T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2013/300 Esas
KARAR NO : 2025/634
DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ : 21/10/2013
KARAR TARİHİ : 02/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... vekili, davalı ...'ın dava konusu haksız ödemelerin yapıldığı tarihte ...Dairesi Başkan Yardımcısı olduğunu, haksız ödemelerin yapıldığı ... A.Ş ile ... arasında, borçlu grupların deniz araçları ile ilgili Hizmet Sözleşmesi imzalanmış ise de, usulsüz olarak yapılan avans ve komisyon ödemelerine ilişkin belgelerin ekinde, bu firmadan sağlanan hizmetlere ilişkin herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığını, konuyla ilgili yapılan araştırmalara rağmen, verilmiş hizmete ilişkin somut bir bilgi veya belgeye ulaşılamadığı , bunun yanı sıra sözleşmede açıkça, deniz araçları alıcılarından tahsil edilecek % 7 komisyonun ödeneceği belirtilmesine rağmen, komisyon bedellerinin alıcılardan tahsil edildiğine ilişkin bilgi ve belge bulunmadığını, 137.130.USD ve 3.222,80.TL 'nin davalı tarafından usulsüz olarak ödenmesi sağlanarak ...'nin zarara uğratıldığını, ayrıca yine davalının sözleşmeye aykırı olarak 500.000.USD avans ödemesi yaptırdığını, avansın kapatılma tarihine kadar geçen sürede 16.560,79.USD zarara sebebiyet verdiğini öne sürerek, öncelikle bu alacakları karşılayacak miktarda davalı malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz karar verilmesini, yapılacak yargılama sonucunda zarar tutarlarını yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 1- Dava konusu yatların baslangıçtaki hukuki statüsü ve fiili durumu ile...A.Ş. ile Danışmanlık Sözleşmesi yapılıncaya kadar olan aşamada neler yapıldığını belirlemekte fayda bulunmadığını, fon kurulunun çeşitli kararlarıyla banka hakim ortak ve yöneticileri ile doğrudan veya dolaylı olarak bu kişiler adına hareket eden veya onlar hesabına kendi adına para, mal veya hak edinen kişiler hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun Hükümlerine göre takip ve tahsili işlemi yapılmasına karar verildiğini, 4969 sayılı Kanun'un Geçici 2'nci maddesi hükümleri çerçevesinde söz konusu alacağın tahsilini teminen gerçek ve tüzel kişiler hakkında ihtiyati tedbir kararları alınarak uygulandığını, suç duyurularında bulunulduğunu, akabinde 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 14 ve 15'inci maddeleri ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un hükümleri uyarınca söz konusu alacağın takip ve tahsili işlemleri başlatıldığını, banka hakim ortaklarının yatların tespiti ve yakalanması için gerekli çalışmalara başlanmış, ancak yat yakalama işi uzmanlık alanı gerektirdiğinde hiçbir. yat fiili olarak taraflarınca bulunamadığını, ve yakalandığını, fonda çalışmaya başladığı tarih olan 16.07.2004 tarihinden önce ... A.Ş. ile çalışılmaya başlandığını, şirket yetkilisine fon danışmanı ile yazılar yazıldığını, kendisinin fonda çalışmaya başlamadan önceki dönemde 28.5.2004 tarihinde ...A.Ş.'nin Fonu temsilen ve Fon Başkan Danışmanı sıfatıyla çalışmaya başladığını, tarafların kabulünde olduğunu, kendisinden önceki dönemde sözleşme imzalanmadan önce verilen şifahi yetki ve yazılar çerçevesinde birçok yat yakalanmış ve muhafaza altına alındığını, birçok yatın sicilinin yurtdışında bulunduğundan dolayı Yatların yalnızca ülkenin mevzuatı çerçevesinde satışının mümkün olmaması, yatların satılmış olsa dahi yurtdışı sicilinden terkin ve Gemi Sicilinden yatlara ilişkin sicillerin fek edilememesi nedenleriyle profesyonel yardım alınmasına 2004 yılında karar verildiğini, kurum tarafından yatların yakalanması, yat tescil belgelerinin çıkarılması, bakımı, muhafazası, müşteri bulunması, en önemlisi sicilden “....” belgesinin alınarak, ipoteklerin fek edilmesi ve yeni alıcı adına gemi siçiline kayıt yapılması konusunda kimden profesyonel yardım alınılabileceği araştırıldığını, yapılan araştırmada kurumla, ... döneminde 2002 — 2003 yıllarında, ... grubuna ait mülkiyet ve sair konularda hukuki hiçbir ihtilafı bulunmayan ... ve ... ile...'da inşası tamamlattırılan ... adlı yatların yakalanması ve satışa hazırlık işlemleri ile ilgili olarak ...A.Ş. ile sözleşme imzalandığı ve başarılı bir şekilde yatların (4 10 komisyon karşılığında ) satışının gerçekleştiği tesbitinden yola çıkılarak, ...A.Ş.'nden hizmet alınılmasının düşünüldüğünü, bu hususun, Fon Kurulu'na önerge olarak sunulduğunu, tüm süreçler hakkında bilgi verildiğini, fon Kuruluna sunuları önerge”de “ Sözleşme gereği Firma tarafından, ... adlı yatların en yüksek fiyattan satışı için gerekli tanıtım ve organizasyonlar yapılması, uzun süredir limanlarda kalan bu yatların bakım ve onarımları yapılarak, ana makina ve jeneratörlerin çalışır hale getirilmesi, dimandan sefer evrakı tanzim edilmesi için karaya alınması, gereken bakım ve onarımların yapılması neticesinde Denizcilik Müsteşarlığı'nın öngördüğü Denize elverişlilik vs. belgelerin tanzim edilmesi. yatın ebatlarına uygun personel ile donatılarak İstanbul'a getirilmesinin sağlanması için gerekli vakıt, kumanya, su alınarak ... emniyetli olarak getirilmesi, satışa arz edilmesi için gerekli baya ve pasta cila işleri yapılması eksiksiz olarak yerine getirildiğini, ... satış mahallini, yatların tanıtımı için bir show room haline getirmiş olup, masrafları kendisi karşılamıştır. Görüldüğü üzere yapılan işlemlerden Fon Kurulu'na an be an bilgilendirilmiştir. Bunun yanında ... A.Ş. yetkilisinin Fon Kuruluna bizzat yaptığı sunumların da bulunduğunu, 11.1.2005 tarihli avans verilmesine ilişkin yazıda açıkça ...A.Ş.'nin dava konusu yatların yerlerinin bulunması, tamir bakımlarının ilgili şirket tarafından karşılandığı ve yapılacak sözleşme gereği doğacak hak edişlerinden mahsup edilmek üzere ilgili şirkete 500.000. -USD tutarında avansın yatırılması istendiğini, 28.2.2005 tarihli Hukuk Daire Başkanlığı tarafından firmanın kendi imkanlarını kullanarak yaptığı hizmetler için ileride Fondan bir talepte bulunmayacağına dair sözleşmeye hüküm konulması istenmiş ise de bu talep ilğili firma tarafından kabul edilmediğinden bu hüküm çıkarıldığın, geçmiş dönemler içinde bir ücret isteyebileceği zimmen kabul edildiğini, dava konusu komisyonun büyük kısmını teşkil eden ...'tan nasıl ve hangi koşullarda yakalanıp getirildiği ... Kaptanı ...'nun yazısında açıkça belli olduğunu, gerek avansın ödenmesi ve gerekse geçmiş dönemde hizmetin karşılığı bir ödeme yapılması tamamen yasal olup davacının davası haksız ve hukuka aykırı olduğunu, sözleşme imzalanmadan önce ...a yetki verilmemiş olsaydı devlet milyonlarca dolar malvarlığından bir bedel tahsil edemeyeceği izahtan vareste olduğunu, ...mütalanın 16 sayfasında açıkça " İncelemeye yönelik bir kısım evrakın denetim süreci içerisinde fon denetçilerine ulaştırılmamış olması nedeni ile bu evraklarında dikkate alınarak alacak tutarının yeniden tespitine" şeklinde karar verildiğini, 19 sayfasında " ...A.ş.'nin fiilen bazı hizmetlerin sağlandığına ilişkin kimi emarelerin mevcut bulunduğu "nun belirtildiğini, hizmet alındığı hususunun tartışmasız olduğunu, şirketlerin vermiş olduğu hizmet karşılığı bir ücret istemek hakkının ise yasa gereği olduğunu, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosya ile işbu davanın konusu ve talebi Sözleşme imzalanmadan önceki yatlara ilişkin yapıları ödemeler olduğundan birleştirilmesi gerektiğini, her iki davanın davacı vekili de dosyaların birleştirilmesi talep edeceğini ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin son duruşmasında beyan ettiğini, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur .
Davanın konusu bir dönem davacı kurumda ... I.Tahsilat Dairesinde başkan yardımcısı olarak çalışan davalının ... bünyesinde ...A.Ş 'ye yapılan ödemelerde usulsüzlüklere sebep verdiği iddiasıyla hakkında açılan tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada ilgili döneme ait ve ilgili üçüncü şahıslara ilişkin belge ve bilgiler toplanmış bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Bilirkişi heyetinin 17/05/2024 tarihli raporunda " Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun almış olduğu Kararlara istinaden yönetim ve denetimi ...'na devredilmiş olan bankaların hakim ortaklarının bankalarından kullandıkları kredilerin tahsilini sağlamak üzere yapılan hukuki takip işlemleri sürecinde banka hakim ortaklarının yurt içi ve yurt dışındaki mal varlıkları arasındaki yatların da satılarak Fon Alacakların tahsili amaçlanmıştır. Bu çalışmalar sırasında uzman kuruluşlardan hizmet alımı Fon Kurulu'nun yetkisi alanında olmasına karşın , Kurul Kararı olmaksızın yatçılık konusunda uzmanlığı bulunan ... A.Ş. ile ilişki kurularak avans teminat mektubu dahi alınmadan 500.000 USD avans ödemesinin yapılmış olduğu görülmüştür. Ödenen avansın iki yıl müddetle kullandırılmasından sonra muhasebe usullerine uygun olmayan biçimde ödenen bedelin mahsuben giderleştirilme yoluna gidilmiştir. Doğal olarak FON'a ait bir paranın faizsiz kullandırılması, mahsup yolu ile giderleştirilmesi sürecinde davacı FON “un paranın kullanımından mahrum bırakılmasından dolayı faiz kaybı doğmuş olduğu çok açıktır. Fon Kurulu Kararı olmadan davalı ... tarafından Finansman Dairesi Başkanlığı'na hitaben yazılan 10.01.2005 tarih ve 307 sayılı yazıya istinaden dava dışı ... Turizm ve Tic. A.Ş.'ye avans adı altında 500.000 USD ödenmiştir. Fon ile ... arasında düzenlenen Sözleşmenin tarihi 11.05.2005 olduğu, “yat satışlarından kaynaklanan komisyon bedellerinin deniz araçları alıcıları tarafından ödenmesi “hükmüne rağmen alınmış bir Fon Kurulu Kararı olmaksızın davalı ... imzalı yazı ile ...A.Ş: ye 11.01.2005 tarihinde usulsüz olarak 500.000 USD ödenmiş olduğu görülmüştür. Davalı ... tarafından Birinci Tahsilat Dairesi Finansman Dairesi'ne yazılan 26.05.2005 tarih ve 5395 sayılı davalı ... imzalı yazıda; isimleri belirtilen altı adet deniz aracının satıldığı belirtilerek satış tutarının *67'sine tekabül eden 137.130.-USD ve 3.222,80.-TL'nin ...A.Ş.'ye daha önce kullandırılan 500.000.-USD'den mahsup edilmesi istenilmiş olduğu, bunun üzerine ... A.Ş:ye 137.130.-USD ve 3.222,80.-TL'lik ödemelerin mahsup yolu ile düzenlenen muhasebe fişleri ile 27.07.2005 tarihinde avansın kısmen kapatılmış olduğu, davalı ... imzalı yazı ile 11.01.2005 tarihinde ödenen 500.000 USD avans bedelinin kapamaları mahsup yolu ile giderlere alınmasına ilişkin FON kayıtları aşağıda verilmiştir. davalı ...'ın imzası ile FON KURULU Kararı olmaksızın ....A.Ş: ye ödeme yapılmasını sağladığı 500.000 USD avans ödemesi içinde mahsuben kapaması yapılan 137.130,00 USD ile 2.390,62 USD den dolayı davacı FON'un 139.520,62 USD tutarında zararına sebebiyet verilmiş olduğu anlaşılmıştır. Davalı ... davacı FON'a vermiş olduğu 139.520,62 USD zararın davacıya iadesinden işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olduğu Mahkemenin takdirleridir. Davalı ... tarafından ...” ye verilen zararın tahsilini temin maksadı ile ... 11. Tahsilat Daire Başkanlığı tarafından .... A.Ş. ve kanuni temsilcileri hakkında usulsüz ödenen komisyon bedeli 137.130.-USD ile 3.222,80.-TL'nin faizi ile birlikte istirdadı için 6183 sayılı (AATUHK ) Kanun gereğince icra takip işlemleri başlatılmışsa da alacağın tahsilinin sağlanamadığı görülmüştür. Yukarıda tabloda belirtildiği üzere 500.000 USD tutarı para 11.01.2005 tarihinde avans olarak kullandırılmış, bilahare usulsüz ödemeler olan 137.130,00 USD ve 3.222,00 .(2.390,62 USD) ile 217.350 USD. 27.07.2005 tarihinde mahsup edilmiş geri kalan rakam 27.02.2007 tarihinde iade edilmek suretiyle kapatılmış olduğu, davacı ... aleyhine avansın kullandırımı mahsup ve kapama tarihleri arasında 11.01.2005-27.02.2007 arasındaki faiz kaybı da bulunmaktadır. Devlet bankalarının bir yıl vadeli USD Döviz Tevdiat Hesabına uyguladıkları faiz oranı dikkate alınmak suretiyle yapılan hesaplama sonucunda davacı Kurumun paranın kullanımından mahrum kaldığı faiz kaybından oluşan zararı aşağıdaki şekilde hesap edilmiştir. Fon Kurulu tarafından alınmış bir Karar olmamasına rağmen davalı ... tarafından Finansman Dairesi Başkanlığı'na hitaben yazılan 10.01.2005 tarih ve 307 sayılı yazıya istinaden dava dışı ...Tic. A.Ş.'ye avans adı altında 500.000 USD ödenmiş olduğu, d avalı ... tarafından Birinci Tahsilat Dairesi Finat yazılan 26.05.2005 tarih ve 5395 sayılı davalı ... imzalı yazıda; deniz aracının satış tutarının 967'sine tekabül eden 137.130.-USD ve 3.222,80.-TL'nin ... A.Ş.'ye daha önce avans olarak kullandırılan 500.000.-USD'den mahsup edilmesinin istenilmesi üzerine 137.130.-USD ve 3.222,80.-TL'lik ödemelerin avans hesabından mahsup yolu ile 27.07.2005 tarihinde kapatılmış olduğu, ...'ın imzası ile ...A.Ş: ye ödenen 500.000 USD inde yine Davalı'nın talimatı ile kapaması yapılan 137.130,00 USD ile 2.390,62 USD (3.222,80 TL) den oluşan 139.520,62 USD zarardan sorumlu olduğu, davacı Kurum'un 11.01.2005-27.07.2005 tarihleri arasında uğramış olduğu faiz kaybı Heyetimizce 27.448,45 USD olarak hesaplanmış ise de, taleple bağlılık kuralına göre davacının 16.561,00 USD talebiyle bağlı olduğu,avans bedelinden mahsup yolu ile kapatılan 137.130,00 USD komisyon ile 3.222,80 TL tutarın 27.7.2005-27.02.2007 arasında işlemiş faiz alacağının 12.005,44 USD ve 1.387,00 TL olduğu sonuç va kanaatına varılmıştır."şeklinde rapor sunulmuştur.
Davalı ... ın sanık olarak yargılandığı ve bekletici mesele yapılan ... 8. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas ...Karar sayılı kararında sanık ... hakkında dava tarihi dikkate alınarak TCK 66/1 maddesi gereğince 8 yıllık ve uzayan zamanaşımı olan 12 yıllık zamanaşımı sürelerinin dolması nedeniyle atılı suçtan kamu davasının CMK 223/8 maddesi gereğince düşürülmesine karar verildiği görülmüştür. Her ne kadar sanık hakkında ceza davası var ise de söz konusu bu ceza davası zamanaşımı nedeniyle düşürüldüğünden bu kararın kesinleşmesinin beklenilmesine gerek yoktur. Mahkememizce gerek ceza dosyasındaki tanık beyanları ve rapora ilişkin gerekçeli kararda geçen deliller ve özellikle hükme esas alınan yukarıda özeti geçilen heyet halinde alınan bilirkişi raporu göz önüne alındığında davalı ...'ın davacının kurum zararından dolayı kusurlu ve sorumlu olduğu anlaşıldığından bilirkişi raporu esas alınarak ve taleple bağlılık ilkesi de göz önüne alınarak 137.130,00-USD'nin 27/07/2005 tarihinden itibaren, 16.561,79-USD'nin dava tarihinden itibaren 3.222,80-TL' nin 27/07/2005 tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile birlikte (taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek) davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin aşağıdaki hüküm ve karar verilmiştir. Dava haksız fiile dayandığından dolayı faiz için temerrüt tarihi (haksız fiil tarihi) 27/07/2005 olarak belirlenirken bir kısım tazminatın ise taleple bağlılık ilkesi gereğince TL olarak hüküm altına alınmıştır.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı tarafın davasının KABULÜ ile;
a)137.130,00-USD nin 27/07/2005 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte,
b)16.561,79-USDnin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte,
c)3.222,80-TL 27/07/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,
Davalı ... tan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından harcanan 125,00 TL tebligat posta masrafı ile 24.000 TL bilirkişi ücreti, 24.125,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca takdir edilen 57.335,10 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan avansın karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/10/2025
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...