T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/465 Esas
KARAR NO : 2024/719
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 14/08/2024
KARAR TARİHİ : 02/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından müvekkili ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'ne yazılı olan çeklerin müvekkili şirketin uhdesinde iken kaybolduğunu, ... Bankası ... Ticari Şubesi'nin ... seri numaralı, 20/11/2024 keşide tarihli, keşide yeri Bafra olan 3.600.000 (üçmilyonaltıyüzbintürklirası) bedelli ve ... Bankası ... Ticari Şubesi'nin ... seri numaralı, 17/11/2024 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 3.600.000 (üçmilyonaltıyüzbintürklirası) bedelli çeklerin kaybolmak suretiyle zayii olduğunu, TTK m. 651 hükmü çekin iptali davasını açacak olanın senet üzerinde hak sahibi olması gerektiğini ortaya koyduğunu, çek görüntülerinden de görüleceği üzere müvekkili şirketin çek üzerinde lehtar olarak hak sahibi olduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararından da görüleceği üzere çek iptali davalarında olumlu kanaat uyandırılmasının yeterli olup tam bir ispat aranmadığını, müvekkili şirketin bulunduğu sektörde yurtiçi ve yurt dışında büyük bir ticari itibara sahip olduğunu, çeklerin müvekkili şirkete mal alımı için verildiğini, çeklerin iptal edilmemesi halinde hem müvekkili şirketin hem de keşideci şirketin büyük bir zarara uğrayacağını, müvekkili şirket ve keşideci şirketin zarara uğramaması için TTK m. 651 ve Yargıtay kararları gereği kaybolan çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca açılan zayi nedeniyle çek iptali isteminden ibarettir.
Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde davaya konu çekin fotokopisini sunduğu görülmüştür.
Dava dilekçesi ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizin 15/08/2024 tarihli tensip tutanağı ile dava dilekçesinde belirtilen çeklerle ile ilgili ilanların yaptırılmasına ve ilan yaptırdığına dair makbuzu ibraz ettikten sonra ödeme yasağı talebinin %15 teminatla kabulüne karar verildiği görülmüştür. Teminatın mahkememiz dosyasına depo edilmesi ile çekler hakkında ödeme yasağı konulmuştur.
Mahkememizce çeklerin keşide tarihi geçtikten sonra çeklerin ibraz edilip edilmediği hakkında ... Bankası A.Ş.'ye yazı yazıldığı, verilen cevapta çeklerin ibraz edilmemiş olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Kıymetli evrakın ziyaı ve iptali TTK'nun 651 ve 652. maddelerinde düzenlenmiştir. Yasa hükümlerine göre kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Yargıtay içtihatlarına göre yiten, yırtılan, okunamayacak kadar tahrip olan, elden her hangi bir şekilde çıkan senetler zayi kavramı içinde değerlendirilir.
Senedin kimin elinde olduğu biliniyorsa o kişiye karşı istirdat davası açılması gerekir. Senedin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa senedin iptali davası açılması gerekir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak tetkik edildiğinde; davacı vekilinin iptali istenen çekilerin hesap ve seri numarası, keşidecisi, tarihi ve miktarı ile ilgili bilgileri sunduğu, ilan prosedürünün yerine getirildiği, ancak üçüncü kişiler tarafından çekin ele geçirildiğine dair bir başvuru yapılmamış olduğundan, iptali istenen çeklerin davacı elinde bulunuyorken kaybolduğu kanaatine varılmıştır.
Yine iptali talep edilen çeklerin davacının rızası hilafına elinden çıkarak zayi olduğu, Türk Ticaret Kanunu' nun 761. ve 762. maddeleri gözetilerek 3 ay önelli 3 ilanın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yaptırıldığı, usulüne uygun olarak yapılan yasal ilanlara süresinde itiraz edilmediği, çeklerin de bulunamadığı anlaşılmış olmakla talep gibi karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-DAVANIN KABULÜ ile;
-... Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin 17/11/2024 keşide tarihli, 3.600.000,00-TL bedelli, ... çek numaralı, keşidecisi ... San. Ve Tic. A.Ş. Olan çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
- ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin 20/11/2024 keşide tarihli, 3.600.000,00-TL bedelli, ... çek numaralı, keşidecisi ... San. Ve Tic. A.Ş. Olan çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Ödeme yasağı kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
3-Yeterince harç alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından sunulan teminat mektubunun HMK'nın 392/2. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 02/12/2024
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır