T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/643
KARAR NO: 2020/493
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 07/06/2016
KARAR TARİHİ: 05/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında ... 400 yataklı devlet hastanesi inşaatı 16 adet asansör işi yüklenici sözleşmesinin imzalandığını, işbu sözleşme bedelinin KDV dahil 944.000,00 TL olduğunu, işbu sözleşmenin 45. Maddesinde ... mahkemelerinin yetkili kılındığını, sözleşme kapsamına göre müvekkilinin ihale yoluyla almış olduğu ... ilçesinde yapılacak 400 yataklı devlet hastanesinin tüm asansör işlerinin anahtar teslimi olarak karşı taraf şirket tarafından yapılacağını, müvekkilin sözleşmeye göre yapılması gereken tüm ödemeleri çek vermek suretiyle yaptığını, buna rağmen davalı tarafın sözleşme gereği yapması gereken işlerinin büyük bir kısmını yapmadığını yaptıklarını, eksik ve hatalı yaptığını, öncelikle uygun görülecek bir teminat karşılığında dava konusu iki adet çekin bankaya ibrazı halinde ödenmemesi yönünde tedbir talebinin kabulü ile bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılmasını, ... Bankası, ... Şubesi Düzenleme yeri ... olan 16.06.2016 tarihli, 50.000,00-TL bedelli ... no.lu iki adet çeke ilişkin menfi tespit talebimizin kabulü ile borçlu olmadıklarının tespitine, belirsiz alacak davası niteliği ile sonradan arttırılmak üzere şimdilik kaydıyla 10.000,00-TL istirdat ve 10.000,00 TL uğranılan zarar miktarının dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şirkete yapılan tebligata rağmen davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu davalının mevcut inkarı karşısında dayanak sözleşme çerçevesinde davacının, davalıya sözleşmenin yapıldığı tarih itibariyle sözleşmeye konu edilen çekler yolu ile veya benzeri şekilde hangi tutarda ve hangi miktarda ödeme yaptığı, bu noktada taraf şirketlerin ticari defter ve kayıtlarında taraflar lehine ve aleyhine muhasebesel veri olup olmadığı, davacının yapmış olduğu ödeme miktarının gerek ticari defter ve kayıtlar ve gerekse sözleşmeye konu çek bedellerinin ödenip ödenmediğine dair bankadan gelecek kayıt içerikleri gözetildiğinde taraflar aleyhine veya lehine bir veri olup olmadığı, ayrıca tespit dosyası kapsamı ve bu çerçevede daha önce yapılan keşifte tespit edilmiş olan ve eksik bırakılmış veya kusurlu bulunan imalatlar dikkate alındığında götürü bedelli olan bu işte yüklenicinin hak etmiş olduğu iş bedelinin tespitinin imalatın eksik ve kusur durumu dikkate alınarak ve tüm işe oranlanmak sureti ile hangi oranda bitirildiği, buna göre davacının dava dilekçesine konu yapmış olduğu çeklerle ilgili menfi tespit ve belirsiz alacak talebine ilişkin zarara ilişkin alacak talebinin kabulü gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.
Taraflar arasından "... 4 Yataklı Devlet Hastanesi İnşaatı 16 Adet Asansör İşi Yüklenici Sözleşmesi" yapıldığı, sözleşmedeki işe başlama tarihinin 22/01/2016, işin bitiş tarihinin 01/06/2016 olduğu, işin anahtar teslim yöntemine göre yapıldığı, keşif bedelinin KDV dahi 994.000,00 TL olduğu, avans bedelinin 200.000,00 TL tutarlı bulunduğu, sözleşmede taraflara atfedilen isim, imza ve kaşenin yer aldığı, sözleşmeye konu asansörün eksik ve hatalı yapıldığına dair ihtarat karşısında iş sahibinin delil tespiti talebinde bulunduğu, davacının iş sahibi, davalının yüklenici olduğu tartışmasızdır.
Mahkememizce icra olunan yargılama sırasında... 9. ATM'nin ... D.İş sayılı tespit dosyasına istinaden atanan elektrik mühendisi, inşaat mühendisi, makine mühendisi, bilirkişilerin 19/11/2018 tarihli ve iki safyadan ibaret raporlarını sundukları, akabinde davacı vekilinin ıslah dilekçesini sunduğu ve 21/03/2018 tarihinde tahkikatın bitimine dair karar verildiği, ancak hüküm içinde ele alınan dosyada yapılan incelemede ödemelere ilişkin iddiaya dair taraf şirketlerinin defter ve kayıtlarının incelenmediği, bankadan gelen kayıt içeriğinin irdelenmediği, daha önemlisi d.iş dosyasında yapılan tespitler çerçevesinde de eksik bırakılmış veya kusurlu olan imalatların dikkate alınarak götürü bedelli olan işte eksik ve kusur durumunun dikkate alınmak suretiyle tüm işe oranlanmadığı tespit olunduğundan, bu defa ... Teknik Üniversitesi Makine Bölümünden Mühendisliği asansör ve yürüyen merdivenler konusunda ehil eser sahibi Doç. Dr ....'li, yine makine mühendisi ..., SMMM ...'den oluşan heyet marifetiyle yeni rapor alınmasına dair ara karar oluşturulmuştur.
Bilirkişi kurulu hazırlamış olduğu 04/11/2019 tarihli raporunda; davacı tarafından sunulan ticari defterlerin T.T.K. ve V.U.K. hükümleri doğrultusunda sahibi lehine delil niteliğine haiz olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin cari hesap şeklinde olduğu, davacı tarafından dava tarihine kadar davalıya 926.250,00 TL tutarında ödeme yapılmış olduğu, buna karşılık davalı tarafında 1 adette toplam 366.080,00 TL tutarında fatura düzenlendiği, davacının davalıdan dava tarihi itibariyle 560.170,00 TL alacaklı durumda olduğu, gerek defter incelemesinden ve gerekse bankadan gelen cevabi yazıdan; davacı tarafından davalıya on adette toplam 700.000,00 TL tutarında çekin verildiği, bu çeklerin tamamının banka aracılığıyla ödenmiş olduğu, HMK 220-222 maddeleri çerçevesinde ihtaratta bulunulmasına rağmen, davalı yanın inceleme katılmamış ve defter ibrazında bulunmamış olduğu, bu nedenle taraflar arasındaki borç/alacak ilişkisini tespit etmenin mümkün olmadığı, dava konusu asansör tesislerin bulunduğu adreste 08.06.2016 günü yapılan keşif esnasında tespit edilen eksiklikler(malzeme, ve montaj işçilikleri dahil), hastane sahasında, depoda ve asansör montaj alanlarında tespit edilen asansör aksamları ile montajı yapılan asansör aksamlarının mevcudiyeti de dikkate alındığında, sözleşme konusu götürü bedeli olan bu işte yüklenicinin hakketmiş olduğu iş bedelinin %50 oranında olduğu, bu duruma göre yapılan imalat bedelinin 944.000,00 x %50 = 472.000,00 TL olduğu, yapılan tespitler ışığında; davacı tarafından dava tarihi itibariyle davalıya yapılan ödemeler toplamının 926.250,00 TL olduğu, yapılan teknik inceleme sonucunda davalı tarafından işin tamamlanan iş bedelinin 472.000,00 TL olduğu ve buna göre davacı tarafından yapılan fazla ödeme bedelinin 454.250,00 TL olarak hesaplandığı, bu miktarın yapılmayan eksik iş bedeli olduğu, davacı tarafından talep edilen diğer zarar kalemine ilişkin herhangi bir belge veya kayıt ibrazında bulunulmadığından bu aşamada davacının bu talebinin hesaplanamadığı yönünde kanaat getirmişlerdir.
Yargıtay 15. HD'nin yerleşik kararlarında belirtildiği üzere "götürü bedelli sözleşmelerde yüklenici kararlaştırılan götürü bedelle işi tamamlamak zorundadır. Bedelin götürü olarak kararlaştırıldığı eser sözleşmelerinde yüklenicinin hakettiği iş bedeli ile iş sahibinin fazla ödemesinin bulunup bulunmadığının fiziki gerçekleşme oranı ve bu oranın götürü bedele uygulanıp yapılan ödemelerle karşılaştırılarak hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir."
Mahkememizce asansör konusunda ehil akademisyen bilirkişinin de yer almış olduğu bilirkişi heyeti somutlaştırılan tüm deliller, özellikle delil tespiti dosyasındaki bulgular ve sözleşme eki olduğu belirtilen teknik şartnameye göre davalı yüklenicinin gerçekleştirdiği imalâtın eksik ve kusurlarını dikkate alarak ve düşülerek sözleşme ile davalının üstlendiği işin tamamına göre fiziki oranını tespit edip bu toplam iş bedeline uygulamışlar; davalı yüklenici hak etmiş olduğu iş bedelini hesaplamışlardır. Akabinde incelenen defter ve kayıtlar ve bankadan celb edilen cevabi yazılar da dikkate alınarak davalıya yapılmış olan ödemeler toplamından davalının hak etmiş olduğu bedelin mahsubu sonucunda yapılan ödemeler toplamının 926.250,00 TL olduğu, davalı yüklenicinin tamamlanan duruma göre hak etmiş olduğu iş bedelinin 472.000,00 TL olduğu, buna göre davacı tarafından yapılan ve ancak eksik bırakılan işe ait ödeme bedelinin 454.250,00 TL olduğu hesaplanmıştır. .
Bilirkişi kurulunun hazırlamış olduğu 04/11/2019 tarihli rapor, Yargıtay 15. HD'nin benimsediği yönteme, mahkememizce oluşturulan ara karar içeriğine uygun olup yine 24/05/2016 tarihinde montajı yapılan asansör tesislerinin imalat durumunun söz konusu asansörlerin her biri ayrı ayrı ve tablo şeklinde tespitlerini içeren gerekçeli, denetime elverişli nitelik taşımaktadır. Esasen bilirkişi kurulunun 04/11/2019 tarihli 9 sayfadan ibaret rapor içeriğine itibar etmeye engel ve gerekçeli itiraz da yoktur.
Bu arada mahkememizce yapılan yargılama sırasında ve 12/03/2020 tarihli duruşmada davacının menfi tespit talebine konu 75.000,00TL bedelli çekin 08/07/2016 tarihinde, 50.000,00TL bedelli çekin 16/06/2016 tarihi itibariyle ödenmesi noktasında bu çekler ile ilgili menfi tespit ve akabinde ödeme tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile tahsil olunmasına dönük davacı taleplerinin hüküm aşamasında takdir olunmasına, 04/11/2019 tarihli bilirkişi raporu ile saptanan fazla ödemeye ilişkin 454.250,00TL bedelin içinde yer alan ve yukarıda 3.maddede belirtilen kısmın dava dilekçesinin sonuç kısmının 3.maddesinde ve 21/12/2018 tarihli dilekçenin sonuç kısmında belirtilen 679.208,00TL toplam miktar içinde kaldığının tespit olunması karşısında istirdata yönelik talebin bu çerçevede değerlendirilmesine, bu suretle dava dilekçesinin 6.maddesinde belirtilen "bedeli ödenmiş olmasına rağmen eksik-hatalı ve hiç yapılmayan işler nedeni ile davacının davalıya fazla ödediğini iddia ettiği bedeller" ile ilgili talebin hüküm aşamasında takdirine dair ara karar oluşturulmuştur.
Yine mahkememizin 02/07/2020 tarihli duruşma sırasında davacı vekiline belirtilen ara karara ilişkin açıklama yapması için yeniden imkan tanınmıştır.
Davacı vekili 16/07/2020 tarihli açıklayıcı beyan dilekçesiyle bu defa tüm dilekçelerindeki beyan ve itirazlarını tekrar ettiğini, "eksik ve ayıplı olduğunu belirtiği işlerin 3.kişilere yaptırılması ve ihale teslim süresinin gecikmesi nedeniyle oluşan zarar ile ilgili işbu dava kapsamında bir taleplerinin bulunmadığını, bu sebeple her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulünü talep etmiş, 05/11/2020 tarihli duruşmada ise davacı vekili tüm beyanlarını tekrarla ıslah beyanı doğrultusunda sadece toplam 679.208,00 TL eksik iş bedelinin dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini" talep etmiştir.
Alınan bilirkişi raporu ve yapılan tahkikat sonucunda davalının hak etmediği ve davacıdan tahsil etmiş olduğu iş bedeli tam olarak araştırılmış, bu çerçevede ve taleple bağlı kalınarak ispatlanan 454.250,00 TL ek iş bedeli yönünden davanın ispatlandığı kabul edilmiştir.
Yapılan açıklamalar karşısında davacının davasının kısmen kabulüne, 454.250,00-TL alacağın dava tarihi olan 07/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının kısmen kabulüne,
2-454.250,00-TL alacağın dava tarihi olan 07/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 31.029,81 TL harçtan peşin alınan 2.476,24 TL ve ıslah ile tamamlatılan 9.122,94 TL harç toplamı olan 11.599,18 TL'nin mahsup edilerek 19.430,63 TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 2.476,24 TL peşin harç, 9.122,94 TL ıslah harcı, 29,20 TL başvuru harcı ve 4,30 TL vekalet harcı toplamı 11.632,68 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 3.100,00 TL bilirkişi ücreti, 644,7 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 3.744,7 TL yargılama giderinin davanın kabul nispetine göre 2.504,08 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasında yapılan 2.250,00 TL bilirkişi ücreti, 85,00 TL tebligat posta gideri, 29,20 TL başvuru harcı, 48,10 TL peşin harç ve 4,30 TL vekalet harcı, 2016 yılı AAÜT gereğince 400,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplamı 2.816,06 TL yargılama giderinin %67,87 kabul oranına isabet eden 1.911,25 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 39.762,50 TL nispi ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Artan avansın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul BAM nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin huzurunda davalının yokluğunda ve oy birliği ile karar verildi.05/11/2020
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...