T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2016/481 Esas
KARAR NO : 2025/929
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/04/2016
KARAR TARİHİ : 25/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile davacı şirketin ... İli, ... İlçesi... 251 Ada 27 Parselde yer alan bölgede alışveriş merkezi inşa edeceğini, burada yer alacak işyerleri için elektrik abonelikleri tesis edilmesi amacıyla davalı ...'a bağlı davalı ...'a müracaat ettiğinde, elektrik enerjisinin temini için yapılması gereken yatırımların henüz programda olmaması , yatırımların ne zaman yapılacağının belli olmaması gerekçeleriyle, elektriği alacak davacının gerekli tesisleri kurması halinde elektriğin verilebileceğini, aksi taktirde enerji alamayacağını, itirazların kabul edilmeyeceğini söylemeleri üzerine davalı tarafın tek satıcı olması ve davacının da yatırımcılarına karşı ticari taahhüt ve yükümlülüklerini zamanında yerine getirmek amacıyla mecburen şartları ve teklifi kabul etmek zorunda kaldığını ve elektrik dağıtım şirketinin isteklerini yerine getirmek (trafo inşası, enerji nakil hattı yapımı v.b)amacıyla dava dışı ...Ltd,Şti ile anlaşma yaparak ve bu işleri bu şirkete yaptırarak bedelini kendisinin karşıladığını, davalı tarafların elektrik enerjisi dağıtım ve bağlantı hizmetini abonelerine sunmakla yükümlü olmasına rağmen bunu yapmadığı gibi , ...'ın abonenin yatırımlarının elektrik dağıtım bedelinden düşüleceğine ilişkin yasa hükmüne de aykırı davrandığını, taraflar arasında yapılan sözleşmelerin tek taraflı dayatılması nedeniyle emredici yasa hükmüne aykırı sözleşmelerin mutlak butlan ile malul olduğunu, trafoların tesisi ,bakımı elektrik enerjisi dağıtım işinin davalıların asli görevi olduğunu, ...'ın görevinin sadece sayaç okumaktan ibaret olmadığını, gelişen sanayi ticaret konut gibi talepleri karışlamak üzere gerekli yatırımları da yapmak zorunda olduğunu, eğer yeterli yatırım programı yok ise, 4628 sayılı Kanun ile yetkilendirilmiş EPDK tarafından çıkarılan... tarih ve ... sayılı Resmi Gazetede yayımlanıp yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 38-6 maddesine göre yeterli finansman olmaması halinde elektrik kurumu ile genişleme yatırımı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişi tarafından anlaşma gereği bu kişiler teknik şartnameye uygun yatırımı yapar ve gerçekleşen yatırıma ait toplam harcama tutarı bu kişilerin iletim ve dağıtım tarifesi bedelinden düşülür şeklinde düzenleme olduğunu, tüm emredici mevzuata rağmen tek satıcı konumundaki davalıların davacıya dayattıkları sözleşmelerin geçersiz olduğunu, davacının elektrik alabilmek için davalıların sorumluluğunda olan, tranformatör, elektrik dağıtım panoları , yüksek gerilim ...ve diğer tesis bedellerinin trafo köşkü ve trafo yerinin toplam değeri olan 1.116.913,44-TL'nin imal tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, faiz dışı munzam zararın hesaplanarak alacağa eklenip davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde husumet ve zamanaşımı itirazları olduğunu, enerji müsadesi belgeleri incelendiğinde davacı şirket adına değil, dava dışı ...A.Ş adına düzenlendiği, bu nedenle davacının bu davayı açamayacağını, hukuki yararının ve husumetin bulunmadığını, her iki davalı arasında işletme hakkı devir sözleşmesi olduğundan davanın sadece ... a yöneltilmesi gerektiğini, ...'ın husumet sıfatının bulunmadığını, sözleşmenin dayatılmadığını, iki tarafın özgür iradesiyle yapıldığını, 2010 yılında kesin kabulü yapılan ve bunun üzerinden 5 yıl gibi bir süre geçtikten sonra açılan davanın hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olduğunu, davacının koşulları beğenmedi ise ... diğer elektrik tedarik şirketlerinden faydalanma durumu olduğunu, sözleşmeye göre trafonun işletme ve bakımı karşılığında devri ve bedel ödenmeyeceği şeklinde sözleşme yapıldığını, davacının 45 günlük sürede sözleşmeye itiraz etmediğini, sözleşme hükümlerinin kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı olmadığını, yapılan tesislerin mülkiyeti talep edilmemekte yalnızca kullanım hakkı mevcut sözleşme kapsamında talep edilmekte olduğunu, karşı tarafla davalı arasında henüz bağlantı yada sistem anlaşması olmadığından dava ile tek seferde ödeme talebinin hukuka aykırı olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde davanın sadece ...'a karşı açılması gerektiğini, iki davalı arasında 24/07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin imzalandığını, husumet itirazlarının bulunduğunu, zamanaşımı itirazları olduğunu, sözleşmenin dava dilekçesi ekinde olmadığını, kendi sorumluluklarının bulunmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
Davanın konusu yaptığı inşaat için elektrik dağıtım şirketinden bağlantı kurma için sözleşme gereği yaptığı trafo ve diğer enerji bağlantı masraflarına ilişkin sözleşmelerin tek satıcılıktan kaynaklanan güçle karşı tarafın dayatması nedeniyle sözleşmenin iradesi dışında yapılmak zorunda kaldığını, dolayısıyla yaptığı masrafların karşı taraftan tahsiline ilişkin bir çeşit sebepsiz zenginleşme davasıdır
Taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerindeki benzer beyanlarını tekrar etmişlerdir.
Davalılar ... ve ... arasında yapılan 24/07/2006 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesinin sureti dosya arasına alınmıştır.
Tarafların delilleri toplanmış , yapılan sözleşme suretleri teknik şartnameler emsal içtihat ve raporlar dosya arasına alınmıştır.
Dosyada alınan üç kişilik 18/10/2017 tarihli bilirkişi raporunda bilirkişiler "Davacı, ... 55 Pafta, 251 Ada, 27 Parsetde inşa edeceği alişveriş merkezinin 4000 KVA lık enerji temini için davalı ...A.Ş. Genel Müdürlüğüne 30.12.2005 , 08.03.2006 tarihlerindeki müracaat edilmiş olduğu, davalının da ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı cevabi yazıları ile ... enerji müsaade belgesi ite enerjinin temini için gerekli şartları belirten yazının gönderildiği, davacı son olarak ... ve ...tarihlerinde tekrar dan davalıdan toplam 6000 KVA güç istem talebinde bulunduğu, davalı da gerekli incelemeler yaparak istenen gücü içeren ... Şartını içeren enerji müsaade belgesini davacıya gönderildiği, Dosya kapsamında ayrıca bu işte kullanıldığı iddia edilen ve....Şti. Tarafından davacı adına tanzim edilmiş KDV dahil 341.407,04 TL tutarındaki ... kullanılacak olan yüksek gerilim ve ... işi malzemeleri, ...ltd.Şti. nir 13.02.2007 tarihli 175.754,00 USD tutarındaki elektrik dağıtım panoları ve ...'nın 03.10.2006 tarihli 4 adet 1000 KVA, 34,5/0,4 KV, 50 Hz.Kuru Tip Transformotorlar için toplam 86.000,00 EUR * KDV yi içeren proforma faturanında mevcut olduğu, Davacı tarafından hazırlanarak davalıya sunulan ... davalı tarafından incelenmiş olup 12.04.2007 tarih ve 7183 sayı ile imzalanarak onaylanmıştır. Davacı söz konusu 6000 KVA gücündeki tarafoların yapımı ve enerji besleme hatları yapım işinin yapım işini üstlenerek, yüklenici ... ile anlaşarak bu işleri içeren Elektrik Bağlantı, Tesis Yapma Sözleşmesi imzalanarak işin tamamını bitirdiğini, davalılarla anlaşma doğrultusunda söz konusu tesislerin mülkiyetini davalıya devretmiştir. Dava konusuna ait yapıları imalatlar: 3adet 1000KVA gücünde kuru tip trafo yapımı, 2 adet 1500KVA gücünde kuru tip trafo yapımı, - İndirici merkazindeki boş bulunan açık tip kesicili, sekonder korumalı yüksek gerilim hücresinin yapılması, 2300 mt.3 | 1x240/25 Jmm kesitinde ... yeraltı kablosunun döşenmesi, Bu kablo ve bağlantılarının tamamının davalıya ait dağıtım merkezine bağlanması, Hastane bölümününde trafo merkezine ...kablo ile bağlantısının yapılması, Tüm sitemin kabut işlemlerinin yaptırılması ve davalının onayından sonrada enerji verilerek sistemin çalışır halde teslimi, İmatatlarından mevcut olup davacının bu işleri tamamladığını yapılan işlerin, Elektrik dağıtım panoları imalatları —: 500.143,00 TL Trafo imalatları : 275.363,401TL Yüksek gerilim ...: 299.328,090 TL TOPLAM : 1.074.834,40 TL (| KDV Hariç ) tutarında olduğu anlaşılmıştır. Dosyadaki tüm bilgi ve belgelerin inceleme ve değerlendirme neticesinde; Davacının, davalının surıduğu... tarih ve ... sayılı ener)! müsaade belgesi doğrultusundaki yaptığı trafo, elektrik dağıtım Panoları, Yüksek ve alçak gerilimli enerji nakil hatları yapım işlerinin 1.074.834,â40TL ( KDV Hariç ) olduğu, Faiz uygulaması ve türünün Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu,"denmiştir.
Bu bilirkişi raporundan sonra aynı heyetten alınan 27/03/2018 tarihli ek raporda da bilirkişiler aynı sonuca ulaşmışlardır.
Davacı vekili 05/09/2019 tarihinde vermiş olduğu ıslah dilekçesindeki bilirkişinin belirlemiş olduğu 1.074.834,42-TL'ye %18 KDV olan 193.470,20-TL de ekleyerek toplam 1.268.304,60-TL talep etmiştir.
Öncelikle usuli itirazlarının değerlendirilmesi gerekir. Davalıların zamanaşımı itirazları mevcuttur. Davanın sebebi sebepsiz zenginleşme kaynaklı olup zamanaşımı süresi on yıldır. Davacının yaptığı masrafların ödeme tarihlerinden itibaren bu süre başlar. Davacının yaptığı üç masraf türü vardır. Yeratı kablo ve bağlantı elemanları için fatura tarihinin 27/08/2007, transformatörler için 03/10/2006, dağıtım panoları için 13/02/2007 tarihidir. Dava tarihi 28/04/2016 tarihidir. Dolayısıyla her üç fatura yönünden de on yıllık süre dolmamıştır. Ancak iki yıllık zamanaşımı süresini de değerlendirmek gerekmektedir. Dosyaya sunulan belgeler incelendiğinde davalı ... ile sözleşmeyi yapan kişinin dava dışı... A.Ş vekili ...dur. Sözleşme sonunda dağıtım gereği davacı şirkete de gönderilmiştir davacı cevap dilekçesinde iş sahibi olarak davacının elektrik işini taşeron firmaya vermesi nedeniyle ... vekili ... muhatap alındığını beyan etmiştir. Yani davacı taraf bu sözleşmede bizzat ...'la muhatap olan sözleşmeyi yapan tüzel kişilik olmadığından eser sözleşmesine dayanamaz. Eser sözleşmesinde zamanaşımı süresi TBK 147'ye göre beş yıldır.
Sözleşmenin nispiliği ilkesi gereğince davacı taraf eser sözleşmesine dayanarak talepte bulunmayacağından davacının davalılara karşı dayanabileceği sebep ancak sebepsiz zenginleşme hükümleri olabilir. Faturaları dosyaya konulan ve davacı tarafından yapılan işler için TBK 82 maddesi gereğince hak sahibinin geri isteme hakkının olduğunu öğrendiği tarihten itibaren başlayarak iki yıl ve herhalde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yıl geçmesi ile zamanaşımı süresi dolmaktadır. Zamanaşımı süresi dava konusu işlerin yapılıp dava konusu yere elektriğin verildiği tarihten itibaren bu süre başlar. Davacı taraf baştan itibaren yaptığı masrafı geri isteme hakkı olduğunu bilen ve bilecek konumdadır. Dolayısıyla dava konusu trafo ve diğer alt yapıların yapılıp elektriğin verildiği tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımı süresi başlamıştır. Her iki davalının da zamanaşımı itirazı vardır. Davacı tarafından enerji temini için davaılı ... 'a 30/12/2005 ve 08/03/2006 tarihlerinde müracaat edildiği, davalının da 25/07/2006 tarih 1039 sayılı ve 09/08/2006 tarih ve 1125 sayılı cevabi yazıları ile enerji müsaade belgesi ile enerjinin temini için gerekli şartları belirten yazıların gönderildiği, davacının son olarak 18/01/2007 ve 26/03/2007 tarihlerinde tekrardan davalıdan toplam 6000 KVA güç istem talebinde bulunduğu, davalı tarafından olumlu cevap verildiği, davacının yaptığı masrafın faturalarının tarihlerinin 27/08/2007, 03/10/2006 ve 13/02/2007 olduğu, dava tarihinin ise bu tarihlere eklenecek iki yıllık zamanaşımı tarihlerinden çok sonraki bir tarih olduğu, neredeyse on yıllık zamanaşımı tarihlerinin dahi dolmak üzere iken davanın açıldığı dosyadaki bilgilerden anlaşılmaktadır.
Özetlemek gerekir ise davacı bizzat davalı ...'la sözleşme yapmış olsa idi talebinin dayanağı eser sözleşmesi olacağı ve beş yıllık zamanaşımına tabi olacağı bu beş yıllık zamanaşımının dahi dava tarihi itibariyle dolduğu, davacı bizzat davalı ... ile sözleşme yapmamış ise de sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereğince eser sözleşmesine dayalı talep hakkının oluşmayacağı bunun yerine dava konusu trafo ve masrafları yaptırdığından sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak davalıdan talepte bulunulabileceğinden davacı yönünden aktif husumet şartlarının var olduğu; ancak bu sefer iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduktan sonra davanın açıldığı, her iki davalınında süresinde zamanaşımı itirazında bulunduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... vekili zamanaşımı itirazından önce incelenmesi gereken pasif husumet yokluğu itirazında da bulunmuş ise de dosyaya eklenen son içtihat olan Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28/05/2025 tarih ...Esas ...Karar sayılı kararına göre davalı ...'ında bu tür davalarda sorumluluğu olduğundan, pasif husumet yokluğu itirazı kabul görmemiştir.
Sonuç olarak davacının davalılara karşı açtığı alacak davasının iki yıllık zamanaşımı dolduğundan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL peşin harcın davacı tarafından yatırılan 31.828,09-TL harctan mahsubu ile bakiye 31.212,69-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinden yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap ve takdir edilen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tek olarak tahsili ile davalılara tek olarak verilmesine,
5-Gider avansının kalan kısımlarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Dair, davacı ve davalı ... vekillerinin yüzüne karşı, ... vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.25/12/2025
Başkan
Üye
Üye
Katip