T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/150 Esas
KARAR NO: 2018/134
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/02/2015
KARAR TARİHİ: 07/02/2018
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle; taraflar arasında imzalanan 31.08.2012 tarihli sözleşmeden doğan 52.000 TL alacağın tahsili için icra takibine girişildiğini, davalının itirazı neticesinde itiraz iptali için huzurdaki davayı açtıklarını, ... ünvanlı işletmenin davacı tarafından kurulan iştigal konusu makine kiralama, harfiyat, nakliyat vb. alan adı bir firma olduğunu, davacının leasing yöntemi ile borçlanarak iş makinası aldığını ve bu makinaları ihtiyaç sahibi firmalara saatlik, günlük, haftalık yada aylık olarak kiraya verildiğini, davalının daha önce davacıdan 1 adet JCB ve 1 adet Bobcat makinası kiraladığını bir süre sonra davalının 1 adet JCB makinası kiralamak istediğini bildirdiğini, aylık 5500 TL üzerinden makinanın davalıca kiralanması hususunda mutabık kaldıklarını, daha sonra davalının fikir değiştirdiğini 36 ay vadeli JCB makinası satın aldıklarını, makinayı bilmedikleri için işletemediklerini belirterek yeni bir teklifte bulunduklarını, teklife göre, davalı, davacıya 12 ay garantili iş verecek bu sürede davalının leasing yönetimi ile aldığı makinanın işletilmesinin davacı tarafından gerçekleştirileceğini, davacıya ayda 5500 TL ücret ödeyeceğini, ödemenin 4160 TL’nın makinanın aylık taksitine sayılacağını, kalan 1340 TL’nin ise operatör ve SGK masraflarına sayılacağını davalıca ödenen 9652 TL kırıcı aparat bedelinin davacı tarafından davalıya 8000 TL olarak ödeneceğini, iş makinası için davalının ödediği ilk 5 aylık taksit 20.800 TL’nin ise 31 ayın sonunda davacı tarafından davalıya nakden ve asfaten ödendiğini böylece 31 ayın sonunda davacının iş makinasımn sahibi olacağını ve taraflar arasında 31.08.2012 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme m.5’de 1 adet JCB bedelinin aylık 5500 TL olarak kararlaştırıldığını, bu bedelin 4160 TL’sinin makinamn aylık taksitlerinden mahsup edileceğini, kalanın m.ll’e göre 1340 TL’nin operatör maaşı SSK prim bildirgesi ve tahakkukları bu bedele dahil olarak davalı tarafından ödeneceği, davacı alacağından mahsup edileceğinin kararlaştırıldığım, davacının 01.09.2012 tarihinden itibaren işe başladığını, edinimini tam ve gereği gibi yerine getirdiğini, diğer taraftan ... ilçesindeki SGK inşaatı nedeniyle, davacının davalıdan 10.797 TL hakkedişi doğduğunu, bu 10.797 TL hakkediş bakiyesi üzerinden 8000 TL’nin mahsubu yoluyla 22.10.2012 tarihinde kırıcı aparat bedelinin davalıya ödenerek faturanın davacıya teslim edildiğini, bunun dışında şantiye, temizlik işlerini de titizlikle yerine getiren davacının sözleşmenin ayakta kalması için gayret gösterdiğini, 08.04.2013 tarihinde iş sahibi idarenin davalı ilerdanışıklı biçimde iş makinesinin sık sık arızalanarak iş kaybına neden olduğu şeklinde tutanak tanzim ettiğini, bu tutanağı haksız feshe dayanak teşkil ettiren davalının sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini, ... 10. Not.’nin ... tarih ... no’lu ihtarnameyi davacıya gönderdiğini, bilahare ... 31. Not.’nin ... tarih ... no’lu cevabı ihtarnamede feshin dayanağı gerekçenin kabul edilemez olduğunun bildirildiğini, 01,09.2012 - 10.04.2013 tarihleri arasındaki 8 aylık sürede davacının 44.000 TL alacağı doğduğunu (8 ay x 5500 aylık ücret) davalıya yapılan 8000 TL kırıcı aparat ödemesi ile davacının davalıdan toplam alacağının 52000 TL faizi ile birlikte 56.347,60 TL olduğunu belirterek ... 29. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına vaki itirazın iptali, takibin devamını asıl alacağın %20’si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; taraflar arasındaki 31.08.2012 tarihli sözleşme m. 5’de, sözleşme bedelinin makine ekipman ve iş gücü bedeli olarak 5500 TL kararlaştırıldığını, bu bedelin 4160 TL’sının söz konusu makinanın aylık taksitinden düşüleceği kalanının m.11’deki şartlara uygun olarak operatör maaşı, sgk primi, v.b. masraflar için ödeneceğinin, kararlaştırıldığını, doğrudan davacıya verilecek bir ödeme kararlaştırılmadığını, sözleşme m.6’ya göre yapılacak ödemelerin 4160 TL’nın JCB makinasımn finansal kiralama taksitlerinin ödenmesinin öngörüldüğünü taraflar arasındaki sözleşmenin finansal kiralama sözleşmesinin sonuna kadar devam etmesi halinde ise belli şartlar dahilinde makinamn mülkiyetinin davacıya devrinin öngörüldüğünü, davacıya doğrudan ödenmesi kararlaştırılan bir bedel olmadığını, sözleşme m. 8’de idare i]e davalı arasında imzalanmış ana sözleşmenin taşeronu bağlayacağı m.l5’de ise idarenin emir ve talimatlarını eksiksiz yerine getirmesi gerektiğinin kararlaştırıldığını, m.l3’de davacının sözleşme şartlarına uymaması halinde, sözleşmenin tek taraflı feshedileceği, bu şekilde fesih halinde sadece operatör ve makine bakım bedelinin ödeneceğinin kararlaştırıldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin davacının kusurlu davranışlarıyla haklı nedenle feshedilmiş olup davacının icra takibine dayanak yaptığı bedelleri sözleşme gereği talep edebilmesinin mümkün olmadığını, davacının sözleşme gereği yükümlerini yerine getirememesi, işini savsaklaması sebebiyle idarenin 08.04.2013 tarihinden tutanak tuttuğunu ve işine son verdiğini, davalıya bildirdiğini, davalının sözleşmeyi idarenin tutmuş olduğu fesih tutanağına istinaden haklı olarak feshettiğini, m.13’e göre sözleşme bedelini talep hakkı bulunmadığını, davalının üzerine düşen operatör ödemelerini yaptığını, davalının sözleşme gereği edimlerini yerine getirdiğini belirterek davanın reddini davacının %20 tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.
İcra dosyası dosyamız arasına celp edilmiş, tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde mali müşavir bilirkişi vasıtasıyla inceleme yaptırılmış, davacı defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı tespit edilmiş, davacının çalıştırdığı iş makinesinin çalışma süresi hesabı ve talep edebileceği alacak miktarı konusunda inşaat mühendisi bilirkişi heyete dahil edilmiş, sözleşmenin haklı feshi halinde davacının talep edebileceği alacak kalemleri ve feshin haklı olmaması halinde talep edebileceği alacak kalemleri konusunda rapor tanzim edilmesi için dosya ayrıca mali müşavir bir bilirkişiye tevdii edilerek rapor tanzim edilmesi sağlanmıştır.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;
Dava, taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında hizmet bedeli ile araç kiralama bedelini içeren sözleşmesel ücretin ve davalıya ödenen kırıcı aparat bedelinin tahsili amacıyla başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davalı tarafından taraflar arasındaki sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği, sözleşmenin 13. maddesine göre davacının yalnız operatör ve makine bakım bedelini talep edebileceği sözleşmenin haklı nedenle feshedilmediği düşünülse dahi ödemelerin davacının hakediş bedeli olarak talep edemeyeceği savunması getirilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin "Ödeme Şekli" başlıklı 6. Maddesi "İşveren tarafından taşerona ödenecek olan sözleşme bedeli finansal kiralama hakkı işveren üzerinde olan ... marka ... model kanal kazıyıcı yükleyicinin finansal kiralama müddeti olan 31 aylık süre sonunda işveren tarafından finansal kiralama şirketinden kendi üzerine alınmak suretiyle mülkiyet hakkının taşerona devri şeklinde yapılacaktır. İş bu makine ... San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait olup ödemeleri bittikten sonra ...'ya iş bu sözleşme şartları doğrultusunda devrini yapacaktır. ... Tic. Ltd. Şti. devir bedelini ... Ltd. Şti. cari hesabına mahsup edecektir. Devre ilişkin masraflar taşeron tarafından ödenecektir. Ayrıca işveren tarafından daha önceden yapılmış olan 5 aylık kira bedeli olan 20.800,00 TL 31 aylık süre sonunda ve anılan iş makinesinin taşerona devri sırasında taşeron tarafından işverene ödenecektir. İş bu makinenin kırıcı aparatının bedeli 31 Aralık 2012'ye kadar taşeron tarafından işverene ödenecektir. Söz konusu bu bedel işveren tarafından ödenecek olan KDV mahsuplaşması, ...'taki SGK Binası inşaatında yapılacak olan iş bedeli ile takas şeklinde ve kalan bedel nakden ödenecektir." şeklinde düzenlenmiş olup sözleşmenin 13. maddesinde taşeronun operatör ve makinenin bakım giderlerini ödemekle yükümlü olduğu anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık sözleşmenin haklı nedenle feshedilip feshedilmediği, haklı nedenle feshedilmemesi halinde davacının talep edebileceği alacak kalemleri noktasındadır. Her ne kadar davacı tarafın defterleri usulüne uygun tutulmamış ise de talebin sözleşmenin feshinden kaynaklı alacak ve zarar istemine ilişkin olduğu davalı tarafından sunulan dekontlar dışında ödeme iddiasında bulunulmadığı anlaşılmakla tarafların ticari defter ve kayıtlarına itibar edilmemiştir.
Davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediği iddia edilmemiştir. Davacının taraflar arasında akdedilen sözleşmenin "İşin Tarifi" başlıklı 15. maddesinde finansal kiralama konusu makineyi operatör ile birlikte 4. Bölge Aksesuar Bakım Onarım işini üstlendiği, sözleşmenin ayakta kaldığı süre için davacının hizmeti yerine getirmediği yönünde iddia ileri sürülmediği anlaşılmakla davacının operatör ve makinenin bakım giderleri yanında sözleşmenin feshi nedeniyle kadri maruf bulunan hakediş tutarlarını talep edebileceği anlaşılmış, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği ispat edilemediğinden davacı tarafından yapım işine mahsuben ödenen kira bedeli ile kırıcı bedeli toplamı 38.492,80 TL ile operatör bedeli ve tamir masrafları 20.428,13 TL'yi davalıdan talep edebileceği kanaatine varılarak denetime elverişli 13/11/2017 tarihli rapor doğrultusunda davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davalının ... 29. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının iptali ile takibin devamına,
2-Alacak likit ve itiraz haksız olduğundan %20'si oranında 11.269,52 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan harçlar tarifesine göre tahsil edilmesi gereken harç 3.849,10 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 680,58 TL peşin harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan posta ve tebligat masrafı 137,50 TL bilirkişi masrafı 2.000,00 TL olmak üzere toplam 2.137,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinden yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap ve takdir edilen 6.548,24 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 07/02/2018
Katip ...
¸(e-imzalıdır)
Hakim ...
¸(e-imzalıdır)