T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO2025/104 Esas
KARAR NO:2025/924
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:12/02/2025
KARAR TARİHİ:26/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...(“Otoyol”)'nun işletmesinin davacı şirket olduğunu, davalı- borçluya ait ... plakalı araçlar ile muhtelif tarihlerde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapılmış olduğunu, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine davacı şirketçe; davalı-borçlu aleyhine .... İcra Dairesi 2024/... E. Sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanun'un 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, ancak davalı-borçlu, “borcun tamamına, takibe, işlemiş faize, faiz oranına ve her türlü ferilerine” itiraz etmiş, İlgili İcra Müdürlüğü takibin durdurulmasına karar verildiği, davalı-borçlu itirazlarını zaman kazanma amacı ile haksız ve kötü niyetle yapmış olduğu, bu sebeple süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığını bildirip, davasının kabulüne; davalı-borçlunun .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile takibin avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak takibin devamına karar verilmesini, davalı-borçlunun İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkili aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki borca itiraz üzerine, davacı-alacaklı tarafından açılmış bulunan işbu itirazın iptali davası hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğundan davanın takibe konu alacak, ceza bedeli, faiz ve diğer ferileri yönünden reddini talep ettiğini, öncelikle davacı yanın dava dilekçesindeki açıklamaları akabinde başlatılan icra takibine ilişkin ihlalli geçişlere konu plakaları ... olarak gösterildiğini, ancak bu plakaların dorse plakaları olduğunuü, yani bu plakalar, plakasına HGS hesabı tanımlı bulunan başkaca çekiciler tarafından çekildiğini, dolayısıyla HGS'si olan çekici plakalarından bedel tahsil imkanı varken bunu yapmayarak harici dorse plakalarına cezai işlem uygulayan şirket kötü niyetle hareket ettiğini, bu nedenle müvekkili şirketin, davacı/alacaklı tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin ödeme emrine itiraz etmek suretiyle ihlalli geçişlere itiraz edildiği açıkça belirtildiğini, dolayısıyla ayrıntılı olarak izah edileceği üzere davalı müvekkilinin icra takibine konu ihlalli geçiş bedeli ve bu bedele uygulanan faiz ve fer'ilere itirazında kötü niyetli olmayıp uğradığı mağduriyete karşı kanuni haklarını arama gayesi ile hareket ettiğini, davalı müvekkili şirkete ait taşıtlar daimi olarak otoyolları kullandığını, bundan dolayı her aracında otoyolları kullanmaları için plakalarına tanımlı HGS etiketi bulunduğunu, otoyol ücretleri konusunda sorun yaşanmaması için HGS bakiyeleri düzenli olarak kontrol edilmekte, taşıtlar otoyolları kullanırken açılır kapanır gişe sistemi olan otoyolların mevcudiyeti nedeniyle bekleme olmaması ve işlerin aksamaması gerektiğinden bakiye problemi yaşamamaları adına düzenli olarak bakiye yüklemesi yapıldığını, davalı müvekkili tarafından çekici plakalarına düzenli HGS yüklemesi yapılmasına karşın buradan ödeme alınmayarak taşıtların geçişleri ihlalli geçiş olarak yansıtılıp cezaya bırakıldığını, oysa ki bedel kolayca tahsil edilebilecekken bu yapılmadığını, zira hem çekici plakası hem de dorse plakası geçiş yapıldığı sırada sistem tarafından kayda alındığını, ön çekici plakasının tam okunamamasından dolayı arka dorse plakasına işlem yapıldığı iddiası da iyi niyetle bağdaşmadığını bildirip, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla;
haksız ve yasal dayanaktan yoksun olan davanın reddine karar verilmesini, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı talebine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Karayolları Genel Müdürlüğü Karayolları Ana Kontrol Merkezi Başmühendisi Birimi'ne müzekkere yazılarak dava tarihi ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında tüm gün boyu herhangi bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı hususunun bildirilmesi istenilmiştir.
.... Dairesi'ne müzekkere yazılarak, 2024/... esas sayılı dosyasının gönderilmesi istenilmiştir.
Türkiye... Birliği'ne müzekkere yazılarak ihlalli geçişe konu araçların aktif - pasif mülkiyet kayıtlarının gönderilmesi istenilmiştir.
PTT'ye müzekkere yazılarak dava konusu geçiş tarihi ve 15 gün sonrasındaki HGS kayıtlarının gönderilmesi istenilmiştir.
12/07/2025 tarihinde Tazminat hesaplama Uzmanı vasıtası ile bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Mahkememizce yine ek rapor aldırılmış, 10/11/2025 tarihinde Tazminat hesaplama Uzmanı vasıtası ile ek bilirkişi raporu aldırılmıştır.
GEREKÇE:
Dava ihlalli geçişe dayalı olarak başlatılan icra takibinde yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.
İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.
İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.
Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.
Somut olayda takip sebebi ihlalli geçişe dayanmaktadır. Ücretli otoyollardan geçiş sözleşme sorumluluğu doğurmaktadır. Davalı borçlu, ücretli otoyoldan geçerek geçiş ücretini ödeme borcunu yüklenmiş olur. 6001 sayılı Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.” şeklindedir. Aynı maddenin 7. fıkrasına göre geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde geçiş ücretini ödeyen kişiler hakkında ceza uygulanmaz.
İhlalli geçişlere ilişkin açılan davalar hizmet sözleşmesine dayalı bir para alacağına ilişkin olması sebebiyle TBK md. 89 ve HMK md. 10 hükümleri uyarınca yetkili mahkeme belirlenir.
Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca ücretli otoyollardan geçiş yapan kişiler, geçiş ücretini ödemekle yükümlü olup, ödemenin yapılıp yapılmadığını takip etmek zorundadır. İstanbul BAM 17. HD 2019/105 Esas ve 2022/389 Karar sayılı ilamında “Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.” şeklinde karar vererek geçiş yapanların ödeme yapmadığını bildiğini kabul etmiştir.
İcra inkâr tazminatına ilişkin olarak ise Yargıtay 3. HD 2022/3213 Esas ve 2022/5927 Karar sayılı ilamında “…bu nedenle davacı şirketin 6001 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca geçiş ücreti ile kesinleşmiş olan dört katı tutarındaki cezadan ibaret olan alacağını takibe konu ettiği, alacak miktarının belirlenebilir (likit) nitelikte olduğu gözetilerek, alacak miktarının tamamı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken…” şeklinde karar vererek, geçiş ücreti ile cezai bedelin likit olduğunu içtihat etmiştir.
Dava konusu icra takip dosyasının incelenmesinde, takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Takip konusu alacak, davacının işleteni olduğu ücretli yoldan davalının üzerine kayıtlı araçları ile ücret ödemeden geçtiği iddiasına dayanmaktadır. Yargılamanın basit yargılama usulüne tabi olduğu gözetilerek, Yargıtay 3. HD’nin 2022/7984 Esas ve 2023/1968 Karar sayılı “Şu durumda, taraflarca bildirilen delillerin toplandığı, bu deliller ile dava ve cevap dilekçeleri birlikte değerlendirilerek 6100 sayılı Kanun'un 320 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dosya üzerinden karar verilmesinin mümkün olduğu, diğer bir anlatımla duruşma açılmadan karar verilmiş olmakla hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinden söz edilemeyeceğinden” şeklindeki ilamı uyarınca duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmiştir. Tarafların belirttiği deliller toplanmış, dava dilekçesi, tensip zaptı, ara kararlar ve bilirkişi raporları usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş ve beyanda bulunmaları için yasaya uygun olarak süre verilmiştir.
Takip konusu geçişlere konu araçların ... plakalı araçlar olduğu, araçların niteliğinin dorse cinsi olduğu anlaşılmıştır. İbraz edilen kayıtların tetkikinde dorselerin belirtilen tarihlerde ücret ödemeden geçiş yaptığı tespit edilmiştir. Davalı taraf, ilgili dorselerin ...,...,...plakalı çekiciler tarafından çekildiğini ücretlerin çekici plakalarından tahsil edildiğini savunmuştur. Davalının bu savunması karşısında çekici plakalarının HGS kayıtları celp edilmiş ve bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle geçiş bedellerinin dorseleri kapsayıp kapsamadığı araştırılmıştır. Bilirkişi ek raporuna göre, çekici plakalarından tahsil edilen geçiş ücretlerinin dava konusu dorselerin geçiş bedellerini de kapsadığı anlaşılmıştır. Dolayasıyla çekici plakalarından yapılan tahsilatlardan ayrı olarak, dorseler için ücret tahsili mükerrer ödemeye sebep olacağı değerlendirilmiştir. Tarafların bilirkişi ek raporuna karşı beyan ve itirazda bulunmadığı görülmüştür.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, dava konusu dorselerin geçiş ücretlerinin, çekici plakalarından tahsil edilmiş olduğu tespiti ve yapılan icra takibinin sebepsiz zenginleşmeye sebep olacağı kanaatiyle davanın reddine karar verilmiş, takipte davacının kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Harç peşin alındığından, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 4.769,29-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2025
Katip...
Hakim ...