T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/228 Esas
KARAR NO: 2024/577
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/04/2024
KARAR TARİHİ: 25/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Şirketi'nin sigortalısı ..., 22.01.2018 tarihinde şantiyede geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, müvekkili şirket ile davalı sigorta şirketi arasındaki ... Nolu poliçe kapsamında, müvekkili şirketin başvurusuyla ... Nolu hasar dosyası açıldığını, müvekkili şirket iş sağlığı ve güvenliği kapsamındaki tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine karşın, ...'ın geçirdiği iş kazası sonrası vefat etmesi nedeniyle hak sahiplerine ödenen peşin sermaye değerinden dolayı oluşan kurum zararının rücuen tazmini istemine ilişkin dava, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından açıldığını, ... 18. İş Mahkemesi ... Esas Sayılı dosya ile görülen bu davada yargılamanın en başında işbu dosyada davalı olarak yer alan ... Anonim Şirketine de ihbar edildiğini, Davalı sigorta şirketi ne yargılama sırasında ne de yargılama bitiminde anılan dosya ile hiçbir şekilde ilgilenmediğini, anılan yargılama sonucunda: davanın kabulü ile 114.834,99-TL İlk Peşin Sermaye Değerinin 25.02.2019 onay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile birlikte; 7.844,38-TL harcın; davacı tarafça yargılama gideri olarak sarf edilen 4.605,00-TL'nin ve SGK vekili için takdir edilen 18.225,25-TL vekalet ücretinin, davacıya SGK'ya ödenmesine hükmedildiğini, yine 22.01.2018 tarihli iş kazası nedeniyle vefat eden ...'ın mirasçılarına yargılamaya konu olmaması bakımından ihtiyari arabuluculuk süreci çerçevesinde 08.02.2018 tarihinde 300.000-TL tazminat ödendiğini, buna göre müteveffanın mirasçılarına 3 firma tarafından 100'er bin tl.den toplam 300.000 TL ödendiğini, her ne kadar ödemenin 200.000 TL'si diğer 2 firma tarafından ödenmiş ise de finalde bu meblağın müvekkilinin alacağından mahsup edildiği ve 300.000 TL'lik ödeme müvekkili şirketçe yapılmış olduğunu, ödenen bu tazminatın sigorta şirketinden rücuen tazmini için ... nolu hasar dosyası açılmış ise de davalı sigorta şirketi, SGK tarafından açılan davanın sonuçlanması gerektiğinden bahisle hasar dosyasını sonuca götürmediğini ve sürüncemede bıraktığını beyanla; fazlaya dair tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla Müteveffa ...'ın mirasçılarına ödenen 300.000,00-TL'nin şimdilik 100.000,00-TL'sinin ödeme tarihi olan 08.02.2018 itibaren işleyecek ticari reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine; ... 18. İş Mahkemesi ...E. - ... K. sayılı ilamı uyarınca SGK'ya ödenmesi gereken şimdilik 145.509,62 TL'lik bedelin tüm ferileri ve yasal yansımalarıyla birlikte öncelikle davalı sigorta şirketince doğrudan SGK'ya ödenmesine hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu rücu ödemesinin üzerinden 6 yıl geçtiğini, rücuya ilişkin TBK 73. maddesi ve sigorta alacaklarına ilişkin TTK 1420. maddesindeki 2 yıllık zamanaşımı süreleri sona erdiğini, davacı sigortalı şirket ... 18. İş Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı ilamına göre kendisi açısından ödenmesine hükmedilen tutarları ödememiş olup ödenmeyen bir borcu işbu davaya konu ettiğini, kendi dava dilekçesinde de henüz SGK'ya borcunu ödemediğini ikrar ettiğini, ödenmeyen bir borcun müvekkili şirkete rücu edilmesinin usul hukukuna aykırılık teşkil ettiğini ve davanın usulden reddi gerektiğini, davacının, poliçede sigorta ettiren sıfatını haiz olduğunu, sigortalı olmadığını, sigorta ettirenin poliçeden tazminat talep etme hakkı olmadığını, dolayısıyla davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekeceğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından tanzim edilen poliçede sigortalı ... iken dava sigorta ettiren ... Şirketi tarafından ikame edildiğini, ... Limited Şirketi sözleşmenin tarafı olmadığından açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, işbu uyuşmazlığın SGK'nın davacısı olduğu ... 18. İş Mahkemesinin ... E...K. sayılı dosyasından ayrı bir uyuşmazlık olduğunu, müvekkili şirketin ilgili tazminat davasında taraf sıfatı bulunmadığını, dolayısıyla taraf sıfatının olmadığı bir dosya kapsamında alınan raporlar uyarınca müvekkili şirket aleyhine bir tazminata hükmedilmesinin müvekkilinin hak arama hürriyetini zedeleyeceğini, öncelikle davanın zamanaşımı yönünden usulden reddine, aksi halde davanın esastan reddine, dosyanın sigorta hukukçusu, kusur ve aktüer bilirkişiye tevdiini, dava açılmasına sebebiyet vermedikleri için masraf, vekalet ücreti ve faizle sorumlu tutulmamalarına, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi örneği, ... 18. İş Mahkemesi ... E. ....K. sayılı dosya örneği, arabuluculuk son tutanak örneği, müteveffanın mirasçılarına yapılan ödeme dekont örnekleri, ...Bankası A.Ş. müzekkere cevabı, ... Sigorta A.Ş. müzekkere cevabının dosyamız arasında olduğu görüldü.
GEREKÇE:
Dava; davacı şirket nezdinde çalışırken vefat eden ...'ın mirasçılarına ödenen bedelin rücuen davalı sigorta şirketinden tazmini ve ... 18. İş Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı uyarınca SGK'ya ödenmesi gereken bedelin davalı sigorta şirketince doğrudan SGK'ya ödenmesine, davacı tarafından bedelin ödenmek zorunda kalınması halinde davalı şirketten rücuen tazminine ilişkindir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamında belirtildiği üzere, rücu hakkı; başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen, tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Alacaklıyı tatmin eden kişi, alacaklının hakkından bağımsız kendi şahsında doğan bir hak elde etmektedir. Bunun sonucu olarak da rücu hakkı bu hakka sahip olan kişinin şahsında doğduğu anda muaccel olur. Bu nedenle, rücu hakkı için hakkın doğduğu andan itibaren zamanaşımı süresi işlemeye başlamaktadır.
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)’nin 73/1. maddesinde “Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar” hükmü getirilmiştir.
Tazminatın tamamen ödenmesi (yükümlülüğün yerine getirilmesi) ve tazminattan sorumlu kişinin öğrenilmesi zamanaşımı süresi için gerekli unsurlardandır. Tazminat yükümlüsü öğrenilmiş ve zarar görene de ödeme yapılmış ise, zamanaşımı ödeme tarihinden itibaren başlayacaktır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 22.10.2014 tarih ... Esas ...Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, rücu hakkı başkasına ait borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğindedir. Davacının malvarlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleşmiştir. Davacı, ödeme tarihi itibariyle fiili ve faili bildiği gibi zarar da tam anlamıyla gerçekleşmiştir.
Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere rücu davalarında zamanaşımının başlangıç tarihinin ödeme tarihi olarak ele alınmasını sebeplerinden bir de, rücu hakkının başkasının borcunu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen azalmayı gidermeye yönelik olması ve iş bu azalmanın ödeme tarihinde gerçekleşmesidir.
Somut davada, davacı tarafça sunulan ödeme dekontundan 100.000,00 TL tutarlı bedelin 08.02.2018 tarihinde ödendiği anlaşılmaktadır. 22.01.2018 tarihinde meydana gelen kaza ile ilgili olarak davacının 08.02.2018 tarihinde ödeme yaptığı ve uyuşmazlığa konu iş bu davanın 19.04.2024 tarihinde açıldığı ve bu haliyle davacının talebi yönünden zamanaşımının gerçekleştiği anlaşılmakla mirasçılara ödenen bedelin rücusuna yönelik açılan davanın zamanaşımına uğraması sebebiyle reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...esas ... karar)
Ayrıca, dosya kapsamında yapılan incelemede, dava dışı SGK tarafından davalılar ... ŞİRKETİ ve diğerlerine yönelik ... 18. İş Mahkemesinin ... E. ...K. sayılı, iş kazasından dolayı ödenen maddi tazminatın rücuen tahsili talepli davanın kabulü ile; 114.834,99-TL İlk Peşin Sermaye Değerinin 25.02.2019 onay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine dair karar verildiğinin görüldüğü, SGK'nın mahkememizin işbu dosyasında taraf olmadığı gibi davacının kendisi tarafından henüz ödenmeyen paranın rücusuna ilişkin talebinde hukuki yarar bulunmadığı kanaatine varıldığından SGK'ya ödenmesi talep edilen bedele yönelik açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: ...sayılı dosyasından arabulucuya 3.600,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı, her iki tarafında arabuluculuk ilk oturumuna katıldıkları ve davanın zamanaşımı ve hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği gözetilerek; davacı aleyhine arabuluculuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Mirasçılara ödenen bedelin rücusuna yönelik açılan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine,
2-SGK'ya ödenmesi talep edilen bedele yönelik açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL karar harcının peşin yatırılan 4.192,70-TL'den mahsubu ile fazla yatırılan 3.765,10 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan;
-Mirasçılara ödenen bedelin rücusuna yönelik açılan dava yönünden 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin;
-SGK'ya ödenmesi talep edilen bedele yönelik açılan dava yönünden 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davalı tarafından bu dava sebebiyle yapılan 60,80 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
8-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/09/2024
Katip
¸e-imza
Hakim
¸e-imza