T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/22 Esas
KARAR NO: 2023/347
.
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali)
DAVA TARİHİ: 17/01/2014
KARAR TARİHİ: 19/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibine yönelik borçluların takibe, yetkiye, borcun tamamına yönelik itirazın iptali ile haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz etmek suretiyle takibin durdurulmasına sebebiyet veren borçlular hakkında %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiği, harca esas değerin 88.820,42 TL olduğu ve BK. 140.md.uyarınca bankanın harçtan muaf olduğunu, BDDK'nın 26.12.2001 tarih ve 562 No lu kararına göre ...A.Ş.'nin Bayındırbank A.Ş. ile birleşmesine karar verildiği ve 18.01.2002 tarihinde ...Bankası A.Ş.'nin...A.Ş. bünyesinde devren birleştiği ayrıca BDDK'nın kararı ile ...A.Ş. tüm aktif ve pasifiyle BFB A.Ş. bünyesinde birleştirildiği, yasal halefiyet hakları nedeniyle ... T.AŞ. Çankaya/Ankara Şb.den kullandırılan kredilerden kaynaklanan alacakların takip ve tahsilinin ...A.Ş.'ne intikal edildiğini, itirazların; İcra takibinin yetkisiz icra dairesinde açıldığı ve yetkili icra müdürlüklerinin...İcra Müdürlükleri olduğu, takibe dayanak Beşiktaş ....Noterliği'nin 24.11.2011 tarih, ...Yevmiye nolu ihtarnamesi ile BDDK'nın kararı üzerine...T.A.Ş. Çankaya Şb./Ankara ile imzalanmış Genel Kredi Sözleşmeleri (GKS)'nde borçlusu ...ve San.A.Ş.'nin ödemelerin yapılmaması üzerine hesaplarının kat edildiği ve ihtarname keşide edildiği, ihtarnameye itiraz edilerek, teminat mektuplarına ait komisyon borcun hukuken muteber olmadığından bahisle borca, faize ve ferilerine itiraz edildiğini, borçlular tarafından yapılan yetki itirazının 5411 Bankacılık Kanunu, Borçlar Kanunu ve HMK'nın ilgili hükümleri uyarınca reddedilmesi gerektiği; itiraza konu teminat mektubu bedellerinin HMK 10 ve Borçlar Kanunu 89.mad.uyarınca yetkili ve görevli mahkemelerinin İstanbul 1 ve 2 nolu Ticaret mahkemeleri olduğu ifade edildiğini, Müvekkili banka bünyesinde birleşen ...T.A.Ş. Çankaya Şb./Ankara ile ....A.Ş. toplam 21 adet GKS imzalandığı ve bu kapsamda verilen teminat mektuplarının komisyonları ile işlemiş faiz ve sair ferilerini ödemede temerrüde düşmeleri sebebiyle yukarıda tarih ve numarası verilen ihtarnamenin keşide edildiğini, Borçlar Kanunu 89.mad.uyarınca yetkili ve görevli mahkemelerinin İstanbul 1 ve 2 nolu Ticaret mahkemeleri olduğu, 25.10.2002 tarihli FYYS'nin iptal edildiği bu sebeple geçerli bir FYYS'nin bulunmadığı, 17.12.2012 tarihinde yapılan 60.ABK toplantısında alınan karar ile ... Grubunun FYYS'sinin yürürlülükten kaldırıldığı ve buna taraf olan alacaklılar tarafından temerrüt hükümlerinin uygulanmasına karar verildiği ve bu karar sonrası ... Grubu borçlu firma ve kefilleri aleyhine takip işlemlerinin başladığını, kefillerin kefaletlerinin taraflarca imzalanmış GKS'nin 11.maddesi ve 19.maddelerine istinaden geçerli olduğunu, sözleşmede imzalanan kefalet tutarı kadar müteselsilen sorumlu olduklarını, gönderilen ihtarnamede bankanın akdi faiz oranlarının gösterildiği hesaplama tablosu ve ihtarnameye konu komisyon borcu ve gecikme faizinin ihtarnamede ıslak imzalı komisyon borcunun anlatıldığı bu sebeple itirazların dayanaksız olduğunu, bu sebeple davanın kabulü ve icra-inkar tazminatına hükmedilmesini yargılama harç ve giderleri, ücret-i vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalılar vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkillerin Ankara'da mukim oldukları, nitekim tebligatların Ankara adreslerine yapıldığı bu sebeple davada yetkili mahkemenin Ankara Mahkemeleri olduğu ve öncelikle yetki yönünden davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği, hesapların 24.11.2011 tarihinde, BDDK bünyesinde tüm aktif ve pasifleri ile muhatap bünyesinde birleştirilmiş ... T.A.Ş. Çankaya Şb./Ankara ile imzalanmış GKS'lerinde kredi borçlusu ....A.Ş.'nin (kısaca ...İnşaat) üzerine düşen edinimleri yerine getirmediğinden bahisle, Beşiktaş ...Noterliği'nin 24.11.2011 tarih, ...Yev.nolu ihtarnamesi ile kat edildiği TM Komisyon Borcu:11.344,76 TL, 965 BSMV:567,24 TL /TM Komisyon Borcu Faizi 39.687,72 TL,45 BSMV 1.984,39 TL,Masraf Ana Para:212,40 TL Masraf BSMV 267,78 TL,Masraf Fai: 3,39 TL olmak üzere toplam 54.077,67 TL'na baliğ olan borcun ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren 2 gün içinde işlemiş faizi ve noter masraflarıyla birlikte ödenmesi aksi taktirde temerrüt tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar %44 oranında temerrüt faizi ve diğer tüm ferileriyle birlikte tahsilinin talep edildiği, Borca itiraz edildiği, kredi borçlusunun ... olduğu,... T.A. Çankaya Şb./Ankara kredili müşterisi olduğu ,TMSF ve ...TAŞ'ne el konulmasından sonra birleştirildiği ...A.Ş.'nın da tarafı olduğu alacaklı Bankalarla, ...İnşaat ve ...A.Ş. ile grup şirketleri arasında ve diğer müvekkillerle müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imza ettikleri 25.10.2002 tarihli Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesi (FYYS) ile Bankalara olan nakdi ve gayrinakdi bütün kredi borçlarının yapılandırıldığı ve ilgili FYYS.nin “V.3-Mer'i Teminat Mektuplarına Uygulanacak Komisyon" başlıklı maddesine göre “..sözleşmenin imza tarihinde mer'i bulunan teminat mektuplarına 01.01.2002 - tarihinden itibaren yıllık %0,05 (bindebeş) oranında komisyon uygulanacağı,her yılın 31 Aralık tarihi itibariyle hesaplanacak komisyon miktarının işbu sözleşmedeki esaslarla USD'a çevrilerek,işbu sözleşmenin VII maddesindeki Tablo 5'de belirlenmiş olan faiz taksitlerine eşit olarak ilave edilmek suretiyle ödeneceği; komisyon miktarına, yıllık Libor+2,5 oranında Basit Usulle faiz uygulanacağı ayrıca muhabir bankalara kontrgaranti verilmek suretiyle düzenlenmiş TM'larının bankalarca taahhüt edilmiş komisyon oranı geçerli olmaya devam edeceği” şeklinde düzenlendiği ve (... TAŞ'nin birleştirildiği) ...A.Ş. Ve 'TMSEF'nın da yer aldığı alacaklı Bankalarca imza edildiğini, FYYS.'nin imza edildiği tarihten önce ... A.Ş.ne devredilmiş ...TAŞ'den yine FYYS.nin imza tarihinden evvel ... İnşaat tarafından kullanılmış teminat Mektuplarına ilişkin tüm detayların FYYS ile hüküm altına alındığından bahisle mükerrer tahsilata da sebebiyet verileceğini, ...İnşaat'ın ...TAŞ'tan kullandığı teminat mektuplarının toplamının 6,78 TL olduğu ve mektup asıllarının 06.02.2009,13.07.2009,17.03.2009 ve 24.08.2009 tarihlerinde peyder pey iade edildiğini, Mektup komisyon bedelleri ve faizinin ne şekilde ödeneceğinin FYYS.de belirlendiğini, ancak bankanın toplam 88.820,42 TL'lık borcu neye göre hesapladığının anlaşılamadığını, komisyon bedellerine ilişkin olarak İİK.nın 68/b maddesinde düzenlendiği biçimde kendilerine hesap özetlerinin gönderilmediğini, davalı müvekkillerden kefil durumunda olanlar kefalete ilişkin hükümlerine aykırı olduğunu, davacı bankanın likit bir alacağının bulunmadığı ve bankanın icra inkar tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, Beşiktaş ...Noterliği'nin 24/11/2011 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesine ve tebliğ şerhleri, Genel Kredi Sözleşmeleri, ihtarnameye konu komisyon borcu ve gecikme faizini gösterir 24/11/2011 tarih, ...yevmiye nolu komisyon borç dökümü, teminat mektubu fotokopisi celp edilmiş, incelenmiştir.
Dosya, Emekli Banka Müdürü ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 12/10/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Davacı/alacaklı banka ile davalı kredi lehtarı şirket (...A.Ş) arasında Genel Kredi Sözleşmeleri akdedildiği, bahse konu sözleşmeyi diğer davalı/kefillerinde müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalanmış oldukları, Anılan sözleşmeler kapsamından kullandırılan teminat ve kefalet mektupları 2009 yılında tamamı her ne kadar iade edilmişler ise de iade edilmeden önceki mer'i oldukları dönemde (2000-2009) tahakkuk eden 3'er aylık devre komisyonları, bunun gecikme faizi ve BSMV'den dolayı davalıların sorumlu oldukları kanısına varılmıştır. Kefalet Limiti ve Davalı Kefillerir Sorumluluğu: Davalı/kefillerin sözleşmede gösterilen kefalet limitleri toplamının 4.188.530,00 TL (2.300.000 USD x c.kur 1,8211=) ile sınırlı olduğu, temerrüt tarihi itibariyle hesaplanan asıl alacak miktarı 53.583,89 TL'nın kefalet limitinden daha düşük seviyede olması nedeniyle, davalı/kefillerin kefalet limitiyle sınırlı otarak tespit edilen borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, (bkz:TBK 589 m. mülga 8B.K 490.m)Anın sayın yargı makamınca değerlendirilebilineceği) Davacı barkanın TAKİP TARİHİ itibariyle Alacakları: (Davalıların tamamının sorumlu olduğu borç tutarı) Asıl alacak (anapara): 53.583,89 TL, İşlemiş faiz: 15.717,94 TL, BSMV: 785,90 TL, TOPLAM 70.087,73 TL'dır. Sayın Mahkemece raporun benimsenmesi halinde, fazlaya ilişkin 18.732,69 TL (88.820 42-70.087,73=) reddi durumunda, TAKİP TARİHİNDEN itbaren asıl alacak tutarı 53.583,89 TL'nın yıllık %37,4 oranında temerrüt faizi ve bunun %5 gider vergisiyle (BSMV) birlikte istenilebileceği, İstanbul ....Asliye Ticaret Mahkemesinin 09.12.2014 T. ...E. ve ... s. K. ile davalı/kefil ... Holding A.Ş'nin 09.12.2014 günü saat 14:06 itibariyle İFLASINA karar verilmiş olduğunun görüldüğü, bu hususun değerlendirilmesinin sayın mahkemeye ait olduğu, Sonuç ve kanaatine varılmıştır ..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, tarafların rapora karşı itirazda bulunmaları üzerine yeniden Emekli Banka Müdürü ...'e ek rapor alınmak üzere tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 18/04/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Davacı bankanın TAKİP TARİHİ itibariyle Alacakları: (Davalıların tamamının sorumlu olduğu borç tutarı): Talep Edilen Asıl alacak 56.079,25 TL, Hesaplanan Asıl Alacak 53.583,89 TL, Talep Edilmesi Gereken Asıl Alacak 53.583,89 TL, Talep Edilen İşlemiş Faiz 31.182.07 TL, Hesaplanan İşlemiş Faiz 15.717,94 TL, Talep Edilmesi Gereken İşlemiş Faiz 15.717,94 TL, Talep Edilmesi Gereken BSMV 1.559,10 TL, Hesaplanan BSMV 785,90 TL, Talep Edilmesi Gereken BSMV 785,90 TL, Masraf (Asıl Alacaktan Ayrıştırılan) 0,00 TL, Hesaplanan (Asıl Alacaktan Ayrıştırılan) 613,60 TL, Talep Edilmesi Gereken (Asıl Alacaktan Ayrıştırılan) 613,60 TL (Asıl alacaktan ayrıştırıldığı için taleple bağlılık ilkesini etkilemeyeceğinin düşünüldüğü), Talep Edilen TOPLAM ALACAK 88.820,42 TL, Hesaplanan TOPLAM ALACAK 70.701,33 TL, Talep Edilmesi Gereken TOPLAM ALACAK 70.701,33 TL, Sayın Mahkemece raporun benimsenmesi halinde, fazlaya ilişkin 18.119.09 TL (88.820,42-70.701,33) reddi durumunda, TAKİP TARİHİNDEN itibaren asıl alacak tutarı 53.583,89 TL yıllık %37,4 oranırıda temerrüt faizi ve bunun %5 gider vergisiyle (BSMV) birlikte istenilebileceği, Sonuç ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, yapılan itirazlar, başka bir bankacı bilirkişiden daha rapor alınması istekleri ve değerlendirme sonucunda eksik tahkikat yapılmaması ve yeni bir rapor alınmak üzere bu sefer bankacılık alanında uzman Banka Müdürü ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 19/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Sonuç itibariyle davacı firmaya 1993 yılında Gümrük Müdürlükleri'ne hitaben ...TAŞ./Çankaya-Ankara Şb. aracılığıyla verildiği görülen ve davamıza konu 13 adet kesin, süresiz teminat mektuplarının tamamının iade olduğu ancak 2000-2009 yılları arasında 3'er aylık dönem komisyonlarının ödenmediği görülmüştür. Banka 22 Aralık 1999'da TMSF'ye devredilmiştir. 29 Haziran 2001'de tasfiye edilmesiyle İnterbank ve... ile birlikte ...bünyesi altında birleştirildikten sonra, tamamı TMSF'ye ait olan Bayındırbank altında birleşmiştir. Bu süreç sırasında davalı borçlu firma ve grubuyla birlikte ...A.Ş. lider banka konsorsiyumunda borçların tahsiline yönelik protokol yapıldığı ve 25.10.2002 tarihinde “Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesi (FYYS) " imzalandığı, sonrasında bu sözleşmeye ek olarak 27.03.2003 ve 12.01.2005 tarihlerinde ek sözleşmeler imzalandığı görülmüştür. İş bu sözleşmelerde toplam 15 Banka ve Finansal Kuruluşa aynı şartlarda ve oranlarda ödemeler yapılması ve garame payında tahsilatların, banka ve finansal kuruluşlara bölüştürülmesinin amaçlandığı anlaşılmıştır. (FYYS sözleşmesi ve diğer Ek'leri temin edilerek dava dosyasına eklenmiştir.) Her ne kadar bu sözleşmede davamıza konu teminat mektupları için ,davalılar vekilince belirtilen “...tarihinde mer'i bulunan teminat mektuplarına 01.01.2002 tarihinden itibaren yıllık %0,5(binde beş) oranında komisyon uygulanacağı, her yılın 31.Aralık tarihi itibariyle hesaplanacak komisyon miktarının, işbu sözleşmedeki esaslarla USD'a çevrilerek, VII.mad.deki Tablo 5'de belirlenmiş olan faiz taksitlerine eşit olarak ilave edilmek suretiyle ödeneceği, komisyon miktarlarında yıllık Libor+2,5 oranında basit usulle faiz uygulanacağı” ifade edilmişse de bu sözleşmenin XI.5.Temerrüt ve Muacceliyet Maddesi'ne göre alacaklılar “dilediği borçlular için, kredi sözleşmelerine veya alacağın dayandığı belgelere göre, belirlemeye ve takibe geçmeye ve/veya mevcut takiplerine devam ,etmeye yetkili olacaktır.” denmektedir. Kaldı ki temerrüt durumunda “dilediği borçlular için 1.1.2002 tarihinden itibaren bu sözleşmelerde belirtilen faiz oranlarının %50 fazlasıyla faiz yürütmek suretiyle" şeklinde bir temerrüt ifadesi de mevcuttur. Bu çerçevede alacaklı davacı bankanın , ...T.A.Ş. ile imzalanmış sözleşme maddeleri gereğince hareket ettiği görülmüştür. Ancak yapılan incelemelerimizde işbu GKS'lerin 57.maddesi olan Temerrüt maddesindeki yüzdenin yanının boş bırakıldığı, bu sebeple akdi faizin % kaç oranında fazlası ile temerrüt faizinin uygulanacağının bilinmediği anlaşılmıştır. Bankanın 03.03.2011 tarihinde KRD/501 koduyla yayınlanan genelgesine göre “temerrüde düşen müşteriler için TL işlemlerde azami referans faiz oranının (%22), %100 fazlası olan %44 uygulandığı” görülmüştür. (İlgili genelge dava dosyasına eklenmiştir.) Sözleşmedeki temerrüt faiz oranının boş bırakılmış olması sebebiyle takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere, takip tarihine kadar %22 akdi faiz ve %44 temerrüt faizi olmak üzere iki türlü hesaplama yapılmıştır. Hesaplamamız Asıl Alacak rakamı için, Yüksek Yargıtay'ın vermiş olduğu görüş çerçevesinde temerrüt tarihine kadar işlemiş akdi faiz rakamının anaparaya ilavesine göre yapılmış ve takip tarihine kadar hesaplanmış bu asıl alacak rakamı üzerinden temerrüt faizi işletilmiştir. Ayrıca 13.03.2009 tarihinde alınamayan 212,40 TL'lık Ekspertiz masrafı anaparaya ilave edilmiştir. İhtarname sonrası 01.12.2011 tarihinde borç kaydı olduğu görülen 1.272,88 TL'lik ihtarname noter masrafı söz konusu alacak rakamına (akdi faiz oranı ile %22 hesaplanmak suretiyle) eklenmiştir. Bankanın hesap kesimi sonrası ihtarnameyi borçlu ve kefillerin bilinen ve GKS'deki son adreslerine gönderdiği görülmüştür. Tebligatların sadece borçlu firmaya ve kefillerden ...'a tebliğ edilebildiği, diğer kefillere tebliğ edilemediği görülmüştür. Bu sebeple borçlu ve kefil ... yönünden tebligattan 2 gün sonrası başlamak üzere temerrüt faizi işletilmiş, diğer kefiller için takip tarihine kadar akdi faiz üzerinden hesaplama yapılmıştır. (Kefillerden ... Holding A.Ş.nin 09.12.2014 (takip tarihinden yaklaşık 1,5 yıl sonra) iflas ettiği görülmüştür. İİK 196.Maddesi gereği işbu kefil yönünden iflas tarihi sonrası faiz işletilemeyeceği bilgisini ayrıca belirtmekte fayda vardır.) Gerek Fon alacaklarında zamanaşımı süresinin 20 yıla çıkarılmış olması, gerekse de borçlu ve kefillerle FYYS imzalanması ve tahsil yapılamaması üzerine takip işlemlerinin başlatıldığı görüldüğünden, davalılar için zamanaşımının söz konusu olmadığı düşünülmekle birlikte takdiri Sayın Mahkemeye bırakılmıştır. Kefillerin kefalet limiti kadar geçerli olduğu ve mülga kanun 818 sayılı TBK.'ca geçerliliğinin incelenmesi gerektiği düşünülmüş ve imzalanan sözleşmelerin tutarının, dava bakiyesinin çok üzerinde olduğu görüldüğünden kefillerin ilgili bakiyeden sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede takip tarihi itibariyle borçlu ... İnşaat firması yönünden toplam 88.606,35 TL Alacak (55.900,05 TL Asıl Alacak,31.148,86 TL Faiz,1.557,44 TL BSMV) hesaplanmıştır. ... açısından takip tarihi itibariyle toplam 88.560,78 TL Alacak hesaplanmıştır.( 56.003,80 TL Asıl Alacak,31.006,64 TL Faiz,1.550,33 TL BSMV) Diğer Kefiller yönünden ve temerrüt faizinin % 22 uygulanmasına karar verilmesi halinde toplam alacak 72.231,51 TL (55.173,73 TL Asıl Alacak, 16.245,51TL Faiz, 812,28 TL BSMV) olarak hesaplanmıştır..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, yapılan itirazlar ve değerlendirme sonucunda ek rapor alınmak üzere Banka Müdürü...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 09/11/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Sonuç olarak Kök Rapora yönelik yapılan itirazların bir kısım kefillerden ..., ... ,... , ..., ... için yapıldığı görülmüş olup , söz konusu kefiller için raporumuz tekrar değerlendirildiğinde aşağıdaki görüş ve değerlendirmelerde bulunulmuştur. Yukarıda değinildiği üzere ... A.Ş. GKS'lerinde kefil olarak imzaları bulunan ancak devamı niteliğinde FYYS ile yapılan yapılandırma protokollerinde (TMSF'nin alacaklı konumda imzaladığı protokollerde) kefil olarak imzaları görülmemiş ... ve ... yönünden zamanaşımı itirazlarının hukuki yorumunun sayın mahkemece değerlendirilmesi, Kefillerden ..., ... ve ... yönünden zamanaşımı iddialarının , imzalanmış GKS'ler ve ödenmemiş borçlar için yeniden yapılan 25.10.2002, 27.03.2003 ve 12.01.2005 tarihli protokollerle (FYYS) uzadığı; 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu 141.Maddeye göre Fon alacaklarında zamanaşımı süresinin 20 yıl olması ve yapılandırılan krediler ve sözleşmeler dahilinde takip ve dava işlemlerinin (19.03.2013 takip tarihi ve 07.01.2014 dava tarihidir.) bu süre içerisinde kalması sebebiyle zamanaşımının oluşmadığı, Hesap kat ihtarnamesi tebligatının kefillerden ...'a yapılabildiği ve muaccel hale gelmiş borç için , temerrüdün bu kefil yönünden oluştuğu, Diğer kefillere tebligat yapılamamış olması ve Yargıtay Kararları çerçevesinde (Örnek;Y.19.HD. 2017/2399E., 2019/746 K. nolu Yargıtay Kararı) kefile tebligat yapılamaması halinde temerrüt faizi işletilemeyeceği ancak borç tahakkuku yapılmış olan komisyonlar için akdi faiz uygulanabileceği, Borçların imzalanmış GKS ve FYYS'lerdeki Delil Maddeleri gereğince banka kayıtları üzerinden yapılmış olduğu, aksi bir iddianın bulunması halinde FYYS'de Lider Banka olarak konumlandırılmış dava dışı ...A.Ş.'nin ilgili dönem kayıtları, dekontları ve bu bankaya borçlu şirket tarafından verilmiş talimatların delil olarak davalı borçlu ve kefiller vekilince sunulması gerektiği ancak bugüne kadar ödemelerin yapıldığına yönelik somut delillerin sunulmamış olduğu, anlaşılmış ve değerlendirilmiştir. Bu sebeple Kök Raporumda detayları bulunan hesaplamalar çerçevesinde; ... yönünden Kök Raporumda belirtilen 18.12.2011 temerrüdün oluştuğu tarihten itibaren %44 faiz ile 88.560,78 TL borç oluştuğu, ... , ..., ..., ... yönünden hesap kat tarihten takip tarihine kadar %22 cari faiz üzerinden faiz işletilmesi suretiyle Kök Raporumuzda hesaplandığı üzere 72.231,51 TL borç oluştuğu değerlendirilmiştir ..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dava, genel kredi sözleşmesi kapsamında tahsis edilen teminat mektubu kredisinin mektup komisyon bedellerinden kaynaklanan kredi alacağının tahsiline yönelik olarak başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, dava dilekçesinde (2) numaralı davalı olarak gösterilen ... Holding Anonim Şirketi hakkında yargılama devam ederken İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/455 Esas, 2014/397 Karar sayılı kararı ile 09/12/2014 tarihinde iflasına karar verildiği, müflis şirketin tasfiye işlemlerinin İstanbul ... İflas Müdürlüğünün ... sayılı iflas dosyası üzerinden yürütüldüğü, davalı şirket hakkında iflas kararı verilmekle birlikte davanın işbu davalı yönünden kayıt kabul davasına dönüştüğü, bilindiği üzere itirazın iptali davasının yazılı yargılama usulüne, kayıt kabul davasının ise basit yargılama usulüne tabi olduğu, bu kapsamda yerleşik Yargıtay içtihatları gereğince farklı yargılama usulüne tabi davaların tefrik edilmesi ve ayrılarak görülmesi (Bkz. Y.23. HD. 2015/2810E. 2016/82K.) şeklindeki kararları uyarınca bu davalı yönünden dava doyası tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmiş, eldeki davaya diğer davalılar yönünden kaldığı yerden devam olunmuştur.
Davalılar icra dosyasında ödeme emrine itiraz dilekçesi ile birlikte İstanbul İcra Müdürlüklerinin yetkisine itirazda bulunarak genel yetki kuralları uyarınca kendi yerleşim yeri icra müdürlüğü olan Ankara İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu, yine davalıların yargılama aşamasında sundukları cevap dilekçesi ile birlikte aynı nedenlerle yetkili mahkemenin Ankara Mahkemeleri olduğunu belirtmiş iseler de; taraflar arasında teminat mektubu kredisi kullandırılmasına yönelik genel kredi sözleşmelerinin akdedildiği, sözleşmelerden doğan davalarda özel yetki kuralları gereğince ifa yeri mahkemesinin de yetkili olduğu, İİK 50. madde atfı ve HMK 10. ile TBK 89. madde hükümleri uyarınca uyarınca sözleşmeden doğan alacağın para alacağı olması, para alacaklarının alacaklının yerleşim yerinde ifa edilmesi zorunluluğu karşısında davacı bankanın yerleşim yeri icra müdürlüğünün ve mahkemesinin de somut olayda yetkili olduğu, bu bağlamda davacının yerleşim yeri (Şişli / İstanbul) Mahkememiz yargı çevresinde bulunduğundan İstanbul İcra Müdürlüklerinin takip hukuku ve eldeki dava ve uyuşmazlığın halli açısından Mahkememizin ayrı ayrı yetkili olduğu anlaşılmakla, davalının yetki itirazları yerinde görülmemiş, davanın esasının incelenmesine geçilmiştir.
Davacı banka (devir öncesi ...T.A.Ş. Çankaya Şubesi) ile davalı asıl borçlu...İnş. Turz. ... A.Ş. arasında 12/05/1987, 17/08/1987, 15/09/1987, 21/09/1987, 18/07/1989, 09/11/1989, 19/04/1990, 09/05/1990, 06/03/1991, 18/07/1991, 31/07/1991, 18/12/1991, 09/03/1992, 07/09/1992, 23/09/1992, 12/10/1993, 14/04/1993, 23/06/1993, 18/07/1993, 26/07/1993, 27/12/1993 tarihli toplamda 21 adet genel kredi sözleşmesinin imzalandığı, işbu genel kredi sözleşmelerine sözleşmede belirtilen limit tutarının tamamı kadar davalılar ..., ..., ..., ..., ...'ın (ayrıca tefrik sebebiyle müflis...Holding A.Ş.) müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla kefil oldukları, genel kredi sözleşmelerine istinaden davalı asıl borçlu ... İnş. Turz. ... A.Ş.'ye teminat mektubu kredisi verildiği, davacı banka kayıtları üzerinde / yerinde yapılan incelemede, davalı asıl borçlu tarafından kendisine kullandırılan toplam 13 adet teminat mektubunun tamamının takip tarihinden önce davacı bankaya iade edildiği, bu nedenle teminat mektuplarının iadeye dayalı olarak çıkışlarının davacı banka tarafından yapıldığı, ancak teminat mektuplarının verildiği tarih ile çıkış tarihi arasındaki döneme tahakkuk eden (2000-2009 yılları) mektup komisyon bedellerinin davalı asıl borçlu ve kefiller tarafından davacı bankaya ödenmediği, davacı bankanın mektupların komisyon bedellerinden kaynaklanan kredi alacaklarının tahsili için takip öncesinde yaptığı girişimlerin de sonuçsuz kaldığı, Beşiktaş ... Noterliği'nin 24/11/2011 tarih ve...yevmiye nolu ihtarnamesi ile BDDK'nın kararı üzerine ...T.A.Ş. Çankaya Şb./Ankara ile imzalanmış genel kredi sözleşmelerinde ödemelerin yapılmaması üzerine hesaplarının kat edildiği, ancak kat ihtarında verilen atıfet süresine rağmen mektup komisyon bedellerinden kaynaklanan alacağının davacı bankaya ödenmediği, bu durum üzerine davacı bankanın İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden davalılar hakkında genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlattığı, davalıların süresi içinde takibe ve borca itirazı üzerine takibin durduğu, davacı bankanın duran takibe devam edilmesi ve alacağın tahsiline yönelik olarak işbu itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
Davalılardan ..., ..., ..., ..., ...'ın vekili, davalıların genel kredi sözleşmelerinde müteselsil kefil olduklarını, TBK 598/3. maddesi hükmü uyarınca kefalet sebebiyle müracaat edilmesine yönelik 10 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu alacağın zaman aşımına uğradığını ve ayrıca davacı banka ile davalı ... Grubu arasında yapılan anlaşmalar (FYYS) kapsamında borcun ... grubu tarafından ödendiği savunmalarına dayanmıştır.
Önemle vurgulanmalıdır ki, ... Grubu ile yapılan FYYS anlaşmasının iptal edildiği, geçerli bir anlaşmanın bulunmadığı, ...Grubu hakkında yapılan toplantılar sonucu alınan kararlarla anlaşmanın iptal edilmesi nedeniyle temerrüt hükümlerinin uygulanmasına karar verildiği, bu sebeple davalılar hakkında yasal takip işlemlerine başlanıldığı, dosyaya celp edilen TMSF' nin yazı cevaplarından da açıkça görüleceği üzere ...Grubu tarafından ne FYYS döneminde ne de bu anlaşmanın iptalinden sonra hiçbir ödemenin / tahsilatın yapılmadığı, başka bir anlatımla davalıların savunmalarının aksine ... Grubu tarafından yapılan bir ödeme ve ifa sebebiyle kapatılmış bir borç bulunmamaktadır. Kaldı ki, bu savunma davalılar tarafından ispat edilememiştir.
Davalıların müşterek borçlu ve müteselsil kefili oldukları genel kredi sözleşmelerinin davacı banka tarafından Beşiktaş ... Noterliğinin 24/11/2011 tarih ve... yevmiye numaralı Kat İhtarnamesi kat edildiği, kat tarihi itibariyle genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan alacakların muaccel hale geldiği, genel kredi sözleşmelerinin 818 sayılı Borçlar Kanunun yürürlükte olduğu dönemde akdedildiğinden sözleşmenin hukuki sonuçlarına (sona erme, tasfiye, temerrüt...) bu Kanun hükümlerinin uygulanması gerekeceği, 818 sayılı Borçlar Kanunda, Türk Borçlar Kanunun 598/3. maddesinden farklı olarak kefaletin kendiliğinden sona ermesine ilişkin herhangi bir hak düşürücü sürenin öngörülmediği, bu halde 6101 sayılı Kanunun 5/2. maddesinde düzenlenen "Türk Borçlar Kanunu ile hak düşürücü süre veya özel bir zamanaşımı süresi ilk defa öngörülmüş olup da başlangıç tarihi itibarıyla bu süre dolmuşsa, hak sahipleri Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak bir yıllık ek süreden yararlanırlar. Ancak, bu ek süre, Türk Borçlar Kanununda öngörülen süreden daha uzun olamaz." hükmü uyarıca, TBK' nın yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra ek 1 yıllık hak düşürücü sürenin davalı kefiller bakımından kefaletten doğan sorumluluğun 01/07/2013 tarihi itibariyle sona ereceği, ne var ki hak düşürücü süresinin dolmasından evvel davaya konu takibin 19/03/2013 tarihinde başlatılması ile birlikte davalı kefiller bakımından hak düşürücü sürenin şartlarının gerçekleşmediğinden, davalıların TBK 598/3.maddesi uyarınca hak düşürücü süreye yönelik itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görülmemiştir. (Bkz. İSTANBUL BAM. 12. H.D. 2018/1462 ESAS, 2019/1249 KARAR). Diğer taraftan, ...A.Ş' nin 2001 yılında fona (TMSF'ye) devredilen bankalardan olduğu, alacağın fon alacağına dönüştüğü hususunda tereddüt bulunmadığı, bu nedenle zaman aşımı hakkında 5411 s. Bankacılık Kanunu hükümlerinin geçerli olacağı, Beşiktaş ...Noterliğinin 24/11/2011 tarihli kat ihtarı ile teminat mektuplarının komisyon alacaklarının muaccel hale geldiği, kat tarihi itibariyle (2011 yılı) zaman aşımı süresi dolmadan (2013 yılı) icra takibi yapılmış ve dava açılmış (2014 yılı) olması karşısında alacağın zaman aşımına uğramadığı açık olup, davalı asıl borçlu ve kefillerin alacağın zaman aşımına uğradığına yönelik savunmaları da yerinde görülmemiştir.
Uyuşmazlığın temeli, davacı bankanın davalı asıl borçlu ve kefillerden icra takip tarihi itibariyle teminat mektuplarının komisyon bedellerinden dolayı alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise asıl alacak ve feri kalemlerle birlikte alacaklı olduğu toplam miktarın tutarı noktasında toplanmaktadır.
Meselenin halli teknik / özel bilgi ve nitelikli hesaplama gerektirdiğinden dosya bankacılık alanında uzman bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bankacı bilirkişi ...tarafından düzenlenen 12/10/2017 tarihli kök ve 18/04/2021 tarihli ek raporların temerrüt tarihi ve faiz yönünden denetime elverişli ve uyuşmazlığı giderci mahiyette olmaması, ayrıca taraf vekillerinin kök ve ek rapora yönelik itirazlarının devam etmesi, yeniden ve başka bir bankacı bilirkişiden rapor alınması istekleri karşısında bu raporlar hükme esas alınmamıştır.
Dosya, teminat mektuplarının komisyon bedellerinden kaynaklanan nakdi kredi alacağının hesaplanmasına yönelik olarak bankacılık alanında uzman bilirkişi ...' a tevdi edilmiştir. Bankacı bilirkişi 19/04/2022 tarihli kök raporunu dosyaya sunmuştur. Mevcut raporda, hesap kat ihtarnamesinin her bir davalıya tebliği, her bir davalı yönünden temerrüt tarihi, bu itibarla tüm davalılar yönünden takip öncesi işlemiş faizin miktarı ve neticesi, bu nedenle yine tüm borçlular yönünden yapılan asıl alacak ve ayrı ayrı işlemiş faiz hesabı, faiz oranı, uygulanması gereken faiz oranı, FYYS hükümlerinin neden esas alınmayacağı, komisyon bedelleri yönünden davacı bankanın fiilen uyguladığı maktu tutarlar kapsamlı olarak tartışılmış ve değerlendirilmiş olup, bu itibarla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli işbu rapora itibar edilmiştir. Ne var ki, bilirkişi raporuna karşı tarafların itiraz etmesi üzerine eksik tahkikat yapılmaması ve tüm itirazların karşılanması amacıyla dosya yeninden ek rapor alınması için bilirkişiye tevdi edilmiş, bankacı bilirkişi 09/11/2022 tarihli ek raporunu dosyaya sunmuştur. Ek raporda, tüm itirazlar karşılanmış, cevap verir tarzda düzenlenen ek raporda itirazların neden yerinde olmadığı tek tek gösterilmiş, hatta ilgili Yargıtay kararlarına atıf dahi yapılarak bilimsel mütalaa yargı kararıyla desteklenmiştir. Nihayetinde, itirazların yerinde olmadığı ve kök rapordaki kanaatin korunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Mahkememizce kök ve ek rapor kapsamlı şekilde incelenmiş ve ayrıca içeriği de denetlenmiştir. Bankacı bilirkişinin 19/04/2022 tarihli kök raporun denetime açık ve gerekçeli olduğu, bilimsel tespitlerin sözleşme ile FYYS hükümleri dikkate alınarak yerinde ve doğru olarak tartışıldığı, asıl alacak ve diğer feri kalemlerinin hesaplamasında bilimsel ya da maddi hata bulunmadığı, davalıların tüm itirazlarının karşılandığı, eksik tahkikat bırakılmadığı, neticede ek raporda gösterildiği üzere davalıların itirazlarının yerinde olmaması karşısında rapor (içeriği de denetlenerek) hükme esas alınmıştır.
Yapılan açıklamalar karşısında; davalı asıl borçlu ...Anonim Şirketi ile müteselsil kefil olan diğer davalılar ..., ..., ..., ..., ...'ın (kefalet limit tutarları altında kalan) teminat mektuplarının komisyon bedellerinden kaynaklanan kredi borçlarına yönelik davacı bankaya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaları sebebiyle, bankacı bilirkişinin 19/04/2022 tarihli hükme esas alınan kök raporu ve bu rapor içeriğinde her bir davalı yönünden yapılan alacak hesabı dikkate alınarak davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş (davalılardan ... Holding A.Ş. hakkında verilen iflas kararı nedeniyle bu davalı yönünden dosyanın tefrik edilmesi ve dava konusu alacağın mükerrer tahsilinin engellenmesi için tasfiyenin sürdürüldüğü İstanbul ... İflas Müdürlüğünün... sayılı İflas Dosyası ve diğer davalılar arasında Tahsilde Tekerrür Olmamak Kaydıyla), ayrıca icra inkar tazminatı talebi bakımından, nakdi alacağın likit ve muayyen olduğu, İİK 67.maddesindeki icra inkar tazminatına yönelik yasal koşulların oluştuğu görülmekle davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
(Davalılardan ...Holding A.Ş. hakkında verilen iflas kararı nedeniyle bu davalı yönünden dosyanın tefrik edilmesi ve dava konusu alacağın mükerrer tahsilinin engellenmesi için tasfiyenin sürdürüldüğü İstanbul ... İflas Müdürlüğünün ... sayılı İflas Dosyası ve diğer davalılar arasında TAHSİLDE TEKERRÜR OLMAMAK KAYDIYLA);
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
a)Davalı asıl borçlu... Anonim Şirketi yönünden davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile, takibin bu davalı bakımından:
55.900,05 TL Anapara
31.148,86 TL Gecikme Faizi
1.557,44 TL BSMV olmak üzere,
Toplam 88.606,35 TL tutar üzerinden;
Takip tarihinden itibaren borç tamamen ödeninceye kadar asıl alacak tutarı (55.900,05 TL) üzerinden yıllık % 44,00 oranında temerrüt faizi, bu tutarın %5'i oranında BSMV gider vergisi uygulanmak suretiyle DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
b)Davalı müteselsil kefil ... yönünden davalının İstanbul... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile, takibin bu davalı bakımından:
56.003,80 TL Anapara
31.006,64 TL Gecikme Faizi
1.550,33 TL BSMV olmak üzere,
Toplam 88.560,78 TL tutar üzerinden;
Takip tarihinden itibaren borç tamamen ödeninceye kadar asıl alacak tutarı (56.003,80 TL) üzerinden yıllık % 44,00 oranında temerrüt faizi, bu tutarın %5'i oranında BSMV gider vergisi uygulanmak suretiyle DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
c)Davalı müteselsil kefiller ..., ..., ..., ... yönünden davalıların İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile, takibin bu davalılar bakımından:
55.173,73 TL Anapara
16.245,51 TL Gecikme Faizi
812,28 TL BSMV olmak üzere,
Toplam 72.231,51 TL tutar üzerinden;
Takip tarihinden itibaren borç tamamen ödeninceye kadar asıl alacak tutarı (55.173,73 TL) üzerinden yıllık % 44,00 oranında temerrüt faizi, bu tutarın %5'i oranında BSMV gider vergisi uygulanmak suretiyle DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alacağın likit ve muayyen olduğu anlaşılmakla hükmedilen asıl alacağın (88.606,35 TL) %20'si oranındaki 17.721,27 TL icra inkar tazminatının davalılardan (davalı kefil ...' ın bu tutarın 17.712,15 TL'sinden; davalılar ..., ..., ..., ...' ın bu tutarın 14.446,30 TL'sinden sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Kabul edilen dava değeri (88.606,35 TL) üzerinden alınması gereken 6.052,69 TL harcın davalılardan (davalı kefil ...' ın bu tutarın 6.049,58 TL'sinden; davalılar ..., ..., ..., ...'ın bu tutarın 4.934,10 TL'sinden birlikte ve sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan 202,70 TL posta ve tebligat masrafı ile 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.702,70 TL yargılama giderinden dava kabul ve ret oranına göre hesaplanan 2.696,18 TL yargılama giderinin davalılardan (davalı kefil ...' ın bu tutarın 2.694,20 TL'sinden; davalılar ..., ..., ..., ...'ın bu tutarın 2.197,90 TL'sinden birlikte ve sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 14.177,02 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı kefil ...' ın bu tutarın 14.169,72 TL'sinden; davalılar ..., ..., ..., ...'ın bu tutarın 11.557,04 TL'sinden birlikte ve sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalılar ..., ..., ..., ..., ... yargılama sırasında kendilerini bir vekille temsil ettirdiklerinden reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca maktudan az olmamak koşulu ile belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara VERİLMESİNE,
7-HMK 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde kullanılmayan ve artan bakiye gider avansının resen ilgili taraflara veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar vekilinin ve davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/04/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır