T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1050 Esas
KARAR NO: 2019/172
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 08/11/2018
KARAR TARİHİ: 27/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle; ... A.Ş. (V.NO: ...)'ye ait ... adresinde bulunan ... seri no’lu 23.09.2014 yılından başlayıp, ... seri no’lu 31.12.2015 tarihinde sona eren kullanılmış faturaların 3. Nüshaları, ...’den başlayıp ... ile biten kullanılmayan fatura yaprakları, 2016 Ocak-Eylül ayı dahil akaryakıt alım irsaliyelerinin 2. Nüshaları, A-23020’den 230250, A-230451’den 230500, A230501’den 230550, A230551’den 230600, A-2306001’den 230650, A-230651’den 230700, A-230701’den 230750’ye ait seri numaralı kullanılmış perakende satış fişleri, 14.07.2017-18.07.2017 tarihleri de dahil olmak üzere otobil, otobilim, yakıtkart, kredi kartı slipleri, kredi kartı gün sonu raporları, paro evrakları ile ... vardiya raporları, AJ60400376- AJ60400382- AJ60401440- AJ60401441- AJ60401443 ve AJ60401444 seri numaralı yazar kasalara ait 24.05.2012 tarihinde değiştirilmiş 6 adet mali hafıza, 01.01.2017-17.07.2017 tarihleri arasındaki pompa ve market yazar kasalarına ait fişlerin 2. Nüshaları, FR 01001346 seri numaralı ... marka yazar kasa ruhsatı ile sair her türlü belge ve evrakları, 18/07/2017 günü şiddetli yağan yağmur sebebi ile su basması sonucu zayi olduğunu, bu durumun mağduriyetine neden olduğunu, zayi olan belgelerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;
Dava, TTK'nın 82/7. Maddesi gereği zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Anılan maddeye göre; Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.
Dava konusu olayda su baskını olduğu anlaşılmaktadır. Dava süresinde açılmıştır.
Uyuşmazlık, davacının zayi olduğunu öne sürdüğü belgelerin tacirin saklamak zorunda olduğu belgelerden olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
6102 sayılı TTK'nın 82/1-3. maddelerine göre: (1) Her tacir;
a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini,
b) Alınan ticari mektupları,
c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini,
d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.
(2) Ticari mektuplar, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır.
(3) Açılış ve ara bilançoları, finansal tablolar ve topluluk finansal tabloları hariç olmak üzere, birinci fıkrada sayılan belgeler, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak kaydıyla, görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanabilirler; şu şartla ki;
a) Okunur hâle getirildiklerinde, alınmış bulunan ticari mektuplar ve defter dayanaklarıyla görsel ve diğer belgelerle içerik olarak örtüşsünler;
b) Saklama süresi boyunca kayıtlara her an ulaşılabilsin ve uygun bir süre içinde kayıtlar okunabilir hâle getirilebiliyor olsun.
6102 sayılı TTK'nın 64/1.maddesi de aynen şöyledir: Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.
Belirtilen yasa hükümleri karşısında tacirin işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında bilgi sağlayabilecek tüm evrakı TTK'nın 82/5. maddesine göre 10 yıl saklanması gerekmektedir.
(Yrg.11.HD.03/11/2008T.2007/8825E,2008/12089K.,28/12/2011T.2009/685 E.,2011/156 K.)
Davacının zayi olduğunu öne sürerek zayi olduğuna dair belge verilmesini talep ettiği belgelerin TTK 64/1 maddesi kapsamında saklanması zorunlu olan belgelerden olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
... Tic. A.Ş. (V.NO: ...)'ye ait ... adresinde bulunan 56001 seri no’lu 23.09.2014 yılından başlayıp, 56255 seri no’lu 31.12.2015 tarihinde sona eren kullanılmış faturaların 3. Nüshaları, 056380’den başlayıp 056650 ile biten kullanılmayan fatura yaprakları, 2016 Ocak-Eylül ayı dahil akaryakıt alım irsaliyelerinin 2. Nüshaları, A-23020’den 230250, A-230451’den 230500, A230501’den 230550, A230551’den 230600, A-2306001’den 230650, A-230651’den 230700, A-230701’den 230750’ye ait seri numaralı kullanılmış perakende satış fişleri, 14.07.2017-18.07.2017 tarihleri de dahil olmak üzere otobil, otobilim, yakıtkart, kredi kartı slipleri, kredi kartı gün sonu raporları, paro evrakları ile ... vardiya raporları, AJ60400376- AJ60400382- AJ60401440- AJ60401441- AJ60401443 ve AJ60401444 seri numaralı yazar kasalara ait 24.05.2012 tarihinde değiştirilmiş 6 adet mali hafıza, 01.01.2017-17.07.2017 tarihleri arasındaki pompa ve market yazar kasalarına ait fişlerin 2. Nüshaları, FR 01001346 seri numaralı HUGİN marka yazar kasa ruhsatının TTK 82 maddesi gereğince zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Peşin harcın mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açıkolmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 27/02/2019
Katip ...
¸(e-imzalıdır)
Hakim ...
¸(e-imzalıdır)