T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/436 Esas
KARAR NO:2026/1
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:25/06/2025
KARAR TARİHİ:02/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Otoyolu(“Otoyol”)'nun işletmesinin davacı Şirket olduğunu, davalı-borçluya ait ... plakalı araç ile 21.04.2023 tarihinde; ... plakalı aracı ile de 26.12.2024 tarihinde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapılmış olduğunu, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 7. Fıkrası ve 01.07.2022 tarihinde yürürlüğe giren 6001 Sayılı KGMHH Kanunu'nun 54 maddesi ile eklenen geçici 6. madde gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine davacı şirketçe; davalı aleyhine ....İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanun'un 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, Davalı-Borçluya ödeme emri tebliğ edildiğini, davalı tarafından süresi içinde itiraz ettiğini, ancak davalı “borcun tamamına, takibe, işlemiş faize, faiz oranına ve her türlü ferilerine” itiraz ettiğini, ilgili İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiği, davalı-borçlu itirazlarını zaman kazanma amacı ile haksız ve kötü niyetle yapmış olduğu, bu sebeple süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığını, davalı borcun tamamına yönelik itirazları asılsız olduğunu, davalıya ait ... plakalı araç ile 21.04.2023 tarihinde; ... plakalı aracı ile de 26.12.2024 tarihinde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapılmış olduğu, davalıya ait aracın otoyolu kullandığı anlarda HGS (Plaka) hesaplarının anlık müsait olmadığının tespit edildiği, HGS/OGS hesabını müsait tutma ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurma davalının sorumluluğunda olduğunu, bununla birlikte Otoyoldaki tüm levha ve uyarılarla yolun genel durumuna dikkat ederek araç kullanmak araç sahiplerinin ve sürücülerin kendi sorumluluklarında bulunduğunu, davacı-alacaklı şirketin sağladığı hizmetin karşılığında ücret ödeme yükümlülüğünü kendi kusuruyla ihlal ettiğini, davalının kendi ihmal ve kusurunun neticesini Davacı-Alacaklı Şirket'e yüklemeye çalışması kabul edilemez nitelikte olduğunu, ayrıca davacı-alacaklı şirketçe, davalı-borçluya ait plakalara tanımlı HGS hesabına ilişkin provizyon sorgusu kontrolü yapılmış ve geçişlere ilişkin provizyon sorgusunun “İptal Ürün / kayıt bulunamadı-talimat onayı verilmemiş-aktif talimat bulunamadı” vb. sonucu ile döndüğü anlaşılmış olduğunu, davacı şirketin kanuna uygun olarak ihlalli geçiş ücreti tahakkuk ettirmiş ve cezai yaptırım uygulamış olduğunu, ücret ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine ilişkin tesis edilen işlemlerin, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'a uygun şekilde yürütüldüğünü, bu kapsamda başvuranın yaptığı ihlali geçişlerle ilgili ceza uygulanması hukuka uygun olduğunu, davacı-alacaklı şirketin, bir HGS/OGS işletmecisi değil, otoyol işletmecisi olduğunu, HGS/OGS işletmeciliği Bankacılık Kanunu kapsamında sunulan bir hizmet olduğu, ayrı bir yetkilendirmeye ve lisansa tabi olduklarını bildirip, davalarının kabulü ile, davalı-borçlunun .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile takibin avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak takibin devamına, davalı-borçlunun İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının dava konusu araçlarında ... Otoyolundan yetersiz bakiye veya plaka okunamadığından kaçak geçiş yapıldığı gerekçesiyle ceza kesilmiş olduğunu, olay tarihinde ilgili köprüden yapılan geçişlerin tamamı davalı tarafından hesabından/kredi kartından ödenmiş olduğunu, davalının hiçbir kusuru olmadığı ve geçiş ödemelerini eksiksiz yapmış olduğu halde haksız biçimde kesilen para cezası hukuk devletinde kabul edilemeyeceğini, ayrıca kabul anlamına gelmemekle birlikte davalının kaçak geçiş yapmış olduğu varsayılsa dahi Karayolu geçişlerinde uygulanan 15 gün içerisindeki ceza bildirimlerinin de davalıya yapılmamış olduğunu, davalının davacı tarafından aleyhine başlatılan icra takibinde borçlu olduğu herhangi bir rakam bulunmadığını, iş bu sebeplerle kötü niyetle ve derdest bir şekilde açılan iş bu alacağa yönelik iptali davasının reddi gerektiğini bildirip, itirazın iptali davasının reddi ile % 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahküm edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Karayolları Genel Müdürlüğü Karayolları Ana Kontrol Merkezi Başmühendisi Birimi'ne müzekkere yazılarak dava tarihi ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında tüm gün boyu herhangi bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı hususunun bildirilmesi istenilmiştir.
İstabul ...Dairesi'ne müzekkere yazılarak, ... esas sayılı dosyasının gönderilmesi istenilmiştir.
...Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak ihlalli geçişe konu araçların aktif - pasif mülkiyet kayıtlarının gönderilmesi istenilmiştir.
PTT'ye müzekkere yazılarak dava konusu geçiş tarihi ve 15 gün sonrasındaki HGS kayıtlarının gönderilmesi istenilmiştir.
25/11/2025 tarihinde Tazminat hesaplama Uzmanı vasıtası ile bilirkişi raporu aldırılmıştır.
GEREKÇE:
Dava, davacının işlettiği otoyoldan davalının ücret ödemeden geçtiği iddiası ile başlatılan icra takip dosyasında itirazın iptali talebine ilişkindir.
İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.
İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.
İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.
Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.
Somut olayda takip sebebi ihlalli geçişe dayanmaktadır. Ücretli otoyollardan geçiş sözleşme sorumluluğu doğurmaktadır. Davalı borçlu, ücretli otoyoldan geçerek geçiş ücretini ödeme borcunu yüklenmiş olur. 6001 sayılı Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.” şeklindedir. Aynı maddenin 7. fıkrasına göre geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde geçiş ücretini ödeyen kişiler hakkında ceza uygulanmaz.
İhlalli geçişlere ilişkin açılan davalar hizmet sözleşmesine dayalı bir para alacağına ilişkin olması sebebiyle TBK md. 89 ve HMK md. 10 hükümleri uyarınca yetkili mahkeme belirlenir.
Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca ücretli otoyollardan geçiş yapan kişiler, geçiş ücretini ödemekle yükümlü olup, ödemenin yapılıp yapılmadığını takip etmek zorundadır. İstanbul BAM 17. HD 2019/105 Esas ve 2022/389 Karar sayılı ilamında “Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.” şeklinde karar vererek geçiş yapanların ödeme yapmadığını bildiğini kabul etmiştir.
İcra inkâr tazminatına ilişkin olarak ise Yargıtay 3. HD 2022/3213 Esas ve 2022/5927 Karar sayılı ilamında “…bu nedenle davacı şirketin 6001 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca geçiş ücreti ile kesinleşmiş olan dört katı tutarındaki cezadan ibaret olan alacağını takibe konu ettiği, alacak miktarının belirlenebilir (likit) nitelikte olduğu gözetilerek, alacak miktarının tamamı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken…” şeklinde karar vererek, geçiş ücreti ile cezai bedelin likit olduğunu içtihat etmiştir.
Somut olayda dava konusu takip dosyasının incelenmesinde takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Takip alacağı, ihlalli geçişlere dayanmaktadır. Davacı, davalının ... plakalı aracı ile 21/04/2023 ve ...plakalı aracı ile 26/12/2024 tarihinde ücret ödemeden geçiş yaptığını iddia etmiştir. Araçların davalı adına kayıtlı olduğu görülmüştür.
Davalı taraf sunduğu cevap dilekçesi ile ödeme savunmasında bulunmuş ve birtakım ödeme evrakları ibraz etmiştir. Sunulan ödeme evraklarının incelenmesinde yapılan ödemelerin farklı icra dosyasına, farklı otoyollara ve farklı geçişlere ilişkin olduğu, dava konusu geçişlere ilişkin bir ödeme belgesinin ibraz edilmediği görülmüştür.
Geçiş ve HGS kayıtları üzerinde yapılan incelemede davalının, dava konusu geçişleri yaptığı, ücret ödemediği ve HGS bakiyesinin yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Alanında uzman bilirkişi tarafından yapılan hesaplama sonucu davalının davacıya 354,50 TL geçiş bedeli, 1.418,00 TL ceza bedeli, 475,67 TL işlemiş faiz ve 92,24 TL KDV olmak üzere toplam 2.340,41 TL borcunun bulunduğu tespit edilmiştir.
Yargılamanın basit yargılama usulüne tabi olduğu gözetilerek, Yargıtay 3. HD’nin 2022/7984 Esas ve 2023/1968 Karar sayılı “Şu durumda, taraflarca bildirilen delillerin toplandığı, bu deliller ile dava ve cevap dilekçeleri birlikte değerlendirilerek 6100 sayılı Kanun'un 320 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dosya üzerinden karar verilmesinin mümkün olduğu, diğer bir anlatımla duruşma açılmadan karar verilmiş olmakla hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinden söz edilemeyeceğinden” şeklindeki ilamı uyarınca duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmiştir. Tarafların belirttiği deliller toplanmış, dava dilekçesi, tensip zaptı, ara kararlar ve bilirkişi raporları usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş ve beyanda bulunmaları için yasaya uygun olarak süre verilmiştir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, davalının üzerine kayıtlı araçlar ile davacının işlettiği otoyoldan ücret ödemeden geçiş yaptığı, sunduğu ödeme belgelerinin dava konusu geçişlere ait olmadığı ve davacının davalıdan 2.340,41 TL alacaklı olduğu kanaatiyle davanın kısmen kabulüne, %20 oranında icra inkâr tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine,
-.... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun yaptığı itirazın 2.340,41 TL’lik kısmının iptaline, takibin 1.772,50 TL asıl alacak, 475,67 TL işlemiş faiz ve 92,24 TL KDV alacağı olmak üzere toplam 2.340,41 TL üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte devamına,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-468,09 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 732,00-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 615,40-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 116,60 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan; 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 200,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 6.200,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 6.185,02-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 2.340,41-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 5,67-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin red ve kabul oranları dikkate alınarak, 4.588,96 TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 11,04 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/01/2026
Katip ...
Hakim ...