T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/308 Esas
KARAR NO:2025/663
DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:28/05/2024
KARAR TARİHİ:08/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında "... Mah. ... Sokağı No:... .../... ("...") adresinde bulunan istasyonun işletilmesine yönelik 18.09.2023 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi akdedildiğini, bu kapsamda taraflar arasında kurulan ticari ilişki süresince müvekkili şirket tarafından davalı şirkete uygun ticari koşullar sağlanarak, davalı şirket lehine yatırımlar yapıldığını, taraflar arasındaki işbu Sözleşme ilişkisi henüz birinci yılını dahi doldurmadan davalı tarafından müvekkili şirkete karşı keşide edilen ... 4. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ve 21.11.2023 tarihli fesih ihtarnamesi ile süresinden önce ve haksız şekilde feshedildiğini, taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin davalının haksız ve süresinden evvel sona ermesi sebebi ile davalı şirketin sona erme tarihi itibari ile de tüm borçlarının muaccel hale geldiğini, bu kapsamda, davalı şirketin müvekkili şirketin uğrayacağı her türlü zarar ve ziyanı tazmin yükümü doğduğunu, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete yapılan yatırım bedellerinden kaynaklı olarak davalının vade farkı hariç 175.000,00-TL tutarında sabit yatırım bedeli borcu bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ve 22.11.2023 tarihli ihtarnamesi ve .... Noterliği'nin, 07.12.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ödenmesinin ihtar edildiğini, ve davalı şirketin temerrüde düşürüldüğünü beyanla; taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince, fazlaya dair her nevi hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000-TL tutarlı yatırım bedeli alacağının, 22.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Kanunun 2. maddesi gereğince TCMB'nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlı faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartı gerçekleşmediğini, arabuluculuk konusu ile işbu davanın konusunun farklı olduğunu, yetki itirazları olduğunu, yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, davanın kısmet yahut belirsiz olarak açılamayacağını, dava tutarının belirlenmesi gerektiğini, davacı ile davalı arasında sözleşmenin feshinden sonra davalı müvekkilinin tüm borçlarını ödediğini ve anlaşmayı sona erdirdiğini, davacının alacak talebini kabul etmediklerini beyanla; öncelikle davanın usulden aksi halde esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
18.09.2023 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi örneği, ... ... Noterliği'nin, ... yevmiye numaralı ve 21.11.2023 tarihli fesih ihtarnamesi örneği, .... Noterliği'nin 23461 yevmiye numaralı ve 22.11.2023 tarihli ihtarnamesi ve .... Noterliği'nin, 07.12.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi örnekleri, otomasyon mutabakat evrakları, arabuluculuk tutanak örneği, sabit yatırım bedeli fatura örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 25/10/2024 tarihli ara kararı ile davalı tarafın davaya konu ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi hususunda mahal mahkemesine talimat yazıldığı, bilirkişinin 13/12/2025 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
"... NAKLİYAT TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ’nin incelenen 2023 yılı ticari defterlerinde davacı ... ... ANONİM ŞİRKETİ’nin davalı adına düzenlediği 19.12.2023 tarihli ... sayılı Sabit Yatırım Bedeli açıklamalı (= 145.833,33 TL + KDV) 175.000,00 TL tutarlı fatura kaydına rastlanmadığı,
... NAKLİYAT TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ’nin incelenen 2023 yılı ticari defterleri (yevmiye, kebir ve envanter defteri)nde davacı ... PETROLCÜLÜK ANONİM ŞİRKETİ’nin geçtiği herhangi bir muhasebe kaydına rastlanmadığı" yönünde rapor tanzim edildiği görülmüştür.
Mahkememizin 09/10/2024 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince davacı tarafın davaya konu ticari defter ve kayıtları ile tüm dosya kapsamında inceleme yapılmak üzere dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 18/05/2025 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
"Davacı tarafından düzenlenen/alınan faturaların davacı tarafın yasal defterlerinde yer aldığı, defterlerin yasaların emrettiği şekilde tutulduğu, faturalarla ilgili mali idareye yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığı, belgelerin kaydedildiği, davacı tarafın açılış ve kapanış kayıtlarının kanun öngördüğü süreler içinde yaptığı, davacı lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu, kararın Sayın Mahkemeye ait olacağı,
Dava dosyası kapsamında taraflarca paylaşılan Kanuni Defter bilgileri esas alındığında davacı tarafından AKARYAKIT Sektörünün olmazsa olmazı “Kurumsal Kimlik” olmadan Ana Dağıtım şirketinin ayırt edici Logosu ve kurumsal kimliği olmadan Akaryakıt bayilerinin satış yapamayacağı,
Davacı tarafından, Davalı akaryakıt istasyonuna dava dışı “... Şirketi”nden davalı istasyonuna “Kurumsal kimlik Revizyonu” yaptırılmış ve Ek 3'te fatura görseline istinaden davalı tarafa bu hizmeti verdiği, dava dışı firma tarafından düzenlenen 10.10.2023 tarih ... nolu e arşiv fatura ile KDV Dahil 175.000.- TL'lik davacının davalı istasyonu adına aldığı hizmeti 21.11.2023 tarihinde davalı tarafından tek taraflı fesih sonrasında davalı tarafa fatura ettiği,
Davalı tarafın akdedilen 18.09.2023 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi'nin 6. ve 32.maddelerini ihlal ettiği ve sözleşmenin davalı tarafça haklı bir gerekçeye dayanmadan ihlal edildiği,
Sektörel olarak değerlendirildiğinde, dava konusu “Kurumsal kimlik Revizyonu” ile ilgili davalı tarafa fatura edilen 175.000.- TL değerindeki faturayla ilgili davacı tarafın alacaklı olduğu görüşüne varıldığı,
Davacı tarafından, dava konusu “Kurumsal kimlik Revizyonu” ile ilgili davalı tarafa fatura edilen 175.000.- TL değerindeki Faturanın davalı tarafından e-defter fatura sistemi üzerinden davalı tarafından kabul edilmediğinden davaya konu ettiği,
Davacının, davalı taraf adına düzenleyip, davalı tarafından e-fatura sistemi üzerinden kabul edilmeyen e-fatura kapsamındaki alacağını davaya konu ettiği,
Davacının düzenlediği 19.12.2023 tarihinde ... nolu “Sabit Yatırım bedeli” açıklamalı e-faturanın öncelikle davacı kayıtlarında yer almakla beraber paylaşılan Mali idareye beyan edilen Kanuni e defter görsellerine göre “hem Davacı hem de Davalı” taraf kanuni defter kayıtlarında YER ALMADIĞI,
Davacı tarafından davaya konu edilen “Kurumsal kimlik Revizyonu” ile ilgili dava dışı “... Şirketi”nden alınan hizmete ait faturanın davacının ARİYET'leri içinde yer aldığı ve bu sabit kıymetlerin için davacı taraf kendi kayıtlarında AMORTSİMAN ayırdığı,
Davacının davaya konu ettiği şimdilik 5.000.- TL alacağı için 22.11.2023 tarihi ile 28.05.2024 1.181,37 TL Faiz hesaplandığı" yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin süresinden önce haksız şekilde feshedildiği iddiasına dayalı olarak talep edilen alacak istemine ilişkindir.
Davacı vekili davasını 5.000,00 TL üzerinden açmış ise de 02/07/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile davasını 175.000,00 TL'ye ıslah ettiği, ıslah harcının yatırıldığı, ıslah dilekçesinin bir örneğinin davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen 18.09.2023 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi'nin, davalı tarafından ... ... 4. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 21.11.2023 tarihli fesih ihtarnamesi ile “gördüğümüz lüzum üzerine tek taraflı olarak feshediyoruz” ibaresi ile süresinden önce feshedildiğinin anlaşıldığı, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 6.3.maddesine göre, “...Bayi, istasyonda, bayinin stok ve satış bilgilerinin Dağıtıcı tarafından izlenebilmesini sağlayan otomasyon sistemine, dağıtıcı standartlarına uygun olarak geçiş yapabilmesi için, Dağıtıcı ile kayıtsız şartsız tam bir işbirliği yapmayı ve mezkur otomasyon sisteminin dağıtıcının tespit edeceği şirketlerce kurulmasını, geliştirilmesini ve uygulanmasını kabul ve taahhüt eder.” yine sözleşmenin 32.maddesine göre; “...BAYİ, işbu sözleşme ve ekleri kapsamında geçici kullanım için kendisine teslim edilen ya da varsa, kendisine kiralanan tüm malzeme ve ekipmanları, aldığı vaziyette derhal DAĞITICI'ya teslim etmeyi, aksi takdirde, ilgili malzeme ve ekipmanları ve DAĞITICI tarafından istasyona yapılmış istasyon binası, yer altı tankı, kanopi, Market binası, yıkama yağlama ünitesi, çevre düzenlemesi vb dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere tüm sabit yatırımların piyasa değerini ve ilgili piyasa değerinin yüzde on fazlası oranındaki ek ücreti de DAĞITICI'ya derhal nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt etmektedir...” şeklinde düzenlemelerin yer aldığı görülmüştür.
İşbu sözleşme maddeleri kapsamında yapılan değerlendirmelerde;“Davacı tarafından akaryakıt sektörünün olmazsa olmazı “Kurumsal Kimlik” olmadan ana dağıtım şirketinin ayırt edici logosu ve kurumsal kimliği olmadan akaryakıt bayilerinin satış yapamayacağı” ve “Davacı tarafından, Davalı akaryakıt istasyonuna dava dışı “... Şirketi”nden davalı istasyonuna “Kurumsal Kimlik Revizyonu” yaptırıldığı ve fatura görseline istinaden davalı tarafa bu hizmeti verdiği” teknik bilirkişi tarafından tespit edilmiş olup, dosya kapsamında davalının sözleşmesel yükülülüklerini ihlal ettiği sonucuna varılmakla; dava dışı firma tarafından düzenlenen 10.10.2023 tarih ... nolu e-arşiv fatura ile KDV dahil 175.000-TL'lik davacının, davalı istasyonu adına aldığı hizmeti 21.11.2023 tarihinde davalı tarafından tek taraflı fesih sonrasında davalı tarafa fatura ettiği, dava konusu “Kurumsal kimlik Revizyonu” ile ilgili davalı tarafa fatura edilen 175.000- TL değerindeki faturayla ilgili davacı tarafın alacaklı olduğu bilirkişi raporu ile sabit olup, davanın sübut bulduğu anlaşılmakla; bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne, 5.000,00 TL alacağın 28/05/2024 olan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; 170.000,00 TL alacağın 02/07/2025 olan ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2023/... sayılı dosyasından arabulucuya 3.600,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen serbest meslek makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı, davanın kabulüne karar verildiği gözetilerek davalı aleyhine arabuluculuk giderleri yükletilmesi gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
DAVANIN KABULÜ İLE,
5.000,00 TL alacağın 28/05/2024 olan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; 170.000,00 TL alacağın 02/07/2025 olan ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 11.954,25-TL karar harcından, peşin yatırılan 427,60-TL ve 2.904,00-TL tamamlama harcının toplamı olan 3.331,60-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 8.622,65-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından bu dava sebebi ile aşağıda dökümü yapılan 22.695,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin (e-duruşma) yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/10/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI
427,60 TL BAŞVURMA HARCI 427,60 TL PEŞİN HARÇ
427,60 TL PEŞİN HARÇ 2.904,00 TL TAMAMLAMA HARCI
2.904,00 TL TAMAMLAMA HARCI + 8.622,65 TL EKSİK HARÇ
235,80 TL VEKALET HARCI 11.954,25 TL KARAR VE İLAM HARCI
18.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
+ 700,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ
22.695,00 TL TOPLAM