T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1159 Esas
KARAR NO: 2019/639
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/11/2016
KARAR TARİHİ: 19/07/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kuyumculukla uğraştığını, ...bank ... Şubesindeki hesabına bağlı bir kısım çek yapraklarının boş olarak işyerinden kaybolduğunu, boş çek yaprakları için iptal davası açılamayacağından dava açamadıklarını, bu çeklerden ... seri no.lu olanın 08.06.2016 tarihli 23.500,00 TL bedelli olarak ... 25.İcra Md.nün ... Esas takip dosyasıyla, ... seri no.lu olanın 13.05.2016 tarihli 38.500,00 TL bedelli olarak ... 25.İcra Md.nün ... Esas takip dosyasıyla davalı tarafından cebri takibe konduğunu, takibin usulsüz tebliğ yapılarak kesinleştirildiğini, çeklerin keşide tarihlerinde düzeltme yapıldığını, çeklerdeki keşideci imzasının da tarih değiştirme imzasının da müvekkiline ait olmadığını, bu nedenle çeklerin sahte olduğu ve sahtecilik def'i mutlak def'i olduğundan herkese karşı ileri sürülebileceğini, müvekkilinin daha fazla mağduriyet yaşamaması açısından tedbir kararıyla takiplerin durdurulmasına ve devamında müvekkilinin dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, başlatılan icra takiplerinin iptaline ve hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebi %15 teminat karşılığı 02.12.2016 tarihli ara kararla İİK.md 72/3'e göre "icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi" şeklinde kabul edilmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin takip ve dava konusu çekleri ticari ilişkisi ve bayilik sözleşmesi bulunan dava dışı ...-...'dan alacağına karşılık ciro yoluyla temlik aldığını, davacının ödeme emrinin usulsüz tebliğ edildiği iddiasının doğru olmadığını, davanın çek lehdarı ve cirantalara ihbar edilmesini, davacının boş çek yapraklarının kaybolduğunu ileri sürmesine rağmen kaybolduysa muhatap bankaya bildirmesi gerektiğini, bildirmiş olsaydı müvekkilinin çeki alırken yaptığı araştırmada sahteliğinden bilgi sahibi olabilecekken basiretli tacir davranışı gösterilmeyerek bildirilmediğini, bu durumun aynı zamanda iyiniyet kuralına ve hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu, takip sonrası menfi tespit davasında takibin tedbir kararıyla durdurulmasına karar verilemeyeceğini belirterek, davacının tedbir talebinin ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, kambiyo evrakından kaynaklanan takip sonrası menfi tespit davasıdır.
Davacının çeklerde keşideci, davalının ise ciro yoluyla alan hamil olduğu, taraflar arasında bir temel-akdi ilişkinin bulunmadığı tarafların kabulünde olup uyuşmazlık, çeklerdeki keşideci ve tarih düzeltme imzalarının davacının eli ürünü olup olmadığı, sahtelik iddiasının çeki ciro yoluyla alan davalı hamile karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği, keşide tarihindeki düzeltmenin müracaat hakkına etkisi hususlarına ilişkindir.
... 25.İcra Md.nün ... Esas ve ... Esas takip dosyaları getirtilmiş ve ... Esas dosyanın 08.06.2016 tarihli ... seri no.lu 23.500,00 TL bedelli çek nedeniyle, ... Esas dosyanın 13.05.2016 tarihli ... seri no.lu 38.500,00 TL bedelli çek nedeniyle davalı hamil tarafından davacı keşideci ile dava dışı lehdar ve cirantalar aleyhine başlatılan kambiyo evrakına özgü haciz yoluyla takip dosyaları olduğu, takiplerin kesinleşmiş olduğu görülmüştür.
İcra dosyaları, dava konusu çek asılları, dava dilekçesi, taraf vekillerinin sunduğu cevap ve beyan dilekçeleri, davalının sunduğu bayilik sözleşmesi incelenmiş, davacının imza inkarı nedeniyle çek keşide tarihinden önceki-sonraki ve yakın tarihli ıslak imzalı belgeleri bulunduğu yerlerden getirtilmiş, tatbike medar imzası usulüne uygun olarak alınmış, iki çek aslı üzerinde adli grafolog bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır.
Davacının çekteki keşideci imzasını ve keşide tarihi değişikliğindeki düzeltme imzasını inkarı nedeniyle alınan ilk bilirkişi raporunda eksik inceleme yapılarak sadece 23.500,00 TL olan çekteki keşideci imzası incelenmiş ve davacının eli ürünü olmadığı bildirilmiştir. Eksik inceleme nedeniyle aynı bilirkişiden alınan ikinci bilirkişi raporunda 38.500,00 TL.lik diğer çek incelenmiş ve bu çekteki keşideci imzasının davacının eli ürünü olduğu, ancak keşide tarihi düzeltme imzasının davacının eli ürünü olmadığı bildirilmiştir. Yine eksiklik bulunduğu anlaşıldığından 23.500 TL.lik çekteki keşide tarihi düzeltme imzası ve her iki çekteki değişiklik öncesi keşide tarihleri hakkında alınan üçüncü bilirkişi raporunda ise 23.500 TL.lik çekin tarih düzeltme imzasının davacının eli ürünü olmadığı tespitiyle birlikte, 08.06.2016 tarihli 23.500 TL bedelli çekin değişiklik öncesi keşide tarihinin 08.08.2016 okunduğu, 13.05.2016 tarihli 38.500 TL bedelli çekin değişiklik öncesi keşide tarihinin 13.02.2016 okunduğu bildirilmiştir.
Bilirkişi incelemeleri sonucu aşağıdaki şekildedir:
08.06.2016 tarihli 23.500 TL çek: Keşideci imzası da tarih düzeltme imzası da davacı eli ürünü değil 13.05.2016 tarihli 38.500 TL çek: Keşideci imzası davacı eli ürünü, tarih düzeltme imzası davacı eli ürünü değil. (Önceki tarih 13.02.2016).
Kambiyo evrakına ilişkin imza inkarı ve sahtelik def'i mutlak def'i olmakla herkese karşı ileri sürülebilir niteliktedir. Bu nedenle mahkememizce yapılan hukuki değerlendirmede, davacı keşidecinin ... 25.İcra Md.nün ... Esas takip dosyası dayanağı 23.500 TL bedelli çek yönünden davalıya karşı sorumlu tutulamayacağı kabul edilerek, bu çek yönünden davalıya borçlu olmadığının tespiti nedeniyle davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacı vekilince takibin iptali ve hacizlerin kaldırılmasına da karar verilmesi istenmiş ise de, davanın İİK md.72/3'e göre açılan takip sonrası menfi tespit davası olduğu, mahkememizce verilen kararın sonuçlarının da İİK.md.72/3'te hükme bağlanmış olduğu, kararın infazı aşamasına ilişkin takip dosyasında yapılması gerekenlerle ilgili mahkememizce hüküm kurulamayacağı, kaldı ki imzaların istiklali ilkesi gereği diğer müracaat borçlularını bağlayacak hüküm oluşturulamayacağı, sadece dava tarafları hakkında hüküm kurulmasının zorunlu olduğu hususları değerlendirildiğinde, davacının bu taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
... 25.İcra Md.nün ... Esas takip dosyası dayanağı 38.500 TL bedelli çek yönünden yapılan hukuki değerlendirmede ise, çekin ciro zincirinde kopukluk olmadığı, dolayısıyla davalının yetkili hamil sıfatını haiz olduğu, çekteki keşideci imzasının davacıya ait olması nedeniyle müracaat borçlusu olduğu, ancak keşide tarihi değiştirme imzasının davacıya ait olmaması nedeniyle değişiklik öncesi tarihin esas alınması gerektiği, değişiklik öncesi tarihe göre çek yasal sürede ibraz edilmemiş olmakla kambiyo evrakı vasfını kaybetmeyeceği fakat hamilin kambiyo evrakına dayalı müracaat hakkını kullanamayacağı, ancak TTK md.732'ye göre sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak keşideciden talepte bulunabileceği, bu durumda davacı keşidecinin TTK md.732/4 gereği bu çek nedeniyle sebepsiz zenginleşmediğini ispatlamak zorunda olduğu, davacı ticari defterlerinde dava dışı çek lehdarıyla ilişki olup olmadığının tespiti açısından re'sen mali bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş ise de bildirilen inceleme gününde davacı tarafça ticari defterlerin ibraz edilmemesi nedeniyle inceleme yapılamadığı, dolayısıyla davacının sebepsiz zenginleşmediğini ispatlayamamış olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, bu çek yönünden davanın kısmen reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Ayrıca mahkememizin 02.12.2016 tarihli ihtiyati tedbir kabul ara kararı her iki takip için verilmiş olduğundan, hükmün infazında tereddüt oluşmaması amacıyla ve İİK md.72/4 hükmü gereği, ihtiyati tedbir kararının, davanın reddedildiği 38.500 TL.lik çekle ilgili kısmının kaldırılmasına da karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davacının ... 25.İcra Müdürlüğü ... esas sayılı takip dosyası dayanağı ...bank ... Şubesine ait, ... seri no'lu, 08/06/2016 keşide tarihli, 23.500,00-TL bedelli çek yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının icra takiplerinin iptali ve konulan hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesi talebinin reddine,
Davacının ... 25.İcra Müdürlüğü ... esas sayılı takip dosyası dayanağı ...bank ... Şubesine ait, ... seri no'lu, 13/05/2016 keşide tarihli, 38.500,00-TL bedelli çek yönünden menfi tespit isteminin reddine,
Mahkememiz dosyasından verilen 02/12/2016 tarihli ihtiyati tedbir kararının 38.500,00-TL bedelli çekle ilgili kısmının İİK md.72/4 gereği kaldırılmasına,
2-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve taktir olunan 2.820,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Davalı vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca red edilen miktar üzerinden hesap ve taktir olunan 4.585,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 600,00-TL bilirkişi ücreti ve 348,35-TL posta masrafından ibaret yargılama giderinden davanın red kabul oranına göre hesaplanan 360,37-TL ile 1.088,01-TL (29,20-TL başvuru harcı+1.058,81 TL peşin harç) harcın toplamı olan 1.448,38-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
6-Alınması gerekli 1.605,28-TL karar ve ilam harcından 1.058,81-TL peşin harcın mahsubu ile 546,47-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.19/07/2019
Katip ...
¸
Hakim ...
¸