T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/976 Esas
KARAR NO: 2021/300
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 22/10/2018
KARAR TARİHİ: 28/04/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 11/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; taraflar arasında 6361 Sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde 64636 sözleşme numarası ile finansal kiralama sözleşmeleri akdedildiğini ve sözleşmelere konu cihaz ve araçların mülkiyetinin müvekkili şirkete ait finansal kiralama yoluyla kiralandığını, taraflar arasında akdedilen söz konusu finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan 23/07/2018 tarihi itibariyle toplam 73.714,60 TL kira borcu, 1.689,36 TL sigorta, 1.919,41 TL gecikme tutarı borçlarını ödemeyerek temerrüde düştüğünü ve müvekkili şirketçe davalıya ... 27. Noterliğinden ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek borçların 60 gün içinde ödenmesi ve ödenmediği takdirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, sözü geçen ihtarnamenin 26/07/2018 tarihinde tebliğ edildiğini ancak verilen kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borç ödenmediğinden sözleşmenin feshedildiğini ancak davalının kiralananları müvekkili şirkete teslim etmesi gerekirken etmediğini, muaccel hale gelen borçlarını da ödemediğini, aksine gösterdiği olumsuz davranışlarıyla yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğinin anlaşıldığını, bu nedenlerle finansal kiralama sözleşmesine konu, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan ''1 Adet 2015 Model, ... Marka, Gtip No:... olan buhar kazanı, degazör, kondens tankı, baca filtresi ve kazan armatürleri, izolasyon, otomasyon sistemleri, hareketli ızgaralı buhar kazanı ekipmanları ve tüm aksesuarları ile (64636 Sözleşme Nolu)'' nın aynen teslimine, aynen teslimde fiili imkansızlık oluştuğu takdirde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla fiili imkansızlığın oluştuğu tarihten itibaren işleyecek akdi faizi ile birlikte ekipmanların değerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Dava dilekçesi ve ekleri davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalının süresi içinde herhangi bir cevap dilekçesi vermediği görülmüştür.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Taraflar arasında imzalanan 05/11/2015 tarih, ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi, ... Ticaret ve Sanayi Odası yazı cevabı, ... 27. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu fesih ihtarnamesi, teslim tesellüm belgeleri, cari hesap kayıtları, davacı tarafa ait ticari defter ve belgeler celp edilmiş incelenmiştir.
SMMM Bilirkişi ... ve Y.T.Ü. Mak. Fak. Otomotiv Ana Bilim dalı Em. Öğr.Üyesi Prof. Dr. ...' dan oluşan bilirkişi heyeti tarafından mahkememize sunulan 19/08/2019 teslim alınma tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "...Taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin fesih koşullarının oluştuğu, kiralama konusu malların davacıya iadesinin ve davacının diğer taleplerinin takdirinin tamamen mahkemeye ait olduğu..." şeklinde mütalaa bildirilmiştir. Gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı itirazda bulunulmamıştır.
Dava, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan malın iadesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 11/02/2021 tarihli dilekçe ile; yargılama sürecinde dava konusu ekipmanların alınarak satıldığı için davanın konusuz kaldığını, bu nedenle konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini talep etmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi uyarınca finansal kiralamaya konu malın teslim ve tesellüm belgeleri karşılığında davalının zilyetliğine bırakıldığı, davalı kiracının sözleşmenin ihlali hallerinde finansal kiralama konusu malı kiralayana derhal geri vermekle yükümlü olduğu, davalı kiracının finansal kiralama konu malların kira borçlarını sözleşmede kararlaştırılan şekilde davacı kiralayana ödeyemediği, kira bedellerini süresinde ödemeyen kiracıya Finansal Kiralama Kanunu gereğince yasal altmış (60) günlük süre içerisinde kira bedellerinin ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş sayılacağına dair ... 27. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı fesih ihtarnamesinin tebliğ edildiği, fesih ihtarnamesinin finansal kiralama sözleşmesine uygun olarak davalı kiracıya tebliğ edilmesine rağmen kira borçlarının ödenmediği ve malın da teslim edilmediği, bu halde 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunun 31. maddesi hükmü uyarınca fesih koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
Ne var ki, davacı vekili 11/02/2021 tarihli beyan dilekçesinde dava açıldıktan sonra yargılama sürecinde dava konusu malların teslim alındığını ve başkasına satıldığını, bu nedenle davanın konusuz kaldığını beyan ederek, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini talep etmiştir. Yargılamaya devam edilebilmesi için davanın konusunun mevcut olması zorunludur. Yerleşik Yargıtay uygulamasında kabul edildiği üzere, davaya konu zararın giderilmesi, alacağın ödenmesi, istirdatı talep edilen malın iadesi vs. durumlarda davanın konusuz kaldığının kabul edilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığında dair karar vermek gerekmiştir.
HMK' nın 331/1. maddesinde "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder" şeklinde düzenlenmiştir. Mevcut dosya kapsamı içeriği, bilirkişi raporu ve 6361 sayılı Kanunun 31 ve 33. madde hükmü ve finansal kiralama sözleşmesi kapsamında davacının sözleşmenin feshini talep edebilmesi açısından gerekli tüm yasal koşulların oluştuğu, fesih öncesi verilen sürede kira borçlarının ödenmediği, süresinde ödenmeyen kiralar ile ilgili altmış günlük verilen süreye rağmen malın iade edilmemesi karşısında davacının fesih hakkının doğduğu ve HMK 331/1. madde hükmüne göre davanın açıldığı tarih itibariyle davacının dava açmakta haklı olduğu anlaşıldığından lehine vekalet ücreti ve yargılama gideri hükmedilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Alınması gereken 59,30 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 853,88 TL harcın mahsubu ile, fazladan alınan 794,58 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep edilmesi halinde davacıya veya vekiline İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL peşin harç, posta ve tebligat masrafı 117,40 TL, bilirkişi ücreti 1.200,00 TL olmak üzere toplam 1.376,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekille tensil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 7.300,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-HMK 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen ilgili tarafa veya vekillerine İADESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 28/04/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)