T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/740 Esas
KARAR NO: 2021/730
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 10/08/2018
KARAR TARİHİ: 05/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sigortalı ...Tic.Ltd.Şti.ne ait ... marka tezgazın müvekkili şirket nezdinde ... vadeli ... nolu İşler Rayında Kobi Sigorta Poliçesi/Elektronik Cihaz teminatı kapsamında sigortalı olduğunu, tezgaz sürücüsünün 29.05.2018 tarihinde elektriksel nedenlere bağlı yüksek voltaj dalgalanmaları neticesi hasarlandığını, iş bu kaza nedeni ile sigortalıya 09/07/2018 tarihinde 13.074,00-TL ödendiğini, ödenen tutar için müvekkili şirketin TTK gereği sigortalısının haklarına kanunen halef olduğunu, davalının dava konusu kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğunu, bu nedenle zararın karşılanmasından sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 13.074,00-TL tazminatın 09/07/2018 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhine açılmış olan davanın haksız ve yersiz olduğunu, gerek davacı tarafın gerekse dava dışı sigortalının tazmin için özel başvuru süresi ve usulü öngören EPDK Elektrik Dağıtıım ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği md 26 hükmü gereği 10 günlük sürede müvekkili şirkete müracaat etmediklerini, tazmin için başvuru yetmeyip hasarın müvekkili şirketin dağıtım şebekesinin işletilmesinden kaynaklandığının davacı şirket tarafından ispatının gerektiğini, söz konusu hasarın müvekkili şirketin dağıtım şebekesinden kaynaklandığı iddiasının davacı tarafça tek taraflı olarak düzenlenen ekspertiz raporu dışında iddia olmaktan öteye geçemediğini, müvekkili şirketin ... (Arıza Yönetim Sistemi) kayıtlarında yapılan incelemede 29.05.2018 tarihinde dava konusu yangın olayının gerçekleştiği adresten hiçbir arıza başvurusunun bulunmadığı ve yine aynı tarihlerde ilgili mahalli etkileyen bir arızanın oluşmadığının görüldüğünü, dava konusu olayda müvekkili şirketin sorumluluğunu doğuracak illiyet bağının mevcut olmadığını, kusur sorumluluğunda 3 halde illiyet bağının kesilebileceğini, bunların, mücbir neden, zarar görenin ve 3. kişinin ağır kusuru olduğunu, öğretide illiyet bağını kesen nedenlerin bütün sorumluluk halleri için (kusursuz sorumluluk da dahil) geçerli olduğunun vurgulandığını, dava konusu hasarın dava dışı sigortalının yani 3.kişinin kusurundan kaynaklandığından müvekkili şirkete yükletilebilecek herhangi bir kusur ve sorumluluğun söz konusu olmadığını, davacının sigortalısının kullanımında bulunan binanın iç tesisatının keşfen gereği gibi incelenerek, binanın kendi iç tesisatını koruyan kısa devre, aşırı akım gibi korumaların olup olmadığının araştırılması gerektiğini, dava konusu olayın gerçekleştiği binanın sayaç girişinde tesisatı besleyen hatta ve daire içine ya da sayaç girişine Kaçak Akım Rölesinin (KAR) koyulmasının Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği gereğince zorunlu olduğunu, genellikle bu önlemin alınmadığı durumlarda cihaz hasarı ve yangınla karşılaşıldığını, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliğinin bu sorumluluğu abonelere yüklediğinden kaçak akım rölesinin bulunmadığı durumlarda da oluşan hasardan müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, abonelerin kendi sorumluluk alanı içinde olan dahili elektrik hatlarında kullanılan kablo, sigorta gibi elemanların gerekli olan standartlarda ve ölçümlerde olmaması da arızaların hatta yangınların meydana gelmesinde etkili olabileceğini, bir başka arıza sebebinin ise elektrikli cihazların gerekli standartlara sahip olmaması olduğunu, gerekli standart ve ölçülere sahip olmayan elektrikli cihazların zaman zaman elektrik akımından olumsuz etkilenebileceğini, cihazların uzun süreden beri kullanımından kaynaklanan yıpranma, ömürlerini doldurma gibi nedenlerle de arızalanmalarının söz konusu olabileceğini, izah edilen arızaların hayatın olağan akışı içinde meydana gelebilecek, müvekkili şirketin sunduğu hizmetin kusurundan kaynaklanmayan arızalar olduğunu, davacı tarafça delil olarak dayanılan ekspertiz raporunun mahkemece mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadan kabulünün mümkün olmadığını, dava konusu hasarın voltaj dalgalanması neticesinde meydana geldiğine ilişkin herhangi bir somut delil bulunmadığını belirterek, haksız ve yersiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, dava dışı sigortalının işyerinde kullandığı cihazda meydana gelen hasar bedelini ödeyen işyeri sigortacısının, hasarın oluşmasında elektrik voltaj dalgalanmalarının etken olduğu gerekçesiyle sigortalısına ödediği tazminatı TTK md 1472-halefiyet hakkına dayanarak davalıya rücuuna ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Davacının sigortalısının tacir şirket olması, davalının da tacir olması nedeniyle nispi ticari davada mahkememiz yargılamada görevlidir.
Davalı vekilince ilgili yönetmeliğe göre 10 gün içinde tazmin için başvurulmadığı ileri sürülmüşse de, bu husus huzurdaki dava yönünden bir kanunla düzenlenmiş dava şartı niteliğinde olmamakla, itibar edilmemiştir.
Davacı şirketin işyeri sigorta poliçesi, hasar dosyası, eksper raporu, cihazın servis tamir fişi, sigortalıya ödeme belgesi incelenmiş, dava konusu olay tarihinde dava konusu tesisatın olduğu adrese-trafoya ilişkin 2018/Mayıs ayı tüm voltaj akım tablosu, tüm kesinti raporları, tesisatın elektrik aldığı trafoya ilişkin bilgiler davalı şirketten celbedilmiş, dava konusu (dava dışı sigortalının) işyerinde bulunan elektrik tesisatı-kablolar-hasarlanan ... marka tezgah cihazı üzerinde bilirkişi kuruluna yerinde inceleme yetkisi verilerek incelenmesi sağlanmak suretiyle, elektrik mühendisi, makine mühendisi ve işyeri sigorta poliçelerinde uzman sigortacı bilirkişiden oluşan bilirkişi kurulundan kök ve iki ek rapor alınmıştır.
Dosyaya velbedilen voltaj tablolarının katip hatası nedeniyle sehven önce yanlış tarih yazılarak istendiği, bilirkişi kurulunca kök ve birinci ek raporda yanlış voltaj-kesinti bilgileri incelenerek rapor hazırlandığı anlaşıldığından, ayrıca somut ve net kusur tespiti yapılmamış olduğundan, hasarın gerçekleştiği 29.05.2018 tarihine ilişkin tüm veriler ayrıca dosyaya celbedildikten sonra, bilirkişi kurulundan ikinci ek rapor alınmıştır. Dosya ikinci ek rapor için bilirkişi kuruluna tevdi edilirken, detaylı ara karar oluşturularak, alınan kök ve ek bilirkişi kurulu raporunda, davacının sigortalısının makinesindeki arızanın elektrik kesintisi kaynaklı olabileceği veya makine bakımları düzenli ve yetkili servise yaptırılmamasından, toz birikimi vb. nedenle de olabileceği şeklinde görüş belirtilmekle, net kusur ve sebep tespiti bulunmadığı, ayrıca dosyaya celbedilip incelenen voltaj kayıtlarının olay tarihine ilişkin olmadığı anlaşılmakla, rapor bu haliyle denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülmediğinden bilirkişi heyetinden yeniden ek rapor alınmasına, rapora itirazların değerlendirilip ayrıntılı açıklanmasının istenmesine, heyette yer alan elektrik mühendisi bilirkişiye davalı kurum kayıtları üzerinde her türlü yerinde inceleme yetkisi verilmesine, davalı kurum ve vekili tarafından dosyaya yeni gönderilen ve sunulan (olay tarihi 29.05.2018'e ilişkin) tüm kayıtlar incelenmek suretiyle, olay tarihinde dava konusu adreste enerji kesintisi veya voltaj düşmeleri olup olmadığı, dava konusu makinenin arızalanmasında davalı kurumun kusuru bulunup bulunmadığı, kusuru varsa oranı, davacının müterafik kusuru varsa oranı, dava konusu adresteki trafonun işletilme ve bakımından kimin sorumlu olduğu, davalı kurumun sorumluluğu bulunup bulunmadığı, trafonun bakımından dava dışı sigortalının sorumlu olması durumunda bu durumun ilgili mevzuatı uyarınca davalıyı sorumluluktan kurtarıp kurtarmayacağı, davacının talep edebileceği gerçek zarar tutarı ve tüm dosya kapsamı, savunma ve iddialar tek tek değerlendirilip açıklanarak, ayrıntılı, gerekçeli, denetime ve hüküm kurmaya elverişli ek rapor düzenlemeleri istenmiştir.
Bilirkişi kurulundan alınan, işyeri tesisatı ile cihazın fotoğraflarının da eklendiği kök ve ek raporlarda özetle; davacı ... şirketinin poliçesi kapsamında dava dışı sigortalısına yaptığı ödemenin, poliçenin temin ettiği zararların içinde olduğu, davacının sigortalısına yaptığı faturaya ve eksper raporuna dayalı ödemenin kadri maruf, hasar ile orantılı ve piyasa koşullarına uygun gerçek zarar tutarı niteliğinde olduğu; dava konusu cihazın bulunduğu işyerinin ve işyerindeki elektrik tesisatlarının, arızalanan Cnc takım tezgahı cihazının yerinde detaylı incelendiği, dava konusu cihazdaki encoder (sürücü) arızasının (cihazın bakım servisinden edinilen belgelere göre) dava konusu olay tarihinden 15 gün önce 15/05/2018 tarihinde yine arıza yapmış olduğu, cihazın ve arızanın teknik özellikleri açıklanmak suretiyle, bu cihazda bu tip bir arızanın üç şekilde ortaya çıkabileceği, bu arızanın ya mekaniksel problemlerle (toz, darbe vb) ya voltaj dalgalanması ya da periyodik bakım eksikliği/zorunlu bakımlarının düzenli yaptırılmamasından kaynaklanabileceği, bir de bir önceki arızası olan 15.05.2018'deki arıza tamir edildikten sonra tezgah operatörünün cihaza hatalı parametre-kod (özellikle spindel motor parametresi) girmesi nedeniyle yeniden arıza yapmış olabileceği, sigortalı tarafından sunulan bakım kartlarına göre mekanik arızaya neden olabilecek bakımların tezgah operatörleri (kullanıcıları) tarafından düzenli olarak yapıldığının anlaşıldığı, ancak üreticinin kullanım kılavuzu ve garantisi kapsamında yaptırılması gereken ve 6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik gereği de mutlaka üretici İnmak'ın yetkili servisine yaptırılması gereken periyodik bakımların dava dışı sigortalı tarafından yaptırıldığını gösteren bilgi ve belgelerin istenmesine rağmen sigortalı veya davacı vekilince bilirkişilere veya dava dosyasına sunulmadığı, bu nedenle yetkili servise yaptırılması gereken periyodik zorunlu bakımların sigortalı tarafından yaptırılmamış olduğunun kabulü gerektiği; ayrıca incelenen voltaj-kesinti tablosuna göre dava konusu hasar/arıza tarihinde (29/05/2018) dava konusu tesisatta herhangi bir voltaj dalgalanması olmadığı, sadece elektrik kesintisi olduğu, elektrik tesisatının bağlı olduğu trafonun ise davalı kurumun sorumluluğunda olan bir trafo olmayıp özel kişilerin sorumluluğunda olan bir trafo olduğu, bu trafonun da düzenli bakım ve onarımlarının yaptırılmış olması ve ilgili EPDK mevzuatı gereği elektrik mühendisi istihdam edilmek suretiyle trafonun tüm bakımlarının yapılmasının zorunlu olduğu, trafonun voltaj dalgalanmalarında sistemi kesecek (cihaz arızalarını engelleyecek) teknik sisteminin olması gerektiği, dolayısıyla dava konusu adreste 29/05/2018'de meydana gelen elektrik kesintisi saatinde cihaz çalışmaktaysa ve dava konusu cihazın etkilendiği varsayılsa bile, trafonun bakım ve işletilmesi davalı kurum sorumluluğunda olmadığından, davalının bu hasardan sorumlu tutulamayacağı tespit ve görüşleri bildirilmiştir.
Davalı kuruma trafo hakkında iki kere yazılan yazıya verilen bila tarihli cevaplarda, dava konusu adreste bulunan trafonun B tipi-direk tipi trafo olduğu ve bu trafonun işletme, arıza ve bakımının adreste bulunan fabrika işletmesinin kendisine ait olduğu bildirilmiş olup, tesisata ilişkin gönderilen belgelerde, trafonun dava dışı sigortalı şirkete ait değil "... Tic.Ltd.Şti" ünvanlı şirkete ait olduğu yazılıdır.
Tüm dosya kapsamı, incelenen deliller, alınan uzman teknik bilirkişi raporlarında yapılan tespitler hep birlikte değerlendirildiğinde, alınan raporların yeterli ineceleme ve gerekçe içeren, denetime açık, hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacının dava dışı sigortalısının ... marka ... model ... takım tezgahının periyodik zorunlu yetkili servis bakımlarının yaptırılmasına rağmen 29.05.2018 tarihinde elektrik kesintisi nedeniyle arızalandığı hususu davacı tarafından ispatlanamadığı gibi, bilirkişi kurulunca cihazın voltaj dalgalanmasında arıza yapabileceği ancak dava konusu adreste olay günü voltaj dalgalanması olmadığının da tespit edildiği, incelenen kesinti raporuna göre olay günü sadece iki kez (19.44 ve 20.08'de) elektrik kesintisi olduğu, cihazın bu ve önceki elektrik kesintilerinden etkilenerek arıza yaptığı kabul edilecek olsa bile, sigortalının işyerinde elektrik enerjisini davalı kurumun işletme-bakım-sorumluluğunda olan bir trafodan almadığı, direk tipi özel şahıs trafosu şeklindeki bir trafodan elektrik enerjisi almakta olduğu ve bu trafodan kaynaklanan bir kesinti cihaza zarar verdiyse bile davalı ... şirketinin bu zarardan sorumlu tutulamayacağı, trafonun kime ait olduğunun tespiti ve bakımlarının yapılıp yapılmadığının tespiti hususlarının davalı kurumun haksız fiil sorumluluğuna etkisi olmadığından sonuca etkili olmadığı ve araştırılması gerekmediği, dolayısıyla davalının hukuka aykırı fiili olduğu ve bu fiille davacının zararı arasında illiyet bağı bulunduğu hususları davacı tarafça ispatlanamadığından, davacının TTK md 1472 kapsamında halefiyet hakkına dayalı açtığı maddi tazminat davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 59,30-TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 223,28-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 163,98-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 4.080,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 05/11/2021
Katip ...
Hakim ...