T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/268 Esas
KARAR NO: 2024/479
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/03/2018
KARAR TARİHİ: 26/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkilnin yaş meyve sebze alım satım işi gereği kıymetli evrak düzenlediğini, müvekkilinin davaya konu ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarih ve ... çek nolu 100.000 TL'lik çek ile birlikte toplam 13 adet çeki kaybetmek veya çaldırmak sureti ile rızası hilafına elinden çıkardığını, bunun üzerine müvekkilinin hemen ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Hazırlık no'lu dosyası ile söz konusu kayıp çekler nedeniyle şikayet başvurusunda bulunarak ilgili çeklerin 3.kişiler tarafından kullanılmasının engellenmesi için iptalini talep ettiğini,ilgili bankalara ödeme yasağı konulması ve çekleri ibraz edenlerin açık kimliklerinin bildirilmesi cihetinde müzekkere yazılarak bilgi verilmesini talep ettiğini, davaya konu çekin davalı ... tarafından bankaya ibraz ettiği bilgisi verildiğini, davaya konu çekteki imzanın müvekkiline ait olmayıp davalı tarafından doldurulup imzalanmak suretiyle piyasaya sürüldüğünü, imzanın müvekkilinin eli ürünü olmadığının tatbike medar imzalarının incelenmesi ile ispatlanacağını, açıklanan nedenlerle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini, davaya konu çekin ödenmesini engeller mahiyette ve olası bir icra takibi neticesinde müvekkilinin uğrayacağı muhtemel zararların engellenmesi için teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve davalının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalıya dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, ancak davalı tarafından herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Dava konusu çek sureti, vekaletname aslı, imza sirküleri, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası, davacının karşılaştırmaya elverişli ıslak imzalı belge asılları, mahkeme huzurunda alınan bol miktarda imza örnekleri celp edilmiş, incelenmiştir.
Dosya, imza incelemesi için Grafoloji ve Sahtecilik Konularında uzman Kriminalistik ve Adli Bilimler Uzmanı Grafolog ...'e tevid edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 24/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak;"... İnceleme konusu, ... Bankası A.Ş.- ... Şubesine ait, keşidecisi ..., keşide yeri ..., keşide tarihi 24.03.2018 olan, “100.000-Yüzbin TL” tutarlı ... seri nolu çekte ... adına atılmış keşide imzası ile ...'na ait mevcut mukayese imzalar arasında ; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından da farklılıklar saptandığından söz konusu keşide imzasının mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'nun eli ürünü olmadığı yönünde kanaat ve sonuca varılmıştır ..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, Mahkememiz bilirkişi raporu ile Savcılık Makamınca alınan bilirkişi raporu arasında farklı sonuçlara ulaşılması nedeniyle çelişkilerin giderilmesi, dava konusu ... Bankası A.Ş., ...Şubesine ait ... seri numaralı 24/03/2018 keşide tarihli ve 100.000,00 TL bedelli çekteki keşideci imzasının davacı ...'nun eli ürünü olup olmadığı, imzanın davacıya ait olup olmadığı hususlarının kesin olarak tespit edilmesi için bilirkişi heyeti oluşturularak imza incelemesi yapılması amacıyla adli tıp uzmanları ve grafolog bilikişiler uzman ..., grafolog ... ve grafolog ...'den oluşan bilirkişi kuruluna verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 04/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak;"...Dava konusu, ... Bankası A.Ş.- ... Şubesine ait, keşidecisi ..., keşide yeri ..., keşide tarihi 24.03.2018 olan, “100.000-Yüzbin TL” tutarlı ... seri nolu çekte ... adına atılmış keşide imzası ile ...'na ait mevcut mukayese imzalar arasında ; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından da farklılıklar saptandığından söz konusu keşide imzasının mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'nun ELİ ÜRÜNÜ OLMADIĞI ..." mütalaa edilmiştir.
Dava, kambiyo evrakı olan çekteki imza inkarı / sahtelik hukuksal sebebine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Dava konusu çek, ... Bankası A.Ş., ...şubesine ait, ... seri numaralı, 24/03/2018 keşide tarihli ve 100.000 TL bedelli olup, keşidecisi davacı ..., hamil ise davalı ... Ltd. Şti.dir.
Davacı, dava konusu çekte yer alan keşideci adına atfen atılan imzanın kendisine ait olmadığını iddia ederek menfi tespit isteminde bulunmaktadır.
Davalı taraf cevap dilekçesi sunmadığının davacının ileri sürdüğü vakıayı yasal olarak inkar eden konumundadır.
Uyuşmazlığın temeli, dava konusu çekteki keşideci imzasının davacıya ait olup olmadığı, imzanın davacıya ait olmaması halinde sahteliğe dayalı bu definin davalı lehtar / hamile karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
İhtilafın çözümlenmesi amacıyla gerekli tüm araştırmalar yapılmış, bu kapsamda Mahkememizce çek aslı getirtilmiş, davacının karşılaştırmaya elverişli tüm ıslak imzalı belge asılları toplanmış, ayrıca davacının mahkeme huzurunda ayakta, oturarak, sağ el, sol el olmak üzere bol miktarda imza örnekleri alınmış, akabinde çek üzerinde adli tıp belge inceleme uzmanı ve grafolog bilirkişi vasıtasıyla imza incelemesi yapılmıştır.
Yapılan incelemede, Adli Tıp Kurumu Adli Belge İnceleme Uzmanı Grafolog ... 16/08/2022 tarihli bilirkişi raporu ile çekteki keşideci imzasının davacı ...'nun eli ürünü olmadığı, hasılı keşideci imzasının davacıya ait olmadığı belirlenmiştir.
Ne var ki, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasında davacının müşteki, davalı hamil şirketin yetkililerinin ise şüpheli olduğu, şüpheliler hakkında resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarında yürütülen soruşturmada dava konusu çek üzerinde yapılan imza incelemesi sonucunda çekteki keşideci imzasının davacıya / keşideciye ait olması sebebiyle şüpheliler hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararının verildiği görülmüştür. Savcılık makamı, çekteki keşideci imzasının davacıya ait olduğunu, soruşturmada sürecinde alınan 31/01/2022 tarihli bilirkişi raporuna dayandırmıştır.
Bu itibarla, Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile Savcılık Makamınca alınan bilirkişi raporu arasında aynı dava konusu çek hakkında imza incelemesi yapıldığı halde farklı sonuçlara ulaşılmıştır. Birbiri ile çelişen raporlara göre hüküm tesis edilemez. Bu bağlamda, mutlak suretle raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi, kesin bir biçimde dava konusu çekteki keşideci imzasının davacıya ait olup olmadığının aydınlatılması / belirlenmesi zorunludur.
Mahkememizce, Savcılık Makamınca alınan 31/01/2022 tarihli rapor ile işbu raporda mukayeseye esas alınan tüm ıslak imzalı belgeler dosyaya kazandırılmıştır. Akabinde, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla alanında uzman üç kişilik bilirkişi kurulu oluşturularak imza incelemesine yönelik rapor alınmıştır.
Adli Tıp Kurumu Adli Belge, Grafoloji ve Sahtecilik İnceleme uzmanı ..., Adli Tıp Belge İnceleme Uzmanı ... ve Adli Tıp Kurumu Grafoloji ve Sahtecilik İnceleme uzmanı ...'dan oluşan uzman bilirkişi kurulu 02/04/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporu ile çekteki keşideci imzasının davacı ...'nun eli ürünü olmadığı, imzanın davacıya ait olmadığı kesin olarak belirlenmiştir. Bu çerçevede, raporlar arasındaki çelişki de giderilmiştir.
Hemen belirtmek gerekir ki,mahkememizce alınan 02/04/2024 tarihli raporda yapılan incelemenin ayrıntılı olduğu, imzaların tablolar halinde ve gramalarla karşılaştırılarak kapsamlı şekilde gösterildiği, tersim ve biçim tarzında detaylı kaligrafik inceleme yapıldığı, farklılıkların tek ve tek gerekçeli olarak gösterildiği (rapor 4.syf), hülasa uzman bilirkişinin 02/04/2024 raporunun gerekçeli, ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla mahkememizce içeriği de denetlenerek hükme esas alınmıştır.
Esasen, rapora karşı taraflarca herhangi bir itirazda da bulunulmamıştır.
Böylece; davaya konu çekin davacı tarafından düzenlenmemesi sebebiyle yani keşideci imzası davacıya ait olmadığından, davacının dava konusu çekten herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.
Davaya konu çekteki sahte imzanın hukuksal nitelendirmesine gelince; bilindiği üzere sahtelik def'i, senet metninden anlaşılan mutlak def'ilerden olduğundan iyiniyetli olsa dahi herkese / hamile karşı ileri sürülebilir. (YARGITAY 19. HD. 2013/18072 ESAS. 2014/1981 KARAR; YARGITAY 19. HD. 2015/9524 ESAS, 2016/526 KARAR).
Yapılan açıklamalar karşısında; eldeki davaya konu çekteki keşideci imzasının davacı ...'na ait olmaması sebebiyle davanın kabulüne, davacının, dava konusu ... Bankası A.Ş., ...şubesine ait, ... çek seri numaralı, 24/03/2018 keşide tarihli ve 100.000 TL bedelli çek sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
Davacının kötü niyet tazminatı istemi bakımından yapılan değerlendirmede; 2004 s. İİK 72/5. maddesinde "Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine mündericatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz" denildiği, halbuki eldeki dava dosyasında dava konusu edilen çek bakımından herhangi bir icra takibinin bulunmadığı, bu çerçevede İİK 72/5.maddesinde yer alan en önemli şartın yani icra takibi olmadığından yasal koşulların oluşmaması sebebiyle davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere );
Davanın KABULÜ ile,
1-Davacının, dava konusu ... Bankası A.Ş.,...şubesine ait, ... çek seri numaralı, 24/03/2018 keşide tarihli ve 100.000 TL bedelli çek sebebiyle davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin İİK 72/5. maddesindeki yasal koşullar oluşmadığından REDDİNE,
3-Kabul edilen dava değeri (100.000,00TL) üzerinden alınması gereken 6.831,00 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 1.707,75 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 5.123,25 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 1.707,75 TL peşin harç, 1.067,04 TL posta ve tebligat masrafı ve 6.700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.474,79 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (100.000,00 TL) üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca maktudan az olmamak koşulu ile belirlenen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 26/06/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır