T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1369 Esas
KARAR NO: 2021/884
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 05/11/2018
KARAR TARİHİ: 15/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak), Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında ... 1. Noterliği'nden ...tarih ... yevmiye numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiğini, kiralamaya konu malın davalıya teslim edildiğini, davalıya ödemede temerrüde düştüğü finansal kira borçları nedeniyle ... 24. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilerek borçların yasal sürede ödenmesi aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalıya 06/06/2012 tarihinde tebliğ edildiğini, verilen kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borçların ödenmediğini, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ...D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, borçlunun 15/07/2013 tarihinde vefat ettiğini, ... haricindeki diğer mirasçıların reddi miras talep ettiğini, ... ile müvekkili şirket arasında 16/01/2014 tarihinde yapılan protokole göre; sözleşmeden kaynaklanan borcun ... tarafından ... sıfatı ile protokolün 3.maddesinde belirtilen şartlarda ödenmesi hususunda anlaştığını, protokolden kaynaklı borcun ödenmemesi üzerine ... 24. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek borçların 60 gün içinde ödenmesinin talep edildiğini, ihtarnamenin 15/08/2014 tarihinde tebliğ edildiğini, verilen kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borçların ödenmemesi sebebiyle sözleşmenin feshedildiğini, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, kararın ... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icraya konulduğunu beyanla finansal kiralama sözleşmesine konu mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan malın hükmen iadesine, hükmen iadesinin mümkün olmaması halinde mal bedelinin sözleşmede belirlenmiş olan temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbir kararının devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalılar herhangi bir cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmaya iştirak etmemişlerdir.
Birleşen Dava: müvekkili şirket ile davalı arasında 3326 Sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde ... 1. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, Finansal Kiralama Sözleşmesi eklerinde yer alan proforma faturada detayları yazılı araçların kiracıya teslim edildiğini, Mehmet Aydoğan'ın Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan borçlarını ödemeyerek temerrüde düştüğünü ve müvekkili şirketçe ihtar gönderilerek 60 gün içerisinde ödemesini aksi takdirde bu sürenin sonunda sözleşmenin fesih olacağı ihtar edildiğini, yasal süreler içerisinde ihtarnamede belirtilen tutarların müvekkili şirkete ödenmediğini, ...'ın 15/07/2013 tarihinde vefatı üzerine mirasçılarından ... dışındakilerin reddi miras talep ettiği, ... ile Garantör sıfatı ile borcun ödenmesi ve ödemeler sonunda ekipmanın kendisine devri üzerine protokol yapılmışsa da protokol şartları yerine getirilmediğinden ...'a borcun ödenmesi ve ekipmanların teslimi için ihtarname keşide edildiğini, ihtarnamede yazan yasal süre içerisinde ödemelerin yapılmaması ve ekipmanın da teslim edilmemesi üzerine ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde ... esas sayılı alacak davası açıldığını, ..., ..., ... ... Sulh Hukuk Mahkemesi... esas sayılı dosya ile yaptıkları reddi miras taleplerinin kabul edildiğini, fakat ... .... Sulh Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosyası ile reddi miras talep etmiş olup dava sonucu talebin reddine karar verildiğini, bu davanın kesinleşmediğini ve ... tarafından temyiz edildiğini, dosyanın Yargıtay 14. Hukuk mahkemesinden ... lehine bozularak ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esas numarası ile yeni esasa kaydolduğunu, ... tarafından dosyanın takip edilmemisyle bu davanın da "Açılmamış Sayılmasına" şeklinde hüküm kurulduğunu, mahkememizde ... adına bu davanın açılması zaruretinin doğduğunu, yasal mirasçılara sözleşmeye konu ekipmanın müvekkiline teslimi için çekilen ... 24. Noterliğnin ...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı ile açıklanan gerekçelerle tekrar düzenlenen ... 38. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamelerine karşın 1 adet ... plaka sayılı, ... Marka, 2007 Model, ... Tipli ... şase numaralı, ... motor numaralı otobüsün müvekkil şirkete teslim edilmediğini, borcun tamamının ödenmediğini, müvekkilinin zararının henüz karşılanmadığını, Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshi ve ekipmanının aynen iadesi için açılan ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının derdest olup, bu dava ile birleştirilmesini, sözleşmenin fesih şartlarının oluşturulduğunun tespitini, iadenin mümkün olmaması halinde dava ikame tarihi itibariyle sözleşme faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 3 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, protokol, ... 24. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, .. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası, ... 9. Noterliği'nin .. tarih ve ... yevmiye sayılı mirasçılık belgesi, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, ... 3. Noterliği'nin 06/02/2020 tarih ve 01161 yevmiye sayılı mirasçılık belgesi, makine ekipman taşıt değerleme raporu celp edilmiş incelenmiştir.
Dosyalar arasındaki irtibat nedeniyle ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası 05/02/2019 tarihinde iş bu dava dosyası ile birleştirilmiştir.
Mahkememiz dosyası SMMM ...'na tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 09/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; ''... Davacı ...Ş ile ... arasında; ... 1. Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye numarası ile tasdikli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, Davacı ...Ş ile davalı ... arasında imzalanan protokol ile; ...'ın ... 1. Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye nolu finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan toplam 235.593,39 EUR tutarındaki borçlarının ... tarafından garanti edilmek suretiyle geri ödeme şartlarının belirlenmesi, borçlarının protokolde belirlenen şartlar ile tasfiyesi ve risklerin ödeme planına bağlanması amacıyla tanzim edilmiş ve davalı tarafından imzalanarak kabul edilmiş olduğu, kiralamanın konusunu; "1 adet 2007 model ... plakalı ... marka ... tipi ... şasi nolu ... motor nolu OTOBÜS oluşturduğu, davalı şirketin ticari defterlerinde; davalının ihtarname tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç ödenmemiş 35.000.-EUR kira borcu ve 3.206,39-TL masraf borcu olduğu, ihtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından toplam 13.813.-EUR kısmi ödeme yapılmış olduğu, kanuni süre sonunda ise davalının halen temerrüt faizi hariç 34.687.-EUR kira borcu ve 5.761,64-TL masraf borcu bulunduğu, buna göre davacı şirketin, finansal kiralama sözleşmesinin 41.maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 31.maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 42.maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 33.maddesi gereğince, finansal kiralama konusu ekipmanın davalı tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu...'' mütalaa edilmiştir. Gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Dava, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan malın istirdadı istemine ilişkindir.
Davacı şirket ile davalıların murisi ... arasında ... 1. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme gereğince finansal kiralama konusu malın davalıya aynen teslim edildiği, kira vb. borcunun ödememesi üzerine sözleşmenin feshedildiği, finansal kiralama sözleşmesi devam ederken davalıların murisi ...' ın vefat ettiği, asıl dosya davalısı ... ve birleşen dosya davalısı ... dışındaki mirasçıların mirası reddettikleri, finansal kiracının vefatı üzerine davacı şirketin mirasçılardan ... ile 16/01/2014 tarihinde ayrıca protokol düzenledikleri, işbu protokolün 3.maddesi uyarınca davalı ...' ın finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan borçlar için "..." sıfatıyla borçları ödeme konusunda bağımsız olarak taahhütte bulunduğu, ancak finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan borçların ödenmemesi üzerine bu sefer davacı şirketin davalılara ihtar gönderildiği, ihtarın davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ancak borçlar ödenmediği halde finansal kiralamaya konu malın davacı şirkete geri teslim de edilmediği anlaşılmıştır.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun düzenlemesine göre; Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir (madde 24/1). Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir (Madde 31/1). Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir (Madde 32/1). Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır (Madde 33/1).
Mahkememizce resen seçilen faktoring ve finans uzmanı bilirkişi vasıtasıyla, sözleşmenin fesih ve mal iade koşullarının oluşup oluşmadığı yönünden inceleme yaptırılmış ve rapor alınmıştır.
09/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ...Ş ile ... arasında; ...1. Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye numarası ile tasdikli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, davacı ...Ş ile davalı ... arasında imzalanan protokol ile; ...'ın ... 1. Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye nolu finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan toplam 235.593,39 EUR tutarındaki borçlarının ... tarafından garanti edilmek suretiyle geri ödeme şartlarının belirlenmesi, borçlarının protokolde belirlenen şartlar ile tasfiyesi ve risklerin ödeme planına bağlanması amacıyla tanzim edilmiş ve davalı tarafından imzalanarak kabul edilmiş olduğu, kiralamanın konusunu; "1 adet 2007 model ...plakalı ... marka ... tipi ... şasi nolu ... motor nolu OTOBÜS oluşturduğu, davalı şirketin ticari defterlerinde; davalının ihtarname tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç ödenmemiş 35.000.-EUR kira borcu ve 3.206,39-TL masraf borcu olduğu, ihtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından toplam 13.813.-EUR kısmi ödeme yapılmış olduğu, kanuni süre sonunda ise davalının halen temerrüt faizi hariç 34.687.-EUR kira borcu ve 5.761,64-TL masraf borcu bulunduğu, buna göre davacı şirketin, finansal kiralama sözleşmesinin 41.maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 31.maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 42.maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 33.maddesi gereğince, finansal kiralama konusu ekipmanın davalı tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu tespit edilip bildirilmiştir.
Hal böyle olunca 6361 sayılı Kanunun m.30/f.1 ve m.31/f.1 hükümlerine göre sözleşmede öngörülen sürenin dolduğu, sözleşmenin ihlali karşısında m.32 ve m.33 hükümleri gereği davalıların finansal kiralama konusu malları davacı kiralayana derhal geri vermekle yükümlü olduğu, davalıların kira borcunu düzenli şekilde ödemediğinin münhasır delil niteliğindeki davacı defter ve kayıtları ile anlaşıldığı, 6361 sayılı Kanunun m.31/f.1 hükmünün koşullarının oluştuğu, buna mukabil davalıların finansal kiralama bedelini ödemiş olduğunu HMK m.200 vd. hükümleri çerçevesinde açık,kesin ve belirli belgeler ile ispatlayamadığı,adı geçen sözleşme gereği davalıların dava konusu malları kiralayana iade ve teslim etme yükümlülüğünü de yerine getirmediği, bu nedenle sözleşmesinin haklı olarak feshedildiği sonucuna varılmıştır.
Toplanan deliller, bilirkişi raporu ve yasal düzenlemelere göre, davacı şirket tarafından finansal kiralama sözleşmesinin haklı nedenlere dayalı olarak feshedildiği anlaşıldığından ... 1. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki finansal kiralama sözleşmesine konu "1 ADET, ... PLAKA SAYILI, ... MARKA, 2007 MODEL, ... TİPLİ, ... ŞASİ NOLU, ... MOTOR NUMARALI OTOBÜS"ün" malın davacıya aynen iadesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Asıl ve birleşen davanın (birleşen ... 3 Asliye Ticaret Mahkemesinin .. Esas) KABULÜ ile;
1-... 1. Noterliği'nin... tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki finansal kiralama sözleşmesine konu mülkiyeti davacıya ait olan;
"1 ADET, ... PLAKA SAYILI, ... MARKA, 2007 MODEL, ... TİPLİ, ... ŞASİ NOLU, ... MOTOR NUMARALI OTOBÜS"ün davalıdan alınarak davacıya aynen İADESİNE,
2-... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Diş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
3-Asıl dava dosyası yönünden kabul edilen dava değeri (173.308,60 TL) üzerinden alınması gereken 11.838,71-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 6.835,80-TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 5.002,91TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Asıl dava dosyası yönünden davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 6.835,80-TL peşin harç, posta ve tebligat masrafı 5.072,33 TL, bilirkişi ücreti 800,00-TL olmak üzere toplam 12.708,13-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Asıl dava dosyası yönünden davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 20.414,32 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Birleşen dava dosyası yönünden kabul edilen dava değeri (173.308,60 TL) üzerinden alınması gereken 11.838,71-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 170,78 TL' nin ve 2.789,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik kalan bakiye 8.878,93-TL harcın birleşen davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Birleşen dava dosyası yönünden davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 170,78 TL peşin harç, 2.789,00 TL tamamlama harcı, posta ve tebligat masrafı 28,00-TL olmak üzere toplam 2.987,78-TL yargılama giderinin birleşen davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Birleşen dava dosyası yönünden davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 20.414,32-TL vekalet ücretinin birleşen davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
9-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.15/12/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)