T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/431 Esas
KARAR NO: 2018/1394
DAVA: İtirazın İptali (Çatmadan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/05/2017
KARAR TARİHİ: 25/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Çatmadan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin malik ve işleteni bulunduğu ... plakalı aracın 25/08/2015 tarihinde müvekkili şirket nezdinde kasko sigortalı olan ... plakalı araca %75 oranında kusurlu şekilde çarparak kazaya sebebiyet verdiğini, kaza sonucu oluşan hasarların karşılanması için davalı şirket tarafından sigortalıya110.000 TL tazminat ödendiğini, daha sonrasında perte total işlemi uygulanan araca sovtaj çalışması yapılarak söz konusu aracın 56.652,00 TL bedel ile satıldığını, sovtaj çalışması sonucunda aradaki tutar farkı olan 53.348,00 TL nin takip borçlusu şirketin kusur oranına tekabül eden 40.011,00 TL tutarındaki kısmından karşı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı konumunda olan ... Sigorta AŞ' den sağlanmış olan 29.000 TL tutarındaki kısmi tahsilat tenzil edildikten sonra halen daha karşılanmamış olan 11.011,00 TL tutarındaki hasar tazminatının TTK 1472 maddesi hükmü uyarınca ödenmesi gerektiğini, bu miktarın tazmini için ... 18. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu şirketin yapılan takibe itirazda bulunduğunu belirterek davalı tarafından ... 18. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla tazminat ödemesine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; araç kiralama şirketlerinin niteliği itibariyle satın aldıkları araçların fiili kullanım ve tasarruf hakkını tamamen devrederek üçüncü kişilere kiralamayı faaliyet edinen şirketlerden olduğunu, dolayısıyla salt aracın mülkiyetine sahip olmalarının, kiracıların vereceği zararlardan dolayı sorumlu tutulmasına gerekçe yapılmasının bu şirketlerin ticari faaliyette bulunmasını tehdit anlamına geldiğini, asıl olması gerekenin bu tür firmaların kiralamayı yaparken araç üzerindeki tasarrufunun devam ettiği durumlarda yani aracın şirket tarafından belirlenen bir şoförle kiralanması halinde kiralayan şirketin sorumluluğunun devam edeceğini, fiili kullanım ve tasarruf hakkının kiracıda olduğu durumlarda ise sorumluluğun da kiracıda olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, müvekkile ait ... plakalı aracın, 16.08.2015 saat 10:00'dan 24.08.2015 saat 06:00'ya kadar tasarrufu ve fiili hakimiyetinin tamamen yabancı uyruklu ... isimli kiracıya ait olacak şekilde kiraya verildiğini, her ne kadar dava konusu kazaya karışan araç müvekkil şirket adına kayıtlı ise de müvekkilin araç üzerinde fiili bir tasarrufu bulunmamakta olup kira sözleşmesinin yapılmasından sonra aracın kiracıya teslimi ile birlikte aracın tasarruf ve fiili hakimiyetinin kiracıya geçtiğini, bu nedenle davanın kaza anında aracın fiili kullanım ve tasarrufunu elinde bulunduran ...'ye ihbarı gerektiğini belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE;
Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta oluşan hasar bedelinin karayolları ZMMS poliçesi kapsamında dava dışı sigorta şirketinden tahsilinden bakiye kalan tutarın işleten sıfatı ile davalıdan tahsili istemi ile başlatılmış icra takibinde itirazın iptaline ilişkindir.
Tarafların bildirdiği delil ve belgeler, icra dosyası getirtilerek dosya içerisine alınmış, kazaya karışan ... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı araçların trafik tescil kayıtları temin edilmiştir. Buna göre ... plakalı aracın kaza tarihi olan 25/08/2015 tarihinde ...Tic Şti adına kayıtlı olduğu, ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle davalı ... Tic Ltd Şti adına kayıtlı olduğu bildirilmiştir.
Dosya makine mühendisi ve sigorta uzmanından oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edilerek bilirkişi raporu aldırılmış olup; alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; ... plaka sayılı minibüs sürücüsünün olay günü meydana gelen trafik kazasında %75 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobil sürücüsünün ise %25 oranında kusurlu olduğu, davacı ... Sigorta A.Ş tarafından düzenlenmiş kasko sigorta poliçesi kapsamında teminat altına alınan ... plaka sayılı otomobilin onarılmasının ekonomik olmayıp tam ziya (pert total) olarak kabulünün uygun olduğu, bu nedenle uğradığı bakiye net zarar tutarının 11.011,00-TL olduğu, davalı şirketin kaza tarihi itibariyle ... plakalı aracın malik ve işleteni olduğu bu nedenle araç sürücüsünün kazadaki %75 kusuruna takabül eden 11.011,00-TL maddi zarardan 2918 sayılı KTK m.85 hükmü uyarınca işleten sıfatıyla sorumlu olduğu, gerçekleşen rizikonun poliçe ile teminat altına alınmış riziko olarak kabulü ile sigorta kuruluşunun dava dışı sigortalısı ...'e yaptığı ödemenin kara taşıtları kasko sigortası genel şartlarına uygun olduğu, dolayısıyla sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına yapmış olduğu ödeme bakımından 6102 sayılı TTK m.1472 hükmü uyarınca halef sıfatını kazandığı ve 11.011,00-TL zararın sorumlusundan 04/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte rücuen talep hakkı bulunduğu rapor edilmiştir.
Temin edilen ... 18. İcra dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasında davacının davalı ile birlikte dava dışı araç sürücüsü hakkında başlatmış olduğu icra takibinde 11.011,00-TL asıl alacak, 12/11/2015 tarihinden takip tarihi olan 04/05/2016 tarihine kadar işlemiş 552,39-TL avans faizi ile birlikte toplam 11.563,39-TL alacağın rücuen tazmini istemiyle icra takibi başlattığı, davalı şirketin itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmaktadır.
6102 sayılı TTK m.1472 hükmüne göre “Sigortacı sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.”
2918 sayılı KTK m.85 hükmüne göre “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olur.”
Davalı taraf her ne kadar savunmasında davacının, aleyhine başlatmış olduğu dava konusu ... 18. icra dairesinin ... Esas sayılı dosyasında icra takibine itiraz edildiğini ve icra takibinin durduğunu fakat aynı alacağın bu kez ... 33. İcra dairesinin ... Esas sayılı icra takibi başlatılarak mükerrer takip başlatıldığını ve mükerrer tahsilat talep edildiğini, davacının sonradan başlatmış olduğu icra takibinden feragat ettiğini belirterek feragatin yalnız mevcut dosyadan değil o yolla istenen haktan da vazgeçme anlamına geldiğini, feragat neticesinde feragata konu teşkil eden hakkın tamamen düşeceğini ve artık bir daha dava konusu yapılamayacağını beyan etmiş ise de; icra takibinden feragat, esas haktan feragat niteliğinde değildir. (İCRA VE İFLAS HUKUKU El Kitabı - Baki KURU, Ankara - 2013, s.796, dn.229) Davacının takipten feragat ettiği, takip konusu esas haktan (hakkın özünden, alacaktan) feragat etmediğinin kabulü zorunlu olup, bu sebeple davalının savunmasına itibar edilmemiştir.
Davalı taraf her ne kadar savunmasında adına kayıtlı kazaya karışan aracın yabancı uyruklu bir şahsa kiralandığını ve bu nedenle işleten sıfatının sona erdiğini, işleten sıfatının kiracıya ait olduğunu savunmuş ise de araç kiralama şirketi olarak faaliyet gösteren davalının işleten sıfatının sona ermesi için aracın uzun dönem kira sözleşmesi ile bir üçüncü kişiye devredilmesi gerektiği, oysa ki davalının dosyaya sunduğu tasdiksiz kira sözleşmesine göre kazaya karışan ... plaka sayılı aracın 16/08/2015 ile 24/08/2015 tarihleri arası kiralandığı, kazanın ise 24/08/2015 tarihinde meydana geldiği aracın kiralandığı tarih aralığı dikkate alındığında uzun dönem araç kiralama ilişkisinin bulunduğunun kabul edilmesinin olanaklı olmadığı anlaşılmakla, davalının işleten sıfatının sona erdiğine ilişkin savunmasına itibar edilmemiştir.
Sonuç olarak; davacı sigorta şirketi nezdinde oluşturulan hasar dosyasında KDV dahil 85.542,62-TL olarak belirlenen onarım bedelinin 110.000,00-TL olan ikinci el piyasa değeri ile 56.652,00-TL sovtaj bedeli ve onarılması halinde uğrayacağı değer kaybı zararı da dikkate alındığından onarımının ekonomik olmadığı, tam ziya (pert total) kabulünün uygun olduğu, bu sebeple davacının sigortalısına 110.000,00-TL ödeme yaptığı, uğradığı zararın 53.348,00-TL olduğu, ... plakalı minibüs sürücüsünün %75 kusur durumuna denk düşen 41.011,00-TL'lik kısmının işleten sıfatıyla davalıdan rücuen tazmininin uygun olduğu ayrıca aracın dava dışı ... Sigorta A.Ş tarafından karayolları ZMMS poliçesi kapsamında teminat altına alındığı, maddi hasarlara ilişkin poliçe limitinin 29.000,00-TL olduğu ve bu tutarın ilgi sigorta şirketinden tahsil edildiği, bu bedelin indirilmesi suretiyle bakiye net zararın 11.011,00-TL olduğu ve bu tutarın tahsili istemiyle davalı hakkında haklı olarak icra takibi başlatıldığı, takip tarihine kadar işlemiş faizin davacının sigortalısına yaptığı ödeme tarihi olan 12/11/2015 (bu ödemeye ilişkin banka dekontu icra dosyasına ve dava dosyasına sunulmuştur) dikkate alınarak hesaplandığı, bu nedenle asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden davacının başlatmış olduğu icra takibinin yerinde olduğu anlaşılmakla; davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına karar vermek gerekmiş, alacağın niteliği itibariyle maddi tazminat alacağı olması, likit nitelikte alacak olmaması dolayısıyla davacının yasal koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, Davacının davalı hakkında başlatmış olduğu ... 18. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya kapsamında davalı borçlunun yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE, takibin devamına,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken harç 789,89-TL olup, peşin alınan 139,66-TL'nin mahsubu ile bakiye 650,23-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan ilk dava açma gideri 175,66-TL, posta ve tebligat masrafı 142,50-TL, bilirkişi ücreti 1.200,00-TL olmak üzere toplam 1.518,16-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince taktir olunan 2.180,00-TL maktu vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
8- Davalı tarafından yatırılan delil avansından yargılama sırasında yapılan masraflardan geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davalıya iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacının yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize ve bulunulan yer Asliye Ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/12/2018
Katip
¸E-İmza
Hakim
¸E-İmza