T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/910 Esas
KARAR NO: 2022/296
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/10/2017
KARAR TARİHİ: 12/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin otobüs ile yolcu taşıma işi yaptığını, müvekkiline ait .... plakalı aracın 31.02.2017 tarihinde ...plakalı aracın sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kazada hasar gördüğünü, aracın 15 gün onarımda kaldığını, bu süre içinde ticari işlevini yerine getiremediğini, kazanç kaybına ilişkin alacak oluştuğunu, ZMSS Genel Şartları A-6 maddesinde kazanç kaybının teminat kapsamı dışında bırakıldığını, bu nedenle müvekkilinin uğradığı günlük 2.000,00 TL'den 15 günlük kazanç kaybının davalı borçludan talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu, aynı nitelikteki benzer araçların ortalama gelirinin ilgili sendikalardan sorularak tespit edilebileceğini, davalı sürücünün müvekkilinin uğradığı zararı karşılamakla yükümlü olduğu diğer hususlarla birlikte belirtilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin 31.03.2017 tarihinde kusuru olmaksızın karışmış olduğu trafik kazası sonucu uğramış olduğu 30.717,53-TL'lik kazanç kaybı tazminatının ve kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizin davalılardan tahsilini, müvekkilinin sonradan mağdur olmaması adına davalı yan üzerine araç var ise teminatsız ihtiyati tedbir talebi şerhinin işlenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davayı kabul etmediklerini, hukuken dayanaksız ve mesnetsiz davanın reddini talep ettiklerini, davacının daha önce kazanç kaybı iddiasıyla müvekkili aleyhine 30.717,53 TL'lik icra takibi başlattığını, takibe itiraz ettiklerini, halen derdest olduğu halde itirazın iptali davası açmadan kötü niyetli olarak iş bu davayı açtığını, derdestlik itirazında bulundukları, olay yerinde keşif yapılması neticesinde düzenlenmiş kusur bilirkişi raporu bulunmadığını, kaza tespit tutanağının kusur raporu olarak kabulünün mümkün olmadığını, mahkemece belirlenmesi gerektiği, davacı şirkete ait ... plakalı aracın mekanik takografı incelendiğinde sürücünün hızının fazla olduğunu, tanınan yasal toleransı aştığı, belirli aralıklarda reüj başı işaret levhası ve yön levhası şeklinde trafik işaret levhaları bulunduğunu, sürücünün hızını azaltması için uyaran levhalar olduğunu, kazanın meydana geldiği yerin kavşak olduğu, araç sürücüsünün hızını azaltmadan seyrettiği ve kusurunun bulunduğunu, KTK 52/a ve KTY 101. maddesinde belirtilen kural ve kısıtlamalara uymadığından kazanın meydana geldiğini, talep edilen tazminat miktarının kabulünün mümkün olmasının yargılamayı gerektirdiğini, tamir süresinin hasar dosyası celb edilerek rapor alınması suretiye ortaya çıkarılması gerektiğini, kazanç kaybı belirlenirken davacının aracını çalıştırmaması nedeniyle zorunlu giderleri olan yakıt ve amortisman masrafları yapmadığı dikkate alınarak mahsubu ile net kazanç kaybının tespit edilmesi gerektiğini, tedbir talebinin reddi gerektiğini, faize ve başlangıç tarihine itiraz ettiklerini, belgelerin gönderilmediği diğer hususlarla birlikte belirtilerek davanın reddini, vekâlet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; maddi hasarlı trafik kazası sonucu aracı hasar gören davacının 2918 sayılı KTK kapsamında, işleten konumundaki davalıdan maddi zararların (aracın kullanılamaması nedeniyle oluşan kazanç kaybı zararı) tazminine ilişkindir.
Davalı vekili tarafından; davacı tarafça ... 20. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile günlük 2.000,00 TL'den 15 gün için toplam 30.717,53 TL tutarındaki icra takibi gerekçe gösterilerek derdestlik itirazında bulunulmuş ise de, icra takibine yapılan itiraz üzerine alacaklı taraf itirazın iptali davası açmak zorunda olmayıp; davasını icra dosyasından bağımsız olarak alacak davası şekliyle ikame etmekte muhtar olup; somut ihtilafta dava şartı olan derdest bir davanın varlığı söz konusu değildir.
Bilindiği üzere, sürücünün trafik kazasının oluşmasında kusurlu bulunması durumunda zarar gören 6098 Sayılı TBK'nun 49. maddesi gereğince sürücüye, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine, 6102 Sayılı TTK un 1401 ve devamı hükümleri uyarınca motorlu aracın zorunlu trafik sigortacısına karşı dava açabilir.
Davacının iddiası haksız fiil temelinde bir talep olduğundan öncelikle; İşleteni davalı olan dava dışı sürücü ... tarafından idare edilen... plakalı kamyonu ile dava dışı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki... plakalı işleteni davacı olan otobüsün kavşak içinde çarpışması neticesi iki araçlı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle kusur durumunun tespiti gereklidir.
Dosya kapsamında öncelikle; talimat yoluyla ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Talimat ile olay yerinde gerçekleştirilen 15.01.2020 tarihli keşif icrası sonrası ... Üniversitesi üretim Üyesi ... tarafından hazırlanan 20.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda; sürücü ...'ın KTK 84/h kuralını ihlalden %100 asli kusurlu olduğu, sürücü ...'in hız limitini aştığına dair ve kural dışı davrandığına dair bilgi ve bulgu tespit edilmediğinden kusursuz olduğu görüş ve kanaatine yer verildiği,
Davalı taraf vekillinin itirazları üzerine ... Üniversitesi Müh. Fak. Öğretim Üyesi ... tarafından hazırlanan 19.10.2020 tarihli bilirkişi ek raporunda; kaza anında ...plakalı otobüsün takograf cihazının temin edilerek kaza anında 90 km/saat hız limitinin aşıldığının tespit edilmesi halinde otobüs sürücüsü ....'in KTK 52/1-b kuralını ihlalden %20 kusurlu, sürücü ...'ın 9680 kusurlu olduğu görüş ve kanaatine yer verildiği, görülmektedir.
Dosyanın İTÜ trafik kürsüsünde kayıtlı alanında uzman kusur bilirkişisi ile hesap bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi ile dosya kapsamında mevcut kusura ilişkin bilirkişi raporlarının birleştirilmesi ve ayrıca rapora karşı itiraz ve beyanların değerlendirilmesi, tarafların tüm iddia, beyan ve savunmaları gözetilerek kazanç kaybı yönünde de teknik değerlendirme ve hesaplamanın yapılması suretiyle yeniden rapor tanzimi istenmiştir.
Dosya ... ve ...'e tevdi edildiği, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 29.11.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle ve sonuç olarak; "Olayda yönetimindeki ... plaka numaralı kamyon ile orta refüj ile bölünmüş karayolunun sol şeridini takiben ... istikametinden ... istikametine düz seyir halinde iken olay mahallinde dönüşün yasaklanmadığı orta refüj aralığını kullanarak geldiği ... istikametine dönmek için sola dönüş manevrası ile karşı yol bölümüne yönelmeden önce aksine davranarak fren tedbiri ile durup yolu ve çevresini gereği gibi etkin şekilde kontrol etmeyen, sağından doğru istikamette gelen ve emniyetle duramayacak mesafede yaklaşmış durumdaki otobüsü, konumunu, hız ve mesafesini dikkate almayan, geçmesini, geçiş için tehlikesiz uygun anın oluşmasını beklemeyen, tehlikeleri ön görmeyen, trafikte tehlikeli durumu ortaya çıkaran, seyir, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşüren, tedbirsiz ve kontrolsüz şekilde ilerlemesine devam ederek kamyonun sağ yan kesimleri ile ... İstikametine önünü kapattığı otobüsün sadmesine maruz kaldığı anlaşılan, dalgın, dikkatsiz, kontrolsüz, tedbirsiz ve özensiz davrandığı mütalaa edilen sürücü ...'ın önlenebilir nitelikteki hadisenin meydana gelmesinde, zararın doğmasında ve artmasında %80 (yüzde seksen) oranında asli kusurlu olduğu;
Olayda yönetimindeki ... plaka numaralı otobüs ile orta refüj ile bölünmüş karayolunun sağ şeridini takiben ... istikametinden ... istikametine düz seyir halinde iken olay mahalli olan kavşak kesiminde ilk geçiş hakkına sahip olmasına ve azami hız sınırının üzerinde bir hızla seyir halinde olduğuna dair veri bulunmamasına rağmen aksine davranarak ilerisinde kavşak bulunan kesimine yolun icap ve şartlarına uygun olmayan bir hızla zamanında yavaşlamadan yaklaşan, tehlikeleri ön görmeyen, sol ilerisinden dönüş manevrası ile ilerleyerek şeridine kadar kısmen girip önünü kapatan kamyonu dikkate almayan, otobüsün ön sol kesimleri ile çarpmak durumunda kalan, yolun ilerisini gereği gibi etkin şekilde kontrol etmeyen, zamanında tedbir alamayan, tedbir uyguladığı anda ise hız, süre ve mesafe nedeniyle etkisiz kalan, kısmen dikkatsiz, tedbirsiz ve özensiz davrandığı mütalaa edilen sürücü ...'in'un önlenebilir nitelikteki hadisenin meydana gelmesinde, zararın doğmasında ve artmasında %20 (yüzde yirmi) oranında tali kusurlu olduğu; yönündeki gerekçeli, denetime açık ve KTK ilgili mevzuatının somut olaya uygulanması ile tespit edilen rapor içeriğine itibar edilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi ve ...Sigorta A.Ş.ye yazılan yazı cevaplarına göre; davacının kazanç kaybı zararının kasko veya trafik sigortalarınca tanzim edilmediği; ... Ticaret Odası ve ... Ticaret ve Sanayi Odası tarafından hazırlanan cevabi yazılarda; özelikleri belirtilen otobüslerin günlük ortalama kiralama bedelinin 1.500,00 TL-1.800,00 TL arasında olabileceği, fiyatın otobüsün markasına, modeline, sunulan hizmetin kalitesine ve alıcı-satıcı arasındaki sözleşmeye göre değişkenlik gösterebileceğinin belirtildiği, bu kapsamda 29.11.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda emsal-muadil bir otobüsün olay döneminde ortalama 1.500,00 TL bedel ile kiralanabilmesinin mümkün göründüğü, 20 gün mahrumiyet boyunca uğranacak net zararın ise (20 gün x1.500,00 TL) KDV hariç 30.000,00 TL olacağı, yönünde rapor tanzim edildiği görülmektedir.
Tüm dosya kapsamı ve hüküm vermeye elverişli bilirkişi rapor içeriği de dikkate alınarak; 2918 sayılı KTK 85. Maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan Müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmü de dikkate alınarak; davalıya ait ... plaka numaralı kamyon sürücüsü ...'ın %80 oranında kusurlu olduğu, davacı ...Ş.'ne ait ... plaka numaralı otobüs sürücüsü ...'in %20 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait ticari otobüsün prosedürler dahil onarımı için yeterli olan 20 gün boyunca mahrumiyeti nedeniyle uğranacak zararın günlük 1.500,00 TL'den toplam KDV hariç 30.000,00 TL olacağına rapor içeriği de dikkate alınarak ve taleple bağlılık ilkesi gereğince yasal faize hükmedilmek suretiyle; davanın kısmen kabulü ile, 30.000,00 TL kazanç kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerin reddine, dair hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davanın kısmen kabulü ile,
30.000,00 TL kazanç kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerin reddine,
2-Kabul edilen dava değeri (30.000,00 TL) üzerinden alınması gereken 2.049,30 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 524,58 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 1.524,72 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Alınması gerekli ve davacı tarafından yatırılan bakiye 524,58 TL peşin harç, 31,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 555,98 harca ilişkin yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 184,60 TL posta, tebligat, 750,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 934,60 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 912,76 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 465,10 TL posta, tebligat, 750,00 TL bilirkişi ücreti, 384,90 TL keşif harcı olmak üzere toplam 1.600,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 37,38 TL' sinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1. maddesi uyarınca maktudan az olmamak koşulu ile belirlenen 5.100,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1.2. maddesi uyarınca hükmedilecek vekalet ücretinin reddedilen dava miktarını geçmemek koşulu ile belirlenen 717,53 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekili ve e-duruşma ile katılan davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize ve bulunulan yer Asliye Ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.12/04/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır