T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/880 Esas
KARAR NO: 2021/119
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/09/2018
KARAR TARİHİ: 22/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davylı şirket arasında herhangi bir hukuki ilişkinin bulunmadığını, dava konusu 20.10.2017 düzenleme 10.08.2018 ödeme tarihli 3.000,00 TL bedelli bononun müvekkili ile dava dışı ... AŞ arasında imzalanan ...tarihli ... düzenleme no.lu düzenleme şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesi nedeniyle müvekkilinin 36 eşit taksitte ödeyeceği taşınmaz satın alma bedeline istinaden düzenlenmiş 36 senetten biri olduğunu, şimdiye kadar 11 senedin düzenli olarak müvekkilince ödenmiş durumda olduğunu, kambiyo takibi nedeniyle ticaret mahkemesi görevli olsa da müvekkilinin esasen tüketici konumunda olduğunu, davalı factoring şirketince müvekkiline karşı ... 32. İcra Müdürlüğü'nde ... esas sayılı dosya ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla ilamsız takip başlatıldığını, ancak takip konusu edilmiş olan bu senedin ödemesinin 03/08/2018 tarihinde yapılmış olmasına rağmen senedin piyasaya sürülerek borçlu olmayan müvekkilinin zarara uğratıldığını, takip konusu bonoya ait herhangi bir borç bulunmadığından müvekkilin borçlu olmadığının tespiti ve senetlerin iptalini sağlamak adına işbu davanın açılmasının gerektiğini belirterek, müvekkilinin takip dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin ve bononun iptaline, öncelikle icra dosyasının yürütülmesinin durdurulması ve icra dosyasına gelecek paranın davalıya ödenmemesi için dava sonuçlanıncaya kadar teminatsız, mümkün olmaması halinde İİK m72/3 gereği teminat karşılığı takibin durdurulmasına yönelik ihtiyari tedbir kararı verilmesine, İİK m 72/5 gereği haksız ve kötüniyetli takip dolayısıyla alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere müvekkilinin uğradığı zararın davalıdan tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, takip konusu senedi usul ve yasaya uygun bir şekilde dava dışı ... AŞ'den devraldığını, takip konusu senet üzerinde ...AŞ'den önce lehdar ....AŞ'nin ve keşideci davacının imzalarının bulunduğunu, müvekkili şirketin senedin iyiniyetli son hamili olduğunu, müvekkilinin ...AŞ ile davacı arasında ticari ilişkiden kaynaklanan fatura alacağına binaen ödeme aracı olarak dava konusu senedi aldığını, iş bu sebeple bu iki şirket arasındaki ilişkiler dışındaki iddiaların müvekkili şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, takip konusu senedin vadesinde ve tutarında ödenmediğini, müvekkilinin 04.05.2018 tarihinde düzenlenen Protokole ilişkin alacağı usul ve yasaya uygun olarak üstlenerek alacaklı sıfatı kazandığını, bu sebeple yukarıda sayılan ciranta ve keşideci aleyhine ... 32. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, bono evrakının kanunen bir alacak hakkını içeren kıymetli evrak olduğunu, kıymetli evrakların özelliklerinden biri de illetten mücerret olduğunu, mücerret kıymetli evrakın, doğumuna sebep olan ilişkiden bağımsız ve ayrıca soyut olduğunu, kıymetli evrakın bir defa doğduktan sonra, doğumuna sebep olan ilişkideki bir aksaklık veya bozukluğun kıymetli evrakın geçerliliğine etki etmeyeceğini, bu sebeple herhangi bir ihtilaf halinde hamilin davasını sadece bu kıymetli evraka dayandırabileceğini, temelde yatan asıl borç ilişkisinin varlığını ve mahiyetini ispat zorunda bulunmadığını, geçerli bir temel münasebetin bulunmadığını ispat yükünün ve bundan doğacak def'ilerin dermeyanının borçluya ait olduğunu, ayrıca davacı vekilinin iddia ettiği üzere dava konusu bono üzerinde tahrifat bulunmadığını, buna rağmen borçlu vekili tarafından ileri sürülen iddiaların kötüniyetli ve alacaklı müvekkili zarara uğratma amacı taşımakta olduğunu belirterek tüm bu nedenlerle; haksız ve kötüniyetli açılan davanın reddine, davacının usul ve yasaya aykırı ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, kambiyo evrakına dayalı takip dosyası nedeniyle, kambiyo evrakının takip öncesi lehdara ödenmiş olduğu gerekçesiyle, son hamile karşı açılan takip sonrası menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebi 04/10/2018 tarihli gerekçeli ara kararla %15 teminat karşılığı İİK md 72/3 uyarınca icra veznesine girecek paraların alacaklıya verilmemesi şeklinde kabul edilmiş, teminat yatırılmak suretiyle karar yasal sürede infaz ettirilmiştir.
Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, ... 32. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyası, dayanağı bono, dava dışı ....AŞ ile davacı arasında akdedilen düzenleme şeklinde noter Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesi, sunulan banka ödeme dekontu, ...bank müzekkere cevabı, bononun davalı factoring şirketince temlik alındığına dair Protokol, sunulan Factoring Sözleşmesi ve ekleri, ... 35.İM ... E takip dosyası, davacının ticaret sicil ve vergi dairesi mükellefiyet kayıtları incelenmiştir.
Takip çıkış rakamı (3.185,66 TL) dava değeri olmakla birlikte 3.000,00 TL dava değeri bildirilerek peşin harç yatırılmış olduğu, doğru dava değeri üzerinden eksik peşin harç bulunduğu tespit edildiğinden, davacı tarafa yatırtılarak tamamlanmıştır.
Takip dayanağı bononun ön ve arka yüz incelemesine göre davacı bononun keşidecisi, davalı ise 3. sırada ciro yoluyla bonoya hamil olan ve takibe koyan taraftır.
Davalı vekiline süre verilerek dosyaya sunulması sağlanan Factoring Sözleşmesinin incelenmesinde, davalının müşterisinin dava dışı ...Ltd.Şti olduğu, dava konusu bono üzerinde bu şirketin ciro zincirinde hiç yer almadığı, dolayısıyla dava konusu bononun, sunulan sözleşme ile factoring ilişkisi kurulan taraflardan temlik alınan faturalı bir alacağa istinaden temlik alınan kambiyo evrakı niteliği taşımadığı görülmüş; yine davalı vekilince sunulması sağlanan 04.05.2018 tarihli Protokol ve bu protokolün düzenlendiği ... 35.İM ... E takip dosyası celbedilip incelendiğinde, davalının factoring sözleşmesi kapsamında tevdi aldığı çeke dayalı başlattığı takip dosyasında düzenlenen protokol ile o dosya borçlularından olan ...Ltd. Şti'nin (factoring sözleşmesinden ve factoring ilişkisinden-fatura borcundan bağımsız bir şekilde) anılan dosya borcunu ödeme taahhüdü kapsamında davalıya davamızın konusu olan ve ciro yoluyla hamili olduğu bonoyu cirolayıp verdiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerin incelenmesi sonucunda, davalının factoring şirketi olması ve takibin kambiyo takibi olması nedeniyle TTK md 4 uyarınca davanın mutlak ticari dava niteliğinde dolayısıyla mahkememizin görevli olduğu, dava konusu bono üzerinde temin ettiği akdi ilişkiye ilişkin bir kayıt bulunmasa da, davacının dava dışı lehdar şirketle akdettiği taşınmaz satış vaadi sözleşmesinde açıkça bonolara atıf yapıldığı üzere takip dayanağı bononun taşınmaz alımı amacıyla taksit ödemelerine ilişkin düzenlenen (10.takside ilişkin) bir bono olduğu, bono bedelinin "... 10.taksit ödemesi" açıklamasıyla vadeden önce bono lehdarı olan dava dışı şirket hesabına banka kanalıyla ödenmiş olduğu, lehdar-taşınmaz satıcısı şirketin bonoyu dava dışı ...Ltd.Şti'ne cirolamak suretiyle tedavüle soktuğu, davalı factoring şirketinin ise bu bonoyu factoring sözleşmesi ve ilişkisi kapsamında değil normal bir kambiyo evrakı temlik cirosuyla ...Ltd.Şti'den (takip dosya borcunu ödeme taahhüdü kapsamında) almış olduğu, bu nedenle somut olayda davacı ile davalı arasında factoring ilişkisi bulunmadığı ve davacı keşideci factoring ilişkisinin tarafı olmadığından 6361 sayılı Kanunun ve özellikle (şahsi def'ilerin factoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceğine dair) 9/3. maddesinin somut olayda uygulanamayacağı, dava dışı kişi tarafından faktoring sözleşmesinden bağımsız şekilde davalı factoring şirketine yapılan ciro TBK md 188/1 uyarınca alacağın temliki hükümlerine tabi olduğundan, dava dışı (temlik eden) lehdara karşı ileri sürülebilecek her türlü itiraz ve definin temlik alan faktoring şirketine karşı da ileri sürülmesinin mümkün olduğu, takip öncesi temlik edene ödeme nedeniyle bedelsiz kalan bono nedeniyle davacının takip dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
Ancak davalının bonoyu temlik aldığı tarihte (04.08.2018) esasen bono bedeli davacı keşideci tarafından lehdara (03.08.2018'de) ödenmiş durumda olsa da, davalı bonoyu doğrudan lehdardan temlik almadığından, temlik tarihi ve takip tarihi itibariyle bononun ödenmiş durumda olduğunu bilebilecek konumda olmadığından, davalının takip öncesi yasal sürede bonoyu protesto da ettiği ve yasal müracaat hakkına dayalı takip başlatmış olduğu anlaşılmakla, davacı hakkında kötüniyetle takip başlattığından sözedilemeyeceğinden, davacı vekilinin kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
Davacının ... 32.İcra Müdürlüğü ... Esas takip dosyasında takip dayanağı olan 20/10/2017 keşide tarihli, 10/08/2018 vade tarihli, 3.000,00-TL bedelli bono nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
2-Alınması gereken harç 204,93-TL olup, 54,41-TL harcın (peşin +tamamlama harcı) mahsubu ile bakiye 150,52-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan ilk dava açma gideri 90,31-TL, posta ve tebligat masrafı 128,9-TL, olmak üzere toplam 219,21-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince taktir olunan 3.185,66-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/02/2021
Katip ...
Hakim ...