davalıya rücu edebileceğinin düşünüldüğü; Buna karşın Muhterem Mahkemece aksi kanaatte olunması, bir başka ifade ile davalının kusurunun bulunmadığı veya sözleşmeye aykırılığın söz konusu olmadığı kanaatinde olunması durumunda ise davacının bu işlemi bir üçüncü kişiye yaptırmış olması nedeniyle katlandığı maaliyeti davalıya rücu edebilmesinin mümkün olmadığının ifade edilebileceği,
10. Bu noktada davacının da zararı azaltma külfetinin söz konusu olduğunu ifade etmek gerektiği, heyetimiz teknik üyesince yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde 25.01.2023 tarihli ... numaralı 1.321.600,00 TL tutarlı “... Santrali Kule Vinç Demontajında Kullanılan 700 Tonluk Mobil Vinç Çalışma Ücreti” nin kadri maruf ve piyasa koşullarına uygun bedel olduğu görüş ve kanaatine varıldığı,
11. Hapis hakkının, gerekli şartların sağlanması halinde alacaklıya, zilyetliğinde bulunan ve fakat mülkiyeti borçluya ait olan taşınır eşya veya kıymetli evrakı geri vermeyerek, alacağının teminatı olarak birtakım yetkiler sağlayan hak niteliğini haiz olduğu, ancak aşağıda yer alan koşulların sağlanması gerektiği,
a. Menkul Bir Eşyanın veya Kıymetli Evrakın Bulunması Koşulu Yönünden: Huzurdaki ihtilafta şayet Mahkemece davacının, davalıya karşı rücu talebinde bulunma hakkı olduğu kanaatinde olunması durumunda, üzerinde hapis hakkını kullanulan eşyanın (vincin) taşınır eşya olduğu hususunda bir tartışmanın bulunmadığı, hâl böyle olunca hapis hakkının mevcudiyeti yönünden aranan “taşınır eşya” koşulunun somut ihtilaf yönünden oluştuğunun ifade edilebileceği,
b. Eşyanın Borçlunun veya Üçüncü Kişinin Mülkivetinde; Ancak Alacaklının Zilyetliğinde Bulunması Koşulu Yönünden: Dosyaya mübrez belgelerden ve cevap dilekçesinden vincin mülkiyetinin davalıya ait olduğunun anlaşıldığı,
e. Muaccel Bir Borç İlişkisinin Bulunması Koşulu Yönünden: Davacının bu bedeli dava dışı üçüncü kişiye ödediği ve aynı zamanda .... Noterliğinin 24.02.2023 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de bu bedelin 7 gün içerisinde ödenmesini talep ettiğinin müşahede edildiği, bu yönü ile somut olayda bu koşulun da sağlandığının düşünüldüğü,
d. Eşya ile Alacak Arasında Bağlantı Bulunması Koşulu Yönünden: Dosya mündericatından davacının rücu talebine dayanan alacağının rehin konusu vincin sökülmesine ilişkin olduğu hususu nazara alındığında eşya ile alacak arasında bağlantı bulunduğunun ifade edilebileceği,
12. Tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu," yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri, bilirkişi raporunun taraf vekillerine tebliğ edildiği, davacı vekilinin 09/12/2024 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesini, davalı vekilinin 11/12/2024 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesini sunmuş olduğu görüldü.
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf iddiaları, sunulan beyan dilekçeleri, bilirkişi raporu ile celp edilen dosyalar ve tüm dosya içeriğine göre uyuşmazlık konusunun; taraflar arasında münakit 10/03/2021 tarihli yüklenici sözleşmesinin davalı tarafından tam, gereği gibi ve zamanında ifa edilip edilmediği, davacı şirketin davalı tarafından sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediği iddiası çerçevesinde 3. Kişilere yaptığı ödemelerin davalı taraftan tahsili istemi şartlarının oluşup oluşmadığı, davacı tarafça 3. kişi firmalara yapılan ödemelerin makul olup olmadığı, davaya konu kule vincinin sökülmemesinde davalı tarafın kusuru bulunup bulunmadığı, hapis hakkı kullanımının hukuki koşulları oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşıldı.
Mahkememizce atanan mali müşavir bilirkişi tarafından incelenen davacı şirkete ait 2021, 2022 ve 2023 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2021, 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı anlaşılmıştır.
Davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi için defterlerini mali müşavir bilirkişiye tevdi etmediği, akabinde de sunmak için hazır olduklarının beyan edilmediği, davacının 2021, 2022 ve 2023 yılı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde; davacının yapmış olduğu fazla ödemelerden kaynaklı olarak 31.12.2023 tarihi itibariyle davalı yandan 114.639,42 TL alacacağının bulunduğu, dava dışı ... Loj. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 25.01.2023 tarihli ... numaralı 1.321.600,00 TL tutarlı “... SANTRALİ KULE VİNÇ DEMONTAJINDA KULLANILAN 700 TONLUK MOBİL VİNÇ ÇALIŞMA ÜCRETİ” açıklamalı e-Faturanın davacı şirket unvanına düzenlendiği, davacı şirketin tarafına düzenlenen fatura bedelini dava dışı şirkete ödediği ve davacı şirketin işbu faturayı dava ve icra takibine dayanak olarak gösterdiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafça dava dışı üçüncü firma olan .... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Şirketinden almış olduğu KDV dahil 1.321.600,00-TL demontaj bedelinin mezkur işin bulunduğu bölge, söküldüğü tarihteki iklim koşulları, işin kapsamıyla ilgili harcanan emek ve mesai, düzenlenen fatura ve ödeme dekontları, işin gerçekleştiği tarihteki piyasa rayiçleri vb. bir bütün olarak göz önünde bulundurulduğunda, KDV dahil 1.321.600,00-TL olan “... Santrali Kule Vinç Demontajında Kullanılan 700 Tonluk Mobil Vinç Çalışma Ücreti” nin kadri maruf ve piyasa koşullarına uygun bedel olduğu alanında uzman teknik bilirkişi tarafından müşahade edilmiştir.
Taraflar arasında 10.03.2021 tarihli Yüklenici Sözleşmesinin akdedildiği, davaya konu sözleşme kapsamında sözleşmenin 2.maddesinde davacının ... Termik Santrali'nde bulunan binaların çatı ve cephelerinin kaplama malzemelerinin tedariki, nakliyesi, montajı ile kazan binası üzerinde kule vincin sökülerek geri alınması hususunda davalı yanın edim yükümlülüğü üstlendiğinin anlaşıldığı, ancak dosyaya mübrez belgelerden bahse konu vincin sökülerek davalı tarafından teslim alınmadığı hususunda anlaşmazlık bulunmayıp bu durumun esasında davalının da kabulünde olduğu, buna karşın davalının bu noktada montaj işlemlerinin nihayete ermemesinin sebebinin kendisinden kaynaklanmadığını, sökülmesi işinin verildiği dava dışı şirketin içinde bulunduğu koşullar nedeniyle yüklenimini yerine getirememiş olduğunu ifade ettiği, sözleşmelerin nisbiliği ilkesi gereği davalının tarafı olduğu bir başka sözleşmedeki karşı edim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle oluşan zarara o sözleşmenin tarafı olmayan kişilerin, somut olayda davacının, sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığı kanaatine varıldığı, diğer yandan her ne kadar davalı hava koşullarını ve mevsimsel şartları ileri sürmüşse de montaj işleminin davacı tarafından dava dışı üçüncü şirkete yaptırılmış olması esasında söküm işleminin mümkün olduğunu da gösterdiği, bu haliyle demonte edimini üstlenen davalının bu edim yükümlülüğünü yerine getirmemesinin davacı ile arasında akdedilen sözleşmeye aykırılık teşkil ettiği ve dolayısıyla davacının bu işlemi bir üçüncü kişiye yaptırmış olması nedeniyle katlandığı maaliyeti davalıya rücu edebileceği anlaşılmıştır.
Davacının hapis hakkı kullanımının şartlarının oluşup oluşmadığı açısından yapılan değerlendirmede; üzerinde hapis hakkını kullanulan eşyanın (vincin) taşınır eşya olduğu, dosyada mevcut belgelerden ve cevap dilekçesinden vincin mülkiyetinin davalıya ait olduğu, davacının talep konusu bedeli dava dışı üçüncü kişiye ödediği ve aynı zamanda .... Noterliği' nin 24.02.2023 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de bedelin 7 gün içerisinde ödenmesini talep ettiği, davacının rücu talebine dayanan alacağının rehin konusu vincin sökülmesine ilişkin olduğu hususu nazara alındığında eşya ile alacak arasında bağlantı da bulunduğu hususları anlaşılmakla davacının hapis hakkını kullanma şartları da oluştuğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır. (...)" " ve (14). Fıkrası: " Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: 2023/... sayılı dosyasından arabulucuya 3.120,00-TL tarife bedeli üzerinden ödeme yapıldığı tespit edilerek her iki tarafın arabuluculuk ilk oturumuna katıldığı ve davanın kabulüne karar verildiği gözetilerek; davalı aleyhine arabulucuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davacının davasının kabulü ile;
a) .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının 1.321.600,00-TL asıl alacak ve 31.908,49-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.353.508,49-TL alacak üzerinden devamına, kabul edilen asıl alacağa icra takip tarihinden itirbaren ticari temerrüt faizi uygulanmasına,
b) Asıl alacak likit olduğundan kabul edilen asıl alacağın %20'si olan 264.320,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince hesap olunan 92.458,16-TL harcın, peşin yatırılan 15.802,09-TL harçtan mahsubu ile bakiye 76.656,07-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 201.491,19-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvurma Harcı, 15.802,09-TL Peşin Harç, 38,40-TL vekalet harcı, 36.000,00-TL bilirkişi masrafı ve 1.102,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 53.212,34-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı (davalı vekilinin e duruşma sistemi üzerinden) kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/03/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır