T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/492 Esas
KARAR NO: 2021/52
DAVA: Tazminat (Eser Sözleşmesinden ve Kasko Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/06/2012
KARAR TARİHİ: 25/01/2021
İstanbul (Kapatılan) 49 ATM 2012/105 E dosyasıyla açılan ve mahkemenin kapanması üzerine Mahkememize devredilerek 2014/492 E dosyaya kaydedilen Tazminat (Araç Yetkili Servis Hizmeti-Eser Sözleşmesinden ve Kasko Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 04.08.2008 tarihinde dava dışı ...Tic.Ltd.Şti'den 83.262,22 TL bedelle satın aldığı 2009 Model ... marka ... plakalı otomobilinin şehirlerarası yolda seyir halindeyken 2011 Haziran ayında yola çıkan köpeğe çarpmamak için yoldan çıkıp bankete düşerek altının yere çarptığı ve araçta birtakım arıcalar meydana geldiğini, tamir edilmek üzere ...'da bulunan davalılardan ...AŞ'ye teslim edildiğini, burada 10 gün kaldığı ve gerekli onarımların yapıldığı bildirilerek aracın teslim alındığını ve tüm onarım masraflarının o tarihte ticari kasko poliçesi ile sigortalı olduğu ...AŞ tarafından karşılandığını, birkaç gün sonra aynı şikayetler ve yağ akıtma nedeniyle aynı servise tekrar teslim edildiği ve sorunun giderildiği bilgisi ile teslim alındığını, kısa bir süre sonra aynı arızalar, su eksiltme ve tavandan su alma şikayetleriyle aracın 15.08.2011'de ...'da bulunan davalılardan ...Ltd.Şti'ne teslim edildiğini, 3-4 gün sonra tüm arızaların giderildiği bilgisi verilerek aracın teslim edildiği ve 150,00 TL onarım masrafının müvekkilince karşılandığını, kısa bir süre sonra yine aynı şikayetler devam ettiğinden araç yolda kalınca tekrar ...'ın arandığı, onun ise yol yardımına yönlendirdiğini, yol yardımın ise aracın su eklenerek İstanbul'a getirilmesi gerektiğini bildirmesi üzerine aracı kullanan müvekkili şirket yetkilisinin şehirlerarası yolda biraz gidip durarak su eksildikçe tamamlayarak İstanbul'a dönmek zorunda kaldığını, tekrar ...'a teslim edildiğini, tüm arızaların giderildiği bilgisi verilerek aracın teslim edildiği ve 350,00 TL onarım masrafının ödendiğini, araç teslim alındıktan sonra ...'dan ...'ya yola çıktığı, kısa süre sonra yine su eksilttiğini, müvekkili şirket yetkilisinin şehirlerarası yolda biraz gidip durarak ve su eksilttikçe tamamlayarak ...'ya gitmek zorunda kaldığını, aracın bu sefer 03.09.2011'de ...'te bulunan davalılardan ....AŞ'ne teslim edildiğini, serviste 2,5 ay kaldığını ve 12.645,99 TL onarım masrafı ödenerek tüm arızaların giderildiği bilgisi ile teslim edildiğini, bu masrafın da kasko şirketince kabul edilmediğini, arızalar yine devam ettiğinden 19.11.2011'de ...'da bulunan ...'a 3.kez teslim edildiğini, yaklaşık 1 hafta kaldığı ve onarım yapılıp arızanın giderildiği bilgisiyle 1.941,02 TL masraf ödenerek aracın teslim edildiğini, tüm bunlara rağmen arızalar giderilemeyerek son olarak 22.03.2012'de Adana'da bulunan dava dışı ... Ltd.Şti'ne teslim edildiğini, 2 gün kaldığı ve tüm arızanın giderildiği bilgisiyle ve 6.320,00 TL ödenerek aracın teslim edildiğini, davalı kasko şirketine her onarımda arızanan ilk kaza-arızayla ilgili olduğu gerekçesiyle kasko sigortasından ödenmesi için başvurulsa da taleplerinin kabul edilmediğini, her gidilen serviste bir önceki onarımı yapan servisin hatalı olduğu ve arızayı gidermediğinin beyan edilmesine rağmen kendilerinin de arızaları gideremediğini ve neredeyse 1 yıllık süreçte devam ettiğini, davalı servis işlemlerinin ayıplı hizmet olduğu ve her birinin olayda sorumluluğu bulunduğunu; ayrıca Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin "İmalatçı-Üretici ve İthalatçının Sorumluluğu" başlıklı 16. Maddesi gereğince "servis istasyonlarının ayrı bir tüzel kişilği olsa dahi imalatçı-üretici ve/veya ithalatçılar satış sonrası hizmetlerin sağlanmasından ve yürütülmesinden servis istasyonları ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar" hükmü gereği davalılardan ... Tic.AŞ'nin ... grubu Türkiye distribütörü olduğundan aynı grupta yer alan ... marka araçta sorumluluğu bulunduğunu, diğer davalıların onun yetkili servisleri olduğunu, aracın ilk onarım masraflarını ödeyen kasko sigorta şirketinin ise devam eden ve bir türlü giderilemeyen arızalara ilişkin onarım giderlerini ödememesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek;... plakalı aracın ayıplı hizmetler neticesinde ayıplı hale geldiğinin tespiti ile ayıpsız misli ile değiştirilmesine, aksi takdirde araç satış bedeli olan 83.262,22- TL'nin iadesi ile servislere ödenen toplam 21.407,01-TL olmak üzere genel toplamda 104.669,23-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, bu talepleri de kabul edilmediği takdirde araç için yapılan onarım işlemlerinin kasko sigortası kapsamında kaldığının kabulü ile yapılan tüm onarım giderlerinin, aracın servislerde kaldığı sürelere ilişkin uğranılan araç serviste kalma zararının, araca uygulanan hatalı işlemler sebebiyle araçta oluşan değer kaybının bilirkişi aracılığıyla tespiti ile bu bedelin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
TALEP AÇIKLAMA: Davacı vekilince sunulan 08/04/2014 tarihli beyan dilekçesinde, davadaki taleplerin bir asli iki fer'i terditli talepler olduğu beyan edilmiş, ayrıca 22/01/2021 tarihli talep açıklama dilekçesinde, birinci sıradaki asli talebin tümü (ayıpsız misliyle değişim), ikinci sıradaki terditli talebin satış bedelinin iadesi talebine yönelik kısmı, üçüncü sıradaki terditli talebin tümü yönünden davalı ... Sigorta AŞ'den davada bir talepte bulunulmadığı, bu taleplerin sadece diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edildiği, davada ...'dan sadece "21.407,01 TL onarım bedelinin yani ikinci sıradaki terditli talebin bir kısmının" talep edildiği açıklanmış, ayrıca üçüncü sırada yer alan terditli talepleri yönünden dava değerinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kazanç kaybı (ikame araç bedeli) için şimdilik 3.250,00 TL olduğu, değer kaybı talebinin şimdilik 5.000,00 TL olduğu açıklanmıştır.
CEVAP
Davalılardan ... Tic.A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davaya konu aracı üreten şirketin Türkiye temsilcisi olduğunu, fakat söz konusu aracın müvekkili şirket tarafından satılmadığını, aracın ... olarak adlandırılan paralel ithalatçılar tarafından Türkiye'ye getirilerek satışının yapıldığını, hal böyle iken müvekkili şirketin aracın satış zinciri içerisinde yer almadığından davada her hangi bir sorumluluğunun da bulunmadığını, dava dilekçesinde de belirtilmiş olduğu gibi aracın dava dışı ... Ltd,Şti'den satın alındığını, aracı alanın da satışını yapanın da müvekkili şirket olmadığını, bu nedenle davanın esasına girmeden husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacının taleplerini terditli olarak belirtmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu aracın ayıplı olduğunun tespiti halinde davacının bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarından sadece birini kullanabileceğini, bu hakların seçimlik haklardan olduğunu, davacının diğer tüm talepleri gibi faiz talebinin de hukuki dayanağı bulunmadığını belirterek, tüm bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... Tic.A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmakla yetkili mahkemenin müvekkilinin adresi olan ... Ticaret Mahkemeleri olduğunu, sözde ayıp iddiaları süresinde ileri sürülmediğinden hak düşürücü süre/zamanaşımı itirazları olduğunu, davanın esasa girilmeden zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, esasa ilişkin olarak da davacının iş bu davada taraf ehliyeti (husumeti) bulunmadığını, davacının tüm iddialarına itiraz ettiklerini, davacının tamamen kendi kusurundan kazanç elde etme gayesi güttüğünü, dava konusu aracın müvekkiline 2011 yılı Haziran ayında hasarlı olarak çekici vasıtasıyla getirildiğini, tamir ve bakımlarından ardından davacıya teslim edildiğini, davacının bir kaç gün sonra aynı şikayetlerle yeniden servise girdiğini iddia etse de 1 ayı aşkın süre sonra ve farklı şikayetlerle aracın servise getirildiğini, bir an için aynı şikayetle geldiği kabul edilse dahi davacının yeni duruma kendisinin sebebiyet vermediğini ispat etmesi gerektiğini, davacının müvekkili şirkete bir sonraki ziyaretinin 10.000 km sonra olduğunu, bu ziyarette bildirilen sorunun bir önceki ile ilgisi bulunmadığını, araçta daha sonra ortaya çıkan sorunların ilk hasarla illiyet bağı içinde olduğu iddiasını kabul etmediklerini, davacının tanık dinletmesine muvafakat etmediklerini belirterek, tüm bu nedenlerle haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ...Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ...Tic.A.Ş.'nin yetkili bayisi ve teknik servisi olduğunu, araç satışının kendileri tarafından yapılmadığını, ... Plakalı aracın 15.08.2011 tarihinde 99.982 Km.de iken, aracın su eksilmesi, sol ön koltuktaki bel ayarı yapılmaması, tavanın sağ tarafından su girişi olması ve 130-150 KM hızda araçta titreme oluşması sebepleri ile servise bırakıldığını, dava konusu araca Airbag tesisat onarımı ve depo kapağı onarımı yapıldığını, su tahliye hortumları ve tesisat kontrolü ve lastik balans kontrolünün ise ücretsiz yapıldığını, ayrıca aracın 15.08.2011 tarihi saat 11:31 de gelip ve 16.08.2011 tarihi saat 13:51'de teslim edildiğini, davacının iddia ettiği gibi 3-4 gün serviste kalmadığını, 22.08.2011'de 102.113 km'de ise yüksek hızda su eksiltme şikayetiyle başvurup soğutma sisteminin bir hortumunun değiştirildiğini, zamana bağlı olarak yaşlanma nedeniyle çıkan sorunun giderildiğini, aracın noksansız ve hatasız onarıldığını belirterek, tüm bu nedenlerle müvekkili aleyhine açılan davanın reddine, masraf ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... A.Ş. vekili ... ATM aracılığıyla verdiği 11.06.2012 tarihli cevap dilekçesinde özetle; görevli ve yetkili mahkemelerin müvekkilinin adresi olan ... Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin davacıya ait aracı tam ve sağlam olarak tamir ve bakım işlerini yaptıktan sonra davacıya teslim ettiğini, müvekkili şirketin herhangi bir kusur sorumluluğu olmaması nedeniyle davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirketin servis hizmetlerinin kalitesinin en üst düzeyde olduğunu, dava dilekçesinde çelişkili talepler bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş; yine ... ATM aracılığıyla 14.06.2012 tarihli cevap dilekçesi göndererek bu dilekçede de dava konusu aracın 26.06.2010, 07.07.2010, 17.09.2010, 08.01.2011, 06.05.2011, 06.06.2011, 01.11.2011 tarihlerinde müvekkili şirkete başvurularak bakım ve onarımlarının yapıldığını bildirmiş detaylarını açıklamış, en son geldiği 01.11.2011'de hararet ikaz uyarısı ve titreme şikayetiyle başvurduğunu ve yüksek hararet nedeniyle oluşan motor arızası tespit edilerek gerekli onarımların yapıldığı, ... normlarına uygun ve orijinal parçalar kullanılarak onarımların yapıldığı, müvekkili firmanın herhangi bir kusur sorumluluğu olmadığı belirtilerek davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıdan alınmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalılardan ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirkete ait dava konusu aracın 03.08.2010 - 03.08.2011 tarihleri arasında ... numaralı Ticari Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalandırıldığını, araçta 22.06.2011 günü meydana gelen kaza nedeniyle yapılan hasar ihbarı üzerine müvekkili şirket nezdinde ... no’lu hasar dosyası açıldığını, ekspertiz raporuyla tespit edilen ve mutabık kalınan hasar bedelinin onarımın yapıldığı yetkili servis ...Tic. A.Ş'ye ... ve ... no’lu faturalar karşılığı ödendiğini, davacı sigortalıdan hasarın onarıldığı, aracı onarılmış olarak sağlam şekilde teslim aldığı, olaydan dolayı müvekkili şirketin sorumlu bulunduğu her türlü borç, yükümlülük, faiz ve taahhütlerinden dolayı ibra edildiğine ve davaya konu olaydan kaynaklanan her türlü haklarından feragat ettiğine dair herhangi bir ihtirazi kayıt içermeyen ibraname alındığını, dava dilekçesinde aracın her arızasından sonra masrafın ödenmesi için müvekkili şirkete başvurulduğu belirtilse de davacı tarafından aracın ilk onarımı sonrasından dava tarihine kadar geçen süreçte müvekkili şirkete bu yönde hiçbir ihbar ve tazmin talebinde bulunulmadığını, dava dilekçesinde tarihleri belirtilen arızalardan 15.08.2011, 03.09.2011, 19.11.2011 ve 22.03.2012 tarihli arızaların tarih açısından müvekkili şirket tarafından tanzim edilen poliçenin kapsama tarihi olan 03.08.2010 -03.08.2011 tarihleri dışında olduğundan poliçeden karşılanmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin 22.06.2011 tarihli kaza ile ilgili zarar tazmin mükellefiyetinin sona erdiğini, davacının sigortalı aracın kaza sonrasındaki onarımı yapıldıktan sonra ileri sürmüş olduğu arızaların müvekkili şirkete hiçbir şekilde ihbar edilmemiş olmasının davacının bu hasarlarının kaza ile bağlantılı olmadığını ortaya koyduğunu, bu durumun arızaların muhtemelen aracın bakım ve kullanım kusurundan kaynaklanan teknik arızalar olduğu gerçeğini ortaya koyduğunu, arızaların onarımlara rağmen devam ettiğinin ileri sürülmesinin davacı aracındaki arızanın teknik nitelik arz ettiğini de ortaya koyduğunu, Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.1 maddesi ile A.5 maddesi 5.8 fıkrası gereği arızaların kasko sigorta teminatı kapsamı dışında olduğunu, davayı kabul anlamında olmamak kaydıyla TTK md.1299/2 gereği gerçek zararın uzman bilirkişilerce tespiti gerektiğini, davacı şirketin 22.06.2011 tarihli kaza nedeniyle oluşan zararı sigorta poliçe özel ve genel şartları doğrultusunda tamamen karşılanmış olduğunu belirterek, tüm bu nedenlerle müvekkili şirket aleyhine açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, dört davalı yönünden (eser sözleşmesi niteliğindeki) ayıplı yetkili servis hizmeti verilmesi nedeniyle aracın ayıplı hale geldiği iddiasına dayalı terditli misliyle değişim, satış bedeli iadesi, ücretsiz onarım (onarım giderleri tahsili), değer kaybı ve ikame araç gideri talebiyle tazminat davası, davalı sigorta şirketi yönünden ise diğer davalı yetkili servislere ödenen onarım giderlerinin kasko poliçesi teminatına dahil olduğu iddiasına dayalı tazminat taleplerine ilişkin davadır.
Dava ilk olarak İstanbul (Kapatılan) 49 ATM 2012/105 E dosyasıyla açılmış, bu mahkemenin kapanması üzerine Mahkememize devredilerek 2014/492 Esas dosyaya kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Dava dilekçesinde davalılardan ...AŞ den talebin ithalatçı sıfatıyla talep olup olmadığının belirsiz olması, hangi davalıdan hangi asli ve terditli talebin hangi sorumluluk türüne göre talep edildiğinin açık olmaması, ayrıca bir asli iki terditli talep bulunmasına rağmen son sıradaki terditli taleplerin bir kısmı yönünden dava değerinin bildirilmemiş olması nedenleriyle davacı vekiline HMK md 31 kapsamında taleplerini somutlaştırıp açıklaması için 08/01/2021 tarihli duruşmada verilen süre içinde davacı vekilince sunulan 22/01/2021 tarihli dilekçede özetle, davalı ...AŞ'nin sorumluluğuna ithalatçı sıfatıyla değil yetkili servisleri belirleyen firma sıfatıyla başvurulduğu, birinci sıradaki asli talebin tümü (ayıpsız misliyle değişim), ikinci sıradaki terditli talebin satış bedelinin iadesi talebine yönelik kısmı, üçüncü sıradaki terditli talebin tümü yönünden davalı ... Sigorta AŞ'den davada bir talepte bulunulmadığı, bu taleplerin sadece diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edildiği, davada ...'dan sadece "21.407,01 TL onarım bedelinin yani ikinci sıradaki terditli talebin bir kısmının" talep edildiği açıklanmış, ayrıca üçüncü sırada yer alan terditli taleplerinin değer kaybı talebi ile ikame araç kira bedeli talebi olduğu açıklanarak, dava değerinin ise fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kazanç kaybı (ikame araç bedeli) için şimdilik 3.250,00 TL olduğu, değer kaybı talebinin şimdilik 5.000,00 TL olduğu açıklanarak bildirilmiştir.
Dava dilekçesinde en yüksek değerli terditli talep üzerinden peşin harç yatırılmış olduğundan, eksik peşin harç bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davalılardan ... ve ... vekillerinin yetki ilk itirazları HMK md 7 uyarınca davalılardan birinin yerleşim yeri (...) itibariyle mahkememiz yetkili olduğundan, davacının diğer davalıları ...'da dava takibine zorlama kastıyla davasını mahkememizde açtığına dair dosyada bir delil de bulunmadığından reddedilmiş, davalılardan ... vekilince ileri sürülen ayıp ihbar süresine ilişkin itirazı, dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 818 sayılı BK md 198 kapsamında değerlendirilerek, dava konusu ayıplı olduğu ileri sürülen onarımların ilk yapıldığı 19/06/2011 tarihli kaza ve onarım sonrasında davacının kısa aralıklarla müteaddit defalar aynı servis ağında bulunan davalılara başvurduğu sabit olduğundan dava öncesi ayıp ihbarının makul sürelerde yapıldığı kabul edilerek reddedilmiş, aynı davalının zamanaşımı def'i de BK md 363 (TBK md 147/6) uyarınca 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde dava açılmış olduğundan yerinde görülmeyerek ön inceleme celsesi ara kararıyla reddedilmiş, husumete yönelik itirazlar ise taleplerin niteliği de gözetilerek nihai hükümde değerlendirilmiştir.
Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, aracın trafik tescil kaydı, ticari kasko sigortası poliçesi, geçirdiği kazaya ilişkin hasar dosyası, aracın tüm yetkili servis işlemleri ve davadaki taleplerle ilgili olarak davalılardan ...AŞ teknik personelince hazırlanıp dosyaya sunulan Teknik Rapor, davalı ....AŞ ile diğer davalı servisler arasındaki yetkili servis sözleşmeleri, yetki belgeleri, dava konusu aracın yetkili servislerde bakım ve onarımlarına ilişkin tüm servis fişleri, iş emirleri, ödeme makbuzları, ... CBS ... soruşturma dosyası Uyap kaydı celbedilerek incelenmiş, davalılardan ...'a yazılan yazılara eksik cevap verilmesi nedeniyle ... ATM'ye talimat yazılarak servis kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesi sağlanıp kök ve ek rapor alınmış, mahkememizce teknik üniversite makine ve otomotiv mühendisliği kürsüsünden görevlendirilen uzman bilirkişi kurullarından bilirkişilere araç üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilerek ve ilk bilirkişi kurulunca aracın 12.07.2013 tarihinde İTÜ Motorlar ve Taşıtlar Laboratuvarında bizzat incelenmesi sağlanarak, ayrıca son heyete sigortacı bilirkişi de eklenmek suretiyle, dört farklı bilirkişi kurulundan dört kök rapor, ayrıca ek rapor alınmıştır. Bilirkişi kuruluna araçta imalat ayıbı bulunup bulunmadığı da tespit ettirilmiş olup, ilk raporla ikinci rapor arasında çelişki oluşması nedeniyle üçüncü kök rapor alınmış, talepler yönünden bazı eksiklikler tespit edildiğinden üçüncü raporu düzenleyen kuruldan ek rapor alınmasına karar verilmişse de bilirkişilik listesinde artık yer almadıklarından ve yapılan tebligatlara rağmen kendilerine ulaşılamadığından, dördüncü kök rapor farklı bir heyetten alınmak zorunda kalınmıştır.
Yargılama sırasında, dava dilekçesinde ikinci (son) sıradaki terditli talep içinde yer alan araç serviste kalma zararı olarak tabir edilen ve ikame araç bedeli zararı talebi olduğu, toplamda aracın 92 gün servislerde kaldığı açıklanan talep yönünden, aracın ...'da kaldığı süreler konusunda, davacı ile davalılardan ... arasında uyuşmazlık bulunduğundan, davacı vekilince aracın ...'da yaklaşık 2,5 ay (70 gün) kaldığı ileri sürülmekle birlikte, ... tarafından aracın ilk başvuruda bildirilen motor parça değişiminin kabul edilmemesi nedeniyle davacıya 4 gün sonra teslim edildiği, daha sonra aracın 2 ay sonra tekrar getirildiği ve 11 gün içinde tamirin yapılarak aracın davacıya teslim edildiği ileri sürüldüğünden, davacı vekilince araç ...'dayken ilk başvurudan hemen sonra müvekkili şirket yetkilisinin imzası taklit edilerek sahte araç teslim fişi düzenlenmiş olduğu, aracın ...'a ilk bırakıldığı 03.09.2011 tarihinden sonra onarım bitene kadar yaklaşık 2,5 ay müvekkiline teslim edilmemiş olduğu, bu nedenle ... görevlileri hakkında ... CBS'ye suç duyurusunda bulunduğu bildirilmiş, bir süre boyunca ... CBS ... soruşturma dosyasının sonuçlanması beklenmişse de soruşturma sonuçlanmamıştır.
Yargılamanın geldiği son safhada, davadaki taleplerin terditli talep olarak ileri sürüldüğü, ikame araç zararının ise (değer kaybı talebiyle birlikte) son sıradaki terditli fer'i talep olduğu, tahkikat sonucunda davacının asli talebinin husumet yokluğundan reddi gerektiği ve bu nedenle ilk sıradaki fer'i terditli talebiyle ilgili (satış bedelinin iadesi-onarım giderleri tahsili) yapılan değerlendirme sonucunda bu terditli talep hakkında hüküm kurulması gerektiği anlaşılmakla, son sıradaki terditli talep hakkında HMK md 111 uyarınca dosyamızda hüküm kurulamayacağı görüldüğünden, yargılamada geçen süre de gözetilerek, ... CBS soruşturma dosyasının sonuçlanmasının beklenmesinden vazgeçilmiştir.
Tahkikat aşamasında teknik üniversite (İTÜ-YTÜ) otomotiv-makine mühendisliği kürsüsünden öğretim üyesi mühendis bilirkişi kurullarından alınan bilirkişi raporlarında öncelikle, 2009 model ... araçlarda motor silindir kapağında imalat hatası bulunduğu, bu nedenle araçların geri çağrılarak anılan kapağın değiştirilmiş olduğu, dava konusu aracın da bu kapsamda 58.420 km'de iken-60.000 km bakımı için geldiğinde motor silindir kapağının ücretsiz değiştirildiği, dava konusu arızaların bu kapakla ilgili olmadığı, dolayısıyla tekrarlayan arızaların kaynağının imalat ayıbından kaynaklanmadığı bilirkişi kurullarınca tespit edilip bildirilmiş olup, bilirkişi raporlarında ve ayrıca tarafımızdan yetkili servis fişleri-faturaları da incelenmek suretiyle tespit edilen, aracın yetkili servis başvuruları ve yapılan bakım-onarımlar, ödenen onarım masrafları aşağıdaki şekildedir:
1-58.420 km'de-motor silindir kapağı değişimi
2-22.06.2011 - 96.244 km’de - 19.06.2011'de geçirdiği kaza nedeniyle araç ön ve alt kısmında hasar meydana geldiğinden ...AŞ'de diğer parça değişim ve onarımları yanında yapılan motor su radyatörü ve klima radyatörü onarımı -10 gün- (onarım bedelini davalı kasko sigorta şirketi tamamen ödemiştir)
3-30.07.2011 - 96.687 km'de - yağ eksiltme nedeniyle ... AŞ'de onarım
4-15.08.2011 - 99.982 km'de - hararet ikazı, su eksiltme, tavandan su alma nedeniyle ...'da onarım (2 gün) -150,00 TL
5-22.08.2011 - 102.113 km'de - yüksek hızda su eksiltme-titreme nedeniyle ...'da onarım (2 gün)- 350,00 TL
6-03.09.2011 - 104.011 km'de - hararet ikazı nedeniyle ...'da motor elemanları ve silindir kapağı tamiri - 12.645,99 TL
(... servis fişlerine göre araç 03.09.2011 104.011 km'de giriş-motor rektefiye yapılıp 23.09.2011'de "silindir kapağı değişimine onay verilmedi notuyla" çıkış - 01.11.2011'de 104.115 km'de tekrar giriş ve motor silindir kapağı değişimi yapılıp 12.11.2011'de tekrar çıkış kaydı mevcuttur, ilk giriş ile son çıkış arası süre 70 gün, iş emirlerine göre ise serviste kaldığı süre 30 gün görünmektedir).
7-19.11.2011 - 105.756 km'de - sürekli stop etme ve su eksiltme nedeniyle ...'da onarım (6 gün) -1.941,02 TL
8-22.03.2012 - 117.704 km'de - dava dışı ...Ltd.Şti'de öncekilerle ilgisi olmayan bazı parça değişimleri ve periyodik bakımlar (2 gün) - 6.320,00 TL
Dosyada yargılama sırasında alınan bilirkişi kurulu raporlarındaki tespit ve görüşler ise aşağıda özetlenmiştir:
15.07.2013 tarihli ilk kök bilirkişi kurulu raporu: İTÜ Motorlar ve Taşıtlar Laboratuvarında bizzat incelenen aracın 161077 km'de olduğu, dava konusu bütün arızaların onarılmış durumda olduğu, aracın 22.06.2011'de 96244 km'de iken geçirdiği kazada davalı ... eksperinin hazırladığı ve dosyada mevcut rapora göre aracın alt kısmının hasar gördüğü, alt aksam ve bazı klima ekipmanlarının (hortum vb) zarar gördüğü, bunların tamir edildiği, motor soğutma sisteminin zarar görmediği, kaza sonrası ilk olarak servise geldiğinde ...'da yapılan tamirin soğutma sistemine ilişkin tamir olmadığı, soğutma sistemine ait bir parçanın yenilenmemiş olduğu, arıcın motor silindir kafasının deforme olmasına kadar giden susuz kalmasına ise davacı, normal yıpranma nedeniyle soğutma sistemine ait bazı parçalar yaşlanmasına ve soğutma sisteminde su eksilmesine ve motor aşırı ısınmasına rağmen aracı bu şekilde kullanmaya devam ettiğinden dava konusu arızalarda tamamen kendisinin kusurlu olduğu, sonraki arızaların kaza sonrası ayıplı onarıma bağlanamayacağı, kullanma hatasından kaynaklandığı görüşü bildirilmiş, davadaki talepler hakkında ise herhangi bir hesap ve görüş belirtilmemiştir.
Davacı vekilinin rapora süresinde itirazları ve talebi nedeniyle, ayrıca alınan raporun dosyada incelenen servis fişleriyle uyumlu olmadığı ve davadaki taleplerle ilgili bir görüş-hesap da içermediği görülmekle hükme esas alınması mümkün görülmediğinden, dosyada başka bir kuruldan yeni bilirkişi raporu alınmıştır.
18.11.2013 tarihli ikinci kök bilirkişi kurulu raporu: Aracın geçirdiği kazada soğutma sisteminin zarar görmüş olduğu, ilk başvurduğu ...'da motor ve klima radyatörlerinin onarılmış olduğu, karter muhafazasının değiştirildiği, 443 km sonra ise yağ sızıntısı nedeniyle ...'a başvurduğu ve bu yağ sızıntısı arızasının ilk kaza onarımıyla bağlantısı bulunmadığı, aracın su eksiltme şikayeti ile ilk servis başvurusu olarak 15.08.2011'de 99982 km'de iken ...'a geldiği, ancak burada su eksiltme sorunu giderilemediğinden aynı arızanın tekrar 22.08.2011'de oluştuğu, sonunda da (su eksikliği motorun ve yağın aşırı ısınmasına neden olduğundan) 03.09.2011 tarihinde motorun hararet yapmasına ve ... tarafından 01.11.2011 tarihinde de motorun revize edilmesine neden olduğu; davacının aracı eksik su ile kullanmaya devam ettiğinden onarım masraflarından 1/4 sorumlu olduğu, ayrıca kalan kısmın da yarısından kendisinin sorumlu olduğu görüşüyle, dosyada mevcut faturalara göre (15.08.2011 ile 22.08.2011 ... onarım faturalarına rastlanmadığından) ...'da yapılan 12.545,99 TL onarım faturasının 1/4'ü olan 3.136,50 TL ile kalanın yarısı olan 4.704,75 TL'nin davacı sorumluluğunda, bakiye 4.704,75 TL'nin ise davalılardan ...'ın sorumluluğunda olduğu; aracın ayıplı araç niteliği kazanmadığı ancak kullanım ömrüne göre öngörülenden daha erken motor revizyonu nedeniyle ikinci el piyasa koşullarına göre 5.000,00 TL değer kaybı oluştuğu, bunun yarısından davacının yarısından davalı ...'ın sorumlu olduğu; servis iş emirlerine göre aracın ...'da toplamda 2 gün, ..'da 11 gün kalmış olduğu, aracın model ve teknik özellikleri ile 2011 Ağustos rayicine göre muadil araç kira bedelinin günlük 250,00 TL olduğu, toplam 13 gün için 3.250,00 TL olduğu, bunun 1.375 TL'sinin davacı sorumluluğunda, 1.875 TL'sinin ... sorumluluğunda olduğu görüşleri belirtilmiştir.
Alınan ilk iki kök rapor görüşleri arasında çelişki oluşması nedeniyle farklı bir bilirkişi kurulundan alınan 20.03.2014 tarihli üçüncü kök bilirkişi kurulu raporu: 2009 model ... araçlarda motor soğutma suyu kaçağı sorununun çok karşılaşılan imalat hatası olduğu, teknik servis bültenlerinde de ... için yayımlanan 11 adet soğutma sistemi probleminden bahsedildiği, bu sorunların teknik servislere üretici tarafından olası çözüm yöntemleri aktarılmak suretiyle ücretsiz veya indirimli giderilmesi gerektiği, bilgi eksikliğinden kaynaklanabilecek problemlerden teknik servisler ve ... Türkiye temsilcilerinin sorumlu olduğu, bu kapsamda dava konusu aracın motor silindir kapağının 60.000 km bakımı sırasında (58420 km'de iken) motor silindir kapağının pompa enjektör yuva kısmından su kaçırdığı farkedilerek, aracın garanti süresi dolsa da motor silindir kapağının diğer tüm aksamıyla birlikte ücretsiz değiştirilmiş olduğu, sonrasında da kazaya kadar herhangi bir arıza ve benzer su kaçağı problemi oluşmadığı, ancak aracın 96244 km'de iken geçirdiği kazadan sonra su eksiltme problemlerinin çok daha belirgin hale geldiği, kaza sonrası (...) aracın motor su radyatörü ve klima radyatörü onarılıp boruları değiştirildiği, bu durumun kazadan sonra soğutma sisteminde problem oluştuğunu gösterdiği, ancak parçaların yenisiyle değiştirilmeyip sadece mevcutlarda onarım yapıldığı, su kaçırmanın olup olmadığının tespiti için basınç testi ve sürüş testi yapılması gerekirken yapıldığına dair kayıt bulunmadığı, kaza sonrası motor soğutma sisteminin tamirinin eksik yapıldığı görüşüne varıldığı, yaklaşık 400 km sonra 96687 km'de ortaya çıkan yağ eksiltme problemi de bu kadar çabuk çıktığı için kaza sonrası tamirin eksik yapılmış olabileceği, nitekim peş peşe 99982 Km'de, 102113 km'de, 104011 km'de su eksiltme ve sonunda motor hararet problemi sonucu motorun...'da revize edilmek zorunda kaldığı, ...'a 104011 km'de geldiği, servis kayıtlarına göre motor revizyonu önerildiği, davacının kabul etmediği, normal şartlarda araç haftada ortalama 2000 km yol yaparken, 4 km sonra 104015 km'de ...'a tekrar getirilerek motor revizyonu ve zarar gören motor silindir kapağı değişimi yapılmış göründüğü, 104011 km'de motor revizyonu kabul edilmiş olsa bu problemin gerçekleşmemiş olabileceği, motora verilen zararda davacının da sorumlu olabileceği, motor revizyonu sonrası 105756 km'de sürekli stop etme şikayetiyle ...'a gittiği ve yine su pompasında su kaçağı, su hortumunda sızıntı bulunup devirdaim pompasının değiştirildiği, bu onarım sonrasında ise araçta soğutma sistemiyle ilgili bir sıkıntıya ratlanmadığı, araçtaki esas problemin motor silindir kapağı ve genleşme kabından kaynaklandığı, oluşan yüksek basınçların soğutma sistemindeki diğer elemanlarda da sıkıntılara yol açtığı, nitekim ...'da motor silindir kapağının değişimi sonrası çıkan ilk problemde (...) devirdaim pompası ve boruların değişmesiyle problemin ortadan kalktığı, sonuç olarak kazadan sonra sürekli yaşanan soğutma sistemi problemlerinde ... Türkiye temsilcisi ..., teknik servisler olan ... ve ... ve ekspertizi eksik yapan ... Sigorta şirketlerinin eşit sorumlu olduğu, ...'ın hatasının olmadığı, ...'a ilk geldiğinde önerilen motor silindir kapağını değiştirtmeyen davacının da %25 sorumlu olduğu, davacının yaptığı masrafların %75'inin ...'a yüklenmesi gerektiği, araçta oluşan değer kaybının 5.000,00 TL olduğu, bunun da %75'inden anılan davalıların sorumlu olduğu görüşleri bildirilmiştir.
Birinci ek rapor: Üçüncü kök rapora itirazların değerlendirilmesi amacıyla iki ek rapor alınmış olup, alınan ilk ek raporda, davalıların itirazları yönünden kök raporda değişiklik yapılmasını gerektiren husus bulunmadığı, davacının itirazları yönünden ise, davacının, ...'dan aracın hiç çıkmadığı, motor revizyonuna onay verilmediği için aracın 104011 km'de geri alınıp 104015 km'de geri getirildiğine dair ...'daki kayıtların doğru olmadığı, 1 aylık azami tamir süresini aşmamak için ... tarafından kayıtların böyle gösterildiğine dair iddiasının kanıtlanması durumunda, ...'ın da (... hariç) diğer davalılarla birlikte sorumluluk sahibi olduğunun kabul edilebileceği, davacının da zararda sorumlu olabileceğine dair kök raporda görüş belirtilmişse de soğutma sisteminde çok ani şekilde gerçekleşen arızalarda sürüş halinde iken aracın ikaz vermesini takiben aracın durdurulmasına kadar geçen kısa sürede dahi motorun arızalanması ve hasar görmesinin mümkün olabileceği, dolayısıyla problem kesinlikle kullanıcı hatasından kaynaklanmaktadır denilemeyeceği, motorun hasar görmesine kadarki tamirlerde ortaya çıkan soğutma sistemi problemlerindeki sorumluluk da kullanıcıya aittir denilemeyeceği görüşüyle birlikte, aracın ayıplı olmadığı ve bu olaylardan sonra 90.000 km yol yapmış olduğu, 5.000,00 TL değer kaybının makul olduğu bildirilmiştir.
İkinci ek rapor: İlk ek raporda da davadaki onarım masrafları talebi ile ikame araç bedeli talebi yönünden bir hesaplama- görüş bulunmadığından ikinci ek rapor alınmış, 10.03.2015'te alınan ikinci ek raporda, davacının belgesini sunabildiği onarım masrafının ... 1.941,02 TL, ... 12.645,99 TL, (dava dışı) ... 6.320,00 TL toplamı 20.907,01 TL olduğu, ...'a ödendiği ileri sürülen 150+350=500 TL'nin faturasının dosyada bulunmadığı, 20.907,01 TL onarım masrafı ile 5.000,00 TL değer kaybı dörde bölünerek 1/4'ünden davacının sorumlu olduğu, kalan 3/4'ünün 1/4'ünden ..., 1/4'ünden ..., 1/4'ünden ...'nın sorumlu olduğu; onarımlar için servislerde geçen sürelerin yapılan onarıma göre makul ve gerekli süre olduğu, bu nedenle davacının ikame araç bedeli talep edemeyeceği, mahkemece talep edilebileceği görüşüne varılırsa önceki raporlarda tespit edilen (günlük 250 TL'den toplam 13 gün hesabıyla bulunmuş) 3.250,00 TL'nin makul olduğu görüşü belirtilmiştir.
... ATM'den talimatla alınan kök ve ek bilirkişi raporu: Davalı ...'dan istenen servis kayıtlarının yazılan müzekkerelere rağmen istendiği şekilde gönderilmediğinin ileri sürülmesi nedeniyle, kayıtların tam ve gerçek durumunun tespiti amacıyla ... ATM'ye talimat yazılarak ... kayıtları üzerinde araç servis işlemlerinde uzman makine mühendisi bilirkişiden kök ve eksiklik nedeniyle ek rapor alınması sağlanmış, ... ATM... talimat dosyasından alınan 06.06.2016 tarihli kök ve 14.11.2016 tarihli ek bilirkişi raporlarında özetle; aracın 03.09.2011'de 104011 km'de iken, kayıtlara göre "105000 km bakımı-hararet ikaz uyarı lambası tamiri-fren hidrolik yağı değişimi-araç soğuk iken marşta titreme arızası" nedeniyle teslim edildiği ve ... İş Emriyle dosya açıldığı, "müşteri silindir kapağı değişimine onay vermedi" açıklamasıyla iş emrinin 20 gün sonra kapatılmış göründüğü, aradan 23 gün geçtikten sonra ise 01.11.2011 tarihinde aynı iş emri numarasına (...) bağlı olarak ... numaralı dosya açıldığı, gerekli motor onarımı yapılarak aracın 12.11.2011'de müşteriye teslim edildiğine dair kayıtlar bulunduğu açıklanarak rapora tüm evrak eklenmiştir.
Bu aşamadan sonra dosyada, davacının ...'da 03.09.2011 tarihli başvurusunda geçen doğru sürenin (aracın serviste kalma süresinin)- davadaki terditli ikame araç bedeli olduğu açıklanan kazanç kaybı talebi yönünden - tespiti için, aracın 104011 km'de 4 gün sonra davacıya teslim edildiği ve 104015 km'de tekrar getirilerek 11 günde motor revizyonu yapıldığına dair servis kayıtlarının sahte imzayla çıkış gösterildiği ve doğru olmadığı iddiası yönünden ... CBS'ye davacı vekilince yapılan suç duyurusu dosyasının sonuçlanması beklenmiştir. 2016'da yapılan suç duyurusu üzerine "özel belgede sahtecilik" suçundan 2016/84110 sayılı dosyayla ... personeli hakkında başlatılan soruşturma 2021 itibariyle hala sonuçlanmamıştır.
Dosyanın 11/10/2019 tarihli celsesinde, dosyada alınan rapor görüşlerinde müphem görülen hususların netleştirilmesi, davadaki asli ve terditli talepler yönünden ayrıntılı gerekçeli görüşlerin alınması, ayrıca davalılardan ... Sig.nın kasko poliçe sorumluluğunun değerlendirilmesi açısından ayrıntılı ara karar kurularak, mümkün olursa son kök raporu düzenleyen bilirkişi kurulundan, mümkün olmazsa iki teknik üniversite makine/otomotiv mühendisi öğretim üyesi ile bir sigorta sözleşmelerinde uzman bilirkişiden oluşan yeni bilirkişi kurulundan rapor alınmasına karar verilmiştir.
Son raporu (2014'te) düzenleyen bilirkişi kurulunun bilirkişi listelerinde bulunmaması, yapılan tebligatların iade gelmesi nedeniyle yeni görevlendirilen İTÜ ve İÜ öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi kurulundan dördüncü kök rapor alınmıştır.
08.10.2020 tarihli dördüncü kök bilirkişi kurulu raporu: Aracın tekrarlayan ve motor revizesine kadar giden soğutma sistemi arızalarının araçtaki imalat hatasından değil, aracın geçirdiği kaza sonrası onarımın ... ve ... servislerinde gerektiği gibi yapılmamasından kaynaklandığı, araçtaki imalat hatasından kaynaklanmadığı ve aracı ayıplı hale getirmesinin sözkonusu olmadığı, ancak değer kaybı oluştuğu, aracı bu şekilde kullanmaya devam eden davacının %25 kusurlu olduğu, davalılardan ..., ... ve ... Sigorta'nın da %25'er sorumlu olduğu, ...'ın ise motoru revize ederek sorunu giderdiği, bu nedenle kusursuz olduğu, her ne kadar ... tamirinden sonra (7 gün-1.641 km sonra) yine su kaçağı oluşmuş ve ...'da tamir edilmişse de bunların aracın aksamındaki doğal yıpranma kaynaklı olabileceği görüşü belirtilmiştir.
Dosyada alınan ilk kök rapordaki sonuç görüşe itibar etmek mümkün değildir. Zira bu raporda aracın geçirdiği trafik kazası sonrası soğutma sisteminde hasar olmadığı ve herhangi bir tamir yapılmadığı belirtilmişse de, dosyaya celbedilen ve kaza sonrası kasko poliçesi kapsamında (davacıdan ücret almadan) onarım yapan davalı ...'ın servis fişlerinde motor radyatörü ve klima radyatörünün (değişim yapılmadan) onarımının yapıldığı, boruların değiştiği açıkça yazılı olup, sonraki kök raporlarda bu husus tespit edilmiş, tarafımızdan da görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan değerlendirme, teknik bilirkişi raporlarında yapılan tespitler ve tarafımızca da bizzat incelenen servis iş emirleri ile onarım formlarının tek tek incelenmesi sonucunda, her ne kadar dava konusu araçta motor silindir kapağında imalat hatası bulunsa da bu hatanın herhangi bir arıza oluşmadan önce normal garanti bakımı sırasında (58420 km'de) kapak ücretsiz değiştirilmek suretiyle giderilmiş durumda olduğu, aracın tekrarlayan soğutma sistemi arızalarının bundan kaynaklanmadığı, ayrıca 19.11.2011'deki (...'daki son tamir) onarım sonrası dava konusu arızanın tamamen giderilmiş olduğu ve sonrasında aynı arızaların tekrarlanmadığı, dolayısıyla aracın ayıplı servis hizmetleri üzerine ayıplı hale gelmesinin sözkonusu olmadığı, misliyle değişimi gerektiren bir durum bulunmadığı, aracın 96244 km'de iken 22.06.2011 tarihinde geçirdiği trafik kazası sonrasında ilk olarak başvurduğu ...'da onarımın gerektiği gibi yapılmaması, değiştirilmesi gereken parçaların değiştirilmeyip onarımla yetinilmesinden kaynaklandığı, sonrasında üstüste yağ ve su eksiltme arızalarının ve buna bağlı diğer arızaların, motorun zarar görmesine neden olan soğutma sistemi-aşırı asınma arızalarının doğduğu, bu durumun motorun revize edilmesine kadar gittiği, hatta ...'daki motor revizyonu sonrasında tekrar su kaçağı oluşup tekrar ...'da tamir görmüş olduğu, bu son tamirden sonra arızanın tamamen giderilebilmiş olduğu, bu durumun kaza sonrası davalılar ..., ... ve ...'da yapılan onarımların gerektiği gibi yapılmamasından kaynaklandığı, her ne kadar davacının da aracı bu şekilde kullanmaya devam etmesi nedeniyle raporlarda kusurlu olduğu belirtilmişse de, şehirlerarası yollarda ticari faaliyette yoğun olarak kullanılan ve haftalık ortalama 2.000 km yol yaptığı tespit edilen araç malikinin üstüste servis başvuruları bulunduğu, her servis başvurusu sonucunda arızanın giderildiği belirtilerek kendisine teslim edilen aracı buna güvenerek kullanan malikin, tekrarlayan aynı arızalarda kusuru olduğundan-sorumluluğundan sözedilemeyeceği, maliki aracını bu şekilde kullanmaya zorlayan hususun davalıların yeterli ve gerekli onarım hizmeti edimlerini gereği gibi yerine getirmeyip davacıyı yanıltmasından kaynaklandığı, bu nedenle alınan raporlardaki davacı malikin müterafik kusurlu olduğu görüşlerine itibar edilemeyeceği; ayrıca alınan dördüncü - son kök raporda davalılardan ...'ın motor revizesi yaparak sorunu giderdiği ve davacının zararından sorumlu tutulamayacağı belirtilse de, ...'ın kapsamlı motor revizesine rağmen aracın su kaçırmaya devam ettiği ve ...'da tekrar (bir hafta sonra-19.11.2011'de) soğutma sistemi tamiri yapıldığı, aracın motor soğutma sistemindeki sorunun ancak bu son tamirden sonra giderilebilmiş olduğu, tekrarlayan ve motor revizesine kadar giden aynı arızalar motor revizesine rağmen ... tarafından giderilemediğine ve bir hafta sonra tekrar oluştuğuna göre ...'ın da 12.11.2011'de teslim ettiği aracın motor soğutma sistemiyle ilgili yeterli ve gerekli onarımı yapmamış olduğu, bu nedenle alınan raporlardaki ...'ın kusursuz olduğu şeklindeki görüşe de itibar edilemeyeceği; davalı ...AŞ ise ... marka araçların ülkemizdeki satış sonrası servis hizmetlerini yürüten distribütör firma olması nedeniyle yetkili servisleri belirleyen, eğitimleri veren, denetlemekle ve eğitmekle yükümlü olan firma olduğundan, yetkili servislerin eylemlerinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, bu nedenle davacının yaptığı onarım giderlerinin ücretsiz yapılmasını isteme ve ödediği onarım bedellerini davalı ... ile yetkili servislerden müteselsilen tahsil talep etmekte haklı olduğu, ancak talep edilebilecek onarım masraflarının içinde dava dışı ...'da yapılan 6.320,00 TL'lik onarımın bedelinin istenemeyeceği, zira bu onarımın kaza ve kaza sonrası soğutma sistemi arıza ve onarımlarıyla ilgisi olmayıp standart km bakımı kapsamında bakım ve beklenen yıpranma onarımlarına ilişkin masraf olduğu, davada talep edilebilecek onarım giderinin (19.06.2011 tarihli kazadaki onarım sonrası, 15.08.2011'de başlayan tekrarlanan motor soğutma sistemi arızaları nedeniyle) ...'a ödenen toplam 500,00 TL ile ...'a 19.11.2011 son tamirde ödenen 1.941,02 TL ve ...'a ödenen 12.645,99 TL toplamı 15.087,01 TL olduğu, her ne kadar davacı tarafından ...'a 15.08.2011'de ödenen 150,00 TL ile 22.08.2011'de ödenen 350,00 TL'ye ilişkin faturalar dosyaya sunulamamışsa da anılan davalının bu onarımları bedelsiz yaptığına dair bir iddia ve delil ileri sürmediği gibi dosyaya sunulan servis fişlerinin üzerinde bedeli gösteren kayıtlar bulunduğu ve yapılan onarımın kapsamıyla dönemi itibariyle uyumlu olduğu, bu nedenle davacının talep edebileceği gidere dahil edilmesi gerektiği, davalı ... Sigorta'nın ise kaza tarihindeki hasar onarım giderini kasko poliçesinden karşılamış olduğu, her ne kadar sonraki arızalar bu kaza neticesinde onarımın gerektiği gibi yapılmamasından kaynaklıysa da arızaların çıktığı ve onarıldığı tarihlerin kasko poliçesinin geçerlilik süresinin sona erdiği tarihten sonraya (03.08.2011 sonrası) rastladığı gibi kasko sigortası genel şartları gereği "trafik kazası hasarı"olarak nitelendirilemeyeceği ve kasko teminatında olduğundan sözedilemeyeceğinden, ayrıca kaza sonrası serviste yapılması gereken onarımın ne şekilde yapılması gerektiğini belirlemekle yükümlü olan esasen sigorta eksperi değil yetkili servis olduğundan, son alınan bilirkişi kurulu raporundaki görüşe itibar edilmemesini gerektiren bir husus tespit edilememekle, son-dördüncü kök rapordaki görüş de dikkate alınarak, davalı ... Sigorta'nın kasko poliçesi kapsamında davadaki "onarım gideri" talebinden sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmıştır.
Davadaki talepler terditli olarak ileri sürülmüş olup, davada asli ve fer'i terditli taleplerin ileri sürülüş biçimine göre talepler yönünden değerlendirme yapılması mahkememiz açısından yasal zorunluluktur. Taleple bağlılık ilkesine göre ve HMK md 111 kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda, ilk sıradaki asli talep olan "aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi" talebi ve terditli taleplerden "satış bedelinin iadesi talebi" 818 sayılı BK, TBK ve TTK'nın satış sözleşmesinde ayıba karşı tekeffül hükümlerine göre ancak aracın satıcısı veya ithalatçısına karşı ileri sürülebilecek nitelikte talepler olup, davalıların arasında satıcı ve ithalatçı bulunmadığından, bu talepler yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle red kararı vermek gerekmiştir.
Esasen yargılamada alınan raporlardan, aracın tamamen ayıplı hale gelmemiş olduğu, bu nedenle aracın misliyle değişimini veya aracın iadesiyle satış bedelinin iadesini gerektiren bir ayıp durumunun bulunmadığı da tespit edilmiştir.
Asli talebin tüm davalılar yönünden reddedilmesi nedeniyle değerlendirilmesi gereken terditli ilk fer'i talep hakkında ise, satış bedelinin iadesi talebinin tüm davalılar yönünden (yukarıdaki gerekçeyle) pasif husumet yokluğundan reddine, onarım giderleri tahsili talebinin ... Sigorta yönünden esastan reddine, diğer davalılar yönünden ise yukarıda detayı açıklandığı üzere 15.087,01 TL yönünden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, HMK md 111 uyarınca ikinci sırada ileri sürülen terditli talep tümden reddedilmedikçe, üçüncü sırada ileri sürülen terditli fer'i talep hakkında bu dosyada hüküm kurulamayacağından, davacının talep hakkı saklı kalmak kaydıyla, terditli değer kaybı talebi ile ikame araç bedeli zararı talebi yönünden dosyamızda karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Birinci sıradaki asli talebin (misliyle değişim) tüm davalılar yönünden pasif husumet yokluğundan REDDİNE,
2-İkinci sıradaki terditli talebin satış bedelinin iadesi kısmının tüm davalılar yönünden pasif husumet yokluğundan REDDİNE;
Onarım giderlerine yönelik talebin davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden reddine, diğer davalılar yönünden KISMEN KABULÜ ile, 15.087,01-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte diğer davalılardan müştereken müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,
3-İkinci sıradaki terditli talep hakkında hüküm kurulmuş olduğundan, üçüncü sıradaki terditli talep hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
4-Alınması gereken karar ve ilam harcı 1.030,59 TL olup, davacıdan peşin alınan 1.554,35 TL harcın mahsubu ile, bakiye 523,76 TL harcın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
5-Davacı tarafça yapılan 1.108,85-TL posta ve tebligat masrafı, 8.100,00-TL bilirkişi ücreti olan toplam 9.208,85-TL yargılama giderinden davanın kabul/red oranına göre (%14,4-%85,6) hesaplanan 1.326,07-TL yargılama gideri ile (21,15 TL başvuru harcı+1.030,59 TL peşin harç) 1.051,74-TL peşin harcın toplamı 2.377,81-TL'nin davalılardan ..., ..., ..., ... şirketlerinden müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, kabul edilen tutar üzerinden yürürlükteki AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 4.080,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan ..., ..., ..., ... şirketlerinden müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,
7-Tüm davalılar ayrı ayrı kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden, red sebebi ayrı olan davalı ... Sigorta yönünden reddedilen tutar (21.407,01 TL) üzerinden yürürlükteki AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 4.080,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle bu davalıya verilmesine; red sebebi ortak olan diğer davalılar yönünden (husumetten red nedeniyle) 4.080,00 TL maktu ve (reddedilen onarım gideri talebi üzerinden) 4.080,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle diğer davalılar ..., ..., ..., ... şirketlerine verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından karar tebliğ giderlerinden sonra artan avansın, karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili, davalılardan ... vekili ve davalılardan ... Sigorta vekillerinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.25/01/2021
Katip
Hakim