T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/3 Esas
KARAR NO:2025/157
DAVA:Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:02/01/2024
KARAR TARİHİ:11/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile ... San. Tic. A.ş arasında gerçekleştirilen araç satışına ilişkin olarak ... tarafından 15/12/2021 tarih, ... sayılı ve 328.981,96-TL bedelli fatura düzenlendiğini, ilgili tutarın tamamının müvekkili şirket tarafından eksiksiz olarak ödendiğini, bu doğrultuda ... plaka sayılı, ... Marka, .. model aracın 15/12/2021 tarihinde müvekkili şirket adına tescil edildiğini, ... plaka sayılı aracın, satın alınıp kullanılmaya başlandığı tarihten bu yana önceden müvekkili şirket tarafından fark edilmesi imkansız arızalar meydana getirdiğini, farklı tarihlerde meydana gelen işbu arızların tamamen aracın üretiminden kaynaklı olduğunun ... Otomotiv Petrol Turizm Tic. San. Ltd. Şti tarafından anlaşılması sebebiyle garanti kapsamında ücretsiz bir şekilde orjinal parça değişimlerinin yapıldığını, üretici hatası sebebi ile meydana gelen arızaların onarımı adına kullanılan orijinal yedek parça listesi ile garanti kapsamında müvekkili şirket adına ... tarafından düzenlenmiş olan 21/06/2022 tarihli ... numaralı 27.08.2022 tarihli ... numaralı, 23.09.2022 tarihli ... numaralı, 24.09.2022 tarihli ... numaralı, 30.12.2022 tarihli ... numaralı ve 28.09.2023 tarihli ... numaralı faturalardan da bu durumun görülebileceğini, Güncel olarak araçtaki arızalara bir yenisi daha eklendiğini, ... yetkili servisi ... tarafından geçmişte motor kapağı açılarak eksantrik iticilerin, şanzıman kutusu açılarak dişli sistemlerinin ve zincir setinin değiştirilmiş olduğu araçta, tekraren benzer sebeplerle ciddi şekilde arıza oluştuğunu ve bu yeni oluşan arızalar ... yetkili servisi ...’na bildirildiğini, .... Noterliği 07.12.2023 tarih, ... yevmiye numaralı ihbarname ile de hem ... şirketine hem de yetkili servis ...'na yazılı olarak bildirildiğini, müvekkili şirketin, doğal taş ve madencilik sektöründe faaliyet göstermesi sebebiyle dava konusu araç gibi 4x4 özelliklere sahip araçlara ciddi anlamda ihtiyaç duyduğunu, sürekli olarak yaşanan sorunlar, müvekkili şirketin araç ile iş yapabilmesine engel olmasının yanı sıra araç üzerinde güvensizliğe yol açtığını, kendisinden beklenen faydayı hiçbir noktada karşılayamaz hale geldiğini, Bu hali ile, ticari amaçla kullanılmak adına satın alınan araç üzerinde mütemadiyen ortaya çıkan arızalar nedeniyle, kullanım amacı bakımından müvekkili şirket tarafından beklenen fayda ve değerin ortadan kalktığını, sürekli olarak arızalanan bu aracın gizli ayıplı olduğunu, bu ayıbın temadi eden nitelikte olduğu (garanti kapsamında defaatle yapılmasına ve parça değişimleri de yapılmış olmasına rağmen bugün itibariyle halen arıza verdiği) ve müvekkilini bu durumu bilebilme ihtimali bulunmadığının açık bir hal aldığını, satıcının ayıplı mal teslim etmesi durumunda Türk Borçlar Kanunu alıcıya bazı seçimlik haklar tanıdığını, bu hakların TBK 227'de sıralandığını, Somut durum bakımından, satılan araçta üretiminden kaynaklanan gizli ayıp bulunduğunun açıkça ortada olduğundan müvekkili şirket lehine TBK m.227 uyarınca seçimlik hak kullanılması zorunluluğunun hasıl olduğunu, taraflarınca 12/12/2023 tarihinde davalılara karşı ...Arabuluculuk Bürosu ... numaralı arabuluculuk sürecinin başlatıldığını, sürecin anlaşmazlık ile sonuçlandığını, üm bu anlatılanlar ışığında, davalı satıcı ... tarafından müvekkili şirkete satılan ... plakalı aracın üretiminden kaynaklanan arızaların, müvekkilinin araçtan beklediği faydaları ortadan kaldıran gizli ayıp niteliğinde olduğunun sabit olduğunu, dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini, bunun mümkün olmaması halinde aracın tüm şanzıman sisteminin orijinal parçası ile ücretsiz olarak değiştirilmesini, bunun da mümkün olmaması halinde aracın rayiç bedeli üzerinden tutar iadesinin yapılmasını, Her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin aracın imalatını yapan taraf değil yalnızca satışını yapan taraf olduğunu, Dolayısı ile var olduğu iddia edilen ayıplardan sorumluluğu bulunmadığını, Üretim kaynaklı bir sorun olması halinde açılacak davada, müvekkilinin taraf sıfatının bulunmadığını, Davanın müvekkili yönünden husumet yokluğundan reddinin talep edildiğini, müvekkilinin ithalatçı olmadığını, araç satıcısı olduğunu, işbu dava konusu iddiaların doğruluğu halinde davacı tarafın talepleri ithalatçı firma kuralları dahilinde olduğunu, Dolayısıyla işbu davanın ithalatçı firma ... ...' a da ihbar edilmesini talep ettiklerini, davanın süresinde açılmadığını ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davanın zamanaşımına uğramış olması sebebi ile de reddini talep ettiklerini, müvekkili şirketin davacıya sıfır araba satışı yaptığını, aracın aynı zamanda ticari maksatla kullanılması, bakımlarının yapılmaması veyahut zamanında yapılmamasından dolayı gizli ayıp olarak öne sürülen arızaların aslında ayıp kaynaklı olmadığı kullanıma bağlı olduğunu, aracın ayıpsız olduğu ve davacının kötü niyetli olarak işbu davayı ikame ettiğini, araçtaki arızanın müvekkiline yasal süresi içerisinde usul ve yasaya uygun bildirilmediğini, davacı tarafın dava dilekçesinde aracı teslim aldıktan bir süre sonra sorunların baş gösterdiğini iddia ettiğini, Davacı aracın garanti kapsamında olması sebebiyle başka bir ... servis ve bayisi olan ... Otomotiv Petrol Turizm Tic. San. Ltd. Şti'ye götürülmesi üzerine, bayinin yaptığı incelemeler sonucunda arızaların tamamen aracın üretiminden kaynaklı olduğunun tespit edildiğini ve 21/06/2022 başlangıç tarihli faturalar ile de bu durumun açıkça görüleceğinden bahsedildiğini, işbu iddiaların da ispata muhtaç olduğunu, yargılamayı gerektirdiğini, bir diğer önemli hususun ise, davacının gizli ayıbı fark ettiğini ikrar ettiği tarihten itibaren uygun bir süre içerisinde dava konusu gizli ayıbı müvekkili şirkete ihbar etmediğini, bu süre içerisinde aracın ticari maksatla doğal taş ve maden sektöründe bir buçuk yıldan daha fazla hoyrat kullanılmaya devam edildiğini ve nihayetinde 07/12/2023 tarihli ihtarname ile taraflarına dava konusu taleplerin ihtar edildiğini, iddia edilen ayıpların davacı tarafından fark edildiği tarihten bu yana müvekkili şirkete ihbar edilmeden bir buçuk yıl daha aracı kullanarak, sonucunda gizli ayıp bildiriminde bulunulması dahi davacının haksız ve kötü niyetli olduğunun ispatı niteliğinde olduğunu, aracın kullanımına devam edildiğini ve davacının gizli ayıp olarak öne sürdüğü kusurların aracın kullanımından doğduğunu, aracın kusursuz ve ayıpsız olarak davacıya teslim edildiğini, Var olduğu iddia edilen ayıp, aracın kullanılmasına engel teşkil etmediğini, davacı tarafın, u süreçte aracı kullanmaya devam ettiğini, ilgili aracın davacı tarafından kısa sürede olağan dışı kilometre yaptığını, bu hususun da araştırılarak iddia olunan arızaların kullanımdan kaynaklı olup olmadığının, aracın bakımlarının gerektiği gibi yapılıp yapılmadığının, aracın herhangi bir kazaya karışıp karışmadığının ve yetkili servis dışında herhangi bir tamir veya bakım işleminin yapılıp yapılmadığının da araştırılarak ortaya konması