T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1190 Esas
KARAR NO: 2020/342
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/12/2018
KARAR TARİHİ: 18/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 25.12.2014 tarihli acentelik sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre davalı tarafından müvekkiline aktarılması gereken müşteri primlerinin zamanında aktarılmadığını ve davalının temerrüdünün oluştuğunu, ... 54.Noterliği’nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile geciken prim ödemelerinin ödenmesi hususunda ihtarname keşide edildiğini, davalının bu ihtarnameye kayıtsız kalarak davacıya herhangi bir prim ödemesi yapmadığını, davalının sözleşmeye aykırı hareket etmesi nedeniyle 05.10.2018 tarihinde acentelik sözleşmesinin feshedildiğini, müvekkiline intikal ettirilmeyen 139.893,04.-TL prim alacağının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Usulüne uygun tebligata rağmen davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında akdedilen acentelik sözleşmesinden kaynaklanan alacağın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce bildirilen tüm deliller toplanmış, davacı tarafça sunulan Acentelik Sözleşmesi, davalının davacı adına sigorta poliçesi tanzim etmeye ve müşterilerden prim tahsilatı yapabilmesine ilişkin Acentelik Vekaletnamesi, acentelik başvuru formu, ... 54.Noterliğinin .. tarih ve .. yevmiye numaralı ihtarnamesi, fesih yazısı, tescil-ilan belgesi, kefaletname, davalı taraf şirket tescil ilanları, vergi levhası ve faaliyet belgesi incelenmiş, davacı şirket ticari defterleri ve kayıtları üzerinde mali bilirkişi ve sigorta hakemi-sigorta hukuku uzmanı bilirkişi kurulu aracılığıyla bilirkişi incelemesi yapılmış, kök ve ek rapor alınmıştır.
Taraflar arasında akdedilen 25.12.2014 tarihli Acentelik Sözleşmesi ile davalı acenteye davacı ... adına poliçe düzenleme ve prim tahsil etme yetkisi tanındığı, sözleşme madde 18'de acentenin düzenlediği veya davacı şirketçe düzenlenerek gönderilen poliçelerde yazılı primleri tahsil ederek davacıya intikal ettireceği, bu paranın emanet para hükmünde olduğu olduğu ve acentenin bu parayı kullanamayacağı; madde 32'de ihtilaf halinde davacı şirket defter ve kayıtlarının esas ve tek delil olacağı kararlaştırılmıştır.
Bilirkişi kurulundan alınan kök raporda, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının sahibi lehine delil teşkil eder mahiyette usulune uygun tutulmuş ve noter tasdikleri süresinde yapılmış olduğu, davalı acente tarafından davalı adına akdedilen poliçeler nedeniyle tahsil edip davacıya aktarması gereken primlerin aktarılmamış olduğu, taraflar arasında prim aktarımlarının hangi periyodlarla yapılacağına dair bir sözleşme hükmü bulunmadığı veya bir tahsilat porotokolünün dosyaya sunulmadığı, cari (açık) hesabınson işlem gördüğü 31.05.2019 tarihi itibariyle davacının davalı taraftan 124.831,53 TL alacaklı olduğu tespit edilerek bildirilmiştir.
Davacı vekilince rapordaki hesabın aynen kabul edildiği beyan edilmiş, davalı tarafça yasal sürede itiraz edilmemiştir. İncelenen kök rapor dava tarihinden sonraki bir tarihe göre hesap ve alacak tespiti bildirilmesi ve alacak detayı hakkında yeterli tespit içermemesi nedeniyle denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülmediğinden, dava tarihi itibariyle borç-alacak tespiti, alacağın kaynağı ve sebebi ile taraflar arasında prim aktarım periyodu konusundaki ticari teamül oluşturan uygulamanın da tespiti istemiyle bilirkişi kurulundan ek rapor düzenlemesi istenmiştir.
Sunulan bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; dava tarihi itibariyle davacı ticari defterlerine göre davalıdan (borcun kısmen teminattan tazmini ve mahsubu sonrası) 140.285,54 TL alacaklı göründüğü, ancak dava tarihinden sonra yapılan bir kısım muhasebeleştirme işlemleri nedeniyle bu alacağın 124.831,53 TL'ye düşmüş olduğu, alacağın kaynağının poliçe prim tahsilatlarının aktarılmaması olduğu, alacağın neredeyse tamamının Ocak-Şubat-Mart/2018 poliçe primlerinden doğduğu, her ay düzenlenen poliçelerden doğan primler ve davalı komisyonlarının, iptal primlerinin cari hesapta takip edilip aylık olarak davalı tarafa iletildiği, ayrıca davalı tarafça otomasyon sisteminden de takip edilebildiği, raporun 8.sayfası (E) kısmında açıklandığı üzere taraflar arasında prim aktarımının, poliçelerin düzenlendiği ay içinde olmak üzere taraflar arasında aylık hareketleri gösteren listeler üzerinde mutabakat sonrası, poliçenin düzenlendiği ayı takip eden ayda ve genellikle takip eden ayın 10'undan sonra yapılarak hesabın kapatıldığı, uygulamanın bu şekilde olduğu tespit edilerek bildirilmiştir.
Taraflar arasındaki cari (açık) hesap kayıtlarının incelenmesinden, dava tarihinden sonra süspan (geçici) hesaplarda yapılan muhasebeleştirme işlemleri sonucu (davalı alacaklarının mahsubu vb) davacı tarafın alacağının dava tarihinden sonra azaldığı anlaşılmakla birlikte, davacı vekilince raporda tespit edilen tutarı aşan istemden feragat edilmiş, incelenen vekaletnamesinde feragat yetkisinin bulunduğu görülmüştür.
Denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunan kök ve ek raporla yapılan tespitler, Acentelik Sözleşmesi hükümleri hep birlikte değerlendirildiğinde, davalı acentenin davacı adına Ocak-Şubat-Mart-Nisan 2018 aylarında tahsil ettiği poliçe primlerini davacı ... şirketine aktarmamış olduğu, sözleşmenin 05.10.2018 tarihinde feshedilmesine ve dava tarihine kadar aradan yaklaşık 8 ay geçmesine rağmen davalının sözleşmeyle yüklendiği edimi yerine getirmemiş olduğu anlaşılmakla, raporda tespit edilen 124.831,53 TL yönünden alacağın (taraflar tacir olmakla) avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve fazla istemin ise davadan kısmi feragat nedeniyle HMK md 307 uyarınca reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
124.831,53-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazla istemin feragat nedeniyle reddine,
2-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 15.809,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Davalı vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca red edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 2.300,00- TL bilirkişi ücreti, 153,60-TL posta masrafından ibaret yargılama giderinden davanın red-kabul oranına göre hesaplanan 2.183,70-TL ile 2.424,93-TL harcın toplamı (35,90-TL başvuru harcı+2.389,03 peşin harç ) 4.608,63-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
6-Alınması gerekli 8.527,24-TL karar ve ilam harcından 2.389,03-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 6.138,21-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle karar verildi.18/09/2020
Katip ...
Hakim ...