T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/713 Esas
KARAR NO:2025/247
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:02/12/2024
KARAR TARİHİ:15/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili ... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı 31/03/2025 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 200.000,00 TL bedelli çekin, ... Bankası ... Şubesi ... seri numaralı 28/02/2025 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 200.000,00 TL bedelli çekin, ... seri numaralı 31/01/2025 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 200.000,00 TL bedelli çeklerin zilyedi olduğunu, müvekkilinin zilyedi olduğu iş bu çeklerin kaybolduğunu, Çekin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra müvekkili tarafından şikayette bulunulduğunu ve muhatap bankaya gerekli talimat verilmiş ise de yasal olarak bu çeklerin zayi oluşunun netleşmesi gerektiğini, çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesi halen söz konusu olduğunu, Çekin üçüncü şahısların eline geçmesinin müvekkili açısından telafisi imkansız zararlar doğurabileceğinden çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Talep, zayi olan çek hakkında iptal kararı verilmesi istemine ilişkindir.
Zayi olduğu iddia edilen çeke ilişkin banka kayıtları celbedilerek incelenmiştir.
Kıymetli evrakın zayi ve iptali TTK'nın 651 ve 652. maddelerinde düzenlenmiştir. Yasa hükümlerine göre kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zayi ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Yargıtay içtihatlarına göre yiten, yırtılan, okunamayacak kadar tahrip olan, elden her hangi bir şekilde çıkan senetler zayi kavramı içinde değerlendirilir.
Senedin kimin elinde olduğu biliniyorsa o kişiye karşı istirdat davası açılması gerekir. Senedin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa senedin iptali davası açılması gerekir.
TTK' nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir haktır.
Tüm izah edilen nedenler çerçevesinde; davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde beyan edildiği üzere dava konusu çeklerin keşidecisinin davacı ... olup, 3 adet çekin davacı uhdesinde iken kaybolduğu, bu durumda davacı .... ' nin yetkili hamil çek alacaklısı konumunda olmadığı, zayi nedeniyle çek iptali davasının ancak alacaklı sıfatını taşıyan yetkili hamil tarafından veya lehtar tarafından açılabileceği, keşideci tarafından dava açma yetkisi olmadığı, hukuki bir yarar bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın REDDİNE,
2-İlgili bankaya müzekkere yazılarak ödeme yasağının kaldırılmasına,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 187,80-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan teminatın dosya kesinleştikten sonra talep halinde iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır