T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/167 Esas
KARAR NO:2025/775
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:10/03/2025
KARAR TARİHİ:12/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı şirket arasında yapılan sözleşme uyarınca, davalı taraf otel rezervasyonları konusunda, müşterilerle-müvekkili şirket arasında aracılık hizmeti verme hizmeti üstlendiğini, davalıya ait ... adresli internet sitesinden müvekkili şirket adına rezervasyon yapan müşterilerin bilgilerini müvekkili ile paylaşılarak rezervasyona aracılık edildiğini, kısaca taraflar arasında simsarlık niteliğinde bir sözleşme bulunduğunu, davalının müşteriler ile müvekkili arasında aracılık yaptığı rezervasyon ücretlerini müvekkiline ödemediğini, 21 adet fatura alacağına ilişkin olarak .... İcra Dairesi ... sayılı dosyasında takip başlatıldığını, davalı tarafın takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu beyanla; davanın kabulü ile davalının takibe yapmış olduğu itirazın 180.445,21 TL asıl alacak ve bu alacağa takip tarihine kadar işlemiş faiz olan 35.049,63 TL olmak üzere toplam 215.494,84 TL yönünden iptaline, itirazın iptali talep edilen asıl alacak 180.445,21 TL nin %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... alan adlı web sitesinin sahibi olduğunu, davacı şirketin, işletmekte olduğu konaklama tesisi olan "..." isimli otelin odalarının müvekkili şirketin sahibi olduğu internet sitesi üzerinden satışının yapılması için müvekkili şirket ile anlaştığını ve taraflar arasında internet ortamında online olarak sözleşme akdedildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 5.3. maddesi gereğince komisyon ve komisyon şartları belirlendiğini, taraflar arasında cari hesap mutabakatı sağlandığını ve muaccel bir borç da bulunmadığını, davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği hizmeti müvekkili şirkete vermediğini, müvekkilinin böyle bir borcu olmadığını, öncelikli olarak faturaya konu hizmetin davacı tarafından verilip verilmediğinin araştırılması gerektiğini, hizmetin verildiği hususundaki ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, ancak davacının bugüne kadar bu iddiasını destekler hiçbir kanıt sunmadığını, ayrıca müvekkili şirketin davacıdan olan komisyon alacakları ve fatura alacaklarının olduğunu, bu alacaklar yönünden de takas-mahsup talebi bulunduğunu beyanla; davanın reddine, davacının %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmolunmasına, dava masraf ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Arabuluculuk son tutanak örneği, fatura örnekleri, sözleşme örneği, ... sitesi üzerinden rezervasyon bilgileri, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının bir örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 28/05/2025 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince SMMM, Bilgisayar Mühendisi ve Turizm alanında uzman 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi ile rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 20/10/2025 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
"İncelenen davacı şirkete ait 2024 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, elektronik defterler ile envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2024 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2024 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,
İncelenen davalı şirkete ait 2024 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, elektronik defterler ile envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2024 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davalı şirketin 2024 yılına ait ticari defterleri sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,
Davacı ...Ltd. Şti. düzenlediği e-Faturalardan ve tarafına yapılan ödemeleri Kabul etmesinden kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 16/12/2024 tarihi itibariyle davalı ... Ticaret ve Turizm A.Ş.'den 180.445,21 TL alacağının bulunduğu,
Davalı ... Ticaret ve Turizm A.Ş.'nin tarafına düzenlenen faturalara istinaden yapmış olduğu ödemelerden ve düzenlediği e-Faturalardan kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 16/12/2024 tarihi itibariyle davacı ...Ltd. Şti.'ye 180.445,21 TL borcunun bulunduğu,
Teknik olarak dosyaya sunulu rezervasyon işlem dökümleri / kayıtları incelendiğinde, belgelerin ... (... Ticaret ve Turizm A.Ş.)'ye ait çevrimiçi rezervasyon sistemi üzerinden otomatik olarak oluşturulmuş kayıtlar olduğu, her bir rezervasyonda misafirlerden tahsilatın “Online ödeme yöntemi ile ....com tarafından tahsil edilmiştir” ibaresiyle açıkça belirtildiği tespit edildiği, belgelerde, ... tarafından alınan toplam rezervasyon bedelleri, uygulanan komisyon oranları ve otele aktarılması planlanan net tutarlar ayrıntılı olarak gösterildiği; ayrıca her işlem için “belirlenen banka hesabına extranet üzerinden aktarılacaktır” şeklinde sistemsel ödeme planı oluşturulduğu, ancak döküm içeriklerinde, bu ödemelerin fiilen yapıldığına ilişkin herhangi bir “ödeme tamamlandı” kaydı, transfer onayı veya dekont niteliğinde belgeye rastlanmadığı,
Bu itibarla, teknik açıdan incelenen dökümler; misafirlerden tahsilatın ... tarafından gerçekleştirildiğini, sözleşme gereği otele yapılması gereken ödemelerin sistem üzerinde planlandığını ancak ödeme gerçekleşme durumuna ilişkin veri bulunmadığını gösterdiği, dolayısıyla belgeler, tahsilat sürecinin ... kontrolünde yürütüldüğünü ortaya koymakta olup, ödemelerin davacı otele aktarılıp aktarılmadığı hususunda kesin bir tespit yapılmasına olanak tanımadığı" yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; sözleşmeden kaynaklanan fatura alacaklarının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya örneğinin tetkikinden; alacaklı ...LTD. ŞTİ. tarafından borçlu ... TİCARET VE TURİZM A.Ş. aleyhine 288.294,37 TL asıl alacak + 53.046,84 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 341.341,21 TL üzerinden takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 16/12/2024 tarihli dilekçesi ile takibe, borca ve faize itiraz ettiği, itirazın süresinde olduğu ve takibin durdurulmuş olduğu görülmüştür.
İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.
İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.
İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.
Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirkete ve davalı şirkete ait 2024 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, elektronik defterler ile envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve 2024 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş olduğundan davacı şirketin ve davalı şirketin 2024 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı; davacı ...Ltd. Şti.'nin düzenlediği e-faturalardan ve tarafına yapılan ödemeleri kabul etmesinden kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 16/12/2024 tarihi itibariyle davalı ... Ticaret ve Turizm A.Ş.'den 180.445,21 TL alacağının bulunduğu; davalı ... Ticaret ve Turizm A.Ş.'nin tarafına düzenlenen faturalara istinaden yapmış olduğu ödemelerden ve düzenlediği e-faturalardan kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 16/12/2024 tarihi itibariyle davacı ...Ltd. Şti.'ye 180.445,21 TL borcunun bulunduğu bilirkişi raporu ile sabittir. Teknik bilirkişi tarafından yapılan incelemede rezervasyon işlem dökümleri / kayıtları incelenmiş, belgelerin ... (... Ticaret ve Turizm A.Ş.)'ye ait çevrimiçi rezervasyon sistemi üzerinden otomatik olarak oluşturulmuş kayıtlar olduğu, her bir rezervasyonda misafirlerden tahsilatın “Online ödeme yöntemi ile ....com tarafından tahsil edilmiştir” ibaresiyle açıkça belirtildiğinin tespit edildiği, belgelerde ... tarafından alınan toplam rezervasyon bedelleri, uygulanan komisyon oranları ve otele aktarılması planlanan net tutarların ayrıntılı olarak gösterildiği; ayrıca her işlem için “belirlenen banka hesabına extranet üzerinden aktarılacaktır” şeklinde sistemsel ödeme planı oluşturulduğu, ancak döküm içeriklerinde bu ödemelerin fiilen yapıldığına ilişkin herhangi bir “ödeme tamamlandı” kaydı, transfer onayı veya dekont niteliğinde belgeye rastlanmadığı tespit edilmiş olup; bu haliyle misafirlerden tahsilatın ... tarafından gerçekleştirildiği,tahsilat sürecinin ... kontrolünde yürütüldüğü ancak ödemelerin davacı otele aktarıldığının ispatlanamadığı kanaatine varıldığından, davanın 180.445,21 TL asıl alacak yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı taraf icra takibinde işlemiş faiz de talep etmiş olup; davacı taraf alacağını tahsil etmek için davalı tarafa takip tarihine kadar herhangi bir ihtarname göndermemiştir. Diğer yandan süresinde ödenmeyen alacaklarla ilgili olarak faiz talep edileceği konusunda taraflar arasında düzenlenmiş herhangi bir sözleşme veya taraflar arasında bu konuda oluşmuş bir teamül de bulunmamaktadır. Davacı tarafın davalı tarafı takip tarihine kadar temerrüde düşürdüğüne dair dava dosyasında herhangi bir bilgi ve belge de sunmamış olduğu, somut olayda davacı tarafın takip öncesi işlemiş faiz talep edemeyeceği anlaşılmış olup, itirazın iptali davaları icra takibi ile sıkı sıkıya bağlı olmakla (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2018/3125 Esas 2018/6553 Karar ve İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesinin 2018/604 Esas 2020/217 Karar sayılı emsal kararları) taleple bağlılık ilkesi uyarınca davacının davasında kısmen haklı olduğu, davalının takibe ve borca itirazının kısmen haksız olduğu kanaatine varılmakla; bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile 180.445,21 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak likit olup, asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak sistem üzerinden yapılan inceleme neticesinde sarf kararı düzenlenmediğinden ödeme yapılmadığı, tarafların arabuluculuk oturumuna katıldıkları ve davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği gözetilerek, ilerde sarf kararı düzenlenmesi halinde arabulucuya ödenecek olan bedelin ret ve kabul oranına göre taraflar aleyhine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1-Davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile 180.445,21 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Asıl alacak likit olup, asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 12.326,21-TL karar ve ilam harcıdan, peşin yatırılan 1.973,41-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 10.352,80-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği kabul olunan miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddolunan miktar yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 35.049,63-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından bu dava sebebi ile aşağıda dökümü yapılan 23.898,81-TL yargılama giderinin 20.011,73 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından bu dava sebebi ile yapılan 87,50-TLyargılama giderinin 14,24-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalanın davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
10-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldığı ancak sarf kararı düzenlenmediği görülmekle; Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek olan 2025 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin ret ve kabul oranına göre 3.851,82 TL'sinin davalıdan, 748,18 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Sarf kararı düzenlendiğinde; arabuluculuk ücretinin tespit edilenden eksik/fazla olması durumunda bakiye miktarın iadesine ya da tahsiline ilişkin talep halinde işlem yapılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/11/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ..
e-imza
YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI
615,40 TL BAŞVURMA HARCI 1.973,41 TL PEŞİN HARÇ
1.973,41 TL PEŞİN HARÇ +10.352,80 TL EKSİK HARÇ
175,00 TL VEKALET HARCI 12.326,21 TL KARAR VE İLAM HARCI
135,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ
+21.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
23.898,81 TL TOPLAM