gerektiğini, Diğer hususları kabul etmemekle birlikte müvekkilinin ithalatçı değil, araç satıcısı olduğunu, müvekkili şirketin ... marka araçların sadece satıcılığını yaptığını, satışı yapılan araçların üreticisi olmadığından olası bir gizli ayıptan da hukuken sorumlu olmayacağını, İşbu davanın ithalatçı firma ... ...'a ihbar edilmesini, davanın öncelikle usul yönünden reddine, esasa girilmesi halinde hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan vekili dilekçesinde ; davaya konu aracın üreticisi veya satıcısının müvekkili şirket olmadığını, müvekkili şirketin, araç satış sözleşmesinin tarafı olmadığı gibi müvekkiline atfedilebilecek hiçbir kusur ve sorumluluğunun da bulunmadığını, müvekkili şirketin taraf sıfatı olmamasından hareketle hakkında hüküm kurulmamasını talep ettiklerini, davacının ayıp ihbar yükümlülüğünün yasal süresi içerisinde yerine getirmediğini, alıcının ayıba dayanarak ileri sürdüğü taleplerinin dinlenmesinin ön şartı olan ayıp ihbarının ortada yok iken ve ayıp ihbarına ilişkin hem TTK hem de TBK'da belirtilen hak düşürücü süreler aşıldığından davacının taleplerinin sırf bu nedenle dahi reddinin gerektiğini, Huzurdaki davaya haksız olarak konu yapılan talepler, ticari bir satış sözleşmesinden doğduğunu, Davaya konu edilen aracın davacı tarafça da ikrar edildiği üzere ticari nitelikte olduğunun ve ticari amaçla kullanıldığının açık olduğunu, izah edilen sebeplerle davacının da tacir sıfatını haiz bir tacir olduğunun tartışmasız olduğunu, bu sebeple ihbar ve zamanaşımı sürelerinin öncelikle TTK hükümlerine göre belirlenmesi gerektiğini, bununla birlikte basiretli tacir konumunda olan davacı tarafça yazılı olarak 6102 S. Kanun'da belirtilen sürelerde ayıp ihbarında bulunulmadığının açık olduğunu, hal böyle iken yasal süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunmayan davacı tarafın aracının bu hali ile kabul ettiğinin kabulü gerektiğini, Bir an için davacının iddia ettiği ayıpların TTK’da belirtilen 2-8 günlük sürelerde tespit edilemeyeceği kabul edilse dahi, bu halde uygulama bulacak hüküm TBK’nın 223. Maddesi olduğunu, Mahkeme tarafından da takdir edileceği üzere, kabul anlamına gelmemekle birlikte; davaya konu araçta çeşitli nedenlerle arıza çıkabilmesinin olağan olduğunu, bir aracın arıza yapması nasıl ayıplı olduğu anlamına gelmediği gibi, aracın arıza yapması onu ayıplı kılmayacağını, Haksız, usule ve hukuka aykırı davanın öncelikle usulden reddine, Sayın Mahkemeniz aksi kanaatte ise esastan küllen reddine, Yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
.... Asliye Ticaret Mahkemesi vasıtası ile aldırılan bilirkişi raporunda ; " aracın yetkili servisteki iş emri tamirat durumu incelendiğinde ... plakalı ...marka aracın " Ayıplı Mal", " Gizli Ayıplı Mal" olmadığı, sonu gelmeyen şanzıman arızası şikayetlerinin aracın ... ... Yetkili servisinde uygun şekilde tamir edilmemesinden kaynaklandığı ve arızanın kronik hale geldiği, çözümün zorlaştığı anlaşılmaktadır.
Üretimden kaynaklanan herhangi bir teknik eksikliğin somut olarak tespit edilemediği, üretici araç firmasının bir kusurunun olmadığı kanaatindeyiz. Aracın giderilemeyen şikayetlerinin, üretimden kaynaklanan bir durum değil; aracın uygun olarak tamir edilmemesinden kaynaklandığı görüş ve kanaatindeyiz.
Satıcı firma ... şirketinin sadece aracın satış işlemini gerçekleştirdiği, servis hizmeti alınmaması nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı görüş ve kanaatindeyiz. Satıcı firmanın üretim kalitesi ile doğrudan bir ilgisi bulunmamaktadır. Aracı bir yerden almış, bir yere satmıştır.
Bu aracın kavrama (debriyaj) ve şanzıman (vites kutusu) grubunun orijinal yenisi ile değiştirilmelerinin uygun olacağı görüş ve kanaatindeyiz. Ancak bu şekilde vites geçişlerinin normale döneceği, söz konusu şikayetlerin ortadan kalkacağı kanaatindeyiz. Burada sorumluluğun araçla ilgili servis hizmetinin alındığı ... ... Yetkili servisinde olduğu kanaatindeyiz. Kavrama (debriyaj) ünitesi ve şanzıman (vites kutusu) grubunun komple orijinal yenisi ile değiştirilmesi neticesinde söz konusu şikayetlerin ortadan kalkacağı görüş ve kanaatindeyiz. Yapılacak bu değişim işleminin bedelinin yetkili servis tarafından garanti kapsamında karşılanması gerektiği görüş ve kanaati ile işbu rapor tarafımızca düzenlenerek UYAP üzerinden gönderilmiştir. " şeklinde görüş bildirmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi vasıtası ile aldırılan ek bilirkişi raporunda ; " *05/08/2024 tarihli Kök Raporumuzda da açıklandığı gibi ... Plakalı ... marka aracın ''Ayıplı Mal'', “Gizli Ayıplı Mal” olduğuna dair somut bir bulgunun söz konusu olmadığı, sonu gelmeyen şanzıman arızası şikayetlerinin, ... ... ... Yetkili Servisinde uygun şekilde tamir edilememesinden kaynaklandığı ve arızanın kronik hale geldiği, çözümün zorlaştığı kanaatine varılmıştır. *Sorunun giderilebilmesi için aracın kavrama (debriyaj) ve şanzıman (vites kutusu) gruplarının orijinal yenisi ile değiştirilmelerinin uygun olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.
*Araçtaki Şanzıman şikayetlerinin GARANTİ kapsamında olduğu dönemde gerçekleştiği ve ... Yetkili Servisince giderilemediği dosya içeriğindeki belge ve bulgulardan anlaşılmaktadır.
*Şanzıman sorununun giderilebilmesi için, kavrama (debriyaj) ve Şanzıman (vites kutusu) gruplarının tamirat işlemlerinde yetersiz kalındığı, tamirat işleminin kusurlu olduğu, Debriyaj grubu ve Şanzıman grubunun ... Yetkili Servisi tarafından Garanti kapsamında gerçekleştirilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
*Aracın "Gizli Ayıplı Mal" olduğuna dair somut bir bulgunun olmaması nedeniyle; Satıcı Firma ... Şirketinin ve İmalatçı firmanın sorumluluğunun bulunmadığı görüş ve kanaati ile iş bu rapor tarafımızca düzenlenerek UYAP üzerinden gönderilmiştir. " şeklinde görüş bildirmiştir.
GEREKÇE:
Davanın terditli dava olduğu davacı tarafından ilk talebin satın alınan üründe gizli ayıp olması neticesinde satılan malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebi ikinci terdit talebinin ise debriyaj ve şanzıman grubunun orjinal parçaları ile serviste değişimi üzerinde olduğu anlaşıldı.
Alanında uzman bilirkişilerce denetime elverişli alınan bilirkişi raporu ve bilirkişi ek raporu ve yapılan yerinde inceleme ile dava konusu aracın incelenmesi gerçekleşmiş olup dosya arasına alınan rapor ile araçta meydana gelen arızanın üretimden kaynaklı olmadığı, dolayısıyla ayıpsız misli ile değiştirme talebinin üründe gizli ayıbın şartları oluşmadığı kanaati oluştuğu, meydana gelen arızanın yetkili servis noktasının gerekli tamiratının gerçekleştiremediğinden kaynaklı olduğu tespit edilmiş olup, aracın debriyaj ve şanzıman grubunun tüm bir şekilde yetkili serviste orijinal grubu ile değiştirilmesi sonucu arızanın giderileceği tespit edildiğinden dosyaya sunulan bilirkişi raporunda çelişkili ve mevzuata uygun bulunduğundan bilirkişi raporu neticesi ile terditli davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-... plakalı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebinin REDDİNE,
2-... plakalı araca ait debriyaj ve şanzıman grubunun orijinal parçaları ile ücretsiz olarak araç yetkili servisinde değiştirilmesi talebinin kabulüne,
3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 427,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 187,80-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 13.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 684,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 15.039,70TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine
6-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 3.200,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır