T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/194 Esas
KARAR NO: 2020/471
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 29/05/2017
KARAR TARİHİ: 28/10/2020
İstanbul 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/236 E.-2017/498 K. sayılı görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine mahkememize tevzi edilen ve mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... Tic. Ltd. Şti 'nin kullananı olduğu ... adresinin 15/02/2014 - 2015 vade tarihleri arasında müvekkili şirket nezdinde ticari paket sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, dava dışı sigortalının müvekkili sigorta şirketine yapmış olduğu ihbarda 2014 yılı aralık ayı içinde sigortalının bulunduğu sokakta kaldırım çalışması sonucu elektrik kesintileri meydana gelmiş olmasına rağmen davalı tarafça çözüm bulunmadığı, yapılan bildirimlere rağmen iyileştirme çalışmaları yapılmadığı, bu nedenle klima, alarm sistemleri ve sair elektik cihazlarının hasara uğradığının tespit edildiği, yapılan ekspertiz işlemleri ile de bu durumun sabit olduğu, meydana gelen hasarlar neticesinde dava dışı sigortalıya 5.440,44 TL ödendiği, bu nedenle davalılar aleyhine ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla iş bu davanın açıldığı belirtilerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.440,44 TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, yargılama giderleri ve yargılama masrafları ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP: Davalılara dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalılar ayrı ayrı cevap dilekçesi sunmuşlardır.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde: Davacının talep ettiği tazminat miktarının zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirket ile karşı tarafın ticari işletme sıfatına haiz olması nedeniyle davanın ticaret mahkemelerinde açılması gerektiğini, müvekkili şirketin kusuru nedeniyle davacının uğradığı bir zararı olduğunun ispat edilmediğini, davacının talep ettiği tüm taleplerinin hukuki mesnetten yoksun olduğunu savunmuş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde:İdare aleyhine açılan davaların İdare Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini belirterek, görev itirazında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da; elektrik kesintisinin hava koşulları nedeniyle meydana geldiğinin açık olduğunu, kış aylarında ...'ın ... elektrik sağlayamadığının bilinen bir durum olduğunu, bu tür sorunlardan diğer davalı şirketin sorumlu olduğunu, dava konusu yerin de ihale ile alt bir şirkete devredildiğini, huzurdaki davaya konu edilen tazminat bedelinin sigorta şirketince önceden bilerek ve isteyerek önceden kabullenilmiş bir risk olduğunu, somut olayda davalı idare açısından tazminat ödenmesine hükmetmek hukuka aykırı olacağını savunmuş, davanın redddine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Mahkememizce sigorta poliçesi, ekspertiz raporu, hasar ihbar dilekçesi, hasar tazminatına ilişkin ödeme dekontları, hasarlı cihazlara ait faturalar, teknik servis kayıtları ve fotoğraflar celp edilmiş, incelenmiştir.
Dava, sigorta poliçesinden kaynaklanan hasar bedeli tazminatının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Hemen belirtmek gerekir ki, davalı ... adli yargının görevli olmadığını, idari yargının görevli olduğunu belirtmiş ise de, somut olayın idarenin hizmet kusurundan ziyade haksız fiilinden kaynaklandığı, davalılar aleyhine işbu davadan evvel idare mahkemelerinde açılan İstanbul ... İdare Mahkemesinin...Esas...Karar sayılı ilamı ile adli yargı görevli olduğundan davanın reddine karar verildiği anlaşılmakla, uyuşmazlığın çözüm mercinin adli yargı olduğu konusunda duraksama yoktur. Davalı ...'ın zaman aşımına yönelik itirazları davacı sigorta şirketinin hasar bedelini ödediği tarih ve dava tarihi (idare mahkemesine başvuru tarihi) dikkate alındığında yerinde görülmemiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı ... A.Ş. ile dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. arasında 15/02/2014- 2015 tarihleri arasını kapsayan ... numaralı Ticari Paket Sigorta poliçesinin akdediliği, dava dışı sigortalının 2014 yılı Aralık ayı içerisinde davacı sigorta şirketine ihbarda bulunarak sigortalı adreste yapılan kaldırım çalışması sonucunda sık sık elektriklerin kesildiği, davalı kurumlara yapılan müracaata rağmen arızanın giderilemediği, sigortalı iş yerinde bulunan klima, alarm sistemleri ve sair elektrik cihazlarının sık elektrik kesintisi nedeniyle zarar gördüklerinin bildirildiği, davacı sigorta şirketinin yaptırdığı ekspertiz incelemesi sonucunda dava dışı sigortalısına 5.440,44 TL ödeme yaptığı, davacının hasar bedelini ödemesi nedeniyle TTK hükümleri gereği sigortalısının haklarına halef olduğunu belirterek işbu rücuen tazminat davasını açtığı anlaşılmıştır. Davalı ... hasarın ana taşınmazdaki elektrik tesisatından ya da daire içi elektrik sisteminden kaynaklanabileceği gibi elektrik cihazda üretimden kaynaklı ayıplar olabileceğini; davalı ... arızanın hava koşulları nedeniyle meydana geldiğini, diğer davalı ...'ın sorumlu olduğunu, ayrıca kaldırım çalışmasına yönelik olarak ihale kapsamında işin ...Tic. A.Ş.' ye verildiğini, zarardan yüklenicinin sorumlu olduğunu savunmuştur.
Uyuşmazlık; hasara neden olan olayın kaynağı, sorumluluğun kime ait olduğu, rücuen tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı ve rücuen tazmini istenebilecek miktarın tutarı konularında toplanmaktadır.
Öncelikle, hasarı doğuran olayın kaynağı ve sorumluluğun kime ait olduğunun tespiti amacıyla dava dosyası İ.T.Ü. Elektrik Fakültesi Öğretim Üyesi Elektrik Yüksek Mühendisi Prof. Dr. ...ve İ.T.Ü. Makine Fakültesi Öğretim Üyesi Makine Yüksek Mühendisi ...' den oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulunca düzenlenen 25/10/2019 tarihli raporda; hasarın kazı çalışmalarından meydana geldiği, kazı faaliyetleri öncesinde elektrik arızasına ilişkin şikayetlerin olmadığı, ancak kazı çalışmaları birlikte dava dışı sigortalı ve çevredeki esnaflar tarafından şikayet başvurularının yapıldığı, kazı çalışmalarında üç fazdan birinin kesilmesiyle bir faz iletkenin koptuğu, diğer iki fazda gerilimin aşırı yüklendiği, başka bir anlatımla bu durumun üç fazlı kabloya dışarıdan bir müdahale ile arızalandığı anlamına geldiği, bununla birlikte gerilimin mertebesi dikkate alındığında hasarın oluşum nedeninin gerilim dalgalanması veya gerilim artışından kaynaklanmadığı, aksi halde aynı bölgede bulunan ve besleme alanındaki bir çok abonenin daha zarar görmesi gerektiği, ancak böyle bir olayın yaşanmadığı, hasarın kazı çalışmalarında elektrik kablolarına verilen zarardan doğduğu ve bu hasarın yüklenici olarak dava dışı ...Tic. A.Ş. gerçekleştirdiğinden davalı ... ile yapılan ihale de dikkate alınarak dava dışı şirketin sorumlu olduğu, davalıların ise kusursuz oldukları belirtilmiştir. Mahkememizce, bilirkişi raporunda, hasarın kaynağı konusundaki görüşlere ve bilimsel tespitlere itibar edilmiştir. Ancak sorumluluk konusundaki değerlendirmeler hem hukuki mahiyette olduğundan hem de ihale hükümlerinin yanlış yorumlanmasından yerinde görülmeyerek itibar edilmemiştir. Zira, davalı ...' nin dava dışı yüklenici ile yaptığı sözleşmenin, bu sözleşmenin tarafı olmayan ve bu nedenle sözleşmenin nispiliği ilkesi gereğince sözleşmedeki hükümlerin kendisine karşı ileri sürülme imkanı bulunmayan davacıyı bağlayacak tarza yorumlanması mümkün değildir. Bahse konu sözleşme ancak tarafları arasında iç ilişkide hüküm ve sonuç doğuracaktır. Dolayısıyla, davalı ...' nin davacıya karşı dış ilişkide sorumlu olmadığı yönündeki hukuki tespitler doğru değildir. Açıklanan nedenlerle, hasarın kazı çalışmalarından vuku bulması nedeniyle zarardan davalı İBB' nin yasal olarak sorumlu olduğu, ancak davalı ... savunmalarının aksine hava şartlarının hasarı doğuran olaya etkisinin bulunmaması nedeniyle davalı Bedaş'ın kusuru bulunmadığından sorumlu olmadığı anlaşılmıştır.
Davacı sigorta şirketi poliçe kapsamında ekspertiz raporundan görüleceği üzere, 06/03/2015 tanzim tarihli ... seri numaralı fatura suretinde gösterilen ... Tip Klima için toplam 4.780,00 TL + 12/01/2015 tanzim tarihli ... seri numaralı fatura suretine göre Tescom Kesintisiz Güç Kaynakları için toplam 656,84 TL + 13/12/2014 tanzim tarihli fatura suretine göre ... Alarm Sitemi için toplam 608,09 TL olmak üzere toplamda 6.044,93 TL hasar bedeli hesapladığı, bu tutardan poliçedeki %10 oranındaki muafiyet hükümleri uyarınca dava dışı sigortalısına neticeten 5.440,44 TL ödemeyi 22/05/2015 tarihinde banka havalesi yoluyla gerçekleştirdiği görülmüştür. Bilirkişi kurulunca düzenlenen 25/10/2019 tarihli raporda, hasar tutarının faturalar nezdinde uygun olduğu, davacı sigorta şirketinin ödeme yaptığı yangın alarm sistemlerine ait cihazın kazı tarihinden önce arızalandığı, dava dışı sigortalı tarafından teknik servis çağrılarak bakım yaptırıldığı, bu cihazın hasarının davaya konu olaydan kaynaklanmadığı, öncesinde arızalı olduğu belirtilmiş, ancak rücuen tazminat miktarından bu cihaz için ödenen bedel mahsup edilmemiştir. Bahse konu ... Alarm Sistemi cihazının kazı çalışmalarından önce arızalı olması ve hasarı doğuran olay kapsamında bulunmaması nedeniyle davalıdan rücusunu istenemeyeceğinden sigorta şirketi tarafından bu cihaz için yapılan ödemenin bilirkişi kurulunca toplam tutardan dışlanarak yeniden hesaplama yapılması gerektiği açıktır. Ne var ki, bilirkişi raporundaki bu eksiklik Mahkememizce ek rapora gerek görülmeksizin giderilmiş, hasar miktarları kadri maruf olduğundan yeniden hesaplama yapılmış (.... Salon Tip Klima için 4.780,00 TL + Tescom Kesintisiz Güç Kaynakları için 656,84 TL = toplam 5.436,84 TL, bu tutara %10 muafiyet uygulandığında 5.436,84 TL * %10 = 543,68 TL, muafiyet tenzili mahsup edildiğinde 5.436,84 TL - 543,68 TL = 4.893,16 TL netice tazminat) , talep edilebilecek rücuen tazminat miktarı 4.893,16 TL olarak belirlenmiştir.
Davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalısı arasında geçerli olarak akdedilmiş ticari paket sigorta sözleşmesinin bulunduğu, hasarı doğuran rizikonun poliçe hükümleri kapsamında olduğu, rizikonun ve hasarın, yukarıda değinilen yangın alarm sistemi cihazı hariç, poliçe süresi içinde gerçekleştiği, sigorta şirketinin arızalanan cihazların hasar tazminatını dava dışı sigortalısına ödemekle TTK hükümleri uyarınca sigortalısının haklarına halef olarak rücuen tazminat talep etmeye hakkının olduğu, ancak hasara neden olan kazı çalışmalarında davalı ...' ın sorumluluğu bulunmadığından bu davalı hakkında açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, diğer davalı İBB' nin ise yukarıdaki hesaplamalar ve gerekçe doğrultusunda hasar tazminatı bedelinden ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere );
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
1-4.893,16 TL' nin ödeme tarihi olan 22/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Davalı ... A.Ş.yönünden açılan davanın REDDİNE,
3-Kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 334,25 TL harçtan davanın başında peşin alınan 92,91 TL harcın mahsubu ile bakiye 241,34 TL karar ve ilam harcının davalı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığından alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan harçlar toplamı 124,31TL (31,40-TL başvuru harcı+ 92,91 peşin harç), 1.400,00 TL bilirkişi ücreti ve 143,50 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.667,81 TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına göre hesaplanan 1.500,04 TL'sinin davalı ... alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca maktudan az olmamak koşulu ile belirlenen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6--Davalılar ... ve ... Şirketi yargılama sırasında kendilerini bir vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1,2. maddesi uyarınca hükmedilecek vekalet ücretinin reddedilen dava değerini geçmemek koşulu ile belirlenen 547,28-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
7-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleşiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 28/10/2020
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır