T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/50
KARAR NO: 2019/549
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 16/01/2018
KARAR TARİHİ: 19/06/2019
Mahkememizde görülmekte olan alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirket ile davalı arasında ...Noterliği'nin 04.11.2013 tarih, ... yevmiye no.lu ...sayılı finansal kiralama sözleşmesinin imzalandığı, buna ek olarak 04.11.2013 tarih,...yevmiye no.lu finansal kiralama tadil sözleşmesi ve 29.08.2016 tarih,... yevmiye no.lu finansal kiralama tadil sözleşmesinin de akdedildiğini,... sayılı sözleşmeye konu; ...Şti. tarafından düzenlenen 03.12.2013 tarih ve... seri no.lu faturaya konu edilen; 2013 Model yeni ve kullanılmamış 2 adet...KAFESİ (6 Kat 4 Sıra 116 Göz),...Şti. tarafından düzenlenen 08.12.2013 tarih ve ... seri no.lu faturaya konu edilen; 2013 Model yeni ve kullanılmamış 1 adet ... KAFESİ (6 Kat 4 Sıra 70 Göz),... A.Ş. tarafından düzenlenen 06.12.2013 tarih ve ... seri no.lu faturaya konu edilen; 2013 Model yeni ve kullanılmamış 1 adet 5 ÜNİTE TAVUK KÜMESİ HAVALANDIRMA SİSTEMİ’nin davalı şirkete teslim edildiğini,davalı-kiracının 13000088 sayılı sözleşmeye ilişkin ödeme kurallarına uymaması nedeniyle davalıya, finansal kiralama sözleşmesinden doğan borçların 60 gün içerisinde ödenmesi aksi takdirde,Finansal Kiralama Sözleşmesinin fesih edilmiş olacağına ilişkin; ...Noterliği'nin 27.04.2017 tarih, ... yevmiye no.lu fesih ihtarnamesinin gönderildiğini,sözleşme gereğince vadesi gelen ödenmesi gereken 112.505,19 TL kira, 3.236,77 TL kira temerrüt, 14.904,22 TL sigorta, 757,38 TL sigorta temerrüt borcu ile vadesi gelmemiş 303.294,26 TL kira bedelinin bulunduğunu, söz konusu borçların ödenmemesi halinde;Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunun m.31 ve taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi'nin ilgili maddeleri çerçevesinde, kiracı tarafından işbu ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren 60 gün içerisinde bugünden itibaren ödeme tarihine kadar tahakkuk edecek temerrüt faizi ile birlikte ödenmesi, aksi takdirde; Kanunun 31. maddesi uyarınca, taraflarca akdedilmiş olan finansal kiralama sözleşmesi'nin ihtarname ile feshedilmiş olacağının, fesih neticesinde;kanunun 33. maddesi uyarınca muhatap kiracının sözleşme konusu malların iş bu ihtarnamenin tebliğini müteakip 60 günlük yasal sürenin sonundan itibaren 5 günlük süre içinde şirketin adresinde firmaya iade ve teslim etmesini,fesih ile finansal kiralama sözleşmesine konu tüm kira bedelleri muaccel hale geleceğinden; yukarıda belirtilen vadesi geçmiş kira bedeli, işlemiş kira temerrüt faizi, sigorta bedeli, işlemiş sigorta temerrüt faizi, ihtarname masrafı ve muaccel hale gelen 303.294,26 TL kira bedeli ile birlikte toplam 434.697,82 TL'nin finansal kiralama sözleşmesi ve yasalardan mütevellit başkaca hakları saklı kalmak kaydıyla ihtarnamenin tebliğini müteakip 60 günlük yasal süre sonundan itibaren 5 günlük süre içinde ödenmesini, aksi takdirde;kiracı ve müteselsil kefiller hakkında alacağın icra ve/veya dava yoluyla derhal tahsili yoluna gidileceğini,sözleşme konusu teminatların icraen satılarak paraya çevrileceğini,finansal kiralama konusu malların iade edilmemesi halinde malların iadesi için dava açılacağı ve malların iade edilmemesi halinde Cumhuriyet Savcılığına emniyeti suistimal şikâyetinde bulunulacağını,ihtarnamenin tebliğ edildiği ve ihtarnamede belirtilen 60 günlük süre içinde borçlar ödenmediğinden sözleşmenin feshedildiğini,sonuç olarak; ... Noterliği'nin 04.11.2013 tarih, ... yevmiye no.lu ... sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi'ne konu; 2013 model yeni ve kullanılmamış 2 adet superegg zenginleştirilebilir tavuk kafesi (6 kat 4 sıra 116 göz), ... model yeni ve kullanılmamış 1 adet ... kafesi (6 kat 4 sıra 70 göz) , 2013 model yeni ve kullanılmamış 1 adet 5 ünite tavuk kümesi havalandırma sisteminin müvekkiline aynen iadesi, iade mümkün olmadığı takdirde infaz aşamasında icra müdürlüğünce İİK 24.maddesinin uygulanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davacı tarafın dava dilekçesinde müvekkili tarafından ödeme yapılmadığından bahisle ihtarname gönderildiğini ve bu sebeple malın iadesini istediği, ancak davacı tarafça dava dilekçesi veya eklerinde müvekkili tarafından leasing sözleşmesine istinaden yapılan kısmı ödemelerden hiç bahsedilmediğini,kısmi ödemelere ilişkin dekontların tedbir kararına itiraz dilekçesinin ekinde sunulduğunu, davacı taraf ödemeler olmasına rağmen malın iadesini istemekle davacı tarafından bu ödemelerin en azından borçtan mahsup edilmesi gerekirken bunun yapılmadığını,malın iadesinin istenildiği,davacı tarafça müvekkili aleyhine yapılan finansal kiralama sözleşmesinden doğan alacağın garantisi olarak İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyası ile Örnek 7 ilamsız, İstanbul ... İcra Dairesinin ... E.sayılı dosyası ile Örnek 10 kambiyo takibi, Afyonkarahisar İcra Müdürlüğü’nün ... E.sayılı dosyası ile Örnek 7 ilamsız (ipotek kaynaklı), Afyonkarahisar İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile Örnek 6 ipotek takibinin başlatıldığını, bu takiplerin varlığına rağmen işbu davanın açılmış olmasının davacının sırf müvekkilini mağdur etme amacı taşıdığının bariz bir göstergesi olduğunu,davacı tarafın malın iadesini istemiş olmasına rağmen bu malın iadesini gerektirir bir durumun olmadığını, davacının herhangi bir zarara uğramadığını,uğrama ihtimalinin de bulunmadığını,finansal kiralama sözleşmesine teminat olarak gösterilen ... Mahallesi 137 pafta 57 ada 62 parsel de kayıtlı taşınmaza toplamda 12.000.000.00 TL bedelin takdir edildiğini,finansal kiralama sözleşmesi gereği müvekkiline teslim edilen kafeslerde yaklaşık 200-250 bin tavuğun bulunduğu, kafeslerin iadesi halinde bu hayvanların telef olacağını, müvekkilinin diğer alacaklılarının da mağdur olacaklarını,bu nedenle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Dava, kira bedelinin ödenmemesi sebebiyle finansal kiralamaya konu malın aynen iadesi,iade mümkün olmadığı takdirde infaz aşamasında İİK m.24 hükmünün uygulanması talebine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık,taraflar arasında varlığı tartışmasız olan finansal kiralama sözleşmesinin yapılmasından sonra davalının gönderilen ihtara rağmen ihtarnamede belirtilen borçları 60 günlük yasal süre içinde ödeyip ödemediği,davalının mevcut inkarı karşısında ise ihtarnameye konu borçların ödendiğine dair davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında davacı aleyhine ve davalı lehine muhasebesel kayıt olup olmadığı,ne şekilde kayıt olduğu,buna göre sözleşmenin feshinin gerekip gerekmediği ve sonuç olarak sözleşmeye konu malların aynen iadesi,iade mümkün olmadığı takdirde İİK m.24 hükmünün uygulanması hükmünün uygulanması noktalarındadır.
Taraflar arasında şekle uygun olarak finansal kiralama sözleşmesinin yapıldığı,davacının finansal kiralayan,davalının finansal kiracı olduğu,sözleşmeye konu malın menkul niteliği taşıdığı,yargılama sırasında dava değerinin tespiti sonrası harç eksikliğinin giderildiği,davacı tarafından sözleşmeye uygun olarak ihtarname düzenlendiği, davalı şirket hakkında iflas erteleme davasının derdest olduğu,taraflar arasındaki sözleşme gereği davacının defter ve kayıtlarının HMK m.193 hükmü uyarınca münhasır delil sözleşmesine konu olduğu tartışmasızdır.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun düzenlemesine göre; "Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir(madde 24/1). Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir(Madde 31/1). Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir(Madde 32/1). Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır(Madde 33/1). 10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu 13/02/2012 tarihi itibariyle yürürlükten kalkmıştır(Madde 52/1). Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen finansal kiralama sözleşmeleri için bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 3226 sayılı Kanunun süreye ilişkin hükümlerinin uygulanmasına devam olunur(Geçici Madde 4/1)."
13/12/2012 tarihi itibariyle 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu yürürlüğe girmiş olup uyuşmazlığa esas sözleşme bu tarihten sonra düzenlendiğinden yukarıda açıklanan kanun hükümlerinin uygulanması gerekir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları ile ilgili yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında ihtarnameye konu borç miktarının davacı aleyhine ve davalı lehine olacak şekilde eksiksiz ve vadelerinde ödendiğine dair herhangi bir kaydın mevcut olmadığı, bu yönde davacı aleyhine somutlaştırılmış bir vakıa ve delilin mevcut olmadığı,davalı-kiracının taraflar arasında imzalanmış bulunan finansal kredi sözleşmelerinin ekleri ödeme planlarına uygun bir şekilde taksitlerini eksiksiz ve vadelerinde ödeyemediği,6361 Sayılı Yasanın 31.maddesi ile belirlenen “Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.”koşulunun gerçekleştiği, ayrıca finansal kredi sözleşmesinin 17.maddesi uyarınca da muaccelliyetin gerçekleştiği,davacı-kiralayan şirketin keşide ettiği ihtarname ile talep edilen tutarın ihtarname ile verilen 60 günlük süre içinde ödenmediği, 60 günlük sürenin 29.06.2017 mesai saati bitiminde son erdiği, temerrüt tarihinin 30.06.2017 olduğu,6361 Sayılı Yasanın 32.maddesinin ; “Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir.” ve finansal kiralama sözleşmesinin 47.maddesinin de; …..Sözleşmede belirtilen fesih haklarından bir ya da birkaçına dayanarak sözleşmeyi fesih etmesi halinde kiralanan, 5 gün zarfında, tüm sökme, nakliye, nakliye sigortası, taşıma ve yükleme masrafları kiracıya ait olmak üzere kiracı tarafından kiralayana iade ve teslim edilecektir” hükümlerini içerdiği, ihtarname ile verilen 60 günlük ödeme süresi içinde finansal kiralama işleminden kaynaklanan borcun ödenmemiş olması nedeniyle mal iade koşullarının gerçekleşmiş olduğu, ihtarname ile 60 günlük süreye ilaveten verilmiş olan 5 günlük sürenin de 05.07.2017 günü mesai saati itibariyle dolmuş bulunduğu açıkca belirtilmiştir.Esasen bu suret ile davalının mevcut ödemelere rağmen birbirini takip eden vadelerle ödemelerini zamanında yapmadığı,davalının ödemeye dair dayanmış olduğu dekont suretleri var ise de bu ödemelerin hangi sözleşme,hangi ürün ve hangi dönem ödemeleri ile ilgili olduğuna dair açık ve denetime elverişli bir açıklamayı içermediği, bu nedenle dayanılan dekont içeriklerinin de bu durumun varlığını ortadan kaldırmaktan uzak olduğu,raporun da bu açıdan gerekçeli ve denetime elverişli olduğu sonucuna varılmıştır.
Yargılama aşamasında celbedilen tutanaklara göre davalı şirket hakkında Afyonkarahisar...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E.sayılı dosyasına istinaden iflas erteleme davasının derdest olduğu,duruşmasının 17/07/2019 tarihine bırakıldığından,nitekim davalı vekilinin adı geçen davanın sonucunun beklenmesi,yine ipotek takibinin sonuçlarının beklenmesi yönünde talepte bulunmuştur.Ne var ki uyuşmazlık konusu karşısında ve ödeme vakıasına dayanılmadığından ipotek takibinin sonuçlanmasının beklenmesine gerek yoktur.Zira HMK m.165 hükmü uyarınca mahkememizdeki davanın sonuçlandırılması açısından adı geçen takibin beklenmesi arasında doğrudan ilgi bulunmamaktadır.Diğer yandan iflas erteleme davası İİK m.179/a hükmü çerçevesinde açılan davaların görülmesine veya dava açılmasına engel taşıyan bir düzenleme içermediği gibi Yargıtay uygulaması dahi iflas erteleme davasına muhatap olan şirket aleyhine açılmış finansal kiralama konusu malın dava yoluyla engellenemeyeceği yönündedir.(Yargıtay HD .2016/4573E.207/2796K.sayılı ilamı).
Hal böyle olunca 6361 sayılı kanunun m.30/f.1 ve m.31/f.1 hükümlerine göre sözleşmede öngörülen sürenin dolduğu, sözleşmenin ihlali karşısında m.32 ve m.33 hükümleri gereği davalı kiracının finansal kiralama konusu malların davacı kiralayana derhal geri vermekle yükümlü olduğu, davalının kira borcunu bir yıl içinde ve birbirini takip eden vadelerle düzenli şekilde ödemediğinin münhasır delil niteliğindeki davacı defter ve kayıtları ile anlaşıldığı,6361 sayılı kanunun m.31/f.1 hükmünün koşullarının oluştuğu, buna mukabil davalının finansal kiralama bedelini ödemiş olduğunu HMK m.200 vd. hükümleri çerçevesinde açık,kesin ve belirli belgeler ile ispatlayamadığı, esasen davacının dahi bu yönde ikrarının bulunmadığı gibi bilakis inkarının mevcut olduğu, bu nedenle sözleşmesinin haklı olarak feshedildiği sonucuna varılmıştır.
Yapılan açıklamalar karşısında ...Noterliğinin 04/11/2013 tarih ... yevmiye numaralı ve ...sayılı finansal kiralama sözleşmesine ve buna ek olarak düzenlenen 04/11/2013 tarih,... yevmiye numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi ve 29/08/2016 tarih,... yevmiye numaralı finansal kiralama tadil sözleşmelerine konu edilen,mülkiyeti ...Şti. tarafından düzenlenen 03.12.2013 tarih ve ... seri no.lu faturaya konu edilen; 2013 Model yeni ve kullanılmamış 2 adet superegg zenginleştirilebilir tavuk kafesi (6 kat 4 sıra 116 göz);...şti. tarafından düzenlenen 08.12.2013 tarih ve... seri no.lu faturaya konu edilen;... model yeni ve kullanılmamış 1 adet ... kafesi (6 kat 4 sıra 70 göz);...A.Ş. tarafından düzenlenen 06.12.2013 tarih ve ...seri no.lu faturaya konu edilen; ... model yeni ve kullanılmamış 1 adet 5 ünite tavuk kümesi havalandırma sistemi olmak üzere malların davalıdan alınarak davacıya iadesine,iade mümkün olmadığı takdirde infaz aşamasında İİK m.24 hükmünün uygulanmasına dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda yazılı nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile ...Noterliğinin 04/11/2013 tarih ... yevmiye numaralı ve... sayılı finansal kiralama sözleşmesine ve buna ek olarak düzenlenen 04/11/2013 tarih,... yevmiye numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi ve 29/08/2016 tarih,9811 yevmiye numaralı finansal kiralama tadil sözleşmelerine konu edilen,
Mülkiyeti ...Şti. tarafından düzenlenen 03.12.2013 tarih ve ... seri no.lu faturaya konu edilen;...model yeni ve kullanılmamış 2 adet superegg zenginleştirilebilir tavuk kafesi (6 kat 4 sıra 116 göz);
...Şti. tarafından düzenlenen 08.12.2013 tarih ve ... seri no.lu faturaya konu edilen; 2013 model yeni ve kullanılmamış 1 adet ... kafesi (6 kat 4 sıra 70 göz);
...A.Ş. tarafından düzenlenen 06.12.2013 tarih ve ... seri no.lu faturaya konu edilen; 2013 model yeni ve kullanılmamış 1 adet 5 ünite tavuk kümesi havalandırma sistemi olmak üzere; malların davalıdan alınarak davacıya iadesine,iade mümkün olmadığı takdirde infaz aşamasında İİK m.24 hükmünün uygulanmasına,
2-Davacı tarafından yapılan dava açılırken en başta yatırılan 894,98 TL harç ,700,00 TL bilirkişi ücreti,195,00 TL posta ve tebligat masrafın olmak üzere 1.789,88.-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacı tarafa verilmesine,
3-Davacı vekille temsil edildiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 39.550,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacı tarafa verilmesine,
4-Bu dava sebebiyle 43.718,40 -TL karar harcı alınması gerektiğinden peşin alınan 853,88.-TL ile 10.076,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile kalan 32.788,52.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan gider ve delil avansının harcanmayan kısmının iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK.341.maddesi uyarınca İstanbul BAM nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır