T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1237 Esas
KARAR NO: 2022/42
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 22/12/2015
KARAR TARİHİ: 21/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25/09/2014 tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın ... istikametine doğru giderken direksiyon hakimiyetini kaybeden sürücünün yol kenarında bulunan müvekkiline çarpışması neticesinde meydana gelen kazada müvekkilinin ağır bir şekilde yaralandığını, kaza tespit tutanağı ve ... CBS ... soruşturma neticesinde kazanın oluşumunda davalı sigortalısı araç sürücüsünün kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin kaza nedeniyle uğradığı geçici iş göremezlik süresi ve daimi sakatlığın ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının belirlenmesine müteakip yaptırılacak bilirkişi hesaplaması ile maruz kaldığı zararın hesaplanmasını, tedavi süresince müvekkilinin çalışamadığını, bu nedenle kazanç kaybına maruz kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, belirsiz alacak davası olarak şimdilik 3.000,00-TL tazminatın kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan azami poliçe teminat limitinden poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere davalı sigorta şirketinden başvuru tarihinden ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, dava masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.(Sunulan 11/07/2021 tarihli açıklama dilekçesinde, talebin 1.500,00 TL kalıcı iş gücü kaybı, 1.500,00 TL geçici iş gücü kaybı tazminatı olduğu açıklanmıştır.)
TALEP ARTIRIM: Davacı vekilince sunulan 13/06/2018 tarihli dilekçede, kalıcı iş gücü kaybı tazminat talebi 118.642,06 TL'ye, geçici iş gücü kaybı tazminat talebi 8.630,67 TL'ye artırılarak eksik peşin harç yatırılması gereken 1/20 oranından daha yüksek şekilde yatırılmıştır.
ISLAH : Davacı vekilince sunulan 14/04/2021 tarihli dilekçede, talep artırım dilekçesindeki kalıcı iş gücü kaybı tazminat talebi 71.339,44 TL artırılarak 189.981,50 TL'ye yükseltilmiş ve eksik peşin harç yatırılması gereken 1/20 oranından daha yüksek şekildeyatırılmıştır.
İKİNCİ TALEP ARTIRIM : Davacı vekilince sunulan 23/12/2021 tarihli (talebi yükselten 3.dilekçe olan) dilekçede, ıslah dilekçesindeki kalıcı iş gücü kaybı tazminat talebi 228.038,44 TL'ye yükseltilmiş, bu son taleple ilgili yeni bir peşin harç yatırılmamışsa da, önceki talep artırım ve ıslah sırasında bu tutarı da kapsayacak kadar peşin harç yatırılmış olduğu tespit edilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sigortalısının kusuru oranıda ve poliçe teminat limitleriyle sınırlı sorumlu olduğunu, bu nedenle önce kusur tespiti yapılması gerektiğini, ayrıca maluliyet oranının tespit edilmesi gerektiğini, davacının gelir durumuna yönelik bilgi, belge ve dokümanın bulunmadığını, avans faizine yönelik talepleri kabul etmediklerini, uygulanacak faizin yasal faiz olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, 25/09/2014 tarihinde meydana gelen tek aracın karıştığı trafik kazasında davacı yayanın yaralanması üzerine, aracın ZMMS şirketinden kalıcı ve geçici işgücü kaybından kaynaklanan maddi tazminat taleplerine ilişkindir.
Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, maddi hasarlı ve ölümlü ile yaralamalı kaza tespit tutanağı, kazaya karışan aracın trafik tescil kaydı, ... CBS ... soruşturma ve ... 1. ACM ... Esas ceza dava dosyası Uyap kayıtları, davacının kaza sonrası tedavi evrakları, davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçesi ve hasar dosyası, davacının kolluğa yaptırılan ekonomik sosyal durum araştırma sonuçları, Uyap'tan alınan nüfus kayıtları, SGK'dan rücuya tabi ödeme ve hizmet dökümü ile gelir bilgileri celbedilerek incelenmiş, bilirkişi raporları alınmıştır.
ZMMS şirketi hasar dosyasının incelenmesinde, dava öncesi davacının davalı sigorta şirketine (dava tarihinde yazılı başvuru dava şartı yürürlüğe girmemiş olmakla) herhangi bir başvuru yapmadığı, SGK yazı cevabında ise davacıya geçici işgöremezlik ödemesi veya rücuya tabi ödeme yapılmamış olduğu, kaza tarihi itibariyle herhangi bir yerde kayıtlı çalışmasının bulunmadığı tespit edilmiştir.
İncelenen soruşturma ve ceza dava dosyasına göre, davalıya sigortalı ... Marka 2010 model panelvan tarzı hususi aracın sürücüsü olan suça sürüklenen çocuk ... hakkında ehliyetsiz araba kullanarak taksirle dava dışı bir kişinin ölümüne, davacının yaralanmasına neden olma suçundan mahkumiyet kararı verildiği, istinaf başvurusunun BAM tarafından reddedildiği, kazanın oluşumunda sürücünün (SSÇ) direksiyon hakimiyetini yitirip yoldan çıkıp savrularak bir işyeri önündeki elektrik direğine çarpıp durduğu sırada yol kenarında yürüyen davacıya ve eşine çarpması şeklinde gerçekleşen kazaya etken başka bir husus-kişi bulunmadığının tespitli olduğu görülmüştür.
Davacının maluliyetine ilişkin alınan raporda özetle; davacının kaza nedeniyle kalıcı ve geçici iş gücü kaybı oluşup oluşmadığı, oluştuysa oran ve süresinin tespiti amacıyla ATK 2.İhtisas Kurulundan 16/07/2020 tarihli raporda, (güncel Yargıtay 17.HD ve 4. HD içtihatlarına göre kaza tarihi itibariyle esas alınması gereken yönetmelik olan) 03/08/2013 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin sadece 2008 tarihli yönetmeliğe ek cetvelin birinde değişiklik içermekle maluliyet oranı %60'ı geçenler için malulen emekliliğe esas hesaplamaları içerdiği, bu yönetmeliğe göre meslekte kazanma gücü kaybı belirlenemeyeceği, bu nedenle 11/10/2008 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Yönetmeliğine göre davacının kaza nedeniyle %31 kalıcı, 9 ay geçici işgücü kaybı oluştuğu tespit edilmiştir. Yargılama sırasında 30/03/2013 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Özürlülük Ölçütü Yönetmeliğine göre de rapor alınmışsa da, konuyla ilgili güncel Yargıtay içtihatlarında vurgulandığı üzere, 25/09/2014 kaza tarihi itibariyle esas alınması gereken yönetmelik 03/08/2013 tarihli ve ondaki eksiklik nedeniyle 2008 tarihli yönetmeliktir.
Kazadaki kusur oranları hakkında trafik kazalarında uzman makine mühendisi bilirkişiden, davacının gerçek zararı hakkında aktüer bilirkişiden kök rapor alınmış, Anayasa Mah.nin 09/10/2020 tarihli iptal kararı üzerine güncel Yargıtay içtihatları gereği TRH2010 tablosu ile progresif rant usulüne göre hesap yapılması istenerek aktüer bilirkişiden ek rapor alınmıştır.
Dosya kapsamında alınan ilk aktüer raporda PMF1931 tablosuna göre hesaplanan tazminat tutarına göre davadaki talep artırılmış, sonrasında (asgari ücret artışı da olmakla) kusur raporu ile birlikte aktüerden (PMF1931 tablosuna göre) ek rapor alınmış, talep artırım dilekçesindeki talep birinci ek rapordaki tutara göre ıslah edilmiş, sonrasında ise yargılama aşamasında Anayasa Mahkemesinin KTK md 90 hk. 09/10/2020'de yayınlanan iptal kararı sonrası güncel son Yargıtay 4.HD ve (Kapatılan)17.HD içtihatları uyarınca aktüerden TRH2010 tablosu ve progresif rant usulüne göre ikinci ek rapor alınmıştır. Davacı vekilince ikinci ek rapor sonrası da üçüncü bir talep yükseltme dilekçesi sunulmuştur.
Yargıtay 4.ve 17 HD içtihatlarına göre, belirsiz alacak davasında talep artırım dilekçesinin ıslah dilekçesiyle ıslahı mümkündür. Ancak üçüncü bir talep artırım-ıslah dilekçesi ile talebin üçüncü kez artırılması HMK uyarınca mümkün değildir.
Kusur ve aktüer bilirkişiden alınan (ıslah dilekçesinde talep edilen tutarları hesaplayan) ve hükme esas alınan 01/03/2021 tarihli raporda özetle; tek taraflı kazanın oluşumunda direksiyon hakimiyetini kaybeden araç sürücüsünün %100 oranında tam kusurlu olduğu; kaza tarihinde 49 yaşında olan davacının işsiz olması nedeniyle güncel asgari ücretten hesaplamaların yapıldığı, 2008 tarihli yönetmeliğe göre tespit edilen maluliyet oranlarına göre, rapor tarihi itibariyle davacının (PMF1931-prog.rant usulüyle) 189.981,50 TL kalıcı işgücü kaybı, 8.630,67 TL geçici işgücü kaybı zararı olduğu, tazminattan indirim gerektiren husus bulunmadığı, hesaplanan tazminatın 268.000,00 TL'lik ZMMS poliçe teminat limitinin altında olduğu tespit edilip bildirilmiştir. Davacı vekilince kök rapora göre talep artırım ve bu birinci ek rapora göre ıslah yapılmış olduğundan, bahsi geçen birinci ek aktüer raporda yapılan hesap hükme esas alınmıştır.
Yargıtay 4.HD ve (Kapatılan)17.HD güncel içtihadı gereği TRH2010 tablosu ve progresif rant usulüyle hesap yapması istenerek aktüer bilirkişiden alınan ikinci ek raporda özetle; 2008 tarihli yönetmeliğe göre tespit edilen maluliyet oranlarına göre, rapor tarihi itibariyle davacının (TRH2010-prog.rant usulüyle) 228.038,44 TL kalıcı işgücü kaybı, 8.630,67 TL geçici işgücü kaybı zararı olduğu tespit edilip bildirilmiştir. Davacı vekilince bu son ek rapora göre üçüncü kez talep artırım yapılmışsa da, aynı davada talep artırım-ıslah haklarının birden fazla kullanılması HMK uyarınca mümkün olmadığı, bakiye kısım ancak (poliçe teminat limiti kalması halinde) başka bir davayla talep edilebilir nitelikte olduğundan, bu son taleple artırılan kısım yönünden (kalıcı iş gücü kaybı zararına ilişkin 38.056,94 TL'lik kısım) iş bu davada hüküm kurulamayacağından, karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan ve incelenen deliller, alınan dosyadaki delil durumuna uygun ve tek taraflı kazanın oluş şekliyle, davacının yaralanmasıyla uyumlu, bilim ve fen kurallarına uygun, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli, güncel Yargıtay (Kapatılan) 17.HD, 4.HD ile BAM içtihat ve uygulamalarına uygun bulunan bilirkişi raporları tespitleri hep birlikte değerlendirildiğinde, davacının (ölen) eşiyle yol kenarında yürürken davalının sigortaladığı araç sürücüsünün tam kusuruyla çarpması şeklindeki trafik kazasında yaralanması nedeniyle oluşan maddi zararından davalı ZMMS şirketinin sigortaladığı işletenin hukuki sorumluluğunu temin etmesi nedeniyle 2918 sayılı KTK, ZMMS Genel Şartlar ve TBK haksız fiil sorumluluğu hükümleri kapsamında sorumlu olduğu, geçici işgöremezlik zararının da teminata dahil olduğu, hesaplanan tazminatın kaza tarihindeki poliçe teminat limitinin altında kaldığı, davacı yayanın kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmadığı hususunun ceza dava dosyasında da tespitli durumda olduğu, davacının yaralanmasında müterafik kusuru bulunmadığı, bu nedenle tazminattan indirim gerektiren hususa rastlanmadığı, talep edilebilecek tazminat yönünden davalının temerrüdünün dava tarihinde oluştuğu, kaza yapan aracın trafik kaydında kamyonet yazsa da kullanım amacı hususi olan panelvan tarzı araç olması nedeniyle yasal faiz talep edilebileceği anlaşıldığından, birinci ek aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan tazminat tutarlarına uygun şekilde talep artırım ve sonrası ıslah dilekçesindeki tazminat tutarına göre davanın aşağıdaki şekilde kısmen kabulüne, ikinci ek aktüer raporda hesaplanan ve dilekçeyle tekrar artırılan kısımla ilgili bu davada hüküm kurulamayacağından karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Davada üçüncü kez talebin yükseltilmesi mümkün olmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilen kısım yönünden HMK md 331 kapsamında yapılan hukuki değerlendirmede ise, yargılama sırasında Anayasa Mah.nin iptal kararı üzerine Yargıtay içtihatlarında meydana gelen değişiklik nedeniyle tekrar ek rapor alınması zorunlu olduğundan ikinci ek rapor alınmakla, davacının esasen bu kısmı da talep hakkı olsa da usul kuralları uyarınca bu davada hüküm kurulamayacağından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden, davada reddedilen kısım olmamakla bu nedenlerle davalı lehine yargılama gideri-vekalet ücreti takdir edilmemiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
198.612,17-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (poliçe teminat limitini aşmamak koşuluyla) davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
Fazla istem yönünden karar verilmesine yer olmadığına,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcı 13.567,19-TL olup, 27,70-TL peşin harç, 424,46 TL tamamlama harcı, 1.218,30 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 11.924,43-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan posta ve tebligat masrafı 569,40-TL, bilirkişi ücreti ve ATK gideri 2.562,00-TL olmak üzere toplam 3.131,40-TL yargılama gideri ile (27,70-TL başvuru, 27,70-TL peşin, 1.642,76-TL ıslah harcı) 1.698,16-TL harç toplamı 4.829,56-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, kabul edilen tutar üzerinden AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 22.352,85-TL nispi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.21/01/2022
Katip
Hakim