T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/770 Esas
KARAR NO: 2022/109
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/07/2016
KARAR TARİHİ: 16/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili kurum arasında "..." adresindeki işyerinde ... no'lu aboneliğe ilişkin abonelik sözleşmesinin mevcut olduğunu, davalı şirketin ... Marka ... seri nolu aktif sayaç, ... marka ... seri nolu reaktif sayaç, ... marka ... seri nolu kapasitif sayacı müvekkili kurumca 10/11/2011 tarihinde söküldüğünü, yerine ... marka ... seri no'lu sayaç takıldığını, müvekkili kurum tarafından sayaçların incelemeye alınması sonucunda ... Marka ... seri nolu sayacın 31/01/2012 tarihli muayene sonuç formunda sayacın orijinal olmadığının ve "sayaç içerisinde numaratörle oynanmış, numaratör üzerinde izler var. Kaçak işleminin yapılması uygun olduğu" tespiti yapıldığını, aynı şekilde ... Marka ... seri nolu sayacın da 31/01/2012 tarihli muayene sonuç formunda sayacın orijinal olmadığının ve "sayaç içerisinde numaratörle oynanmış, numaratör üzerinde izler var. Kaçak işleminin yapılması uygun olduğu" tespiti yapıldığını, Enerji Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 1. fıkrasına göre "Dağıtım sistemine veya sayaçlara veya ölçü sistemine ya da tesisata müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi" kaçak elektrik tüketimi olarak tanımlandığını, kaçak elektrik haksız fiil kullanımı olup, sonuçlarından haksız fiil işleyen kişinin sorumlu olduğunu, hukukta gerçek zarar ilkesinin geçerli olduğunu, zarar görenin haksız fiil nedeniyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebileceği Yargıtay'ın temel içtihatlarından olduğu gibi temel hukuk bilgilerinden olduğunu, hal böyleyken kaçak elektrik kullanan davalı kurum işbu haksız fiilinden sorumlu olduğunu, müvekkili kurumun Enerji Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve EPDK'nun 29/12/2005 tarih ve 622 Sayılı Kararı'na uygun olarak kaçak elektrik tahakkuku yaptığını, davalının kaçak elektrik tüketiminden doğan borcu daha önce ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, davalının itirazı üzerine ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., ... K. sayılı dosyası ile taraflarınca itirazın iptali davası ile dava konusu yapıldığını, fakat davalı ile yapılan şifahi görüşmeler sürecinde, takibi yapılamayan davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası delil tespiti mahiyetinde olduğundan bu dosyada yapılan yargılama giderlerinin de tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini, kaçak elektrik tahakkuku toplamda 222.733,90 TL bedelinde olmasına karşın müvekkili kurum davalı ile görüşmeler sonucu iyiniyetle yaklaşarak hak edilmeyen indirime gittiğini, tahakkuk hesabı, faizler hariç olmak üzere 61.447,10 TL olarak hesaplandığını, buna rağmen ödeme yapılmadığını beyanla davanın kabulü ile, müvekkili kurumun davalıdan 61.447,10 TL asıl alacağın haksız fiil tarihi olan 10/12/2011 tutanak tarihinden itibaren işletilecek %17,75 oranından aşağı olmamak üzere ticari reeskont faizi ile tahsiline, huzurdaki dava ile delil mahiyetinde olan ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında yapılan yargılama giderleri ve Mahkememizce yapılacak yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket, davalı müvekkili şirketin belirtilen adreste kullandığı elektrik tesisatındaki sayacın mühürlerinin orijinal olmadığını ve numaratörlerinde elle temas bulunduğu iddiasıyla kaçak elektrik işlemi yaptığını ve toplam 224,573,69TL kaçak elektrik cezası ve KDV tahakkuk ettirilerek ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe koyduğunu, itirazları üzerine takibin durduğunu ve davacı şirket ... 16.Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ...Esas numarasında görülen takibin devamı ve %40 icra inkar tazminatı ve ücreti vekalete karar verilmesi talepli itirazın iptali davası açtığını, ... 16.Asliye Ticaret Mahkemesi'nce seçilen Uzman bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporu ve itiraz üzerine düzenlenen ek bilirkişi raporlarını esas alarak karar veren ... 16.Asliye Ticaret Mahkemesi 28/04/2014 tarih ve ... karar sayılı kararıyla; Müvekkil şirketin işyerinden sökülen sayacın doğru ölçüm yapıp yapmadığının tespitini yapması gereken kurumun bu tespiti yapmadığını, davacı elektrik şirketinin müvekkili ... Şirketi'nin, sayacın tesisattan sökülmeden önceki dönemlerdeki elektrik tüketimi ile yeni sayaç takıldıktan sonraki dönem tüketimlerinin karşılaştırmasının yapmadığını, davacı elektrik şirketinin yürüttüğü işlemlerin eksik ve yerinde olmadığı, davacı şirketin, davalının kaçak elektrik kullandığına ilişkin kamıtlanamayan davasının reddine karar verildiğini, davacı şirketin temyiz başvurusu üzerine, kararı inceleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı 18/06/2015 tarih ve 2014/15855 Esas, 2015/11316 Karar sayılı kararıyla, ... 16.Asliye Ticaret Mahkemesi'nce seçilen bilirkişinin elektrik tüketim bedeli konusunda uzman olmadığı gerekçesiyle, içinde elektrik tüketim hesabı konusunda uzman mühendislerin de bulunduğu üç kişilik bilirkişi kuruluna verilmesi ve bu şekilde alınan bilirkişi raporu doğrultusunda karar verilmesine karar vererek hükmü bozduğunu, temyiz incelemesi sonucuna uyarak davayı yeniden görüşmeye başlayan ... 16.Asliye Ticaret Mahkemesi, ... Esas sayılı davayı takip etmeyen davacı kurum, üç aylık yasal süre içinde davayı yenilememiş ve Mahkemece davanın açılmamasına karar verildiğini, taraflarca temyiz edilmeyen 12/05/2016 tarih ve...Esas, ... sayılı kararın kesinleştiğini, davacı kurumun ... Cumhuriyet Savcılığı'na yaptığı kaçak elektrik kullanımı suçundan dolayı Şirket Yöneticisi, ... TC. kimlik numaralı ..., ... 33.Asliye Ceza Mahkemesi'nde TCK 163.maddesi uyarınca yargılandığını, Mahkemece uzman bilirkişiden rapor alındığını, Uzman Bilirkişi Raporunda, kaçak olduğu iddia edilen dönem ile, yeni sayacının takılmasından sonraki tüketim miktarının gayet uyumlu olduğunu, değişim protokolünde Pano mührünün mevcut olduğunu, bu mühür koparılmadan sayaçlara müdahale edilemeyeceğinden, sanık adına kaçak tespit tutanağı da tanzim edilmediğinden, tüketim kaybının olmadığı belirtilerek, sanığın atılı suçları cezalandırılmasına yeterli, şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilmediği gerekçesiyle beraatına karar verildiğini, 27/06/2014 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararın kesinleştiğini, hem 35.Asliye Ceza Mahkemesi hem de 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce seçilen uzman bilirkişilerin, davalı kurumun yaptığı işlemlerin eksik ve yerinde olmadığını tespit ettiğini ve davalı müvekkili şirketin kaçak elektrik kullandığına ilişkin hiçbir kanıtın bulunmadığını ortaya koyduğunu, durumun bu kadar açık ve net olarak ortaya çıkmasına karşın, davalı kurumca yeniden başlatılan alacak davasında; dava konusu bedelin 224.573,69TL 'den hangi gerekçelerle indirime gidildiğini ve dava değerinin 61.447,10 TL olarak belirlendiğini bilmediklerini, dava dilekçesinde belirtilen ve son ödeme tarihi 12/02/2015 olarak belirtilen kaçak elektrik tüketim tahakkuku, davalı müvekkili bilgisi dışında, tek taraflı gerçeği yansıtmayan, müvekkili şirkete tebliğ edilmeyen bir alacağı gösterdiğini, müvekkili şirketin, bu hesaplamalardan da, böyle bir tahakkuktan da ne bilgisi ne de ilgisinin olmadığını, davalı şirketle yapılan görüşmeler sonucu böyle bir indirime gidildiği gerçek dışı soyut bir iddia olduğunu, müvekkili şirketin, hiçbir biçimde kaçak elektrik kullanmadığını, kaçak elektrik iddiasının gerçek dışı olduğunu, müvekkili şirketin elektrik kullanımından dolayı adına tahakkuk ettirilen borçlarını eksiksiz biçimde ödediğini, davacı şirkete hiçbir borcu bulunmadığını, alacak davasının reddi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dava dosyası, ... 37. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası, taraflar arasında akdedilen abonelik sözleşmesi, sayaç ve pano muayene raporları, eski ve yeni dönem elektrik tüketim miktarları, ... 33. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas, ...Karar sayılı ceza dava dosyası, bilirkişi raporları celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya, İ.T.Ü. Elektrik Fakültesi Öğretim Üyeleri Bilirkişiler..., ...ile ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 24/12/2018 tarihli raporda özet olarak; "...Birinci grafikte aktif, endüktif reaktif ve kapasitif reaktif eğriler birlikte gösterilmiş, ikinci grafikte ise endüktif reaktif ve kapasitif reaktif eğrilerin değişimleri daha net gösterilmiştir. Eğriler üzerinde tutanak tarihi düşey çizgi ile işaretlenmiştir. Yukarıda açıklandığı gibi, davacı elektrik idaresine göre fabrikada kaçak elektrik kullanımı bir alışkanlık hale getirilmiş ise, yeni sayaç döneminde aktif tüketimlerin belirgin bir şekilde yükselmesi ve yüksek seyirde devam etmesi gerekirken böyle bir durum olmadığı görülmektedir. Davalı taraf bir süre sonra ...'nin avantajlarından faydalanmak için üretimini ...'ye taşımıştır. Endüktif ve kapasitif reaktif eğrilerde yapılan incelemeye göre, endüktif reaktif eğri aktif tüketim eğrisinin benzeri olduğu açıkça görülmektedir. Benzer olmadığı yerlerde kapasitif reaktif eğriden görüleceği üzere, aşırı kondansatörün devreye girip çıkmasıyla bu benzerlik bozulmuştur. Bilirkişi heyetimizi görüş ve kanaatine göre, davalının fabrikasında sayaçlara müdahale edilecek şekilde kaçak elektrik kullanılmadığı, davalıya fazladan tahakkuk ettirilen kaçak ve ek tahakkukların iptal edilmesi gerektiği..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, İ.T.Ü. Elektrik Fakültesi Öğretim Üyeleri Bilirkişiler ..., ... ile ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 25/06/2019 tarihli raporda özet olarak; "...10.12.2011 tarihli ... seri nolu İlk Endeks ve Değiştirme Protokolü ne göre “sayaç değişti. Çıkan sayaçlar laboratuvara gönderildi. Modem takıldı. Bağlantı kurularak sayaç okundu. Pano tekrar mühürlendi” açıklamasının olduğu, pano mühürleri konusunda bir usulsüzlük tespiti bulunmadığı, Darphane ve Damge Matbaası Genel Müdürlüğü Raporuna göre, 1977 yılında imal edilmiş ... marka ... seri nolu aktif sayaç ve 1980 yılında imal edilmiş ... marka ... seri nolu reaktif sayaç kurşun mühür izlerinin Genel Müdürlüklerince üretimi yapıları Ölçü Ayarlar Damgalarıyla yapılmadığı tespit edildiği, Sayaç muayene talep ve sonuç formuna göre; “sayaç mühürlerinin orijinal olmadığı, sayaç içerisinde numaratör üzerinde izler var” neticesinin verildiği, ilgili tespitlere ilişkin Davacı tarafından düzenlenmiş Kaçak/Usulsüz Elektrik Tesbit Tutanağı na dosya içeriğinde rastlanmadığı, Pano mühürlerinde bir usulsüzlük tespitinin bulunmamasının yanı sıca ilgili tesisat endeks dökümünde sayaç değiştirme öncesi ve sonrasında tüketim değişiminde fark olmamasının söz konusu ... marka ... seri nolu aktif sayaç ve 1980 yılında imal edilmiş ... marka ... seri nolu reaktif sayaçlara müdahalenin Davalının aboneliği öncesi tarihlerde (dönemde) yapıldığı izlenimi verdiği, Davalının sayaçlara müdahale ederek elektrik enerjisi tükettiğine ilişkin her türlü şüpheden uzak yeterli bulgu ve belge olmadığından, 24.12.2018 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda da belirtilmiş olan Davalı tarafından kaçak elektrik kullanıtdığına ilişkin Davalıya fazladan tahakkuk ettirilen kaçak ve ek elektrik tüketimi tahakkuklarının iptal edilmesi gerektiği..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, İ.T.Ü. Elektrik Fakültesi Öğretim Üyeleri Bilirkişiler ..., ... ile ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 04/10/2019 tarihli raporda özet olarak; "...Darphane ve Damge Matbaası Genel Müdürlüğü Raporuna göre, 1977 yılında imal edilmiş ... marka ... seri nolu aktif sayaç ve 1980 yılında imal edilmiş ... marka ... seri nolu reaktif sayaç kurşun mühür izlerinin Genel Müdürlüklerince üretimi yapılan Ölçü Ayarlar Damgalarıyla yapılmadığı tespit edildiği, Sayaç Muayene talep ve sonuç formuna göre; “sayaç mühürlerinin orijinal olmadığı, sayaç içerisinde Numaratör üzerinde izler var” neti Cesinin verilmesi sayaçlara müdahale edildiğini göstermesine karşın, Davacı tarafından düzenlenmiş Kaçak/Usulsüz Elektrik Tesbit Tutanağına dosya içeriğinde rastlanmadığı, 10.12.2011 tarihli ... seri nolu İlk Endeks ve Değiştirme Protokolü ne göre “sayaç değişti, Çıkan sayaçlar laboratuvara gönderildi. Modem takıldı. Bağlantı kurularak Sayaç okundu. Pano tekrar mühürlendi” açıklamasının olduğu, pano Mühürleri konusunda bir usulsüzlük tespiti bulunmadığı, Pano mührü koparılmadan sayaçlara müdahale edilemeyeceği, İlgili tesisat endeks dökümünde sayaç değiştirme öncesi ve sonrasında tüketim değişiminde fark olmaması Numaratörde endeks silme işleminin her endeks okuma öncesi düzenli olarak Yapılması gerekir. Buda sayacın Böyle kapağının sürekli olarak açılıp kapatılmasını gerektirir. Dosya içeriği ve muayene raporları dikkate alındığında bu şekilde sayaca sürekli her okuma döneminde bir müdabale yapıldığına ilişkin bulgu ve belgeye rastlanmadığı, 1977 yılında imal edilmiş ... marka ... seri nolu aktif sayaç ve 1980 yılında imal edilmiş ... marka ... seri nolu reaktif sayaçların Peryodik muayenelerinin olması gerektiği, dasya içerisinde, bu sayaçların 10 yıl aralıklar ile yapılması gereken periyodik muayene raporlarına rastlanmadığı, dava konusu sayaçların Davalı tarafından kullanımı öncesinde de kullanılmış olduğu, Sayaçlara müdahalenin Davalının aboneliği öncesi tarihlerde de (dönemde) yapılmış olabileceği gibi gerekçeler bilirkişi heyetimiz açısından işletmede fili olarak kaçak elektrik kullanılmadığını, böyle bir kast da olmadığını açıkça göstermiştir. Davalının sayaçlara müdahale ederek elektrik enerjisi tükettiğine ilişkin her türlü şüpheden uzak yeterli bolgu ve belge olmadığından, Davalıya tahakkuk ettirilen kaçak ve ek elektrik tüketimi tahakkuklarının iptal edilmesi gerektiği..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, Elektrik Mühendisi bilirkişi ..., Elektrik Mühendisi bilirkişi ... ile Elektrik Mühendisi bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 01/03/2021 tarihli raporda özet olarak; "...1.) İlgili tesisata ait sayaçların hiç birinin 10 yılda bir davacı tarafından yapılması gereken muayenesinin yapılmadığı, 2.) Dava konusu sayaçların 30 yıldır kullanımda oldukları dikkate alındığında, her sayacın üretim tarihlerinin sayacın ön yüzünde endeks gösterge numaratörlerinin yakınında bulunması, davacı kurum yetkili personelinin ayda bir defa endeks okuma işlemini gerçekleştirdiği bu esnada sayaç üretim tarihini gördüğü, ilgili personelin sayacın on yılda bir muayenesinin yapılması gerektiğinin bilgisine sahip olması düşünüldüğünde, 3.) Sayaç değiştirme işlemi sırasında tutulan protokolde panonun tekrar mühürlendiği ifadesinin panonun sayaç değiştirme öncesinde de mühürlü olduğunu gösterdiği, 4.) Pano mühürüne müdahale etmeden sayaç Üzerinde numaratörde değişiklik yapılamayacağı, Yargıtay içtihatları da dikkate alındığında, 5.) Numaratörle oynanmış ve numaratör üzerinde izler var, kaçak işleminin yapılması uygundur şeklindeki Sayaç Muayene Talep ve Sonuç Formunda belirtilen görüşe göre sayaçlara müdahale edildiğini göstermesine karşın, davalıya sözleşme yapıldığında yeni sayaç takılmaması eski sayaç ile devam ettirilmesi, bu esnada sayacın muayenesinin yapılmaması, numaratörle oynanması suretiyle kaçak elektrik kullanmasının, 30 yıl boyunca her ay sayaçların pano mührünün sökülerek daha sonra da hem aktif hem de reaktif sayaç mühürlerinin sökülerek numaratörler Üzerinde zorlamak suretiyle endeks değerinin düşürülmesini gerçekleştirdiği ve tekrar sayacın ve panonun mühürlendiği düşünüldüğünde bunun mümkün olamayacağı, 30 yıl boyunca her bir sayacan ve pano mührünün 360 defa sökülüp takılması ve sayaç numaratörünün 360 defa değiştirmeye zorlanması karşısında ne mühürlerin nede sayacın etkilenmemesinin mümkün olamayacağı, davalının kullandığı elektrik enerjisi miktarının dosyada bulunan endeks değerlerine bakıldığında hiç bir şüpheden uzak olarak otağan akışı içinde dengeli olduğu, sayaç numaratörleri ile oynanması eyleminin davalıdan önceki abone tarafından gerçekleştirilmiş olabileceğini gösterdiği, Sonuç olarak davalırıın sayaçlara müdahale ederek elektrik enerjisi tükettiğine ilişkin her türlü şüpheden uzak yeterli bulgu ve belge olmadığı kanaatine varıldığı..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, Elektrik Mühendisi bilirkişi ..., Elektrik Mühendisi bilirkişi ... ile Elektrik Mühendisi bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 02/11/2021 tarihli ek raporda özet olarak; "...01.03.2021 tarihli Kök Raporumuzdaki görüş ve kanaatimizi değiştirecek bilgi ve belge dava dosyasına girmediğinden dolayı, aynı görüşte olduğumuzu Kök Raporda da daha detaylı olarak ifade edildiği gibi; Sonuç olarak, her ne kadar sayaç muayene formunda sayacın numaratörü ile oynanmış ve üzerinde izler olduğu yönünde rapor olsa da, bu formdaki tespitin doğru bulgu ve belgeye dayanmadığı, davalının abone olduğu dönemde davalı tarafından sayaçlara müdahale edilerek kaçak elektrik enerjisi tüketildiğine ilişkin her türlü şüpheden uzak, yeterli bulgu ve belge bulunmadığından, panonun mühürlü olması, pano mühürüne müdahale etmeden sayaç üzerinde oynama yapılamayacağı dikkate alındığında, somut olayda davalının kaçak elektrik enerjisi tüketmediği sonuç ve kanaatine varıldığı..." şeklinde tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi raporları taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Dava, kaçak elektrik tüketim bedeline yönelik alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Davacı ile davalı şirket arasında abonelik sözleşmesi ilişkisi mevcut olup, davalı şirketin "..." adresindeki iş yeri için ... numaralı elektrik aboneliği yapılmıştır. Davacı elektrik şirketi tarafından davalının iş yeri adresinde 10/11/2011 tarihinde iş yerine ait aktif sayaç, reaktif sayaç ve kapasitif sayaç sökülmüş, yerine yeni sayaçlar takılmıştır.
Davacı elektrik şirketi sayaçlar sökülüp alındıktan sonra yaptığı incelemede aktif ve reaktif sayaçların içerisinde numaratörlerle oynandığı ve mühürlerin orijinal olmadığı tespitinde bulunarak kaçak işlemi uygulamıştır. Davalı tüm yargılama boyunca kaçak elektrik tüketimi yapmadığını, kaçak elektrik kullanmadığını, hatta tüm borçlarını da zamanında ödediğini savunmuştur.
Uyuşmazlığın temeli, kaçak elektrik tüketimi yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır.
Meselenin halli, teknik bilgi ve uzmanlık gerektiren bir konu olduğundan tüm belge, delil ve kayıtlar dava dosyasına kazandırıldıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
I. İ.T.Ü. Elektrik Fakültesinde görevli öğretim üyesi ve yüksek elektrik mühendisi bilirkişiler ..., ..., ... 24/12/2018 tarihli kök raporunda; bilimsel olarak detaylı ve kapsamlı açıklamalar yapıldıktan sonra tüketime yönelik grafilerle birlikte rapor desteklenerek davalının fabrikasında sayaçlara müdahele edecek şekilde kaçak elektrik kullanımı yapılmadığı mütalaasında bulunmuşlardır. .
II. İ.T.Ü. Elektrik Fakültesinde görevli öğretim üyesi ve yüksek elektrik mühendisi bilirkişiler ...., ..., ... 25/06/2019 tarihli ek raporunda; 10/12/2011 tarihli davacı kurum tarafından hazırlanan Sayaç Değiştirme Protokolünde kurumun açıkça pano mühürleri konusunda usulsüzlük tespit edilmediğini tutanak altına aldığı, pano mühürlerinde sayaç değiştirme protokolüne göre usulsüzlük bulunmadığından panonun içerisinde yer alan sayaçlara ve numaratörlere müdahale edilmesinin imkansız olduğu, ayrınca sayaç değiştirme öncesi ve sonrasında herhnagi bir elektrik tüketim farklılığın söz konusu olmadığı, bu sebeple kaçak tüketim olmadığını ifade etmişlerdir. Ayrıca, bilirkişi kurulu gerçekten kaçak elektrik tüketimi olması halinde; sayaç değiştirildikten sonra doğru tüketim hesaba yapan yeni sayaçlara göre önceki dönemden farklı olarak ve çok yüksek miktarda belirgin şekilde iki dönem arasında tüketim farklılığı çıkması gerektiğini bilimsel olarak açıklamışlar, ne var ki somut olayda tam aksine her iki dönem tüketiminin benzerlik gösterdiğini, böyle bir farklılığın söz konusu olmadığını, bu nedenle kaçak tüketim yapılmadığının bu sonuçtan hareketle de teyit edildiğini mütalaa olarak bildirmişlerdir.
III. İ.T.Ü. Elektrik Fakültesinde görevli öğretim üyesi ve yüksek elektrik mühendisi bilirkişiler ..., ..., ...04/10/2019 tarihli ek raporunda; pano mühürleri konsuunda bir usulsüzlük tespiti bulunmadığı, pano mührü koparılmadan sayaçlara müdahele edilemeyeceyecği, sayaçlara kaçak tüketimi destekler şekilde her okuma döneminde bir müdahale olduğuna yönelik dosya kapsamında hiçbir bulgu ve emare olmadığı, sayaçların periyodik muayenesinin dahi yapılmadığı, fiili olarak kaçak elektrik tüketimi yapılmadığı, bu hususun tüketim miktarlarından kolaylıkla tespit edilebileceği, sayaca müdahelenin ve kaçak tüketimin olmadığını yeniden ifade etmişlerdir.
IV. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Fakültesinde görevli öğretim üyesi ve yüksek elektrik mühendisi bilirkişiler ..., ..., ... 01/03/2021 tarihli kök raporunda; davacı elektrik şirketi tarafından sayaç muayenelerin yasal süre içinde yapılmadığı, pano mühründe herhangi bir usulsüzlük olmadığı, bu durumun sayaç değiştirme protokolünde davacı kurum tarafından tutanak altına alındığı, pano mührü bozulmadan pano içinde yer alan sayaçlara müdahele etmenin imkansız olduğu, yerleşik Yargıtay içtihatlarının da aynı doğrultuda olduğu, numaratörler üzerindeki endeks silme işleminin her ay düzenli olarak ve her okuma döneminde yapılması gerektiği, dosya kapsamında bu yönde hiçbir delilin olmadığı, davacı kurumun okuma dönemlerinde böyle bir şüphesinin dahi bulunmadığı, esasen aradaki zaman düşünüldüğünde bu durumun fiilen yapılmasının da mümkün olmadığını belirtmişlerdir.
V. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Fakültesinde görevli öğretim üyesi ve yüksek elektrik mühendisi bilirkişiler..., ..., ... 02/11/2021 tarihli ek raporunda; davacı kurumun mühürlerin orijinal olmadığı ve numaratörlere müdahale yönündeki sayaç muayene formundaki tespitin doğru bulgu ve belgeye dayanmadığı, mühürlü panodaki sayacın mühürleri sökülmeden pano içindeki sayaçların numaratörlerine müdahale edilmesinin imkansız bir durum olduğu, somut olayda davalının kaçak elektrik tüketimi yapmadığı dile getirilmiştir.
Mahkememizce, uyuşmazlığın aydınlatılması bakımından müteaddit kez her seferinde davacı vekilinin itirazları doğrultusunda ve itirazları karşılar şekilde kapsamlı ve gerekçeli kök - ek raporlar alınmış; görüleceği üzere alanında uzman ve farklı heyetler tarafından düzenlenen tüm raporlarda sebat derecesinde davacının kaçak elektrik kullanmadığı ve kaçak tüketim yapmadığı ifade edilmiştir. Bilirkişi kurulu raporlarının gerekçeli, kapsamlı, bilimsel açıklamalar yönünden doyurucu olmaları, yasanın ve sair mevzuatın geciktirici ve emredici nedenlerinin gösterildiği, itirazlara cevap verir tarzda düzenlendiği, bu bağlamda uyuşmazlığı giderici mahiyette olduğu, nihayetinde alanında uzman kişiler tarafından aynı yönde kanaat bildirilmesi ve raporlar arasında hiçbir çelişkinin bulunmaması karşısında, kaçak elektrik tüketimi yapılmadığı yönündeki görüşe itibar edilmiş, Mahkememizce de bu görüşlere iştirak edilmiştir.
Diğer taraftan; ... 33. Asliye Ceza Mahkemesinin ...Esas, ... Karar sayılı ceza dava dosyasında katılanın ...A.Ş., sanığın ... olduğu, sanık ...' un işbu dosyada davalı olan ...A.Ş.' nin yetkilisi olduğu, şirket adresindeki iş yerinde kaçak elektrik tüketimi yapıldığından bahisle yetkilisi hakkında eldeki davaya konu olay bakımından katılanın karşılıksız yararlanma suçundan şikayetçi olduğu, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda sanığın kaçak elektrik tüketimi yapmadığı, kaçak tüketim yapıldığı iddia edilen dönem ile yeni sayacın takılmasından sonra doğru şekilde ölçüm yapılan tüketim dönemleri arasında farklılık da bulunmadığı, sayaç değişim protokolünde pano mührünün mevcut olduğu, pano mührü mevcut iken bu mühür sökülmeden panonun içinde bulunan sayaca müdahale edilme imkanın da bulunmadığı maddi vakıa olarak kabul edilerek sanığın beraatine karar verilmiş ve ceza mahkemesinin kararı 04/09/2014 tarihinde kesinleşmiştir.
Bilindiği üzere, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı hukuk hâkimi için bağlayıcı değildir (TBK 74). Ancak, Hukuk Mahkemesi hakimi her halde Ceza Mahkemesince belirlenen maddi olgu / vakıalarla bağlıdır. Dolayısıyla, Ceza Mahkemesince belirlenen maddi olguların nazara alınması zorunludur. Ceza Mahkemesi, sanığın kaçak elektrik tüketimi yapmadığı, kaçak tüketim yapıldığı iddia edilen dönem ile yeni sayacın takılmasından sonra doğru şekilde ölçüm yapılan tüketim dönemleri arasında farklılık da bulunmadığı, sayaç değişim protokolünde pano mührünün mevcut olduğu, pano mührü mevcut iken bu mühür sökülmeden panonun içinde bulunan sayaca müdahale edilme imkanın da bulunmadığı maddi vakıa olarak kabul edildiğinden artık Mahkememizce sayaçlara müdahalede bulunulduğunun ve kaçak tüketim yapıldığının kabulü mümkün değildir. Mahkememizce, Ceza Mahkemesinin kesinleşen ilamına göre maddi olgularla bağlı kalınarak davalı şirketin kaçak elektrik kullanmadığı ve kaçak tüketimde bulunmadığı kabul edilmiştir.
Ceza Mahkemesinin kararı kesinleşmekle birlikte, Yargıtay 17. Ceza Dairesi 2017/1262 E., 2017/13537 K. sayılı ilamında bu kabulü destekler şekilde "...pano dış kapağının mührü kopartılmadan, mühürlü panonun kapak mührü sökülmeden pano içerisindeki sayaca müdahale edilmesinin mümkün olmadığının belirtilmesi karşısında, sanığın söz konusu mühürleri kopararak sayaca müdahale ettiğine dair her türlü şüpheden uzak delil bulunamadığından, sanığın beraatine karar verilmesi gerekirken..." yerleşik içtihatları bulunduğundan ceza mahkemesince verilen kararın esasen isabetli de olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, hem ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin hem de ... 33. Asliye Ceza Mahkemesinin kesinleşen ilamlarında bilirkişi incelemesine başvurulmuş, bu dava dosyalarında bulunan bilirkişi raporlarında dahi kaçak elektrik kullanılmadığı ve kaçak tüketim olmadığı ifade edilmiştir.
Açıklanan nedenler karşısında, davalı şirketin kaçak elektrik kullanmadığı, kaçak elektrik tüketim de yapmadığı, bu sebeple davacı elektrik şirketine herhangi bir borcunun olmadığı, kaçak tüketim yapıldığı iddia edilen dönem ile yeni sayacın takılmasından sonra doğru şekilde ölçüm yapılan tüketim dönemleri arasında tüketim miktarları yönünden farklılık bulunmadığı, aksine tüketim miktarlarının benzerlik gösterdiği, pano mührü sökülmeden pano içinde yer alan sayaçlara müdahale edilmesinin imkansız olduğu, pano mühründe usulsüzlük bulunmadığının davacı şirketin kendisinin yaptığı kontrollerde 10/11/2011 tarihli yine kendisinin düzenlemiş olduğu sayaç değiştirme protokolü ile sabit olduğu, nihayetinde kesinleşen ceza mahkemesi ilamına göre davalı şirketin iş yeri adresinde kaçak elektrik kullanmadığının sabit olması karşısında ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70 TL maktu karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 1.049,37 TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 968,67 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde davacıya veya vekiline İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından yapılan 50,00 TL masrafın davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 'nin 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 8.788,12 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-HMK 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen ilgili tarafa veya vekillerine İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.16/02/2022
Katip
e-imza *
Hakim
e-imza *