T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/9 Esas
KARAR NO: 2024/326
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 03/01/2024
KARAR TARİHİ: 02/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ...'in kaza tarihi 15.06.2023 günü ...'in ... plaka sayılı otobüsü ile İstanbul'dan İzmir'e gitmek için otobüse bindiğini, . ... plaka sayılı araç ... ilçesinde öndeki araca arkadan çarpmak suretiyle kaza yapıldığını, işbu kazada müvekkili ... ...'in ağır yaralanarak sürekli malul duruma düştüğünü, Karayolları Trafik Tespit Tutanağı ve Savcılık dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunda; direksiyon başında uyuyan ve yol boyunca defalarca hız kurallarını ihlal eden davalı sürücü ... ... kazada asli ve tam kusurlu bulunduğunu, yolcu konumunda bulunan müvekkili ... ...'in atfı kabil kusuru bulunmadığını, bu kapsamda yargılama aşamasında davalıların mal kaçırma ihtimalleri olduğu için öncelikle davalı ... Taşımacılık ve ...e ait, kazaya sebep olan ... plakalı aracın kaydına ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir konularak 3. Kişilere devrinin önlenmesine, yine dava değerini karşılayacak miktarına ihtiyati haciz kararı verilmesine, müvekkili ... ... için daimi maluliyet (efor kaybı-sürekli iş gücü kaybı) karşılığı 2.000-TL, bakıcı gideri tazminatı olarak 2.000-TL, 1.000,00-TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere 5.000,00-TL maddi tazminatın davalı ... Sigorta A.Ş.'den poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile davalılar ... Sigorta A.Ş., ..., ... ... ve ... Taşımacılıktan müştereken ve müteselsilen tahsiline, hesaplanacak tazminatın tamamına ... Sigorta A.Ş. yönünden kazanın davalı şirkete ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü sonra başlamak üzere ticari avans faizi işletilmesine, diğer davalılar yönünden 15.06.2023 kaza tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmesine, müvekkili ... ... için 1.000-TL maddi tazminatın Ferdi Kaza Poliçesi kapsamında davalı ... Sigorta A.Ş.'den poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere tahsili ile hesaplanacak tazminatın tamamına kazanın davalı şirkete ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü sonra başlamak üzere ticari avans faizi işletilmesine, müvekkil ... ... için 1.000.000,00-TL, müvekkil ... ... için 250.000,00-TL, müvekkil Yasin ... için 125.000,00-TL, müvekkil ... ... için 125.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ..., ... ... ve ... Taşımacılıktan müştereken ve müteselsilen; kaza tarihi 15.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile tahsiline, adli yardım taleplerimizin kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... SİGORTA A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde 06.07.2022 - 06.07.2023 tarihlerini kapsayan ... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin kazaya karışan aracın ZMMS Poliçesini düzenleyen şirket olduğundan, Müvekkili Şirketin sorumluluğunun poliçe limitleri dahilinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu beyanla; Davanın reddine, aksi halde kusur raporu alınmak üzere dosyanın Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesi'ne gönderilmesine, maluliyet raporu alınmak üzere davacının Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesi'ne sevkine, müvekkili Şirket nezdinde mevcut poliçe teminatı kapsamında olmayan geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri tazminatı ve manevi tazminat taleplerinin reddine, kusur durumu ve hatır taşıması gözetilerek bu hususlarda indirim yapılmasına, SGK nezdinde alınmış bir ödeme olup olmadığının sorgulanmasına, Davacı yanın faiz talebinin reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... VE TİCARET A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; görev ve yetki itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketin davaya konu kazada hiçbir kusuru bulunmadığını, müvekkili şirketin aracın maliki veya işleteni olmamakla birlikte kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen şoförün de müvekkili şirket bünyesinde çalışan olmadığını, uzun dönem taşıt kiralarında ve taşıma sözleşmelerinde işleten sıfatının kiracıda ya da aracın tüm menfaati ile kendi yarar ve zararına işleten kimsede olduğu karayolları trafik kanunu'nda ve doktrinde açıkça belirtildiğini beyanla; davanın reddi ile, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; görev ve yetki itirazında bulunduklarını, kusur ve maluliyet incelemesi yapılması gerektiğini, müterafik kusur durumunun incelenmesi gerektiğini, faiz oranının ve manevi tazminatın fahiş olduğunu beyanla; davanın reddi ile, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; maluliyet ve kusur raporu alınması gerektiğini, davacı tarafın müterafik kusurunun araştırılması gerektiğini, kaza nedeniyle herhangi bir ödeme alıp almadığının araştırılması gerektiğini beyanla; davanın reddi ile, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Arabuluculuk Son Tutanak örneği, Kaza Tespit Tutanağı örneği, kaza yeri fotoğrafları, ... Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı maluliyet raporu örneği, ... Engellilik Sağlık Kurulu Raporu örneği, Fakirlik kağıdı örneği, davacılara ilişkin sorgu kayıtları, ... CBS 2023/... Soruşturma sayılı dosyasının bir örneği, davalı ... ...'nin sosyal ve ekonomik durum araştırma müzekkere cevabı, tedavi kayıtları, ... Emniyet Müdürlüğünden celp edilen davacıların sosyal ve ekonomik durum araştırma tutanaklarının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; davacı ... ...'in yolcu olarak davalı sürücü ... ... idaresinde bulunan, davalı işleten ... VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ'ne ait olan yolcu otobüsünün öndeki araca arkadan çarpmak suretiyle trafik kazası yapması sonucu yaralanmasından doğan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup; davanın taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davası olduğu anlaşılmaktadır.
Taşıma Sözleşmesi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş ise de; 28.05.2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/k maddesinde tüketici tanımlanmış "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" 3/ı maddesinde ise tüketici işlemi "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanunun 73/1. maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir. HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği belirtilmiştir. Ayrıca HMK'nın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartları arasında sayılmış olup, HMK'nın 115. maddesi hükümleri gereğince dava şartlarının mevcut olup olmadığı, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınması gereken hususlardandır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30. maddesinde usul ekonomisi ilkesi düzenlenmiş, hâkimin, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanun'un 57. maddesinde "ihtiyari dava arkadaşlığına" yer verilmiş, 166/4. maddesinde "davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantının varsayılacağı" hükme bağlanmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. maddesinde ise "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde aralarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut olayda davanın açıldığı tarih itibariyle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun yürürlükte olduğu, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, buna göre yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca işbu davaya bakma görevinin tüketici mahkemesine ait bulunduğu açıktır. Dava konusu olayda davalı sigorta şirketi ile davacı arasındaki uyuşmazlığı inceleme görevi ticaret mahkemesine ait ise de işbu dava, taşıyan olan davalıya karşı birlikte açılmıştır. Bu durumda davalılar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği de muhtemeldir.
Hal böyle olunca usul ekonomisi, daha isabetli bir karar verilmesi ve davaların makul bir süre içinde bitirilmesi yükümlüğü açısından, davaların birlikte görülmesi gereklidir. Ayrıca davalı sigorta şirketi hakkındaki davanın da ticaret mahkemesine göre daha özel nitelikteki tüketici mahkemesinde görülmesi, göreve ilişkin usul kurallarına da uygun düşecektir.Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkeme, görevli olup olmadığını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden inceler ve görevsiz olduğu kanısına varırsa kendiliğinden görevsizlik kararı verir. Taraflar da, yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re’sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
Bu durumda davanın, davacı yolcu ... ...'in, davalı sürücü ... ... idaresinde bulunan davalı işleten ... VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ'ne ait olan yolcu otobüsünün trafik kazası yapması sonucunda yaralanmasından doğan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olması, taraflar arasındaki ilişkinin taşıma sözleşmesinden kaynaklanması ve davacının da tüketici vasfına sahip olması nedeniyle; davacı yolcu ile davalı taşıyan arasındaki temel ilişki olan taşıma sözleşmesinin dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında kalması nedeniyle davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesine ait olması ve uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 26 Hukuk Dairesi 2021/284 esas 2021/367 karar sayılı emsal kararı da nazara alınarak, davanın 6100 Sayılı H.M.K.'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine, görevli Mahkemenin İstanbul Nöbetçi Tüketici Mahkemesi olduğuna dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın 6100 Sayılı H.M.K.'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİ ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli Mahkemenin İSTANBUL NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİ olduğuna,
3-6100 sayılı H.M.K.'nın 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren Mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmesine,
4-Bu süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
5-H.M.K.'nın 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli Mahkemece hüküm altına alınmasına, açılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde bu kararda değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/05/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza