T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/269 Esas
KARAR NO:2025/584
DAVA:Tanıma Ve Tenfiz
DAVA TARİHİ:18/04/2025
KARAR TARİHİ:16/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tanıma Ve Tenfiz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı taraflarca 18.08.2014 tarihinde akdedilen sözleşme kapsamında davalıların borcunu ifa etmemeleri sonucu Münih Eyalet Mahkemesi' nin ...|... dosya numarası kapsamında dava açıldığını, Münih Eyalet Mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde davalıların müvekkili şirkete ifa yükümlülüğünü yerine getirmediğinin tespit edildiğini, işbu kararın ise Münih Eyalet Üst Mahkemesi tarafından onandığını ve kararın 09.01.2024 tarihinde kesinleştiğini, delilleri arasında sunulu mahkeme ilamından da anlaşılacağı üzere, kararın 09.01.2024 tarihinde kesinleştiğini, söz konusu kesinleşmeye istinaden icra edilebilir olduğuna da karar verildiğini, Mahkeme kararın ilgili hakim tarafından onaylanmış olup, apostil şerhinin de alındığını, MÖHUK kapsamında belirlenen şartların yerine getirildiği de gözetilerek, müvekkili şirketin davalıdan alacaklı olduğunu ispatlayan Münih Yüksek Eyalet Mahkemesi’nin ... (...|... Münih Eyalet Mahkemesi) sayılı kararın Türkiye'de hüküm ifade edebilmesi ve icra edilebilmesi için tanınması ve tenfizini talep ettiklerini beyan ederek Münih Yüksek Eyalet Mahkemesi’nin 09.01.2024 tarihinde kesinleşen ve ... (...|... Münih Eyalet Mahkemesi) sayılı kararının Türkiye Cumhuriyeti’nde hüküm doğurabilmesi için tanınmasını ve tenfizini, yargılama giderleri ve vekalet ücretini davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... ... Ve Ticaret Anonim Şirketi ve ... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu Münih Yüksek Eyalet mahkemesi kararının tanıma ve tenfiz davasına uygun bir karar olmadığını, tanıma ve tenfizin şartlarının da ayrıca oluşmadığını, öncelikle Türk Hukuku içinde Yabancı Hukuk açısından da iş bu alacağın zamanaşımına uğradığını, tenfizin şartlarından birisi de mahkemece bilindiği üzere ilamın, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilâmın, dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması olduğunu, söz konusu davanın Türkiye' de görülmesi gerekirken yabancı mahkemelerde görülmesinin iş bu haksız karara sebep olduğunu, bu açıdan tenfiz şartının yerine gelmediğini, diğer taraftan davalı müvekkilleri tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... Esas sayılı dosyasında 07/04/2025 tarihinde davalı ... Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına 24/03/2025 Tarihinde ise ... ... A.Ş adına konkordoto ilan edildiğini, konkordoto kararını sunduklarını, dolayısı ile iş bu tanıma tenfiz konusu ilamın yerine getirilmesinin yasa gereği şu an mümkün olmadığını, işbu sebeple ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... Esas sayılı dosyasının beklenmesini talep ettiklerini, MÖHUK m. 55/II uyarınca Aleyhine tenfiz istenen davalı da, duruşma gününe kadar, tenfiz şartlarının bulunmadığını veya yabancı mahkeme ilâmının kısmen veya tamamen yerine getirilmiş yahut yerine getirilmesine engel bir sebebin ortaya çıkmış olduğunu ileri sürerek, tenfize itiraz edebileceğini, MÖHUK m. 50 vd.’deki tanıma ve tenfiz şartlarının oluşup oluşmadığının incelenmesi gerektiğini, taraflarından müvekkili şirketlerin konkordato ilan etmesi ve şu an geçici mühlet aşamasında olmaları sebebi ile söz konusu ilamın yerine getirilmesinin de mümkün olmadığını, davacı tarafından davaya konu talep edilen alacak miktarı üzerinden harç ödenmesine karar verilmesini talep ettiklerini, tenfiz şartlarından karşılıklılık unsurunun da mevcut olmadığını, bu durumun da mahkemece resen tespit edilmesi gerektiğini, müvekkilinin yabancı ülkede verilen iş bu kararın yargılamasında adil yargılanma hakkı da ihlal edildiğini beyan ederek öncelikle ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına, mahkeme aksi kanaatte ise Tanıma ve tenfiz şartlarının oluşmaması sebebi ile davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri, celp edilen dosya ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
Davacı vekilince dava dilekçesi ekinde ... (...|... Münih Eyalet Mahkemesi) sayılı kararın kesinleşme şerhi ve onaylı tercümesi dosyaya ibraz etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının celp edilerek yapılan incelenmesinde; davacılar ..., ... ... Şirketi, ... ... ve Ticaret Anonim Şirketi ve ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h) davası açıldığı, mahkemenin 10/04/2025 tarihli tensip zaptı ile ... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında İcra ve İflas Kanununun 288. maddesi yollamasıyla İcra ve İflas Kanununun 287. maddesi gereğince 10/04/2025 tarih ve saat 16:00'dan itibaren 3 ay süreyle geçici mühlet verildiği, mahkemenin 27.03.2025 tarihli tensip zaptı ile ... ... Şirketi hakkında İcra ve İflas Kanununun 288. maddesi yollamasıyla İcra ve İflas Kanununun 287. maddesi gereğince 28/03/2025 tarih ve saat 12:30'dan itibaren 3 ay süreyle ayrı ayrı geçici mühlet verilmesine, yine ... ... ve TicareT Anonim Şirketi ile ... TC Kimlik nolu ... hakkında İcra ve İflas Kanununun 288. maddesi yollamasıyla İcra ve İflas Kanununun 287. maddesi gereğince 25/03/2025 tarih ve saat 16:00'dan itibaren 3 ay süreyle ayrı ayrı geçici mühlet verilmesine dair kararlar verildiği görülmüştür.
Mahkememizin 03/07/2025 tarihli ön inceleme duruşmasında sunulan yabancı mahkeme kararının apostil şerhi bulunmadığı anlaşıldığından davacı vekiline apostil şerhini sunmak üzere 1 aylık kesin süre verildiği, davacı vekilince 29/08/2025 tarihli dilekçe ve ekinde Münih Yüksek Eyalet Mahkemesi' nin ... dosya numaralı apostilli karar aslı, noter onaylı Münih Yüksek Eyalet Mahkemesi' nin ... dosya numaralı apostilli karar tercümesinin sunulduğu görülmüştür.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Münih Eyalet Mahkemesi'nin... dosya numaralı kararının MÖHUK md 50 vd. Hükümleri Uyarınca tanınması ve tenfizi şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür.
Dava, yabancı mahkeme kararının tanınması ve tenfizi istemine ilişkindir.
Yabancı mahkeme kararının tenfizi şartları 5718 sayılı MÖHUK'un 54. Maddesinde, tanınması şartları ise yine aynı yasanın 58. Maddesinde düzenlenmiştir.
5718 sayılı MÖHUK'un 54. maddesine göre yabancı mahkeme kararının tenfizine karar verilebilmesi için; Türkiye Cumhuriyeti ile ilamın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiilî uygulamanın bulunması, ilamın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilamın dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı halde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması, o yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk mahkemesine itiraz etmemiş olması koşullarının varlığı gerekmektedir. Buna karşılık, MÖHUK’da kabul edilen sisteme göre, tenfiz hakimince yabancı mahkeme kararı esastan incelenemez ve hukuka uygunluğu denetlenemez.
Somut olayda, Almanya ile Türkiye arasında karşılıklılık esasına dayanan anlaşma bulunduğu, ilam konusunun münhasıran Türk mahkemelerinin yetkisine girmediği, hükmün kamu düzenine aykırılık taşımadığı görülmüştür.
Tenfiz istemine konu ilamın kesinleşip kesinleşmediğinin ilamı veren mahkemenin kanunlarına göre belirlenmesi gerekmektedir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 10.02.2012 tarih, 2010/1 esas ve 2012/1 karar sayılı kararında; yabancı devletin usul hukukuna tabi olarak verilmiş olan bir mahkeme kararının kesinleşme şartlarının münhasıran kararın verildiği ülkenin usul hukuka göre tayin ve tespit edileceği, bu durumun milletlerarası alanda ve Türk hukuku uygulamasında kabul edilmiş bulunan usul hukukunda ...prensibinin, diğer bir deyişle mahkemenin kendi usul hukukuna tabi olması prensibinin bir gereği olduğu belirtilmiştir. 5718 sayılı MÖHUK'un 50 ve 53. üncü maddelerinde de kanun koyucu tenfize konu ilamdan bahsederken, kesinleşme hususunda ısrarla o ülke iç hukukuna ve kurumlarının inisiyatifine atıfta bulunmuş olmasına göre, yabancı mahkeme ilamı bakımından Türk usul hükümlerine göre bir kesinlik denetimi yapılması mümkün değildir. Dosyaya sunulan kesinleşme şerhine göre bahsi geçen kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır. Bu durumda tenfizi istenen mahkeme kararının ilamı veren mahkemenin tabi olduğu kanunlara göre kesinleştiği anlaşılmıştır.
TBK'nın 156. ve İİK'nın 39. maddelerinde ilamların 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu düzenlenmiş ise de yabancı mahkeme ilamlarının ne kadar sürede zamanaşımına uğrayacağı kararı veren yabancı mahkemenin hukukuna göre belirlenmesi gerekir (Nuray Ekşi, Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi, İstanbul 2020, s.344. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 28/05/1998 tarih 383-3945 sayılı kararı da aynı doğrultudadır). Aksinin kabulü, verildiği devlette zamanaşımına uğrayan yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de icra edilmesine neden olacaktır. Davalının, tenfiz istemine konu edilen ilamın zamanaşımına uğradığını ileri sürdüğü anlaşıldığından tenfizi istenilen kararın verildiği ülke kanunlarına göre zamanaşımına uğrayıp uğramadığının tespiti gerekmektedir. Emsal İstanbul BAM 12. HD' nin 2025/980 esas, 2025/1338 karar sayılı kararına göre, Alman Borçlar Kanunu'nda (BGB m.197) kesinleşen mahkeme kararlarının 30 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu dikkate alındığında tenfizi istenen ilamın zamanaşımına uğradığına yönelik itiraz yerinde değildir.
Konkordato ilanının, yabancı mahkeme ilamının tanınmasına veya tenfizine engel teşkil etmeyeceği, konkordatonun borcun icrası aşamasında dikkate alınacağı kanaatiyle davalı tarafların konkordato dosyasının bekletici mesele yapılması taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle; somut olayda kanunda belirtilen tenfiz şartlarının gerçekleştiği ve yabancı mahkeme ilamında Türk kamu düzenine aykırılık bulunmadığı, davalıların savunma haklarının ihlal de edilmediği anlaşıldığından söz konusu kararın tanınmasına ve tenfizine karar verilmesinde bir hukuka aykırılık bulunmadığından davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yabancı mahkeme kararlarının tenfizi davalarında harcın maktu olarak alınması yönündeki içtihatlarının istikrar kazanmış olduğu dikkate alındığında yargılamanın maktu harçla tamamlanmasına karar vermek gerekmiştir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 11/07/2023 gün 2022/1024 E. 2023/4355 K.; 11/07/2023 gün, 2022/2244 E. 2023/4370 K.; 16/10/2023 gün, 2022/6371 E. 2023/5889 K.; 31/05/2023 gün, 2022/6677 E. 2023/3391 K. Sayılı içtihatları).
HÜKÜM. Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davanın KABULÜNE; Münih Yüksek Eyalet Mahkemesi’nin 09.01.2024 tarihinde kesinleşen ve ... (...|... Münih Eyalet Mahkemesi) sayılı kararının TANINMASINA ve TENFİZİNE,
2-Harç peşin alınmış olmakla birlikte başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 6...,40.TL peşin harç, 6...,40-TL Başvuru Harcı, 87,50.-TL vekalet harcı, 675,00.-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.993,30.-TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair, tarafların yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/09/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır