T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/87 Esas
KARAR NO: 2021/302
DAVA: İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/03/2014
KARAR TARİHİ: 28/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde: davalı (iflas sebebiyle tefrik kararı verilen) ... A.Ş.nin, müvekkili banka bünyesinde devren birleştirilen ... A.Ş.’nin devir öncesi kredili müşterisi olup, imzaladığı Genel Kredi Sözleşmelerine istinaden kredi kullandığını, diğer davalıların ise ilgili kredilerin teminatı olarak Genel Kredi Sözleşmelerini müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imzalamış olup, borçtan ve fer'ilerinden sorumlu olduklarını, borçluların Genel Kredi Sözleşmeleri gereğince, üzerlerine düşen edimleri yerine getirmemelerinden dolayı tüm kredi hesaplarının kat edildiğini, bu doğrultuda, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; ... 17. Noterliği'nden keşide edilen ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edildiğini, ihtarnameye konu nakit borcun ödenmiş olmasına rağmen, daha sonra doğan komisyon borçlarının ödenmemesi ve mer’i teminat mektubu bedelinin depo edilmemesi üzerine, borçlular aleyhine ... 3. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, borçlular tarafından takibe konu 636,68 TL tutarlı nakdi borcun ödenmiş olduğunu, (mektup mer'ı olduğu müddetçe doğan/doğacak komisyonları ve takibe konu nakdi borcun faiz, bsmv vb. ferileri ile masraf ve vekalet ücreti vb. alacaklarına ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydı ile), gayrinakdi borca itiraz edilmiş olduğunu, borçlu / davalıların itiraz dilekçelerinde 231.780,00 TL. tutarlı borcun olmadığına ilişkin takibe, ilgili borca, ferilerine ilişkin yapmış olduğu tüm itirazların gerçeğe aykırı olup, tamamen borcun ödenmemesine yönelik iddialar olduğunu, teminat mektuplarının depo talebinin yasa ve sözleşmelere uygun olduğunu, teminat mektuplarını depo etme ve komisyon borçlarını ödeme yükümlülüğünün müvekkili Banka ile devren birleşen ... A.Ş. ile imzalanan genel kredi sözleşmelerinden doğduğunu, nakde dönmemiş teminat mektubu için icra takibi başlatılmasının yasal olduğunu, teminat mektubunun deposu kefillerden talep edilebileceği, Yargıtayın yerleşik içtihatlarının bu doğrultuda olduğunu, belirterek, açıklanan hususlar uyarınca, davalı/borçlular tarafından yapılan haksız itirazların iptaline karar verilmesi ve icra inkar tazminatına mahkum edilmeleri için işbu davanın açılması zaruretinin doğduğunu, netice ve talep olarak; açıklanan nedenlerle; fazlaya ilişkin her türlü hak ve alacaklarına ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalıların haksız ve hukuki mesnetten yoksun itirazlarının iptali ile takibin devamına, borçluların icra inkar tazminatı ile cezalandırılmalarına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... A.Ş.’nin kredi borçlusu olarak imzalamış olduğu Genel Kredi Sözleşmesine istinaden, ... A.Ş. tarafından, ... 17. Noterliği'nin açılacak faizsiz bir hesapta depo edilmesi, 3.858,80 TL. nakit borcun ise faizi ile birlikte ödenmesi ihtar edildiğini, ... 17. Noterliği’nin... tarih ve ... numaralı ihtarnamesine, ... 63. Noterliği’nin ...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verilerek, söz konusu teminat mektubunun, ... Genel Müdürlüğü uhdesinde bulunduğu, ... aleyhine taahhüt konusu işin yapılmasına rağmen teminat mektubunun iade edilmemesi sebebiyle iadesi için açılan davanın ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. Sayılı dosyasında halen derdest olduğu ve yakın bir zamanda lehimize olarak neticeleneceği, dava neticesinde alındığı zaman ibraz edileceğinin belirtildiğini, davacı bankanın ihtarnamesine konu nakit borç ödenmiş olmasına rağmen teminat mektubu ibraz edilmediğinden müvekkiller aleyhine, ... 3. İcra Müdürlüğü’nün...E. sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, müvekkiller tarafından takibe konu 636,68 TL. tutarlı nakdi borcın ödendiğini, gayri nakdi borca ve tüm fer’ilerine itirazda bulunulduğunu, müvekkili tarafından yapılan itiraz üzerine davacı tarafından işbu haksız itirazın iptali davasının açılmış olup, açılan bu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu gayri nakdi alacak tutarı 231.780,00 TL’Iik teminat mektubundan kaynaklandığını, söz konusu teminat mektubu ... Genel Müdürlüğü uhdesinde bulunmakta olup, iadesi için açılan dava ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında halen derdest olup, söz konusu davada, ... Genel Müdürlüğü'ne karşı taahhüt konusu işin yapılmasına rağmen, teminat mektubunun iade edilmemesi sebebiyle, davanın açıldığını, teminat mektubunın dava neticesinde alındığı zaman davacı bankaya ibraz edileceğini, bu hususun daha öncede belirtildiği gibi davacı bankaya, ... 63. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile de bildirildiğini, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Bekletici Sorun" başlıklı 165. maddesinde; ‘Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya 1dan makamın kararına kadar yargılama bekletilir.” Somut olayda da, İşbu davaya konu teminat mektubunun ibraz edilmesi, ... 5.nci Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. sayılı dosyasında verilecek hükme bağlı olduğundan, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. Sayılı dosyasının bekletici sorun yapılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkil şirket tarafından 21.03.2013tarih ve 10844 giren evrak sayılı dilekçesi ile İller Bankası’ndan teminat mektuplarının iadesi talep edilmiş, ancak ... A.Ş.'nin ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısı ile, teminat mektuplarının üzerinde ihtiyati tedbir bulunduğu, bahse konu teminat mektuplarının kanuni takip neticesi serbest bırakılabileceği ve kendilerine iade edilebileceğinin bildirildiğini, teminat mektubundan kaynaklanan komisyon ve sair borcun ödendiği de dikkate alındığında kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubunun iadesini veya bedelinin ödenmesini gerektirir bir neden bulunmadığını, ancak ödeme emrinde geçen nakdi alacak tutarı niteliğindeki 636,68 TL’Iik komisyon ücretinin müvekkil şirketçe ödendiğini belirterek tüm bu açıklanan nedenlerle, ... 3. İcra Müdürlüğü’nün ...E. Sayılı dosyasına konu gayri nakdi alacak tutarı olan 231.780,00 TL'lik borcun tamamına ve fer’ilerine itirazlarında haklı olduklarını belirterek, haksız yere açılan işbu davanın reddine karar verilmesini, ... 5. Asliye Ticaret... E. Sayılı dosyasının bekletici sorun yapılmasına, hukuki dayanaktan yoksun olan işbu davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Genel Kredi Sözleşmeleri, kat ihtarnamesi, teminat mektubu sureti, ... 3. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmiştir.
Mahkememizin 2021/18 Esas sayılı dava dosyası, iş bu dava dosyasının 30/12/2020 tarihli 17. celsesinde, davanın genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan itiraz iptali davası olduğu ve yargılama sırasında davalılardan ...Ticaret Anonim Şirketinin iflasına karar verilmekle, bu şirket yönünden davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü, itirazın iptali davası yazılı yargılama usulüne, kayıt kabul davasının ise basit yargılama usulüne tabi olduğu, bu kapsamda yerleşik Yargıtay uygulamaları gereğince farklı yargılama usulüne tabi davaların ayrılarak görülmesi ve davacı vekilinin 07/03/2018 tarihli 11.celsede "...iflas eden ... yönünden dosyanın tefrik edilerek diğer davalılar yönünden dosyaya devam edilmesini talep ederiz..." şeklindeki beyanları dikkate alınarak tefrik edilmiş ve Mahkememizin 2021/18 Esas sayılı sırasına kaydedilmiş, davaya iflas eden bu davalı şirket dışında, diğer davalılar yönünden devam edilmiştir.
Mahkememiz dosyası bankacılık alanında uzman bilirkişi Banka Emekli Müdürü ...' a tevdi edilerek rapor alınmış, bankacı bilirkişi 14/01/2019 tarihli raporunda; "...Davacı bankanın ... 3.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından; 14/03/2013 takip tarihi itibariyle, davalılardan gayrinakdi depo tutarı alacağı 231.780,00 TL olarak belirlendiği, 11/01/2011 tarihinde kabul edilip, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun temerrüt faizine ilişkin 120.maddesi hükmü, 12/01/2011 tarihinde kabul edilip, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun yürürlüğü ve uygulama şekli hakkında 6101 sayılı Kanunun 7.maddesi ile 13/01/2011 tarihinde kabul edilip, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 8.maddesindeki (1) ''Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir.'' hükmü gözetilerek takip tarihinden sonra mer'i teminat ve kefalet mektubunun tazmini halinde tazmin tarihinden itibaren borç ödeninceye kadar tazmin tutarı üzerinden, senevi %44 temerrüt faizi ile sözleşme hükmüne göre de faizin %5 gider vergisinin istenebileceği ..." mütalaa edilmiştir.
Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan gayri nakdi alacakların bedelinin deposunun yönelik olarak başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davaya konu teminat mektubu, ... A.Ş. tarafından genel kredi sözleşmesi uyarınca asıl borçlu ...Tic. A.Ş lehine 29/03/2000 tarihinde ve 231.780,00 TL bedelli olarak... Genel Müdürlüğü lehine keşide edilmiştir. Bahse konu teminat mektubu halen meri olup, mektubun verilme sebebi olan ihale konusu inşaat işlerinin tamamlandığı iddiası ile asıl borçlu tarafından mektubun iadesine yönelik açılan ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dava dosyası da halen derdest olup görülmeye devam etmektedir. Bu aşamada, davacı banka genel kredi sözleşmesi uyarınca teminat mektubunun bedelinin deposunu davalılardan / müteselsil kefillerden talep etmiş, ancak davalılar mektubun iadesine yönelik açılan davanın sonucunun beklenmesi gerektiği, bu davanın lehine sonuçlanarak mektubun bankaya iadesinin sağlanacağı savunmasında bulunmuşlardır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın temeli, davacı bankanın meri teminat mektubunun bedelinin davalılardan / müteselsil kefillerden deposunu isteyip isteyemeyeceği, teminat mektubunun iadesine yönelik açılan davanın eldeki dava bakımından bekletici mesele yapılması zorunluluğu bulunup bulunmadığı konusunda toplanmaktadır.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, meri teminat mektubunun bedelinin deposuna yönelik olarak müşterek borçlu ve müteselsil kefil olan davalıların sorumluluğu bulunup bulunmadığı noktasında taraflar arasında akdedilen ve kendilerinin de imzasını taşıyan genel kredi sözleşmelerine bakılması gerektiği, bilindiği üzere müşterek borçlu ve müteselsil kefiller yönünden teminat mektubunun bedelinin depo edilmesine yönelik hükümlerin kefiller bakımından ilave teminat gösterme borcu niteliğinde olduğundan bu konuda mutlaka genel kredi sözleşmesinde özel bir düzenleme bulunması gerektiği, aksi halde davalıların mektup bedelinin deposundan sorumlu olmayacakları, bu kapsamda genel kredi sözleşmesinin 12. maddesinde bankanın dilediği her zaman müşterinin kullandığı nakdi ve gayri nakdi krediler karşılığnda teminat olmak üzere yeterli teminat gösterilmesini, teminat mektubunun nakden veya defaten faiz getirmeyen bir hesapta bloke edilmek üzere üç gün içinde bankaya depo edilmesini istemeye yetkili olduğu, bu husustaki taleplerin süresi içinde yerine getirilmemesi durumunda bankanın depo taahhüdünü teminen kanuni yollara başvurma hakkının peşinen kabul edildiği ve dahi her türlü itiraz hakkından da vazgeçildiğinin kararlaştırıldığı, genel kredi sözleşmesinin Kefalet başlıklı 21.1.maddesinde sözleşmede imzası bulunan kefillerin bu kredi sözleşmesinden ötürü her ne sebeple olursa olsun bankanın müşteri lehine verdiği teminat mektubu veya diğer gayri nakdi kredileri kefalet limitleri kadar müteselsil kefil sıfatıyla tekeffül ettikleri, başka bir anlatımla genel kredi sözleşmesinde anılan hükümle birlikte bu hususta teminat mektubunun deposuna yönelik özel bir düzenleme yapıldığı anlaşılmakla, davalıların müteselsil kefil sıfatıyla teminat mektuplarının bedelinin deposu talep edildiğinde bu tutarlardan kefalet limitleri çerçevesinde sorumlu oldukları ve ilave teminat gösterme borcu altına girdiklerinden mektup bedelini depo etmeleri gerektiği tartışmasızdır. Aynı husus, bankacı bilirkişinin 14/01/2019 tarihli raporunda daha detaylı olarak vurgulanmış, sözleşmenin ilgili maddeleri ve dahi Yargıtay içtihatları ile desteklenerek denetime açık raporda kapsamlı şekilde ifade edilmiştir.
Davalılar teminat mektubunun iadesine yönelik, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasının sonucunun beklenilmesi gerektiğini ileri sürmüşler, esasen hem takip aşamasında borca itiraz dilekçesinde hem de yargılama sürecinin her aşamasında savunmalarının temelinin bekletici mesele olgusuna dayandırmışlardır. Zira davalılar, bu davanın kendi lehlerine sonuçlanacağını ve davayı kazanıp mektubun iadesi sağlandığında, davacı bankaya iade edeceklerini ifade etmektedirler. Ancak, taraflar arasında varlığı tartışmasız olan genel kredi sözleşmesinin 12. ve 21. maddeleri uyarınca müşterek borçlu ve müteselsil kefil olan davalıların mektup bedelinin depo edilmesi konusunda ilave teminat gösterme borcu altına girdikleri, banka tarafından talep edildiği takdirde mektup bedelini mutlak anlamda depo etmeleri gerektiği, anılan sözleşme hükümlerinde bu hususta istisnai bir düzenleme bulunmadığı, hatta her ne sebeple olursa olsun depo talep edildiğinde itiraz haklarından vazgeçilerek bedelin depo edileceğini kabul ettikleri, bu bakımdan teminat mektubunun yargılamaya konu edilmesi halinde mektup bedelinin deposunun kefillerden talep edilemeyeceğine yönelik sözleşmenin diğer maddelerinde veya anılan hükümlerde davalıların haklılığını ispatlayacak bir düzenleme de bulunmadığı anlaşılmıştır. Öyleyse, meri teminat mektubunun yargılamaya konu edilmesi, mektup bedelinin davalılardan depo edilmesine engel oluşturmadığından diğer dosyanın bekletici mesele yapılmasına gerek yoktur. Kaldı ki bir an için aksi düşünüldüğünde, davalılar tarafından teminat mektubunun bedeli davacı bankaya depo edildiğinde, diğer dosya lehlerine sonuçlanırsa, bu dava sonucunda elde edecekleri teminat mektubunu davacı bankaya iade ettiklerinde, öncesinde depo edilen tutar banka tarafından kendilerine defaten geri ödenecek olup davalıların aleyhlerine bir durum oluşması da söz konusu değildir. Bu bakımdan, diğer dosyanın bekletici mesele yapılmasına yine gerek bulunmamaktadır. Açıklanan nedenler karşısında, davalıların savunmaları yerinde görülmemiş, denetime elverişli 14/01/2019 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı itirazın iptali ve takibin devamıyla birlikte, davalıların icra inkar tazminatına mahkum edilmelerini talep etmiş ise de; İİK 67.maddesi hükmü uyarınca gayri nakdi kredi niteliğindeki teminat mektubunun likit bir alacak olmaması nedeniyle yasal koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KABULÜ ile;
1-Davalıların ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış oldukları İTİRAZIN İPTALİ ile takibin 231.780,00 TL gayri nakdi alacak yönünden kaldığı yerden aynı koşullar altında aynen DEVAMINA,
2-Alacağın likit olmaması sebebiyle yasal koşullar bulunmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Kabul edilen dava değeri (231.780,00 TL) üzerinden alınması gereken 15.832,90 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan posta, tebligat masrafı 562,90 TL, bilirkişi ücreti 650,00 TL olmak üzere toplam 1.212,90 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalılar tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığı anlaşıldığından bu hususta karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
6-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 24.674,60 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-HMK 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 28/04/2021
Katip
(e-imzalıdır)
Hakim
(e-imzalıdır)