T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/420 Esas
KARAR NO : 2024/655
DAVA : Rücuen tazminat
DAVA TARİHİ : 23/07/2024
KARAR TARİHİ : 31/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Rücuen tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının, dava dışı sigortalı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. ile 19.07.2024 tarihli ... poliçe numaralı Emtia (Yük) Sigorta Poliçesi tanzim edildiğini, Almanya'dan Türkiye’ye satışı yapılan "2018 Model ... vinci" cinsi emtianın taşımasında; davalılardan ... Ltd. Şti. ve ... Inh. ... ...'in taşımada nakliyeci olarak dava dışı ... firmasını kullandığını, dava dışı ...'nin taşımada nakliyeci olarak davalı ... Intermodal Taşımacılık Sistemleri Limited Şirketi'ni kullandığını, davalı ... Limited Şirketi'nin taşımada nakliyeci olarak davalı ... firmasını kullandığını, davalı ...'nin taşımada nakliyeci olarak davalı ... firmasını kullandığını, davalı ... ...'nin taşımada nakliyeci olarak davalı ... ... ... ... firmasını kullandığını, davalı ... ... ... ... firmasının dava konusu olayda fiili nakliyeci görevini üstlendiğini, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin davalı ... için ... numaralı Taşıyıcı Sorumluluk Poliçesi tanzim ettiğini, davalı ... ... ... AG'nin davalı ... ... için ... numaralı “Taşıyıcı Sorumluluk Poliçesi” tanzim ettiğini, davalı ... ...'in davalı ... ... ... ... için ... numaralı “Taşıyıcı Sorumluluk Poliçesi” tanzim ettiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, davanın, yükün hasara uğradığı yangın tarihinden itibaren 1 yıllık zaman aşımı süresi içerisinde açıldığını, taşımaya konu vinç emtiasının, dava dışı gönderen ... adresinden nakliye aracına, ... limanına varmak üzere yüklendiğini, nakliye aracının 20.07.2023 günü ... sevk ve idaresinde yola çıktığını, nakliye aracının Almanya'da seyir halindeyken yarı römorkun tekerleğinin patladığını, nakliye aracı ve üzerinde bulunan vincin yanmaya başladığını, taşımaya konu yükün hasar gördüğünü, ... Ltd.Şti. tarafından hazırlanan Ekspertiz Raporunda hasar miktarının, sovtaj sonrası KDV hariç 509.000.Euro olarak tespit edildiğini, davacının, dava dışı sigortalısına 04/10/2023 tarihinde 509.000-Euro ödediğini, davacının, ödemeye bağlı olarak TTK 1472.1 maddesi uyarınca dava dışı sigortalısının yasal halefi olduğunu, aynı zamanda TBK 183 ve devamı maddelerine göre akdi halef sıfatına sahip olduğunu, taşımada nakliye rolünü üstlenen davalıların, meydana gelen zarardan, CMR Konvansiyonu 17 ve 34. maddesi kapsamında sorumlu olduklarını, sigorta şirketi olan davalıların, doğan zarardan, poliçelerinde verdikleri teminat ile sınırlı olmak üzere sigortalıları ile birlikte müteselsilen sorumlu olduklarını beyan ederek; 509.000.Euro'nun sigorta şirketi davalılar için arabulucuya başvuru olan 28.05.2024 tarihinden itibaren, diğer davalılar için sigortalıya ödeme tarihi olan 04.10.2023 tarihinden itibarın 3095 sayılı kanun 2. maddesine göre TCMB belirlenen kısa vadeli avanslar için açıkladığı faiz oranları üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalılardan (davalı sigorta şirketleri yönünden poliçelerinde verdikleri teminat ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri, yargılama giderlerinden sayılan ekspertiz ücreti, arabuluculuk vekalet ücreti ve dava vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; dava dışı ... ile dava dışı ... A.Ş. arasında akdedilen satış sözleşmesine konu ... özellikli, ... . Marka malın Almanya'dan Türkiye'ye getirilmesi sürecinde, 1. alt taşımacı konumunda bulunan ... Ltd. Şti. ile davalı şirket arasında taşıma sözleşmesi imzalandığını, davalı şirketin, taşıma sürecinin 2. alt taşıyıcısı haline geldiğini, devam eden süreçte davalı şirket ile ... Ltd. Şti.'nin Hollanda şubesi arasında 20/06/2023 tarihli taşıma sözleşmesi imzalandığını, hasara konu malın Almanya'daki kara taşıma sürecinin ... Ltd. Şti. tarafından yürütülmesi hususunda anlaşıldığını, taşıma sözleşmesi kapsamında davalı ... Ltd. Şti.'nin kendi sorumluluğu kapsamında gereken tüm tedbirleri almış olmasına rağmen dava konusu hasarın, 4. alt taşıyıcı ... ... - ... ... uhdesinde yürütülen kara taşıma operasyonu sırasında meydana geldiğini, davalının, taşıma sözleşmesi ve CMR Konvanisyonu kapsamında kendisine yüklenen tüm edimleri eksiksiz ifa ettiğini, davalı şirketin, davaya konu hasarı sigortalısı olduğu ... Sigorta A.Ş.'ne bildirdiğini, akabinde ... numaralı hasar dosyası açıldığını, ayrıca davalı şirketin, 16/02/2024 tarihli hasar dosyanına cevabında kendi ... Sigorta Poliçesini bildirdiğini, ayrıca davacı yan tarafından ... Sigorta A.Ş.'nin davaya dahil edilmediğini, beyan ederek; davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbar edilmesine, davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle usulden, sonrasında esastan reddi gerektiğini, dava konusu rizikonun yurt dışında gerçekleştiğini, davaya dahil edilen davalıların merkezlerinin İstanbul Adliyesi yetki sınırları içerisinde olmadığını, davalı ... Sigorta A.Ş. de dahil olmak olmak üzere bir kısım davalıların İstanbul Anadolu Adliyesi'nin yetki sınırları içerisinde, bir kısım davalılar ülke dışı merkezli olduğunu, HMK. gereği öncelikli olarak dosyada yetkisizlik kararı verilmesini ve talep halinde dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini talep ettiklerini, davacı sigorta şirketinin "Sigorta Şirketlerinin Birbirlerine Olan Rücu Taleplerinin Hızlandırılması Hakkında Protokol" kapsamında davalı sigorta şirketine başvuru zorunluluğunu yerine getirmeden huzurdaki tazminat davasını ikame ederek usul ve yasaya aykırı hareket ettiğini, her ne kadar bir kısım davalıların sigortacısı şirketlerin zorunlu dava arkadaşı olarak davalı olarak gösterilmesi gerekse de davacı tarafından bu kişilerin davalı olarak gösterilmediğini, bu kişilerin arabuluculuk görüşmelerine de davet edilmediğini, usuli eksiklik dava neticesinde verilecek kararın niteliğine göre müvekkili şirketi doğrudan etkileyeceğinden sonradan tamamlanamayan bu dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, davacının tüm beyanlarının gerçek dışı olduğunu, meydana gelen sözde zarardan müvekkilinin ve müvekkili şirketin sigortalısı ... firmasının kusurlu ve sorumlu olmadığını beyan ederek; davanın usulden reddine, dosyada yetkisizlik kararı verilmesine, talep halinde dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... . Şti. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın hasarın meydana geldiği anda taşımasını yapan alt yüklenici firma ... ... firmasının merkezi Almanya'da olduğundan ve hasar Almaya sınırları içinde meydana geldiğinden Almanya mahkemelerinde ve/veya davalı müvekkilinin adresinin bulunduğu İstanbul Anadolu Asliye Ticaret mahkemelerinde açılması gerektiğini, yetkili mahkemenin Almanya mahkemeleri ile Türkiye'de açılacaksa İstanbul Anadolu Asliye Ticaret mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenle yetki itirazında bulunduklarını, her ne kadar dava dışı ... firması adına taşıma sözleşmesi müvekkili firma ile yapılsa da hasar gören emtianın hasarın meydana geldiği anda taşımasını yapan alt yüklenici firma ... ... firması olduğunu, somut olayda hasarın meydana geldiği andaki taşıyıcının sorumluluğu söz konusu olduğunu, davacının, zararın tazmini için asıl taşımayı yapan firmaya, onun sigortacısına başvuruda bulunmadan huzurdaki davayı açmasının hukuki yararı ortadan kaldırdığı gibi usul ekonomisi açısından da doğru olmadığını, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını beyan ederek; usuli itirazları doğrultusunda davanın öncelikle usulden reddine, yetki ve husumet itirazlarının kabulüne, aksi halde; ... Ltd Şti nin dava dahil edilmesine, davanın ... Sigorta A.Ş'ye, ... Sigorta Şirketine, ... şirketine ihbar edilmesine, davanın esastan reddine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... Logistik Inh ... ..., ... ..., ... ... ... ..., ... , ... ve ... 'e dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmediğinden cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davacı vekilinin 01/08/2024 tarihli dilekçeleri ile yurt dışı tebligat harçlarının yatırıldığını, istinabe işlemleri için talep edilecek olan masrafların davacı tarafından karşılanacağını taahhüt ettikleri, dilekçe ekinde harç dekontlarının ve arabuluculuk son tutanağının sunulduğu anlaşıldı.
Dava, sigorta poliçesi kapsamında ödenen hasar bedelinin TTK md 1472 uyarınca rücuen tahsili amacıyla açılan tazminat davasıdır.
Davalılar ... Dış Ticaret Ltd. Şti. ve ... Sigorta A.Ş. vekilleri süresi içinde usule uygun olarak yetki ilk itirazında bulunmuşlardır.
Somut olayda; Taşımaya konu vinç emtiasının dava dışı gönderen tarafından nakliye aracına, ... Limanı'na varış yapmak için yüklendiği, nakliye aracının Almanya'da seyir halindeyken yarı römorkun tekerleğinin patladığı akabinde vincin yanmaya başladığı ve yükün hasar gördüğü, dava dilekçesi tebliğ olunan davalılar vekillerinin cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunarak dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Mahkemelerine gönderilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.
HMK'nın 6 ve 7 maddesi uyarınca borçlunun veya borçlulardan birinin ikametgahı; yine, uyuşmazlık taşıma sözleşmesinden kaynaklandığından TTK'nın 890. maddesine göre taşımaya konu malın teslim alındığı veya teslim edildiği yer icra daireleri yanında üst taşıyıcının yerleşim yeri mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir. Ayrıca TBK'nın 89. maddesine göre para borçlarında ifa yeri alacaklının yerleşim yeri olduğundan, HMK'nın 10. maddesine göre alacaklının yerleşim yeri icra daireleri de yetkili bulunmaktadır. HMK'nın 7. maddesinde "Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir" hükmü haizdir. İşbu davada, davacının yerleşim yerinin...r ilçesi, davalı ... Dış Ticaret Ltd. Şti.'nin adresinin Maltepe ilçesi, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin adresinin Kadıköy ilçesi, davalı ... Intermodal Taşımacılık Sistemleri Ltd. Şti.'nin adresinin Ümraniye, tebligat yapılmayan diğer davalılarının ise adreslerinin yurt dışı olduğu görülmüştür. HMK madde 10, TBK 89, HMK madde 7 hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, TTK madde 890' a göre taşıma belgesi uyarınca yükün teslim yerinin Ankara ili olduğu, cevap dilekçesi sunan davalıların yerleşim yerlerinin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinde bulunduğu, diğer davalıların yerleşim yerlerinin Almanya ülkesi olduğu, bu halde ortak yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla; davanın 6100 Sayılı H.M.K'nun 116/1-a , 7 ve 10, TBK 89, TTK madde 890 maddeleri gereğince usulden reddi ile, mahkememizin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davacının davasının 6100 Sayılı H.M.K'nun 116/1-a , 7 ve 10, TBK 89, TTK madde 890 maddeleri gereğince mahkememizin yetkili olmaması sebebiyle USULDEN REDDİNE, yetkili Mahkemenin İSTANBUL ANADOLU ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ olduğunun tespitine,
2-HMK.20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın yetkili İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, bu süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3-HMK 331 md. gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerin yetkili mahkemece karara bağlanmasına,
4-Artan gider avansının dosyasına aktarılmasına,
Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 31/10/2024
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır