T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/978 Esas
KARAR NO: 2022/107
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 09/11/2017
KARAR TARİHİ: 16/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında imzalanan AVM Genişletme Projesi Elektrik Tesisat İşleri Sözleşmesi ile... Şantiyesi ve ... Şantiyesinde devam eden inşaat işlerinde elektrik tesisat işlerinin müvekkili şirket tarafından yapımı hususunda anlaşıldığını, anlaşma uyarınca müvekkilinin mal ve ürün temininden bağımsız olarak salt saat ücreti üzerinden sigortalı işçileri ile çalışmayı taahhüt etmiş olduğunu, davalı şirket şantiye sorumlusu tarafından düzenlenen, işçilere imzalatılan ve ayrıca müvekkili şirkete ait mail adresi üzerinden gönderilen “Faaliyet Raporu” üzerinden hakkedişlerin hesaplandığını, sözleşme uyarınca saat başı ücret üzerinden yapılan hesaplamaya göre 5 adet faturalardan kalan 96.492,06 TL ... 31. İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosya ile takibe konulduğunu, itiraz neticesinde takibin durduğunu, takibin devamı ve itirazın iptaline karar verilmesi, alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesi, kötü niyetli davalıdan % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; ... sözleşmesi ve Rönesans Küçükyalı sözleşmesi 24. maddesi gereğince yüklenici hakkedişlerinin ödenebilmesi ile ilgili olarak işverene ibrazı olan belgelerin müvekkili şirkete ibraz edilmediğini, davacı ...'ten noter ihtarnamesi ile ... işi ve Rönesans işleri ile ilgili 3. Numaralı hakkedişin davacı tarafa gönderildiğini ve imzalanıp taraflarına gönderilmesinin talep edildiğini, ... şantiyesinin Mayıs - Haziran ve Temmuz ayına ait eksik evraklar ... şantiyesinin Mayıs - Haziran ve Temmuz aylarına ait eksik evrakların taraflarına gönderilmesinin talep edildiğini, aksi halde hakkedişlerin sözleşme hükümlerine göre onaylanmasının mümkün olmayacağını ihtar ettiklerini, daha sonra tekrar noter ihtarı ile 13.9.2017 tarihi itibariyle cari hesap bakiyelerinin 165.492,29 TL borç bakiyesi gösterdiğini, taraflarına işlerle ilgili hakkedişlerin imza ve kaşe edilerek gönderilmesi ve akabinde faturaların kesilerek taraflarına gönderilmesini ve daha önceki ihtarnamede gönderilmeyen muhtelif aylara ait eksik evrakların da gönderilmesini ihtar ettiklerini, davacının istenilen hakkedişleri imza ve kaşe etmeden, 19.09.2017 tarih ...-...- ...- ... ve ... nolu faturaları taraflarına gönderdiğini, gönderilen faturaların, hakkedişler gönderilmeden kabul edilmesinin mümkün olmadığı sebebiyle, iade edildiğini, takibe konu alacağın muaccel hale gelmediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 31. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyası, taraflar arasında akdedilen ...Genişletme Projesi Elektrik Tesisat İşleri ve Rönesans Küçükyalı Elektrik Tesisat İşleri Sözleşmeleri, ... 32. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı, ... tarih ve ... yevmiye numaralı ...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameleri, cari hesap ekstreleri, hak ediş belgeleri, ticari defter ve belgeleri, faaliyet raporları, celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya Yüksek Mimar bilirkişi ..., İnşaat Mühendisi bilirkişi ... ile Mali Müşavir ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 07/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "...Davacının davalıya keserek göndermiş olduğu ve davalının iade ettiği, icra takibine de konu olan faturalar toplam tutarı 242.486,11 TL tutmaktadır. Dosyadaki mevcut verilerden elde edilen bilgi sonucunda davacının davalıya kesmesi gereken hakediş faturalar toplam tutarı yukarıda 194.881,94 TL olarak hesaplanmıştır. Elimizdeki mevcut veri davalının dosyaya sunmuş olduğu cari hesap dökümü alacak tutarı 166.087,37 TL tenzil edildiğinde, 28.794,57 TL davacı alacağı kalmaktadır. Sözleşme gereği davacı şirketçe yapılması gereken elektrik işleri işçiliği ile anlaşmazlık olmadığı, davaya esas olan itirazın, yüklenici hakkedişlerinin ödenebilmesi ile ilgili olarak işverene ibrazı gerekli olduğu beyan olunan belgelerin ibrazı şeklinde olduğu, dava dosyası eki davalı tarafça sunulan belgelerden, yapılan elektrik işçiliği hakkediş raporları ile davacının düzenlediği faturaların uyumlu olduğu tespiti yapılmıştır." şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya Sermaye Piyasası Denetim ve Finans Uzmanı bilirkişi ... ile Elektrik Mühendisi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 19/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "...Tarafların dilekçeleri, dava dosyasındaki hakediş ve ödeme bilgi ve belgeleri üzerinden hakediş tutarının 316.139,40 TL, bu hak edişlerle ilgili olarak davalı şirket tarafından yapılan ödeme tutarının 268.618,70 TL olarak belirlendiği, bu şekilde hakedişlerle ilgili olarak ödenmeyen tutarın (316.139,40 TL- 268.618,70 TL) 47.520,70 TL olarak hesaplandığı, Böylece, ... 31. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında, 03.10.2017 takip tarihi itibariyle davacı şirketin, ödenmeyen hakedişler nedeniyle davalı şirketten 47.520,70 TL alacaklı olduğu, davacı şirketin 47.520,70 TL alacağının 19.09.2017 tarihinden 03.10.2017 tarihine kadar temerrüt faizi tutarının 177,71 TL olarak hesaplanması ile davacı şirketin takip tarihi itibariyle faiz dahil alacak tutarının 47.698,41 TL olduğu, Dava dosyasındaki iddia, savunma, bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, davacı şirketin sözleşmeden kaynaklanan borçlarını ifa ettiği, ...genişletme projesi 1 ve 2 nolu hakedişler ile ... şantiyesi 1 nolu hakedişlerinin davacı ve davalı şirketler tarafından kabul edildiği dikkate alındığında Sözleşmenin 23. Madde hükümleri uyarınca hak edişlerin muaccel hale geldiği..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, I. ve II. Bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğundan hem tarafların itirazları ve yeniden rapor alınması yönündeki talepleri hem de çelişkilerin giderilmesi amacıyla Bağımsız Denetçi - SMMM bilirkişi ..., Elektrik Mühendisi ... ile Sayıştay Baş Denetçisi ...' dan oluşan bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından dosyaya sunulan 27/11/2020 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında 1 ve 2 nolu hak edişlerin eksik düzenlendiği, eksik düzenlenen Hak Ediş tutarlarının 3 nolu hak edişe eklenebileceği, Buna göre; davacının sözleşme kapsamında Hak Ediş toplam alacağının 356.784,06 TL olduğu, Davacı şirket tarafından davalıdan alınan ve Davalı Cari hesap ekstresi incelemeleri sonucu tespit edilen 272.218,69 TL olduğu, toplam İmalat tutarından avans kesintileri toplamı düşülmesi ile (356.784,06-272.218,69-TL) Davacının alacak tutarının 84.,565,37 TL olduğu, Davacı tarafın işçilik saat ücretlerinin hesaplanması ile 1 ve 2 nolu hak edişlerin eksik düzenlenmesi ile 1 Nolu Hak ediş için 23.645,00-TL, 2 Nolu Hak ediş için 100.962,00-TL 3 Nolu Hakediş için 27.522,00-TL, Kesin Hak ediş tutarının 81.566,00 ve Konaklama Bedeli yansıtma faturasının 3.780,00-TL olduğu, Yapılan hesaplamanın tarafların sözleşmede 1 Adam Saat bedeli belirtilen saat ücretinin Pazartesi-Cumartesi arası 21,00-TL ve 1 Adam Saat bedeli Pazar dahil 30-TL olarak saat ücreti üzerinden yapıldığı, davacının dava dosyasına sunmuş olduğu işçilik hesaplamalarının bulunduğu yeşil defter kayıtlarında mevcut olduğu, Davacı tarafından düzenlenen faturaların 19/09/2017 tarihinde düzenlediği ve İcra takibinin ise 02/10/2017 tarihinde başlatıldığı, dolayısı ile faturaların İcra takibinden önce düzenlendiği, Davacının takip tarihi itibariyle bakiye alacak miktarının hesaplanması ile ilgili olarak; Davacı'nın 84.565,37-TL alacağının - icra takip tarihi olan 03/10/2017 den dava tarihi 09/11/2017 tarihine kadar işlenen faiz tutarının 782,20 TL olduğu dolayısı ile Davacı Asıl Alacağının toplam 85.347,57 TL olduğu..." şeklinde tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi kök raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Dosya, tarafların itirazların karşılanması ve eksik tahkikat bırakılmaması amacıyla Bağımsız Denetçi SMMM bilirkişi ..., Elektrik Mühendisi ... ile Sayıştay Baş Denetçisi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 22/09/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ve sonuç olarak; "...İtirazların somut bilgi, belge ve delile dayalı olmadığı, kök rapordaki kanaatlerin aynen geçerli oluğu, bu bağlamda Davacı tarafından düzenlenen faturaların 19/09/2017 tarihinde düzenlediği ve İcra takibinin ise 02/10/2017 tarihinde başlatıldığı, dolayısı ile faturaların İcra takibinden önce düzenlendiği görülmüştür. Davacının takip tarihi itibariyle bakiye alacak miktarının hesaplanması ile ilgili olarak Davacı’nın 84.565,37 TL alacağının icra takip tarihi olan 03/10/2017 den dava tarihi 09/11/2017 tarihine kadar işleyen faiz tutarının 782,20 TL olduğu dolayısı ile davacı alacağının toplam 85.347,57 TL olduğu görüş ve kanaaterine varılmıştır..." şeklinde tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi ek raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; taraf şirketler arasında ... Genişletme Projesi Elektrik Tesisat İşleri ile Rönesans ... İşleri Sözleşmelerinin düzenlendiği, bahse konu sözleşmeler eser sözleşmesi olup davacının yüklenici olduğu, davacı yüklenicinin sözleşmelerde belirtilen şekilde mal ve ürün teminiyle birlikte elektrik işlerinin yapılması konusunda taahhütte bulunduğu, ancak bu taahhüdünden bağımsız olarak yalnızca saat başı ücretli kendi sigortalı işçileri ile çalışmayı da yükümlendiği, sözleşmelerde davacı yüklenicinin sigortalı işçilerinin çalışma koşullarının, çalışma saatlerinin ve saat başı ücretlerinin belirlendiği, bu bağlamda eser sözleşmesi içinde davacı yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi taahhüdünün yanı sıra ticari hizmet alım borucunun da bulunduğu, davaya konu uyuşmazlığın bu ticari hizmet ediminden kaynaklandığı, davacının sözleşmede gösterilen şekilde kendi işçileri ile davalı iş sahibine ait şantiyelerde çalışılmasına rağmen çalışma hizmeti karşılığı ödenmesi gereken bakiye ticari hizmet alacağının ve hak edişlerin ödenmediği iddiasında bulunulduğu, buna karşılık davalının sözleşme uyarınca kendisine teslim edilmesi gereken bir takım zorunlu belgeler bulunduğunu ve teslimi zorunlu olan bu belgelerin noter kanalıyla çekilen ihtarnamelere rağmen verilmemesi sebebiyle ödeme yapılmadığını, ayrıca belgeler teslim edilmediği için alacağın muaccel olmadığını da savunduğu, yargılama sürecinde uyuşmazlığın halli için tarafların beyanları ve talepleri doğrultusunda müteaddit kez bilirkişi incelemeleri yaptırıldığı, Mahkememizce alınan 07/01/2019 tarihli ilk ve 19/06/2019 tarihli ikinci bilirkişi raporları arasında hem bilimsel mütalaa hem de hesaplanan alacak tutarları yönünden büyük farklılıkların ve çelişkilerin oluştuğu, birbiri ile çelişen raporlara hüküm tesis edilmesinin imkansız olduğu, bu kapsamda çelişkilerin giderilmesi ve denetime açık bir rapor tanzimi için dosyanın yeniden ve farklı bilirkişi kuruluna gönderildiği, 27/11/2020 tarihli üçüncü bilirkişi raporunda hem önceki raporların irdelendiği hem de tarafların itirazlarının karşılandığı, bu bağlamda üçüncü bilirkişi kurulundan alınan 27/11/2020 tarihli raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu, tarafların üçüncü rapora karşı yeniden itirazda bulunması üzerine alınan 22/09/2021 tarihli ek raporda itirazların somut bilgi ve delillere dayalı olmadığı ve bu nedenle kök rapordaki tespitlerin korunduğunun ifade edildiği, nihayetinde üçüncü bilirkişi kurulu raporunda belirtildiği üzere sözleşme gereği davacı yüklenici tarafından yapılması gereken elektrik işleri işçiliği için taraflar arasında anlaşmazlık olmadığı, davacı yüklenicinin kendi edimini yerine getirdiğinden sözleşme ile karalaştırılan hak edişlerin ve ücretlerin davacıya ödenmesi gerektiği, bu bağlamda kendi edimini ifa eden ve üstlendiği borcu yerine getiren yüklenicinin, davalı iş sahibinden bu hizmetin bedelini istemeye hakkı olduğundan davalının alacağın muaccel olmadığı yönündeki itirazlarının yerinde olmadığı, buna göre sözleşme uyarınca davacı yükleniciye ödenmesi gereken toplam hak ediş tutarının 356.784,06 TL olduğu, davalı tarafça cari hesap kayıtları üzerinden belgelendirilebilen toplam ödeme tutarının ise 272.218,69 TL olduğu, hak ediş bedelinden davalının yaptığı ödeme tutarı mahsup edildiğinde davacı yüklenicinin bakiye iş bedelinin 84.565,17 TL olduğu hesaplanmış ve Mahkememizce üçüncü bilirkişi kurulunun 27/11/2020 tarihli kök ve 22/09/2021 tarihli ek raporları doğrultusunda davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
Davacının dava açarken icra takibindeki yalnızca asıl alacak üzerinden davasını ikame ettiği, bu durumun dava dilekçesinin talep sonucunda açıkça ifade edildiği, kaldı ki davanın icra takibindeki yalnızca asıl alacak tutarı üzerinden harçlandırılması karşısında, eldeki davada açıklanan nedenlerle takipteki işlemiş faizin dava konusu edilmediği anlaşılmakla icra takibindeki işlemiş faiz kalemi dava konusu olmadığından karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmiştir. Ayrınca alacağın likit olmakla birlikte muayyen olmadığı, alacak tutarının belirlenmesinde sözleşme ile kararlaştırılan saat ücretlerinin, çalışma saatlerinin, çalışma koşullarının ve çalışan kişi sayısının kapsamlı hesaplamalar yapılmasını gerektirdiğinden yargılamaya muhtaç olduğu anlaşılmakla yasal koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
1-Davalının ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile takibin 84.565,17 TL asıl alacak üzerinden takip talebinde gösterilen şartlarla DEVAMINA, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
2-Davacının talep sonucunda icra takibindeki işlemiş faize ve miktarına yönelik (335,08 TL) herhangi bir talebinin bulunmaması, esasen talep sonucunda açıkça asıl alacak tutarı yönünden alacaklı olduğunun tespitinin talep edilmesi ve yalnızca icra takibindeki asıl alacak tutarı yönünden eldeki davanın harçlandırılması karşısında takipteki işlemiş faiz tutarı dava konusu edilmediğinden işlemiş faize yönelik KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Alacağın likit olmakla birlikte muayyen olmadığı anlaşılmakla yasal koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Kabul edilen dava değeri (84.565,17 TL) üzerinden alınması gereken 5.776,64 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 1.163,71 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 4.612,93 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafından yatırılan 5.776,64 TL peşin harç, 8.800,00 TL bilirkişi ücreti ile 268,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 14.844,64 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 13.009,76 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 11.793,47TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1. maddesi uyarınca maktudan az olmamak koşulu ile belirlenen 5.100,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.16/02/2022
Katip ...
e-imza *
Hakim ...
e-imza *